√≈Ò CF

¡’»Ï [email protected]

È≈È’Ù≈‘∆ √øÓ 547

√øÍ≈Á’∆ ÏØ‚ J J J J

ÂÂ’≈

«ÍÃø: ‘«Ì‹È «√øÿ, ´«Ë¡≈‰≈ (Óπº÷ √øÍ≈Á’) √: ‘‹∆ «√øÿ, ‹¶Ë (√øÍ≈Á’) √: «’Í≈Ò «√øÿ “⁄øÁÈ” (√«‘ √øÍ≈Á’) √: ◊πÓ∆ «√øÿ, ’∞≈Ò∆ (√«‘ √øÍ≈Á’)

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆ ‚≈«¬À’‡, «√º«÷¡≈ «ÚÌ≈◊, Í≥‹≈Ï ÚÒØ∫ √Ì √’±Òª, √Ó≈‹’ «√º«÷¡≈ ’∂∫Áª Â∂ Ò≈«¬Ï∂∆¡ª Ò¬∆ ͺÂ ÈßÏ CCBHAC-G-AIHA ≈‘∆∫ ÍÃÚ≈«‰Â ‘ÀÕ

⁄øÁ≈ Ì∂‹‰ Á≈ ÍÂ≈ ‘Àµ‚ ¡≈«Î√ : [email protected]/AD, ¯∆Ò‚ ◊ø‹, ´«Ë¡≈‰≈[email protected]@H

ÎØÈ : @[email protected], IIADD-BAHAE √Ï ¡≈«Î√ : C-ACE, Ó≈È √ØÚ ◊≈‚È, ÈÚ∆∫ «ÁºÒ∆[email protected]@AE ÎØÈ : @AA-DEGGAAHG ‹¶Ë √Ï ¡≈«¯√ : ’øÚ √ÂÈ≈Ó «√øÿ ⁄À∆‡∂ÏÒ ’øÍÒÀ’√ Ó≈‚Ò ‘≈¿±√ Ø‚, Ï√Â∆ Ù∂÷, ‹¶Ë-B. ÎØÈ : @[email protected] ‹øÓ» √Ï ¡≈«¯√ : CF, ◊πÁπ¡≈≈ «√øÿ √Ì≈ ’øÍÒÀ’√, √À’‡ B, ◊π» È≈È’ È◊, ‹øÓ»Õ ÎØÈ : @AIA-BDCIDHI √≈Ò≈È≈ ⁄øÁ≈ : Á∂Ù : [email protected] π:, «ÚÁ∂Ù : [email protected]@ π: ($CE) Ò≈¬∆¯ ÓÀ∫Ï«ÙÍ : Á∂Ù : [email protected]@ π: «ÚÁ∂Ù : [email protected]@@ π:([email protected])

«¬’ ’≈Í∆ : [email protected] πͬ∂

E-mail : [email protected] [email protected]

Website : www.sikhmissionarycollege.net

◊πÍπÏ ¡Â∂ «¬«Â‘≈√’ «Á‘≈Û∂ (Ó»Ò È≈È’Ù≈‘∆ ’ÀÒø‚ [email protected]@C ¡Èπ√≈) «√øÿ √Ì≈ √Ê≈ÍÈ≈ «ÁÚ√ ............................ A ÍÃ’≈Ù √Ã∆ ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ ............................ I Ù‘∆Á∆ Ì≈¬∆ √π÷Á∂Ú «√øÿ, Ì≈¬∆ ‘«‹øÁ «√øÿ .. I ◊π◊ºÁ∆ √Ã∆ ◊π» ‘««¥ÙÈ √≈«‘Ï ‹∆ ............ [email protected] ‹ØÂ∆-‹Ø«Â √Ã∆ ◊π» ‘« ≈«¬ ‹∆ ................... [email protected] ◊π◊ºÁ∆ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ .................... [email protected] ‹ØÂ∆ ‹Ø √Ã∆ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ .................. BA √≈’≈ Í≥‹≈ √≈«‘Ï .................................... BH ‹ÈÓ «Á‘≈Û≈ Ì◊ È≈ÓÁ∂Ú ‹∆ .................. BI Ù‘∆Á∆ Ì≈¬∆ Ï∂¡≥ «√øÿ ............................ CA

¡≥’ C

¡’»Ï ¡’±Ï ¡’±Ï ¡’±Ï ¡’±Ï ¡’±Ï ¡’±Ï ¡’±Ï ¡’»Ï ¡’±Ï

J √≈‚∆ ◊ºÒ ª ‘π‰ ’Ø¬∆ √π‰Á≈ ‘∆ È‘∆∫ ................ D J √Ø √«Â◊ππ √∂«Ú‘π √≈Ë ‹Èπ «‹«È ‘« ‘« È≈Óπ «ÁÃÛ≈«¬¡≈® ...................... G J √Ú≈Ò? ‹Ú≈Ï .......................................... H J Í≈·’ «Ò÷Á∂ ‘È ..................................... [email protected] J ËøÈπ ËøÈπ ≈ÓÁ≈√ ◊ππ ................................. AB J Í≥Ê’ ¬∂’Â≈ ¡Â∂ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈............... AD J ‹≈Íπ √≈«‘Ï : «Ú⁄≈ ÁÙÈ ......................... AG J ◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À ........................................ AI J Ì≈¬∆ ‘«‹øÁ «√øÿ ‹∆ «‹øÁ≈ Á≈ ¡≈͉∂ Ó≈Â≈ ‹∆ ˘ ı ............................... BB J ’≈«Ú-ÎπÒÚ≈Û∆ ........................................ BD J «¬È’Ò≈Ï∆ «√º÷ Ò«‘ Á∆¡ª ÍÃ≈ÍÂ∆¡ª (A) ....... BE J Ï≈Ò ÎπÒÚ≈Û∆ ......................................... BH J ¡‹Ø’∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ Á∂ √øÁÌ «Ú⁄ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ ÍÃ√ø«◊’Â≈ ............... [email protected] J «Ú«⁄ ’Â≈ Íπ÷π ÷ÒØ¡≈... ......................... CB J ıÏÈ≈Ó≈ ¡Â∂ √◊Ó∆¡ª... ....................... CD J Ì≈¬∆ Ï∂¡ø «√øÿ Â∂ Ì≈¬∆ √ÂÚø «√øÿ .............. CG J ’∆ «√º÷ «‘øÁ» È‘ƒ? .................................... [email protected] J ‹∂ Âπ√ƒ ÷πÙ «‘‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ ‘Ø Âª... ....................... DA J ËÓ ¡Â∂ «Úº«Á¡≈ .................................... DC J ÍÂø‹Ò∆ ÔØ◊, ◊πÁπ¡≈∂ ¡Â∂ ◊πÓ«Â .............. DD J Slandering (Nindya) ..................................... DG J Ú «ÙÂ∂ Á∆ ÒØÛ .................................... DI

˜»∆ È؇ J “«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆” «Ú⁄ ¤Í‰ Ú≈Ò∆¡ª ⁄È≈Úª Á∂ «Ú⁄≈ Ò∂÷’ª Á∂ «Èº‹∆ ‘πøÁ∂ ‘ÈÕ «¬√ Ò¬∆ ˜»∆ È‘∆∫ «’ √øÍ≈Á’∆ ÏØ‚ «¬È∑ª È≈Ò Í»∆ Â∑ª √«‘Ó ‘ØÚ∂Õ J «’√∂ Ú∆ ’≈˘È∆ ’≈Ú≈¬∆ Á≈ «È͇≈≈ ´«Ë¡≈‰≈ Á∆¡ª ¡Á≈Òª «Ú⁄ ‘∆ ’∆Â≈ ‹≈ √’Á≈ ‘ÀÕ J √øÍ≈Á’∆ ÏØ‚ ˘ «’√∂ Ú∆ ⁄È≈ ˘ ’º‡‰/¤ª‡‰ ‹ª ºÁ ’È Á≈ Í»≈ ¡«Ë’≈ ‘ÀÕ ∏√øÍ≈Á’

√øÍ≈Á’∆…

√≈‚∆ ◊ºÒ ª ‘π‰ ’Ø¬∆ √π‰Á≈ ‘∆ È‘∆∫ “√≈‚∂ ÚÒØ∫ «ÁºÂ∂ √øÁ∂Ù ˘ ’ΩÓ ¡Â∂ √’≈ª È‘ƒ ÓøÈÁ∆¡ª” «¬‘ ¿π‘ ÏØÒ ‘È ‹Ø √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∂ Óπº÷ √∂Ú≈Á≈ «◊¡≈È∆ ◊πÏ⁄È «√øÿ ‹∆ È∂ √Ó≈Ò√ (Í≥‹ ◊≈¬∆∫) «Ú÷∂ «Í¤Ò∂ «ÁÈ∆∫ πÓ≈È∆¡ª «ÏØØ ’ª‚ Á∂ Ù‘∆Á Ì≈¬∆ ‹π◊≈‹ «√øÿ √Ó≈Ò√ Á∂ Ù‘∆Á∆ √Ó≈◊Ó «Ú÷∂ Í‘πø⁄∂ «¬’ ͺÂ’≈ ÚÒØ∫ Íπº¤∂ √Ú≈Ò Á∂ ‹Ú≈Ï «Ú⁄ ’‘∂ ‘ÈÕ ÍºÂ’≈ È∂ ‹ÁØ∫ «◊¡≈È∆ ◊πÏ⁄È «√øÿ ‹∆ ˘ Íπº«¤¡≈ «’ Âπ‘≈‚∂ ÚÒØ∫ «Í¤Ò∂ «ÁÈ∆∫ «¬‘ «Ï¡≈È «ÁºÂ≈ «◊¡≈ √∆ «’ ¿π‘ ÏøÁ∆ «√øÿª Á∆ «‘≈¬∆ Ò¬∆ Í»∆ Â∑ª Ï≈Í» √» «√øÿ ‹∆ Á∂ È≈Ò ‘È Âª «Î Âπ√ƒ ÏøÁ∆ «√øÿª Á∆ «‘≈¬∆ Ò¬∆ Ï≈Í» √» «√øÿ ÚÒØ∫ «Úº„∂ √øÿÙ «Ú⁄ √≈Ê Á∂‰ Ò¬∆ ’ΩÓ Á∂ È≈Ó ’ج∆ √øÁ∂Ù «’¿π∫ È‘ƒ ‹≈∆ ’Á∂, «‹√ ˘ ’ΩÓ ÒøÓ∂ √Ó∂∫ ÂØ∫ ¿π‚∆’ ‘∆ ˛, ª ¡º◊Ø∫ «◊¡≈È∆ ◊πÏ⁄È «√øÿ ‹∆ È∂ ¡‹∆Ï «‹‘≈ ‹Ú≈Ï «Áø«Á¡ª «’‘≈ «’ ‘π‰ √≈‚∂ √øÁ∂Ù ¿πµÂ∂ ’ΩÓ Â∂ √’≈ª ’ج∆ «Ë¡≈È È‘ƒ «ÁøÁ∆¡ª, ’ج∆ Í«‘≈ È‘ƒ «ÁøÁ≈Õ ¡º◊∂ ¡ÀÈ∂ √øÁ∂Ù ‹≈∆ ’∆Â∂ È∂ Í ¡º‹ º’ «’√∂ È∂ ¡ÓÒ È‘ƒ ’∆Â≈Õ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ Óπº÷ √∂Ú≈Á≈ ÚÒØ∫ «ÁºÂ≈ «◊¡≈ «¬‘ «Ï¡≈È Ï‘π ‘∆ ‚»øÿ∂ ¡«Ë¡ÀÈ Á∆ Óø◊ ’Á≈ ˛ Â∂ ’ΩÓ Á∂ Ì«Úº÷ «Ú⁄ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∆ Ó‘≈ÈÂ≈ ¿πµÂ∂ Ú∆ ’¬∆ ÍÃÙÈ «⁄øÈ∑ ÷Û∑∂ ’Á≈ ˛Õ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï «’√∂ «Ú¡’Â∆ «ÚÙ∂Ù È≈Ò È‘ƒ √◊Ø∫ √Óπº⁄∆ ’ΩÓ Á∆ Â‹Ó≈È∆ ’Á≈ ˛Õ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï «√º÷ Í≥Ê Á≈ Ó∆∆ Â∂ Í∆∆ Á≈ Âı ˛Õ «¬‘ «√º÷ Í≥Ê Á≈ ≈‹ «√øÿ≈√‰ ˛Õ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∂ »Í «Ú⁄ «√º÷ Í≥Ê Á∂ ≈‹ «√øÿ≈√‰ Á≈ √ø’ÒÍ ¡Â∂ «¬√ Á∂ »Í «Ú⁄ Ù’Â∆Ù≈Ò∆ ¡Ê≈‡∆ «Ú⁄ ≈‹≈ ÙÏÁ ’ج∆ ¡≈Ó √ø√≈∆ ÓÈπº÷ È‘ƒ ‘È, √◊Ø∫ ÍÓ≈ÂÓ≈ Ó‘ªÈ≈«¬’ Á∂ »Í «Ú⁄ ÓÈπº÷ Á∆ »‘≈È∆ ¡Â∂ ÁπÈ∆¡≈Ú∆ Ù’Â∆ Á∂ ÍÃÂ∆«ÏøÏ Ú‹Ø∫ ¡≈͉∆ ÍÓ √ºÂ≈ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

√≈«‘Ï «Ú⁄ «È»Í‰ ’Á∂ ‘È ‹ª «¬‘ ’«‘ Ò¬∆¬∂ «’ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ¡’≈Ò Íπ÷ Á∂ √º⁄, ¿π√ Á∆ Ù’Â∆ ¡Â∂ Ùı√∆¡Â Á≈ «¬√ √ø√≈ «Ú⁄ ÍÃÂ∆«ÈËÂÚ ’Á≈ Âı ˛Õ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ ‹ØÂ∆ ‹Ø √Ó≈¿π‰ √Ó∂∫ “¡≈ÂÓ≈ ◊ÃøÊ «Ú⁄ ¡Â∂ √∆ Í≥Ê «Ú⁄” ’«‘ ’∂ «¬‘ √øÁ∂Ù ’ΩÓ Á∆ fiØÒ∆ «Ú⁄ Í≈ «ÁºÂ≈ «’ ◊π» Í≥Ê ◊π» ◊ÃøÊ Á∆ ¡◊Ú≈¬∆ «Ú⁄ ’ΩÓ Á∂ √πÈ«‘∆ Ì«Úº÷ Á∆ Ú≈◊‚Ø √øÌ≈Ò∂◊≈Õ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ ‘π’Ó ’∆Â≈ √∆ «’ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï Á∆ ‘˜»∆ «Ú⁄ «¬’ ÓÔ≈Á≈ ¡Èπ√≈ ‹πÛ ÏÀ·∂ «√º÷ ◊π» Í≥Ê Á∂ ÍÃÂ∆«ÈË »Í ‘؉◊∂Õ ı≈Ò√≈ Í≥Ê È∂ «’¿π∫«’ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ˘ ¡≈͉≈ ’∂∫Á∆ Âı ÓøÈ ’∂ ◊π» ◊ÃøÊ Â∂ ◊π» Í≥Ê Á∂ «√˪ ˘ ¡ÓÒ∆ »Í «Ú⁄ ÍÃÚ≈È ’ «Ò¡≈ √∆, «¬√ Ò¬∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ”Â∂ √Ϻ ı≈Ò√≈ Á∂ »Í «Ú⁄ ‹πÛ ÏÀ·≈ «√º÷ √Ó»‘ «¬‘Ȫ ÁØ «√˪’ Â∂ «ÚÚ‘≈’ √ø√Ê≈Úª ≈‘ƒ ¡≈͉≈ ÍÃÂ∆«È«ËÂÚ ‘Ø«¬¡≈ √ÓfiÁ≈ √∆Õ ¡·≈Úƒ √Á∆ Á∂ ’·È √Ó∂∫ «Ú⁄ √Ϻ ı≈Ò√∂ Á∂ »Í √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ”Â∂ «¬’º·∂ ‘Ø ’∂ ◊πÓÂ∂ ’È Á∆ ∆ È∂ «‹ºÊ∂ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∆ Ó≈‰-ÓÔ≈Á≈ «Ú⁄ Ú≈Ë≈ ’∆Â≈, ¿πµÊ∂ ◊π» Í≥Ê Á∂ ◊π» «√˪ ¿πµÂ∂ Ú∆ ¡≈͉∆ ÓØ‘ Ò≈¬∆Õ Í ¿πÈ∆Úƒ √Á∆ Á∂ ¡øÌ ‘πø«Á¡ª ‘∆ Ó‘≈≈‹≈ ‰‹∆ «√øÿ Á∆ ≈‹È∆«Â’ Ù÷√∆¡Â «√º÷ Í≥Ê Á∆¡ª √◊Ó∆¡ª ”Â∂ ‘≈Ú∆ ‘Ø ◊¬∆ Â∂ ÈÂ∆‹∂ Ú‹Ø∫ √Ϻ ı≈Ò√∂ Á∆ ÍøÍ≈ ˘ Ú∆ ÷ÂÓ ’ «ÁºÂ≈ «◊¡≈Õ «¬‘Ø ’≈È ‘∆ ˛ «’ ¡’≈Ò∆ λÒ≈ «√øÿ Ú◊∂ Ó‘≈È ‹Ê∂Á≈ Á∂ √Ó∂∫ Ú∆ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ◊π» Í≥Ê Á∆ Ì»«Ó’≈ Ú‹Ø∫ ¿πÌ ’∂ √≈‘Ó‰∂ È‘ƒ ¡≈ √«’¡≈Õ «¬√ Á≈ Óπº÷ ’≈È «¬‘ ‘∆ ˛ «’ ‘ Í≥Ê’ √◊Ó∆ Â∂ «’«¡≈ ‰‹∆ «√øÿ ÂØ∫ Ùπ» ‘Ø ’∂ ¿π‘Ȫ ¿πµÂ∂ ‘∆ ıÂÓ ‘Ø ‹ªÁ∆ ‘∆Õ «¬ÊØ∫ ‘∆ ¡øÌ ‘πøÁ∆ ˛ ≈‹È∆«Â’ ¡≈◊»¡ª 4

ÚÒØ∫ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∆ ¡≈͉∂ «È‹∆ √π¡≈ʪ Ò¬∆ ÚÂØ∫ ’È∆Õ Ó‘≈≈‹≈ ‰‹∆ «√øÿ È∂ ¡’≈Ò∆ λÒ≈ «√øÿ Á∆ Ù’Â∆ ˘ «√º÷ ≈‹ Á∂ √øÿÙÙ∆Ò Â∂ ‘«Ê¡≈ÏøÁ √»Í ÚºÒ ‘∆ Ò≈¬∆ º«÷¡≈Õ ¡’≈Ò∆ λÒ≈ «√øÿ ‘Ó∂Ù≈ Á∆ Â∑ª Í≥Ê ”Â∂ ¡≈¬∆ ‘ ¡Ω÷∆ Ì∆Û √Ó∂∫ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∆ º«÷¡≈ Á∂ ’øÓ ¡≈¬∂ Í ¡’≈Ò∆ λÒ≈ «√øÿ ‹∆ È∂ «√º÷ √ºÂ≈ ˘ ‹Ê∂ÏøÁ’ ͺË ”Â∂ ¿π√ „ø◊ È≈Ò «¬√Â∂Ó≈Ò È‘ƒ ’∆Â≈ «‹√ „ø◊ È≈Ò Ó‘≈≈‹≈ ‰‹∆ «√øÿ È∂ ¡’≈Ò∆ λÒ≈ «√øÿ Á∆ Ù’Â∆ ˘ Ú«Â¡≈ √∆Õ AIÚƒ √Á∆ Á∂ √ÂÚ∂∫ Á‘≈’∂ «Ú⁄ «√øÿ √Ì≈ Ò«‘ Á∆¡ª √◊Ó∆¡ª ¡øÌ ‘πøÁ∆¡ª ‘È «‹√ È∂ ’ΩÓ Ò¬∆ ÓπÛ ØÙÈ∆ Á∆ ’ج∆ «’È «Á÷≈¬∆Õ ‹∂’ ¡«‹‘∆ Ò«‘ AHÚƒ √Á∆ Á∂ ¡øÌ «Ú⁄ ‘∆ ‘Ø∫Á «Ú⁄ ¡≈ ‹ªÁ∆ ª «Î «√º÷ Í≥Ê ˘ Ò≈⁄≈◊∆ Ú≈Ò∆ √«ÊÂ∆ «Ú⁄Ø∫ È≈ ◊π˜È≈ ÍÀ∫Á≈Õ «√˪’ Ò«‘ª Á∆ ¡øÌÂ≈ «Ú⁄ ‘ج∆ Á∂∆ ”Â∂ ¿π√Á≈ Èπ’√≈È ’ΩÓ ˘ fiºÒ‰≈ ‘∆ ÍÀ∫Á≈ ˛Õ ◊π» ’≈Ò ÂØ∫ Â∂ Ì≈¬∆ ÓÈ∆ «√øÿ ‹∆ Á∆ Ù‘≈Á ÂØ∫ Ï≈¡Á [email protected]@ «Ú⁄ «‹‘Ȫ ı≈Ò√≈ ‹Ê∂Á≈ª Á∂ ‘ºÊ «Ú⁄ ’ΩÓ Á∆ ¡◊Ú≈¬∆ ‘∆ ¿π‘Ø «‹‘∂ ‹Ê∂Á≈ [email protected]@ «Ú⁄ È‘ƒ √ÈÕ ÈÂ∆‹≈ «¬‘ «È’«Ò¡≈ «’ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ”Â∂ ’ج∆ Ù’Â∆Ù≈Ò∆ «ÁÓ≈◊ È≈ «ÓÒ √«’¡≈ ‹∂ ’ΩÓ ˘ √‘∆ «ÁÙ≈ Â∂ ÁÙ≈ Á∂ √’Á≈Õ «¬√ Á∂ ¿πÒ‡ Íπ‹≈∆Ú≈Á ¡Â∂ Ó‘øÂÚ≈Á È∂ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∆ Ù’Â∆ ˘ ‘Ø ’Ó˜Ø ’∆Â≈ Â∂ ’ΩÓ Á≈ ÚË∂∂ Èπ’√≈È ‘πøÁ≈ «◊¡≈Õ [email protected]Úƒ √Á∆ Á∂ Á»‹∂ Á‘≈’∂ «Ú⁄ Í≥Ê ÁÁ∆ ÔØ«Ë¡ª È∂ ¡≈͉≈ ı»È ‚ØÒ∑ ’∂ ¡’≈Ò Âı Á∆ √ø√Ê≈ ˘ Ó‘øª Â∂ Íπ‹≈∆¡ª Í≈√Ø∫ ª ¡≈˜≈Á ’Ú≈ «Ò¡≈ Í √‘∆ «ÁÙ≈ Â∂ ÁÙ≈ È≈ «ÓÒ √’∆Õ ÙÃØÓ‰∆ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏË ø ’ ’Ó∂‡∆ ¡Â∂ ÙÃÓ Ø ‰∆ ¡’≈Ò∆ ÁÒ Á∂ ¡≈◊»¡ª È∂ ¡≈͉∂ √π¡≈Ê Ò¬∆ Â∂ ËÓ ¿πµÂ∂ ≈‹È∆Â∆ ‘≈Ú∆ ’È Á∂ Ó’√Á ¡’»Ï [email protected]

È≈Ò, √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∂ ‹Ê∂Á≈ Á∆ «ÈÔπ’Â∆, √∂Ú≈ Â∂ √∂Ú≈-Óπ’Â∆ √øÏË ø ∆ ’ج∆ «ÈÔÓ È≈ ω≈«¬¡≈ ª «’ ≈‹È∆Â∆ Á∆ ¡≈͉∂ ËÛ∂ Á∆ ¡ÀÈ’ «Ú⁄Ø∫ ¡≈͉∆¡ª ’Ó˜Ø∆¡ª ¡Â∂ ¡‰◊«‘Ò∆¡ª ˘ ¤πÍ≈¿π‰ Á∆ Â≈’ «ÓÒ∆ ‘∂Õ «¬√ Á≈ ÈÂ∆‹≈ «¬‘ «È’«Ò¡≈ «’ ËÛ≈, ËÓ ”Â∂ ‘≈Ú∆ ‘πøÁ≈ «◊¡≈Õ ¡º‹ Ï∂Ùº’ ¡√Ó≈È ˘ ¤»ø‘Á∂ ¿πµ⁄∆ ¡≈Ú≈˜ «Ú⁄ «√º÷ ¡≈◊» Â∂ «√º÷ √ø◊ «¬‘ È≈‘∂ ª Ó≈Á∆ ˛ “¡’≈Ò Âı ӑ≈È ˛, «√º÷ Í≥Ê Á∆ Ù≈È ˛”, Í «¬‘ Ó‘≈È «’Ú∂∫ ˛? Ó‘≈È Á∂ ¡Ê ’∆ ‘πøÁ∂ ‘È? «¬‘ Í≥Ê Â∂ ’ΩÓ Á∆ Ù≈È «’Ú∂∫ ω √’Á≈ ˛? «¬√ Ï≈∂ È≈ ª Í≥Ê’ ¡≈◊», È≈ ’ΩÓ∆ «ÚÁÚ≈È ¡≈Í √ͺه ‘È Â∂ È≈ ‘∆ «’√∂ «√˪’ √ͺهÂ≈ Ú≈Ò∂ «Ú¡’Â∆ ˘ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı Á∂ ‹Ê∂Á≈ Ú‹Ø∫ √∂Ú≈ «ÁºÂ∆ ‹ªÁ∆ ˛Õ «Î ’ΩÓ «¬‘ ¡≈√ «’Ú∂∫ º÷ √’Á∆ ˛ «’ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ÚÒØ∫ ¡≈«¬¡≈ ‘ √πÈ∂‘≈ ’ΩÓ∆ «‘ºÂ «Ú⁄ ‘ØÚ∂◊≈? √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∂ Óπº÷ √∂Ú≈Á≈ ÚÒØ∫ «ÁºÂ≈ «¬‘ «Ï¡≈È “√≈‚∂ ÚÒØ∫ «ÁºÂ∂ √øÁ∂Ù ˘ ’ΩÓ ¡Â∂ √’≈ª È‘ƒ ÓøÈÁ∆¡ª” Ú∆ ‹Ê∂Á≈ ‹∆ Á∆ Ó‹Ï»∆ «Ú⁄ «È’«Ò¡≈ ÏØÒ ˛Õ «‹ºÊ∂ ¡«‹‘∆ ‘≈√Ø‘∆‰∆ √«ÊÂ∆ Ò¬∆ ≈‹È∆«Â’ ÒØ’ «˜øÓ∂Ú≈ ‘È, ¿πµÊ∂ ıπÁ «¬‘Ȫ ¡‘π«Á¡ª ”Â∂ √πÙØ«Ì «Ú¡’Â∆ Ú∆ ÿº‡ «˜øÓ∂Ú≈ È‘ƒ ‘ÈÕ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï «’√∂ «Ú¡’Â∆ «ÚÙ∂Ù Á≈ È≈Ó È‘ƒ, √◊Ø∫ «¬’ «√˪ Á≈ √»⁄’ ˛Õ ‹ÁØ∫ «√˪ «¤º’∂ ”Â∂ ‡ø◊ ’∂ ˆπÒ≈Ó Ó≈È«√’Â≈ ¡Ë∆È ’ΩÓ∆ ¯À√Ò∂ ‘؉◊∂ ª «Î ¿π‘Ȫ ˘ ’ΩÓ «’Ú∂∫ ÓøÈ∂◊∆, «¬‘ √Ófi‰ Ú≈Ò∆ ◊ºÒ ˛Õ «Í¤Ò∂ ’πfi √Ó∂∫ ÂØ∫ ’πfi ¡«‹‘≈ ‘∆ Ú≈Í «‘≈ ˛Õ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ‹∆ ÚÒØ∫ «ÁºÂ∂ ◊¬∂ «ÈÁ∂Ùª «Ú⁄Ø∫ Ï‘π«Â¡ª «Ú⁄ ≈‹È∆«Â’ √Ø⁄ ‘∆ √≈‘Ó‰∂ ¡≈¿π∫Á∆ «Á÷≈¬∆ «ÁøÁ∆ ˛Õ ‹ÁØ∫ ¡≈͉∆ √Ø⁄ ◊π» ¡Èπ√≈∆ È≈ ‘∂, √◊Ø∫ ÿÛ∂ ÿÛ≈¬∂ ¯À√Ò∂ ’ΩÓ ”Â∂ ·Ø√‰ Á≈ ÔÂÈ ’∆Â≈ ‹≈Ú∂ ª ¡«‹‘≈ ’πfi Ú≈Í∂◊≈ ‘∆Õ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ √∂Ú≈Á≈ª Á≈ Óπº÷ ¯˜ «√˪ Á∆ ≈÷∆ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

’È≈ ˛Õ «¬‘ Ó∆∆ Í∆∆ Á∂ Âı Á∂ ÏπÒ≈∂ ‘ÈÕ «¬‘ «√˪ Á∂ ÷Ú≈Ò∂ ‘È Í ‹∂’ ≈÷≈ ‘∆ ¡≈͉∂ ÿ ˘ ´º‡‰ Òº◊ ÍÚ∂ ª «Î ¿π√ ÿ Á≈ ’∆ ω∂◊≈Õ ¡«‹‘∂ ÷Ú≈Ò∂ Á∆ ÂπÒÈ≈ ◊π» ¡‹È Í≈ÂÙ≈‘ ‹∆ «¬’ ÏÈ≈¿π‡∆ ◊πº‚∂ (‚È≈) È≈Ò ’Á∂ ‘È Â∂ ÎπÓªÁ∂ ‘È : ¡«È’ Ï√Âz √πøÁ Í«‘≈«¬¡≈® «‹¿π ‚È≈ ÷∂ Ó≈«‘ ‚≈«¬¡≈® (190)

‚È≈ ¡≈÷Á∂ ‘È ‹≈ÈÚª ˘ ‚≈¿π‰ Ò¬∆ ÍÀÒ∆ «Ú⁄ ÷Û∑≈ ’∆Â≈ ‘Ø«¬¡≈ ÏÈ≈¿π‡∆ ≈÷≈Õ «‹Ó∆∫Á≈ ¡≈͉∆ ¯√Ò ˘ ‹≈ÈÚª Í≈√Ø∫ Ï⁄≈¿π‰ Ò¬∆, ’≈«È¡ª Á≈ ◊πº‚≈ (‚È≈) ÓÈπº÷∆ ¡≈’≈ Ú◊≈ «Â¡≈ ’Á≈ ˛Õ «Î ¿π√ ‚È∂ ”Â∂ ÓÈπº÷∆ ’ºÍÛ∂ Í«‘ȪÁ≈ ˛ Â∂ «Î ÍÀÒ∆ «Ú⁄ ¿πµ⁄≈ «‹‘≈ ’’∂ ¿π√ ÓÈπº÷∆ »Í∆ ‚È∂ ˘ ◊º‚ «ÁøÁ≈ ˛ ª «’ ‹≈ÈÚ «¬‘ ÌπÒ∂÷≈ ÷≈ ‹≈‰ «’ ÷∂ «Ú⁄ ¯√Ò Á∆ ≈÷∆ Ò¬∆ ÓÈπº÷ ¡≈Í ‘∆ ÷Û∑≈ ˛Õ ‘πÁ ø ≈ Ú∆ «¬Ú∂∫ ‘∆ ˛, ’πfi √Óª ª ‹≈ÈÚ, Í≥¤∆ ¡≈«Á’ ¿π√ ‚È∂ ÂØ∫ ‚ ’∂ ¯√Ò Á≈ ¿π‹≈Û≈ È‘ƒ ’Á∂ Í ¡⁄≈È’ ¡≈¬∂ Â∂˜ ‘Ú≈ Á∂ Ïπº«Ò¡ª È≈Ò ¿π‘ ◊º«‚¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ‚È≈ «‚º◊ ÍÀ∫Á≈ ˛ ª ‹≈ÈÚª Á≈ ÌπÒ∂÷≈ Á» ‘Ø ‹ªÁ≈ ˛ «’ «¬‘ ª ¡√Ò∆ ÓÈπº÷ È‘ƒ √◊Ø∫ ‚È∂ Á∂ »Í «Ú⁄ ÷Û∑≈ ’∆Â≈ ‘Ø«¬¡≈ ÏÈ≈¿π‡∆ ÓÈπº÷ √∆Õ ’πfi ¡«‹‘≈ ‘∆ ’ΩÓ È≈Ò Ú≈Í «‘≈ ˛, ÿ Á∂ ÷Ú≈Ò∂ ‘∆ «√˪ ˘ Ò∆Ø Ò∆ ’ ‘∂ ‘ÈÕ √øÈ [email protected]@C «Ú⁄ √Óπº⁄∆ ’ΩÓ È∂ È≈È’Ù≈‘∆ ’ÀÒø‚ ˘ ÍÃÚ≈È◊∆ «ÁºÂ∆Õ ◊π» √≈«‘Ï≈È È≈Ò √øÏøË «Á‘≈Û∂ Â∂ «¬«Â‘≈√’ «Á‘≈«Û¡ª Á∆¡ª Â∆’ª «È√«⁄ ’ «ÁºÂ∆¡ª ◊¬∆¡ª Í ‚∂∂Á≈ª Á∂ ’«‘‰ ”Â∂ ¡Â∂ «Íº¤∂ «√º÷ «ÚØË∆ Ù’Â∆¡ª Á∆ √Ø⁄ ”Â∂ ¡ÓÒ ’«Á¡ª [email protected]@ «Ú⁄ «¬√ ’ÀÒø‚ Á≈ ÌØ◊ Í≈ ’∂ ÏÃ≈‘Ó‰∆ ’ÀÒø‚ «√º÷ª Á∂ ◊Ò∂ ÓÛ∑ «ÁºÂ≈ «◊¡≈Õ Í≥‹≈Ï √’≈ Á∂ √øÈ [email protected] Á∂ ¤Í∂ ’ÀÒø‚ «Ú⁄ ’πfi ¤πº‡∆¡ª Ó»Ò È≈È’Ù≈‘∆ ’ÀÒø‚ ¡Èπ√≈ ‘∆ ¤≈Í∆¡ª ◊¬∆¡ª Í ÏÃ≈‘Ó‰∆ ÍÃÌ≈Ú ‘∂· ÈÚª È؇∆Î∆’∂ÙÈ ’’∂ ¿π‘Ȫ ¤πº‡∆¡ª 5

Á∆¡ª «ÓÂ∆¡ª Ú∆ ÚÁ∆-√πÁ∆ ¡Èπ√≈ ‘∆ ’È Á≈ ¡ÀÒ≈È ’ «ÁºÂ≈ «◊¡≈ ˛Õ «’ºÊ∂ ˛ ’ΩÓ Á≈ «È¡≈≈ÍÈ? «’ºÊ∂ ˛ √≈‚∆ Úº÷∆ ‘Ø∫Á? «’ºÊ∂ ˛ó«√º÷ «¬’ Úº÷∆ ’ΩÓ? ’∆ √≈‚∂ «¬‘ ÷Ú≈Ò∂ «¬‘Ȫ √Ú≈Òª Á≈ ¿πµÂ Á∂ √’Á∂ ‘È? È‘ƒ ’Á≈«⁄ºÂ È‘ƒÕ ¡√Ò «Ú⁄ «¬‘ «¬‘Ȫ Á∆ ¡≈͉∆ √Ø⁄ È‘ƒ √◊Ø∫ «¬‘Ȫ ¿πµÂ∂ ÊØÍ∆ ◊¬∆ √Ø⁄ ˛Õ Í ÍÁÚ∆ Á∂ ÓØ‘ È∂ fi»· ˘ √º⁄ Óøȉ Ò¬∆ Ó‹Ï» ’ «ÁºÂ≈ ˛Õ «¬ºÊ∂ ‘∆ Ϻ√ È‘ƒÕ ‘ ’ΩÓ Á≈ ¡≈ÍØ¡≈͉≈ √ø«ÚË≈È ‘πÁ ø ≈ ˛Õ ◊π» Í≥Ê È∂ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï Á∆ ¡◊Ú≈¬∆ ÒÀ ’∂ ’ΩÓ Á≈ √ø«ÚË≈È “«√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈” Á∂ È≈Ó ”Â∂ ÿ«Û¡≈ ˛Õ «¬√ √ø«ÚË≈È ˘ ÍÃÚ≈È ’È ÂØ∫ Ï≈¡Á ‘ «√º÷ Á≈ ¯˜ ωÁ≈ ˛ «’ ¿π‘ «¬√ ¿πµÂ∂ Í«‘≈ Á∂Ú∂Õ ‹∂’ ’ج∆ ¡«‹‘≈ È‘ƒ ’Á≈ ª ¿π‘ ◊π» Í≥Ê Á∂ «√˪ ÂØ∫ ‘∆ ÓπÈ’ «’‘≈ ‹≈ √’Á≈ ˛Õ ““«¬√ «‘ ÓÔ≈Á≈ ”⁄ “◊πÁπ¡≈∂” «√Ò∂÷ Á∆ ÓºÁ “‘” «Ú⁄ √ͺه «Ò«÷¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛ «’ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ Ú≈’ (ÂπºÒ) «’√∂ Íπ√Â’ ˘ ¡√Ê≈ÍÈ È‘ƒ ’È≈ ¡Â∂ «¬√∂ ‘∆ «√Ò∂÷ Á∆ ÓºÁ “√” «Ú⁄ «Ò«÷¡≈ ˛ «’ Ë»Í ‹ª Á∆Ú∂ Ó⁄≈ ’∂ ¡≈Â∆ ’È∆, ÌØ◊ Ò≈¿π‰≈, ‹Øª ‹◊≈¿π‰∆¡ª, ‡ºÒ ÷Û’≈¿π‰∂ ¡≈«Á ’Ó ◊πÓ«Â ¡Èπ√≈ È‘ƒÕ”” ’∆ ¿πµÍ «Ò÷∆¡ª «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆¡ª Ë≈≈Úª ’∂ÚÒ «Á÷≈Ú∂ Ò¬∆ ‘È? ‹Ú≈Ï ˛ È‘ƒ, «¬‘Ȫ Á∆ ¿πÒøÿ‰≈ ’È Ú≈Ò≈ ÂÈ÷≈‘∆¡≈ ˛Õ Í ¡º‹ «¬‘ «√˪ Á∂ ÷Ú≈Ò∂ ’∆ ’Á∂ ‘È, √≈∆ ’ΩÓ ‹≈‰Á∆ ˛Õ «√º÷’ΩÓ Á∂ ÁØ Âı √≈«‘Ï≈È Í‡È≈ √≈«‘Ï ¡Â∂ ‘˜» √≈«‘Ï «Ú÷∂ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ Ï≈Ï Á»‹∂ ◊Ãøʪ Á≈ ÍÃ’≈Ù ’’∂ ¡÷ø‚ Í≈· Ú∆ ’∆Â≈ ‹ªÁ≈ ˛, Ë»Í Á∆Ú∂ Ó⁄≈ ’∂ ’∆Â∆ ‹ªÁ∆ ¡≈Â∆ ؘ ‡∆.Ú∆. ”Â∂ Á∂÷∆ ‹≈ √’Á∆ ˛Õ ‘π‰ ‹ÁØ∫ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ ¿πÒøÿ‰≈ ’È Ú≈Ò∂ ‘∆ ’ΩÓ∆ ¯À√Ò∂ ’È Ò¬∆ Í≥‹ª «Ú⁄ Ù≈ÓÒ ‘؉◊∂ ª «Î «√˪ Á∆ ≈÷∆ ’Ω‰ ’∂◊≈, «¬‘ ◊ºÒ «Ë¡≈È Óø◊Á∆ ˛Õ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ ¿πÒøÿ‰≈ ‹∂’ ¡’»Ï [email protected]

«¬‘ ¡≈◊» ¡≈Í ‘∆ ’Á∂ «‘‰◊∂ ª «Î «√˪ ”Â∂ Í«‘≈ Á∂‰ Ú≈Ò∂ ‹≈◊»’ «√º÷ «¬‘Ȫ Á∂ ◊Ò ¯À√«Ò¡ª ¡º◊∂ «√ «’Ú∂∫ fiπ’≈¿π‰◊∂? «Í¤Ò∂ «ÁȪ «Ú⁄ ‹Ê∂Á≈ √≈«‘Ï ÚÒØ∫ Ú‚Ì≈◊ «√øÿ Á≈ ‹ÈÓ «Á‘≈Û≈ ’ΩÓ∆ ͺË ”Â∂ ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ ÓÈ≈¿π‰ Á≈ È≈ÁÙ≈‘∆ «Ï¡≈È ¡÷Ï≈ª «Ú⁄ ¤«Í¡≈Õ Ë∆ÓºÒ Á∆ ¡øÙ «Ú⁄Ø∫ ‘؉ ’’∂ ◊π» Í≥Ê È∂ «¬‘Ȫ È≈Ò ؇∆ Ï∂‡∆ Á∆ √ªfi ’È Á∆ ÓÈ≈‘∆ ’ º÷∆ ˛Õ Í≥Ê ÍÃÚ≈«‰Â «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∂ «√Ò∂÷ ¡ø«Óà√ø√’≈ Á∆ ÓºÁ (·) ÂÈ÷≈‘∆¬∂ «¬‘ ‘È, «Ú⁄ «√Ò∂÷ (1) ¡Ë∆È «Ò«÷¡≈ ˛ «’ Ó∆‰∂, Ó√øÁ, Ë∆ÓÒ∆¬∂, ≈Ó≈¬∆¬∂ ¡≈«Á’ Í≥Ê «ÚØË∆¡ª È≈Ò Ú‰ Ú≈Ò≈ ÂÈ÷≈‘∆¡≈ ‘Ø ‹ªÁ≈ ˛ ª «Î Ú‚Ì≈◊ «√øÿ Á≈ ‹ÈÓ «ÁÈ ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ ÓÈ≈¿π‰ Á∆ ÒØÛ ’∆ ÍÀ ◊¬∆? Ë∆ÓºÒ ◊π» ÿ Á≈ «ÚØË∆ «‘≈ ˛Õ ◊π» Â∂◊ Ï‘≈Á ‹∆ ”Â∂ Ï≈Ï≈ Ï’≈Ò≈ «Ú÷∂ ◊ØÒ∆ Ù∆∫‘∂∫ Ó√øÁ È∂ Ë∆ ÓºÒ Á∂ ’«‘‰ ”Â∂ ‘∆ ⁄Ò≈¬∆ √∆Õ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ AFFI ¬∆: ˘ ı≈Ò√∂ Á∆ «√‹È≈ √Ó∂∫ «¬‘Ȫ È≈Ò Ú‰ ”Â∂ Í≈ÏøÁ∆ Ò≈ «ÁºÂ∆ √∆Õ ‘π‰ ÁÒ∆Ò «¬‘ «ÁºÂ∆ ‹≈ ‘∆ ˛ «’ Ú‚Ì≈◊ «√øÿ È∂

¡ø«ÓÃÂÍ≈È ’ «Ò¡≈ √∆ Í «¬√ ◊ºÒ Á≈ ’ج∆ Íú÷ ÍÃÓ≈‰ ‹ª «¬«Â‘≈√’ ‘Ú≈Ò≈ È‘ƒ «ÓÒÁ≈Õ ‹∂ ¡«‹‘≈ ‘πøÁ≈ ª AICF «Ú⁄ Â∂ ÓπÛ AIDE «Ú⁄ √Ø˪ √Ó∂ ÍÃÚ≈È ‘ج∆ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ «Ú⁄ Ë∆ÓºÒ∆¡ª È≈Ò Ú‰ ¿πµÂ∂ Í≈ÏøÁ∆ È≈ Ò◊Á∆Õ Á»‹∂ Í≈√∂ ¡«‹‘∂ Úº‚∂ ¯À√Ò∂ ’È Á≈ ¡«Ë’≈ ◊π» Í≥Ê ’ØÒ ˛ ¡Â∂ ¡«‹‘∂ ¯À√Ò∂ “◊πÓÂ∂” ≈‘ƒ ‘∆ ’∆Â∂ ‹≈ √’Á∂ ‘ÈÕ ◊πÓÂ≈ ◊π» Í≥Ê Á≈ ¸«‰¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ’∂ÚÒ ÙÃØÓ‰∆ ‹Ê≈ ‹ª ◊π» Í≥Ê Á≈ ÍÃÂ∆«ÈË «¬’º· ‘∆ ’ √’Á≈ ˛Õ ¡«‹‘∂ ¯À√Ò∂ Âı √≈«‘Ï≈È Á∂ ‹Ê∂Á≈ª ’ØÒ ’È Á≈ Óπ„Ò≈ ‘º’ ‘∆ È‘ƒ ˛Õ ‹∂’ ¡«‹‘∂ ¯À√Ò∂ ’ΩÓ ”Â∂ ·Ø√∂ ‹≈‰◊∂ ª «Î «¬‘Ȫ ˘ Óøȉ≈ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ ¿πÒøÿ‰≈ ‘∆ ‘ØÚ∂◊∆Õ Á»‹∂ Í≈√∂ ’∂ÚÒ ¡ø«ÓÃÂÍ≈È ’’∂ ‘∆ ’ج∆ «√º÷ È‘ƒ ω √’Á≈, «‹øÈ∆ Á∂ ¿π‘ «√º÷∆ Á∂ Óπ„Ò∂ ¡√»Òª Á≈ Ë≈È∆ È≈ ω∂Õ ¡≈͉≈ ◊π»‚øÓ ⁄Ò≈¿π‰ Ú≈Ò∂, ‚ØÒ∆¡ª «÷‚≈¿π‰ Ú≈Ò∂, «‹ºÊ∂ «√º÷∆ Á∂ Óπ„Ò∂ «√˪ Á∆¡ª ˺‹∆¡ª ¿π‚≈ ‘∂ ‘È, ¿πµÊ∂ ÌØÒ∆ Ì≈Ò∆ ‹ÈÂ≈ ˘ ◊πÓ≈‘ ’’∂ ¿π‘Ȫ Á≈ ¡≈«Ê’ ÙØÙ‰ Ú∆ ’ ‘∂ ‘ÈÕ ‘π‰ √Óª ¡≈ «◊¡≈ ˛ «’ ’ΩÓ Á∂

«ÚÁÚ≈È «√ ‹ØÛ ’∂ ÏÀ·‰, ¡≈͉∂ «◊Ò∂-«Ù’Ú∂ ÌπÒ≈ ’∂ ’ΩÓ∆ «‘ Ҭ∆ √Ø⁄‰, ¡≈͉∆ «Èº‹∆ √Ø⁄ ˘ «Â¡≈◊ ’∂ ◊πÓ«Â ¡Èπ√≈∆ ‘Ø‰Õ √≈‚∂ «Èº‹∆ «Ú⁄≈ ’πfi Ú∆ ‘Ø √’Á∂ ‘ÈÕ ¡≈͉∆ √øÍÁ≈ Á∂ «√˪ ’πfi Ú∆ ‘؉ Í ÚË∂∂ ’ΩÓ∆ «‘ª Ò¬∆ «È‹∆ «Ú⁄≈ª ¡Â∂ √øÍÁ≈¬∆ «Ú⁄≈ª Á∆ ’πÏ≈È∆ Á∂‰∆ ‘∆ ÍÚ∂◊∆Õ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á≈ πÂÏ≈, ¿πÊØ∫ Á∆ Ó≈‰-ÓÔ≈Á≈, «√˪ Á∆ «ÁzÛ∑Â≈, ‹Ê∂Á≈ª Á∆ «ÈÔπ’Â∆, √∂Ú≈’≈Ò Â∂ √∂Ú≈-Óπ’Â∆, √Ϻ ı≈Ò√∂ Á∆ ÍøÍ≈ ¡Â∂ √Ì ÂØ∫ Úº‚∆ √Óº«√¡≈ ËÓ ˘ ≈‹È∆Â∆ Á∂ ÁºÏ∂ ‘ج∂ Ì≈ «Ú⁄Ø∫ «’Ú∂∫ ’º„‰≈ ˛? ‹ÁØ∫ º’ ’ΩÓ∆ ÁÁ √∆È∂ «Ú⁄ ¤πÍ≈¬∆ ÏÀ·∂ Í≥Ê ÁÁ∆ «¬’º·∂ ‘Ø ’∂ «¬‘Ȫ √Ú≈Òª Á≈ ‘ºÒ È‘ƒ ’º„Á∂ ª «Î «¬‘ ‘∆ ‹Ú≈Ï «ÓÒÁ≈ ‘∂◊≈ «’ √≈‚∂ ÚÒØ∫ «ÁºÂ∂ √øÁ∂Ù ˘ ’ΩÓ ¡Â∂ √’≈ª È‘ƒ ÓøÈÁ∆¡ªÕ ¿π‘Ȫ Á∆ ‘≈Ò ª «Î «¬‘ ‘∆ ˛ : ÓÀ∫ Ó‹Ï» ‘ª, ÓÀ∫ Ò≈⁄≈ ‘ª Í «Î Ú∆ ÓÀ∫ Âπ‘≈‚≈ ª ‹Ê∂Á≈ ‘ªÕ ◊π» ≈÷≈! ∏‘‹∆ «√øÿ, ‹¶Ë IHADI-BABIG

«√º÷ «ÓÙÈ∆ ’≈Ò‹ («‹:), ´«Ë¡≈‰≈ ¡Â∂ ◊∞Áπ¡≈≈ √z∆ ◊∞» «√≥ÿ √Ì≈, ◊∞» È≈È’ È◊ ‹≥Ó» ÚÒØ∫ √Ì √≥◊ª Á∂ √«‘ÔØ◊ È≈Ò

√≈Ò≈È≈ ’∂∫Á∆ ◊πÓ«Â √Ó≈◊Ó ¡Â∂ ¡≥«Óà√ø⁄≈ «ÓÂ∆ B ÂØ∫ D ¡’±Ï [email protected] «ÁÈ Ù∞’Ú≈ ÂØ∫ ¡ÀÂÚ≈ º’ ◊∞Áπ¡≈≈ √z∆ ◊∞» «√≥ÿ √Ì≈, ◊∞» È≈È’ È◊ ‹≥Ó» «Ú÷∂ ‘Ø «‘≈ ‘ÀÕ «√º÷ ’ΩÓ Á∂ Ó‘≈È «ÚÁÚ≈È, ÏπÒ≈∂, ’Ê≈Ú≈⁄’ Â∂ ’∆ÂÈ∆ ‹Ê∂ Í‘∞≥⁄ ‘∂ ‘ÈÕ √Ó∂∫ «√ Í‘∞≥⁄ ’∂ ¡≈͉≈ ‹∆ÚÈ √ÎÒ≈ ’ØÕ ¡≥«Óà√ø⁄≈ : C ¡’±Ï [email protected] «ÁÈ ÙÈ∆Ú≈ √Ú∂∂ [email protected]@@ Ú‹∂ ¡øÌ ‘ØÚ∂◊≈Õ √Ó»‘ ¡≥«Óà¡«ÌÒ≈÷∆ √π’∂√∆∫ «¬ÙÈ≈È ’’∂, Í≥‹ ’’≈ª Á∂ Ë≈È∆ ‘Ø ’∂ √Ó∂∫ «√ Í‘πø⁄‰ Á∆ «¥Í≈ÒÂ≈ ’ÈÕ

ÚË∂∂ ‹≈‰’≈∆ Ò¬∆ «√º÷ «ÓÙÈ∆ ’≈Ò‹ Á∂ ‘∂· «Ò÷∂ ÈøÏª ”Â∂ √øÍ’ ’∆Â≈ ‹≈ √’Á≈ ˛ :

@[email protected], IIADD-BAHAE «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

6

¡’»Ï [email protected]

ÙÏÁ-«Ú⁄≈

√Ø √«Â◊ππ √∂«Ú‘π √≈Ë ‹Èπ «‹«È ‘« ‘« È≈Óπ «ÁÃÛ≈«¬¡≈® √: √≈Ë» «√øÿ ◊Ø«ÏøÁÍπ∆* Ú‚‘ø√ ’∆ Ú≈ Ó‘Ò≈ 4 Í¿∞Û∆® √Ø √«Â◊ππ √∂«Ú‘π √≈Ë ‹Èπ «‹«È ‘« ‘« È≈Óπ «ÁÃÛ≈«¬¡≈® √Ø √«Â◊ππ Í»‹‘π «ÁÈ√π ≈«Â «‹«È ‹◊øÈ≈Êπ ‹◊Á∆√π ‹Í≈«¬¡≈® √Ø √«Â◊ππ Á∂÷‘𠫬’ «ÈÓ÷ «ÈÓ÷ «‹«È ‘« ’≈ ‘« ÍøÊπ ÏÂ≈«¬¡≈® «Â√π √«Â◊π ’∆ √Ì Í◊∆ ÍÚ‘π «‹«È ÓØ‘ ¡øË∂π ⁄π’≈«¬¡≈® √Ø √Â◊ππ ’‘‘π √«Ì ËøÈπ ËøÈπ «‹«È ‘« Ì◊«Â Ìø‚≈ Ò‘≈«¬¡≈® 3® (586)

ÙÏÁ Á≈ ’∂∫Á∆ Ì≈Ú «¬√ ÍÃ’≈ ‘À «’ ¡«‹‘∂ √«Â◊π» Á∆ ¡≈ËÈ≈ ’È∆ ⁄≈‘∆Á∆ ‘À «‹√ È∂ ÓÈ∞º÷ Á∂ ÓÈ «Ú⁄Ø∫ ÌÓ-ÌπÒ∂«÷¡ª Á≈ ¡≥Ë∂≈ Á» ’’∂ ¿∞√ ˘ ÍÃÌ» È≈Ò ‹Ø«Û¡≈ ‘ÀÕ √«Â◊π» ÂØ∫ Ì≈Ú ‘À ¿∞‘ Ó‘ªÍπ÷ ‹Ø ÍÓ-Íπ÷ (Ú≈«‘◊π») Á∆ ÍÃÂ∆«ÈËÂ≈ ’Á≈ ‘ÀÕ «‹√ Á∂ ¡≈◊ÓÈ È≈Ò √≈≈ Ïë‘Ó≥‚ πÙÈ≈«¬¡≈ ‹ªÁ≈ ‘À, ÂÍÁ∂ «ÁÒ ÙªÂ ‘Ø ‹ªÁ∂ ‘È ¡Â∂ ‹◊ «Ú⁄ «Í¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ¡«◊¡≈ÈÂ≈ Á≈ ‘È∂≈ Á» ‘Ø ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ √«Â◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ Á∂ ÍÃ’≈Ù √øÏøË∆ Ì≈¬∆ ◊πÁ≈√ ‹∆ Á≈ «’øÈ≈ √πøÁ ¯πÓ≈È ‘À : √«Â◊ππ È≈È’π ÍÃ◊«‡¡≈ «Ó‡∆ ËøπËπ ‹«◊ ⁄≈ȉπ ‘Ø¡≈Õ «‹¿∞ ’« √»‹π «È’«Ò¡≈ Â≈∂ ¤Í∂ ¡≥Ë∂π ÍÒØ¡≈Õ (Ú≈ 1, Í¿∞Û∆ 27)

√«Â◊π» «’øÈ≈ ’π Úº‚≈ ‘À? ¿∞√ Á∆ Ú«‚¡≈¬∆ Ï≈∂ ’ج∆ «◊‰Â∆-«Ó‰Â∆ È‘∆∫ ’∆Â∆ ‹≈ √’Á∆Õ ¿∞√Á∂ ◊π‰ª Á≈ ¡≥ ȑ∆∫ Í≈«¬¡≈ ‹≈ √’Á≈Õ ¿∞√ √Ó≈È ‘Ø ’ج∆ È‘∆∫ ‘Ø √’Á≈Õ ¿∞‘ ª √Ì ÂØ∫ Úº‚≈ ‘ÀÕ ◊πÚ≈’ ‘À : √Ì Â∂ Ú‚≈ √«Â◊ππ È≈È’∞ *BAG-¡≈, Ó≈‚Ò ‡≈¿±È, ‹¶ËÕ

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

«‹«È ’Ò ≈÷∆ Ó∂∆® (√»‘∆, Ó‘Ò≈ 5, 750)

√«Â◊π» √Ì ÂØ∫ Úº‚≈ «¬√ ’’∂ ‘À «’¿∞∫«’ ¿∞√ È∂ ’≈Ó≈«Á’ «Ú’≈ª ’≈Ó, ¥ØË, ÒØÌ, ÓØ‘, ¡‘ø’≈ ˘ ⁄ø◊∆ Â∑ª ¡≈͉∂ Úº√ «Ú⁄ ’∆Â≈ ‘πøÁ≈ ‘ÀÕ ¿∞√ Á∆ «ÏÂ∆ ‘ Ú∂Ò∂ ÍÃÌ» È≈Ò ‹πÛ∆ «‘øÁ∆ ‘À «‹√ √Á’≈ ÍÃÌ» Â∂ √«Â◊π» «¬’ »Í ‘Ø ‹ªÁ∂ ‘È : √Ø √«Â◊ππ «‹ √⁄π «Ë¡≈«¬Á≈ √⁄π √⁄≈ √«Â◊π𠫬’∂ ® √ج∆ √«Â◊ππ Íπ÷π ‘À «‹«È Íø‹∂ Á»Â ’∆Â∂ Ú«√ «¤’∂ ® (◊¿∞Û∆ ’∆ Ú≈, Ó‘Ò≈ 4, 304)

«¬√ √ø√≈ «Ú⁄ ‘ ÓÈ∞º÷ «’√∂ È≈ «’√∂ Ø◊ ‹ª «⁄øÂ≈ «Ú⁄ ◊ë√¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ‘ÀÕ ’ج∆ Ú∆ ¡«‹‘≈ ÍÃ≈‰∆ È‘∆∫ «‹√ ˘ ’ج∆ È≈ ’ج∆ Ø◊ È≈ ‘ØÚ∂ Í≥ñ «¬’ √«Â◊π» ‘∆ ¡«‹‘≈ Ó‘≈È ‹Ø◊∆ ‘À «‹√ ˘ «’√∂ «’√Ó Á∂ Ø◊ ¡≈«Á È‘∆∫ ÍØ∫‘Á∂ Ì≈Ú √«Â◊π» √Ì Ø◊ª ÂØ∫ «‘ ‘πøÁ≈ ‘ÀÕ ◊πÚ≈’ ‘À : ‹Ø ‹Ø Á∆√À √Ø √Ø Ø◊∆® Ø◊ «‘ Ó∂≈ √«Â◊ππ ‹Ø◊∆® (ÌÀ¿∞, Ó‘Ò≈ 5, 1140)

√«Â◊π» ª È≈Ó Á≈ Ìø‚≈ ‘È, ÏØ«‘Ê ‘ÈÕ «¬√ Ò¬∆ ‹Ø √«Â◊π» Á∆ ÙÈ ¡≈ ’∂ ¿∞√ Á∆ ¡≈«◊¡≈ «Ú⁄ Â∞Á∂ ‘È ¡Â∂ «¬√ È≈Ó-»Í∆ ‹‘≈˜ ”Â∂ ⁄Û∑Á∂ ‘È, √«Â◊π» ¡«‹‘∂ ÓÈ∞º÷ª ”Â∂ ÂÃπ· ’∂ ¿∞È∑ª ˘ È≈Ó Á∆ Á≈ ÏıÙ ’∂ ÍÃÌ» Á∂ ⁄Ȫ È≈Ò ‹ØÛ «ÁøÁ≈ ‘ÀÕ «¬øfi ¡«‹‘∂ ÍÃ≈‰∆¡ª Á≈ Ï∂Û≈ Í≈ ‘Ø ‹ªÁ≈ ‘À, ¿∞‘ ÌÚ√≈◊ ÂØ∫ Í≈ ‘Ø ‹ªÁ∂ ‘È ¡Â∂ ¿∞È∑ª Á≈ ‹◊ «Ú⁄ ¡≈¿∞‰≈ √¯Ò ‘Ø ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ ◊πÚ≈’ ‘À : √«Â◊ππ ÏØ«‘Êπ ‘« È≈Ú ‘À «’Âπ «Ï«Ë ⁄«Û¡≈ ‹≈«¬® √«Â◊π ’À Ì≈‰À ‹Ø ⁄ÒÀ «Ú«⁄ ÏØ«‘Ê ÏÀ·≈ ¡≈«¬® 7

ËøÈπ ËøÈπ Ú‚Ì≈◊∆ È≈È’≈ «‹È≈ √«Â◊ππ Ò¬∂ «ÓÒ≈«¬® («√∆≈◊π, Ó‘Ò≈ 4, 40)

√ºŒ⁄∂ ◊π» Á≈ «¬‘ «ÏÁ ‘À «’ ¿∞‘ √Ì Á≈ ÌÒ≈ ‘∆ Ó≥◊Á≈ ‘ÀÕ ¿∞‘ «’√∂ È≈Ò ÚÀ«ÚØË È‘∆∫ ’Á≈ Í≥ñ ¡«‹‘∂ ’ØÓÒ √πÌ≈¿∞ Ú≈Ò∂ Ó‘ª-Íπ÷ª È≈Ò Ú∆ Ó»÷ ÒØ’ ÚÀ ‹ª ËØÑ ’Ó≈¿∞‰ ÂØ∫ √ø’Ø⁄ È‘∆∫ ’Á∂Õ «¬√ È≈Ò Í»∂ ◊π» Á≈ ª ’∞fi È‘∆∫ «Ú◊ÛÁ≈ Í≥ñ ÁØ÷∆¡ª ˘ «Î‡’≈ª Â∂ Ó»ø‘ Á∆ ÷≈‰∆ ÍÀ∫Á∆ ‘ÀÕ ¿∞Á≈‘‰ Ú‹Ø∫ ◊π» √≈«‘Ï≈È Á∂ ¡≈͉∂ Í«Ú≈ «Ú⁄Ø∫ ‘∆ √«Â◊πª Á≈ Ïπ≈ ÓÈ≈¿∞∫Á∂ ‘∂ Í ¿∞È∑ª «ÈßÁ’ª ¡Â∂ ÁØ÷∆¡ª Á∂ ͺŒÒ∂ ’∞fi È‘∆∫ «Í¡≈, «Î‡’≈ª ‘∆ ͬ∆¡ªÕ «√º÷-√ø◊ª È∂ ¿∞‘Ȫ ˘ Ó»ø‘ È‘∆∫ Ò≈«¬¡≈Õ Ó˜∑Ï Á∆ ¡≈Û ‘∂· ÓΩ’∂ Á∂ Â∞¡º√Ï∆ ‘≈’Óª È∂ Â√∆‘∂ ¡Â∂ ’Ù‡ «ÁºŒÂ∂ Í √«Â◊πª È∂ √Ì ’∞fi Ì≈‰≈ Ó≥È ’∂ «÷Û∂ ÓºÊ∂ ’Ï»Ò ’∆Â≈Õ ¡º‹ «¬«Â‘≈√ «Ú⁄ ¿∞È∑ª √»Ó∂ √«Â◊πª Á∆ Ô≈Á «Ú⁄ ¥ØÛª ÙË≈¨ ¡Â∂ ¡È∂’ª «Ú¡’Â∆ ÏÛ∆ ÙË≈ Â∂ «Í¡≈ È≈Ò ¡≈͉≈ √∆√ «ÈÚ≈¿∞∫Á∂ ‘ÈÕ ¿∞È∑ª ÚÒØ∫ ⁄∆ Ï≈‰∆ ¡Â∂ ¿∞ÍÁ∂Ùª Á≈ «√ÓÈ ’Á∂ ‘È Í≥ñ «’Ê∂ ‘È ¿∞‘ ÁØ÷∆ ¡Â∂ ‘ø’≈ «Ú⁄ ◊Ã√∂ √ÒÂȪ ¡Â∂ Ó«‘ÒªÓ≈Û∆¡ª Á∂ Ó≈Ò’ Ù«‘ÈÙ≈‘ «‹È∑ª Á∆ ÓÛ∑∆ ”Â∂ ¡º‹ ’ج∆ Á∆Ú≈ º’ Ú∆ È‘∆∫ Ï≈ÒÁ≈? √«Â◊π» ª √Á≈ ¡Ó ‘À, ¿∞È∑ª Á≈ Ïπ≈ «’Ú∂∫ ‘Ø √’Á≈ ‘À? ◊πÚ≈’ ‘À : √«Â◊ππ ¡øÁ‘π «ÈÚÀπ ‘À √Ìπ Á∂÷À ÏÑÓ𠫬’π √Ø«¬ ® «ÈÚÀ≈ È≈«Ò «‹ ÚÀπ ⁄Ò≈«¬Á∂ «ÂÈ «Ú⁄‘π «Â√«‡¡≈ È ’Ø«¬® √«Â◊ππ √ÌÈ≈ Á≈ ÌÒ≈ ÓÈ≈«¬Á≈ «Â√ Á≈ Ïπ≈ «’¿∞ ‘Ø«¬® (◊¿∞Û∆ ’∆ Ú≈, Ó‘Ò≈ 4, 302)

Í»∂ ◊π» Á∆ ’∆ ’∆ «√¯Â ’∆¬∂Õ ¿∞‘ (Ï≈’∆ Á∂÷Ø √¯≈ AA ”Â∂) ¡’»Ï [email protected]

√Ú≈Ò? ‹Ú≈Ï √Ú≈Ò : ‹πÒ≈¬∆ Ó‘∆È∂ Á∂ «¬’ ÓÀ◊˜∆È Á∂ ‡≈¬∆‡Ò ”Â∂ √Ã∆ ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï Á∆ ÎØ‡Ø ¤≈Í ’∂, ¿πµÂ∂ ◊πÏ≈‰∆ Á∆¡ª «¬‘ Í≥◊Â∆¡ª «Ò÷∆¡ª ‘ج∆¡ª ‘È : ““ÍÃÌπ ‘«ÓøÁπ √Ø‘‰≈ «Â√π Ó«‘ Ó≈‰’ Ò≈Ò® ÓØÂ∆ ‘∆≈ «ÈÓÒ≈ ’ø⁄È ’؇ ∆√≈Ò®”” «¬È∑ª Í≥’Â∆¡ª ÂØ∫ ÍÂ≈ Ò◊Á≈ ˛ «’ ÍÃÌ» ˘ ‘∆ ‘«ÓøÁ «’‘≈ «◊¡≈ ˛Õ ¡Ê √ͺه ’Ø ‹∆Õ óÙÓÙ∂ «√øÿ, «ÚÙ˘ ◊≈‚È, ÈÚƒ «ÁºÒ∆

‹Ú≈Ï : «¬‘ ◊ºÒ «ÏÒ’πÒ ·∆’ ˛ «’ «¬È∑ª Âπ’ª «Ú⁄ ÍÃÌ» ˘ ‘∆ “‘«ÓøÁ” «’‘≈ «◊¡≈ ˛Õ ¿π∫fi Ú∆ «¬‘ Âπ’ª «√∆≈◊π «Ú⁄ ◊π» È≈È’ √≈«‘Ï ‹∆ ÚÒØ∫ ¿π⁄≈∆¡ª ◊¬∆¡ª ‘È ¡Â∂ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ ¡ø’ 17 ¿πµÂ∂ Á‹ ‘ÈÕ ¿π√ Ú∂Ò∂ ª √Ã∆ ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï Á∆ ’ج∆ ‘Ø∫Á ‘∆ È‘ƒ √∆Õ ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï (ÁÏ≈ √≈«‘Ï) Á∆ ⁄È≈ ª ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ È∂ ’Ú≈¬∆ √∆Õ √Ø, «¬‘ Âπ’ª ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï Ï≈∂ È‘ƒ ‘ÈÕ ¿πÍØ’Â Âπ’ª È≈Ò «¬’ Â∆‹∆ Âπ’ “«ÏÈπ Í¿πÛ∆ ◊«Û «’¿π ⁄Û¿π, ◊π ‘« «Ë¡≈È «È‘≈Ò®” «ÓÒ≈ ’∂ Í»≈ ÍÁ≈ ωÁ≈ ˛, Â∂ ¡Ê √ͺه ‘πÁ ø ∂ ‘È, ‹Ø «’ «¬√ Â∑ª ‘È : ‘∆ ÍÓ≈ÂÓ≈ Ó≈ÈØ «¬’ √Ø‘‰≈ ÓøÁ ˛, «‹√ «Ú⁄ Ó≈‰’, Ò≈Ò, ÓØÂ∆ ⁄Ó’Á∂ ‘∆∂ ‘ÈÕ (¿π√ Á∂ Áπ¡≈Ò∂) √ØÈ∂ Á∂ √Ø‘‰∂ «’Ò∑∂ ‘ÈÕ Í ¿π√ ÓøÁ »Í∆ «’Ò∑∂ ¿πµÂ∂ Í¿πÛ∆ ÂØ∫ «ÏȪ È‘ƒ ⁄«Û∑¡≈ ‹≈ √’Á≈Õ ‘ª, ‹∂ ◊π» (ÙÏÁ) Á≈ «Ë¡≈È Ë«¡≈ ‹≈¬∂ ª ÁÙÈ ‘Ø √’Á≈ ˛Õ [ÍÁ ¡Ê : Ó≈‰’óÓØÂ∆Õ ’ø⁄È ’؇ó√ØÈ∂ Á∂ «’Ò∑Õ∂ ∆√≈Òó√πøÁ, ¡ÈøÁ Á∂‰ Ú≈Ò∂Õ ◊«Ûó«’Ò∑∂ ¿πµÂ∂Õ «’¿π ⁄Û¿πó«’Ú∂∫ ⁄Û∑ª? «’Ú∂∫ ⁄«Û∑¡≈ ‹≈ √’Á≈ ˛? Ì≈Ú È‘ƒ ⁄«Û∑¡≈ ‹≈ √’Á≈Õ «È‘≈Òó«Ú÷≈ «ÁøÁ≈ ˛Õ] «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

√Ú≈Ò : ‹∂’ ‘π’ÓÈ≈Ó≈ (Ú≈’) «’√∂ ÒøÓ∂ ÙÏÁ «‹Ú∂∫ “‘« ’∆¡≈ ’Ê≈ ’‘≈‰∆¡≈......(¡ø’ 725) Á≈ ¡≈ ‹≈Ú∂, ª ’∆ ÓÈÓ˜∆ Á∂ ¤Ø‡∂ ÙÏÁ Á≈ ‘π’Ó ÍÛ∑ ÒÀ‰≈ ¿π«⁄ ˛? ó‘È»Úø «√øÿ, ◊π‹≈Â

‹Ú≈Ï : Í≥Ê ÍÃÚ≈«‰Â «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ ¡Èπ√≈ ‘π’Ó ÒÀ‰ Òº«◊¡ª ÷ºÏ∂ Í≥È∂ Á∂ ¿πÂÒ∂ Í≈«√˙∫ Í«‘Ò≈ ÙÏÁ ‹Ø ‹≈∆ ˛, Óπº„ ÂØ∫ ÍÛ∑È≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ ‹∂ ¿π√ ÙÏÁ Á≈ Óπ„ º «Í¤Ò∂ Í≥È∂ ÂØ∫ Ùπ» ‘πÁ ø ≈ ˛ ª ÍÂ≈ Í ’∂ ÍÛ∑È≈ Ùπ» ’Ø ¡Â∂ √≈≈ ÙÏÁ ÍÛ∑ØÕ ‹∂ Ú≈ ‘ØÚ∂ ª Í¿πÛ∆ Á∂ √≈∂ √ÒØ’ Â∂ Í¿πÛ∆ ÍÛ∑È∆ ⁄≈‘∆Á∆ ˛Õ ÙÏÁ Á∂ ¡ø «Ú⁄ «‹ºÊ∂ “È≈È’” È≈Ó ¡≈ ‹≈Ú∂, ¿π√ Âπ’ ”Â∂ ÌØ◊ Í≈¿π‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ ‘π’Ó ÒÀ‰ √Ó∂∫ √≈˘ √Ì ˘ ¿πÍØ’Â ÓÔ≈Á≈ Á∆ Í≈Ò‰≈ ’È∆ ⁄≈‘∆Á∆ ˛ ¡Â∂ ÙÏÁ Ì≈Ú∂∫ ÒøÓ∂≈ ‘∆ ‘ØÚ∂, Í»≈ ÍÛ∑È≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ ‘π’Ó ÒÀ‰ √Ó∂∫ ¡≈͉∆ ÓÈÓ˜∆ ’È≈ ¿π«⁄ ȑƒÕ √Ú≈Ò : ÓÒ≈ ’∆ Ú≈ «Ú⁄ ¡≈¬∆¡ª «¬È∑ª Âπ’ª Á∂ ¡Ê Áº√Ø : ÿ Ó«‘ ÿπ Á∂÷≈«¬ Á∂«¬ √Ø √«Â◊ππ Íπ÷π √π‹≈‰π® Í≥⁄ √ÏÁ Ëπ«È’≈ Ëπ«È ‘ Ï≈‹À √ÏÁπ È∆√≈‰π®

√ø◊∆Â’ ¡≈Ú≈˜ ¿πµ·Á∆ ˛, ‹Ø ¡ÈøÁ ÍÀÁ≈ ’Á∆ ˛, Ì≈Ú Í»È «÷Û≈¿π (¡≈ÂÓ’ ¡ÈøÁ) Ú≈Ò∆ ¡Ú√Ê≈ ω ‹ªÁ∆ ˛Õ Ì≈Ú ¡Ê : ◊π«√º÷ª Ò¬∆ ◊πÙÏÁ Á∂ ’∆ÂÈ/«Ú⁄≈ Á≈ ¡ÈøÁ ‘∆ ¡√Ò ¡ÈøÁ ‘πøÁ≈ ˛Õ ¿πÈ∑ª Ò¬∆ ÔØ◊∆¡ª Ú≈Ò≈ Í≥‹ Ú≈«‹¡ª Á∆ ¡≈Ú≈˜ Ú≈Ò≈ ¡ÈøÁ ’ج∆ ¡Ê È‘ƒ º÷Á≈Õ ÍÁ ¡Ê : ÿπóÍÃÌ» Á∂ «‘‰ Á∆ ÊªÕ √π‹≈‰πó«√¡≈‰≈Õ Í≥⁄ √ÏÁóÍ≥‹ «’√Ó Á∂ Ú≈«‹¡ª/√≈˜ª Á∆ ¡≈Ú≈˜Õ Ëπ«Èó√π, ¡≈Ú≈˜Õ Ëπ«È’≈󫬒 √ (Ò◊≈Â≈) ¡≈Ú≈˜Õ È∆√≈‰πóÈ◊≈≈Õ √Ú≈Ò : “√«Â◊π ’∆ Ó»«Â «‘ÁÀ Ú√≈¬∂®” (661) «¬‘ ◊πÏ≈‰∆ Á≈ ÎπÓ≈È ˛Õ «’Í≈ ’’∂ «¬‘ Áº√Ø «’ ¿π‘ Ó»«Â «’‘Û∆ ˛? ó√: ◊πÁ≈√ «√øÿ, «√√≈, ‘«¡≈‰≈

‹Ú≈Ï : “√«Â◊π ’∆ Ó»«Â” Á≈ ¡Ê ˛ √«Â◊π» Á≈ ¡≈«Ӓ √»Í, Ì≈Ú ◊π» Á∆ ÙÏÁ-»Í Ó» : ◊π ’∆ Ó»«Â ÓÈ Ó«‘ «Ë¡≈Èπ® ◊π ’À √ÏÁπ ÓøÂzπ ÓÈπ Ó≈Èπ® (◊Ø∫‚, Ó: 5, 864)

Ì≈¬∆ ◊πÁ≈√ ‹∆ Ú∆ «Ò÷Á∂ ‘È : ◊π Ó»«Â ◊π √ÏÁ ˛, √≈Ë √ø◊«Â «Ú«⁄ Í◊‡∆ ¡≈«¬¡≈®

óÌπ«Í≥Á «√øÿ, «ÙÓÒ≈

(Ú≈ 24:25)

‹Ú≈Ï : «¬‘ Âπ’ª ◊π» È≈È’ √≈«‘Ï Á∆¡ª ¿π⁄≈È ’∆Â∆¡ª ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ ¡ø’ 1291 ¿πµÂ∂ Á‹ ‘ÈÕ «¬È∑ª Á∂ ¡Ê «¬√ ÍÃ’≈ ‘È :

√Ú≈Ò : ‘∂· «Ò÷∆ Í≥’Â∆ Á∂ ¡Ê √ͺه ’Øó ’πÁÓ ’À ◊≈‚ «‹¿π ¤∂Ò® ¡«⁄øÂπ ‹≈´ ’≈´ ⁄¥π Í∂Ò®

¡Ê : ¿π‘ ˛ «√¡≈‰≈ √«Â◊π» Íπ÷ ‹Ø «‘Á∂-ÿ «Ú⁄ ÍÓ≈ÂÓ≈ Á∂ «‘‰ Á∆ ʪ «Ú÷≈ «ÁøÁ≈ ˛Õ ‹ÁØ∫ ÓÈπº÷ ¿π√ ÿ «Ú⁄ ¡ºÍÛÁ≈ ˛, ÂÁØ∫ ◊π» Á≈ ÙÏÁ »Í È◊≈≈ Úº‹Á≈ ˛ (Ì≈Ú, ◊π ÙÏÁ Á≈ ÍÃÌ≈Ú «¬øÈ≈ «˜¡≈Á≈ ÍÃÏÒ ‘πøÁ≈ ˛ «’ ’ج∆ ‘Ø «÷º⁄ ÍØ‘ È‘ƒ √’Á∆, ÂÁØ∫ Ó≈ÈØ∫) Í≥‹ «’√Ó Á∂ √≈˜ª Á∆ «¬’-√ 8

󫬒 Í≈·’

‹Ú≈Ï : «¬‘ Âπ’ª ≈Ó’Ò∆ ≈◊ ¡øÁ ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ Á∆¡ª ¿π⁄≈È ’∆Â∆¡ª ‘ج∆¡ª ‘È ¡Â∂ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ ¡ø’ 899 ”Â∂ Á‹ ‘ÈÕ ◊π» √≈«‘Ï «¬È∑ª Âπ’ª Áπ¡≈≈ ÎπÓ≈¿π∫Á∂ ‘Èó «‹Ú∂∫ Ì∂‚ Á≈ Ϻ⁄≈ Ì∂‚ È≈Ò ’¬∆ ¡’»Ï [email protected]

Â∑ª Á∂ ’ÒØÒ ’Á≈ ˛, Í ¿π√ «Ú⁄≈∂ ¿πµÂ∂ «’√∂ «Ù’≈∆-‹≈ÈÚ ≈‘ƒ) ¡⁄È⁄∂ ‘∆ ÓΩ Á≈ ‹≈Ò ¡≈ ÍÀ∫Á≈ ˛Õ ¿π√ ¿πµÂ∂ ÓΩ ¡≈͉≈ ⁄º’ ⁄Ò≈ «ÁøÁ∆ ˛Õ (·∆’ «¬‘∆ ‘≈Ò Ó≈«¬¡≈ Á∂ ÓØ‘ «Ú⁄ Î√∂ ‹∆Ú Á≈ ‘πøÁ≈ ˛)Õ ÍÁ ¡Ê : ’πÁÓó’ÒØÒ, «Í¡≈÷∂‚ªÕ ◊≈‚óÌ∂‚Õ ¤∂Òó¤∂Ò≈, Ϻ⁄≈Õ ¡«⁄øÂó¡⁄È⁄∂ÂÕ ’≈´óÓΩÂÕ Í∂Òó ˺’ «ÁøÁ≈ ˛, ⁄Ò≈ «ÁøÁ≈ ˛Õ √Ú≈Ò : √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ Í≥È≈ 315 ”Â∂ Á‹ “Í¿πÛ∆ 5” ÂØ∫ ’∆ Ì≈Ú ˛Õ «¬√ Á≈ ·∆’ ¿π⁄≈È ’∆ ˛? ó’ÓÒ‹∆ ’Ω, ÈÚª Ù«‘

‹Ú≈Ï : ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ ¡ø’ 300 ÂØ∫ 318 º’ “◊¿πÛ∆ ’∆ Ú≈ Ó‘Ò≈ 4” Á‹ ˛Õ «√Ò∂÷ ÂØ∫ √ͺه ˛ «’ «¬‘ Ú≈ ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ Á∆ ¿π⁄≈È ’∆Â∆ ◊¬∆ ˛Õ Í «¬√ «Ú⁄ Í≥‹ Í¿πÛ∆¡ª (Í¿πÛ∆ Èø: BG ÂØ∫ CA º’) ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ Á∆¡ª ¿π⁄≈È ’∆Â∆¡ª ‘ج∆¡ª ‘ÈÕ «¬È∑ª «Ú⁄Ø∫ Í¿πÛ∆ Èø: BG, BH ¡Â∂ BI Á∂ ¡øÌ «Ú⁄ “Í¿πÛ∆ 5” «Ò«÷¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛ Í Í¿πÛ∆ Èø: [email protected] ¡Â∂ CA Á∂ ¡øÌ «Ú⁄ “Í¿πÛ∆ Ó: 5” «Ò«÷¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ «¬√ ÂØ∫ √ͺه ˛ «’ «¬‘ Í¿πÛ∆¡ª ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ È∂ ¡≈͉∂ ÚÒØ∫ Ò≈¿π‰ ’’∂ «¬È∑ª Á∂ ¡øÌ «Ú⁄ Í¿πÛ∆ 5/Í¿πÛ∆ Ó: 5 ¡ø«’ ’ «ÁºÂ≈Õ “Í¿πÛ∆ 5” Á≈ ¿π⁄≈È Ú∆ “Í¿πÛ∆ Ó: 5” Á∆ Â∑ª Í¿πÛ∆ Ó‘Ò≈ Í≥‹Úª ’È≈ ˛Õ √Ú≈Ò : ¡≈Ó ÂΩ Â∂ ÙÏÁ ˘ ◊π» «’‘≈ ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ «¬√ «Ú⁄ “ÙÏÁ” Á≈ ’∆ ¡Ê ‘À?

«◊¡≈ ‘À : ÍÚÈ ¡øÌπ √«Â◊π Ó«Â Ú∂Ò≈® √ÏÁπ ◊π» √π«Â Ëπ«È ⁄∂Ò≈® (≈Ó’Ò∆, Ó: 1, «√Ë ◊Ø√«‡, 943)

√ÏÁπ ◊π Í∆≈, ◊«‘ ◊øÌ∆≈ «ÏÈ∞ √ÏÁÀ ‹◊π Ï¿∞≈Èß® (√Ø«·, Ó: 1, 635)

Ï≈‰∆ ◊π», ◊π» ‘À Ï≈‰∆ «Ú«⁄ Ï≈‰∆ ¡≥«ÓÃÂ∞ √≈∂® ◊ππ Ï≈‰∆ ’‘À, √∂Ú’∞ ‹È∞ Ó≈ÈÀ Í«÷ ◊π» «È√Â≈∂® (ȇ, Ó‘Ò≈ 4, 982)

◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ ‹ØÂ∆ ‹Ø«Â √Ó≈¿∞‰ ÂØ∫ Í«‘Òª √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ ˘ √Ó∆ ÂΩ Â∂ Ú∆ ◊π«¡≈¬∆ ÏıÙ «ÁºÂ∆Õ √Ú≈Ò : √Ã∆ ¡’≈Ò Âı Á∂ √≈‘Ó‰∂ ÁØ «ÈÙ≈È √≈«‘Ï «’¿∞∫ Ò◊≈¬∂ ◊¬∂ ‘È? ∏‹√Úø «√øÿ, «‡ºÏ≈ Ø‚, ´«Ë¡≈‰≈

∏’∞Ò‹∆ «√øÿ, √Á Ϙ≈, ’È≈Ò

‹Ú≈Ï : «¬‘ ÁØ «ÈÙ≈È √≈«‘Ï «¬√ ◊ºÒ ˘ ÍÃ◊‡ ’Á∂ ‘È «’ «√º÷ ËÓ «Ú⁄ Ì◊Â∆ ¡Â∂ Ù’Â∆ È≈ÒØ-È≈Ò ⁄ºÒÁ∂ ‘È ¡Â∂ ËÓ Â∂ ≈‹È∆Â∆ Á≈ √πÓ∂Ò ‘ÀÕ «¬√ ˘ Í∆∆ ¡Â∂ Ó∆∆ (√øÂ-«√Í≈‘∆) Á≈ «√˪ Ú∆ «’‘≈ ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ √Ã∆ ¡’≈Ò Â÷ √≈«‘Ï Á∆ ⁄È≈ ’ ’∂, «¬Ê∂ √«Â◊π» ‘«◊Ø«ÏøÁ √≈«‘Ï “√ºŒ⁄∂ Í≈ÂÙ≈‘” Á∂ »Í «Ú⁄ Í∆∆ ¡Â∂ Ó∆∆ Á∆¡ª ÁØ «’Í≈Ȫ Í«‘È ’∂ «Ú≈‹Á∂ √ÈÕ «¬‘ «’Í≈Ȫ Ú∆ Ì◊Â∆ ¡Â∂ Ù’Â∆ Á∆¡ª ÍÃÂ∆’ √ÈÕ √≈‚∂ √≈∂ ◊π» ‘∆ «‹Ê∂ ¡«Ë¡≈«Ӓ ÷∂Â «Ú⁄ ¡◊Ú≈¬∆ Á∂ ’∂ Í∆ (Ë≈«Ó’ ¡≈◊») Á≈ ¯˜ «ÈÌ≈¿∞∫Á∂ ‘∂ ‘È, ¿∞Ê∂ √Ó≈«‹’ ¡Â∂ ≈‹È∆«Â’ ÷∂Â «Ú⁄ ¡◊Ú≈¬∆ Á∂ ’∂ Ó∆ (√ø√≈«’ ¡≈◊») Á≈ ¯˜ Ú∆ «ÈÌ≈¿∞∫Á∂ ‘∂ ‘ÈÕ

√Ú≈Ò : ¡÷≥‚ Í≈· Á∆ ÓÔ≈Á≈ ’ÁØ∫ ¡≈øÌ ‘ج∆ √∆?

∏◊πÍÃ∆ «√øÿ, Î◊Ú≈Û≈

∏ÏÒ«‹øÁ «√øÿ, ‹ÒøË

‹Ú≈Ï : ÙÏÁ ¿∞√ «◊¡≈È ˘ ’«‘øÁ∂ ‘È, ‹Ø ◊π» √≈«‘Ï≈È ˘ ÍÃÌ» È≈Ò «¬’√π ‹ª ¡Ì∂Á ‘؉ Ó◊Ø∫ ÍÃ≈Í ‘Ø«¬¡≈ √∆Õ «¬√∂ ˘ ‘∆ Ï≈‰∆ ‹ª ◊πÏ≈‰∆ «’‘≈ ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ ÙÏÁ “«È≈’≈” √∆, ‹ÁØ∫ ¿∞√ ˘ ¡º÷ª «Ú⁄ √ø√≈ Á∆ ¡◊Ú≈¬∆ Ò¬∆ «Ò÷ «ÁºÂ≈ «◊¡≈, ª ¿∞‘ “◊πÏ≈‰∆” ’‘≈«¬¡≈Õ ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ È∂ ÙÏÁ ‹ª ◊πÏ≈‰∆ ˘ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ «Ú⁄ √ø’«Ò ’ «ÁºÂ≈Õ ÙÏÁ ‹ª Ï≈‰∆ ˘ «√º÷ ËÓ Á∂ Óπº„ ÂØ∫ ‘∆ ◊π» Ó≥«È¡≈

‹Ú≈Ï : AHÚ∆∫ √Á∆ «Ú⁄ ‹ÁØ∫ «√º÷

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

¡È∞√≈ «¬‘ ∆ “Ïπº„≈ ÁÒ” È∂ ‹ø◊ªÔ∞ºËª √Ó∂∫ ⁄Ò≈¬∆ √∆Õ ¿∞ÁØ∫ ¡÷≥‚ Í≈· √Ó∂∫ Á∆ ÒØÛ √∆ Í ¡º‹ «¬‘ √Ó Ó≈Â ω ’∂ ‘∆ «‘ «◊¡≈ ‘ÀÕ «√º÷-ÿª «Ú⁄ ÷πÙ∆-ˆÓ∆ Á∂ √Ó∂∫ ¡Â∂ ‘Ø «ÚÙ∂Ù ÓΩ«’¡ª Â∂ “¡÷≥‚ Í≈·” ºŒ÷∂ ‹ªÁ∂ ‘È, Í ¡≈Ó ÂΩ Â∂ Í≈· ˘ ’ج∆-’ج∆ ‘∆ √π‰Á≈ ‘ÀÕ ‘ª, ÌØ◊ Á∂ √Ó∂∫ ’∞fi √ø◊ª ˜» ‹πÛ ‹ªÁ∆¡ª ‘ÈÕ √Ú≈Ò : ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ √øÍ»È ÂΩ ”Â∂ ◊π» ‘È Â∂ √≈∆ Ï≈‰∆ ◊π»-»Í ‘ÀÕ «Î ‘π’Ó (Ú≈’) Ùπ» Ú≈Ò∂ Â∂ ¡÷∆Ò∂ ¡≥’ª ÂØ∫ «’¿∞∫ È‘ƒ «Ò¡≈ ‹ªÁ≈, ’∂ÚÒ «Ú⁄’≈Ò∂ ¡≥’ª ÂØ∫ ‘∆ «’¿∞∫? Á»‹≈, ‘π’Ó ÷ºÏ∂ Í≈«√¿∞∫, ¿∞ÍØ∫ ‘∆ «’¿∞∫ «Ò¡≈ ‹ªÁ≈ ‘À? ’∆ ‘Ø Í≈√∂ ÂØ∫ «Ò¡≈ «◊¡≈ Ï≈‰∆ Á≈ ÙÏÁ ◊π-Ú≈’ È‘ƒ?

’ΩÓ Â∂ Ì∆Û ¡≈ ω∆, «√º÷ ¡≈͉∆ ‘Ø∫Á Ï⁄≈¿∞‰ Ò¬∆ ‹ø◊ª-Ô∞ºËª «Ú⁄ πºŒfi∂ «‘øÁ∂ √È ¡Â∂ ‹ø◊Òª, Ï∂«Ò¡ª Â∂ ∂«◊√Â≈Ȫ «Ú⁄ ‘∆ πºfi∂ «‘øÁ∂ √ÈÕ ‹ÁØ∫ ÚÀ∆ Á∂ ‘ÓÒ∂ Á≈ ‚ È≈ ‘πøÁ≈ Â∂ «√øÿ ‹ø◊ª-Ô∞ºËª ÂØ∫ «Ú‘Ò∂ ‘πøÁ∂ ª ¿∞‘ «¬’ºŒ·∂ ‘Ø ’∂ √≈«‘Ï √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á≈ Í≈· ¡≈øÌ ’ ’∂, Ò◊≈Â≈ Í≈· ’’∂, Í≈· Á∆ √Ó≈ÍÂ∆ ’Á∂ ¡Â∂ ¡Á≈√ ’’∂ ¡’≈Ò Íπ÷ Á≈ Ùπ’≈È≈ ’Á∂Õ Ì≈¬∆ ’≈È∑ «√øÿ ‹∆ È≈Ì≈ 9

‹Ú≈Ï : √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï Á∆ √Óπº⁄∆ Ï≈‰∆ ‘∆ «√º÷ Ò¬∆ “‘π’Ó-√»Í” ‘ÀÕ «√º÷ ‘À ‘∆ ¿∞‘, «‹‘Û≈ «ÏȪ «’√∂ ‘∆Ò-‘πº‹Â Á∂ ◊πÏ≈‰∆ Á∂ ‘π’Óª/¿∞ÍÁ∂Ùª ”Â∂ ¡ÓÒ ’Á≈ ‘ÀÕ Á∆Ú≈È «Ú⁄ ‹Ø ‘π’Ó/Ú≈’ «Ò¡≈ ‹ªÁ≈ ‘À, ¿∞‘ √«Â◊πª Áπ¡≈≈ ؘ √ø◊ª ˘ √øÏË Ø È ’È Á∆ Ô≈Á «ÁÒ≈¿∞∫Á≈ ‘ÀÕ √≈Ë≈È «√º÷ª ˘ Ú∆ ‘ ؘ Ï≈‰∆ È≈Ò ‹πÛÈ ¡Â∂ ◊π» Á∂ “‘π’Ó” ˘ Ó≥ȉ Á∆ ÍÃ∂È≈ «ÓÒÁ∆ ‘ÀÕ ¿∞√ ˘ «¬‘ ÍÃ∂È≈ Ï≈-Ï≈ «ÓÒÁ∆ ‘À «’ ◊πÏ≈‰∆ Á≈ ’∂ÚÒ Í≈· ‘∆ È‘ƒ ’È≈, Ï≈‰∆-◊π» Á≈ “‘π’Ó” Ú∆ Ó≥ȉ≈ ‘ÀÕ ‘π’Ó ÒÀ‰ Á∆ ÓÔ≈Á≈ «¬‘ ‘À «’ ÍÃ’≈Ù ’∆Â∂ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ÂØ∫ πÓ≈Ò ⁄πº’ ’∂ ÷ºÏ∂ Í≈√∂ ¿∞ÍØ∫ ÙÏÁ ÍÛ∑È≈ ¡≈øÌ ’È≈ ‘À (¡Â∂ ‹∂ ÙÏÁ «Í¤Ò∂ Í≈√∂ ÂØ∫ ¡≈øÌ ‘πøÁ≈ ‘ØÚ∂, ª ¡≥’ ÍÂ≈ ’∂ ¡≈øÌ ÂØ∫ ÍÛ∑È≈ ‘À)Õ ÍÃ’≈Ù ’∆Â∆ ‘ج∆ Ï∆Û Á∂ ¡ºË∂ Í≥È∂ «¬’ Í≈√∂ Â∂ ¡ºË∂ Á»‹∂ Í≈√∂ ‘πøÁ∂ ‘ÈÕ «¬√ Ò¬∆ ’∞ÁÂ∆ ‘∆ ÓºË Ú≈Ò∂ Í≥«È¡ª ÂØ∫ “‘π’Ó” «Ò¡≈ ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ √Óπº⁄∂ «√º÷ √ø√≈ «Ú⁄ «¬’√≈Â≈ ’≈«¬Ó º÷‰ Ò¬∆ ‘ÀÕ «¬√∂ ¡Ë∆È ‘∆ ‘π’Ó ÷ºÏ∂ Í≈√∂, ¿∞µÍ ÂØ∫, ÒÀ‰ Á≈ «ÈÔÓ Ï‰≈«¬¡≈ «◊¡≈ ‘ÀÕ «¬‘ «¬’ ÍÃ’≈ Á≈ ¡È∞Ù≈√È ‘∆ ‘À ¡Â∂ «¬√Á∂ «Íº¤∂ ‘Ø ’ج∆ ’≈È È‘ƒÕ ¡’»Ï [email protected]

Í≈·’ «Ò÷Á∂ ‘È... Ϻ⁄∂ ˘ ¡ø«Óà«’√ ¿πÓ «Ú⁄ ¤’≈«¬¡≈ ‹≈Ú∂ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆ Ó≈⁄ [email protected] Á∂ √Ú≈Ò-‹Ú≈Ï «√Ò∂÷ ‘∂· ““Ϻ⁄∂ ˘ «’√ ¿πÓ «Ú⁄ ¡ø«ÓÃÂÍ≈È ’≈¿π‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛?”” Á≈ ¿πµÂ √∆, Í ¡√ƒ ÓπÈ≈√Ï √ÓfiÁ∂ ‘ª «’ «¬√ ¡Â∆ Ó‘ºÂÚÍ»È «ÚÙ∂ ”Â∂ ‘Ø «Ú⁄≈ Ú∆ «¬’ºÂ ’∆Â∂ ‹≈‰Õ «‹ºÊØ∫ º’ √≈‚≈ «Ú⁄≈ ˛ ¡√ƒ ¡≈Í ‹∆ Á∂ ◊Ø⁄∂ «¬ø‹ «Ò÷Á∂ ‘ª : ¡º‹’ºÒ∑ Á∆ Í«ÂÂÍπ‰∂ Á∆ ÿ≈Â’ Ï∆Ó≈∆ Á≈ Óπº÷ ’≈È ˛ ¡ø«Óऒ‰ Á∆ ¿πÓ Ï≈∂ √≈‚≈ «¬Â«‘≈√ ¡Â∂ «‘ ÓÔ≈Á≈ √ͺه È‘ƒ ˛ Â∂ ¡≈Ó «Ú¡’Â∆ ÌøÏÒÌ»«√¡ª «Ú⁄ «‘øÁ≈ ˛ «’ ‹Á Ú∆ √Óª ¡≈«¬¡≈, ¤’≈ ÒÚª◊∂, ¤’ ÒÚª◊∂Õ Ï‘πÂ∆¡ª ‘≈Òª «Ú⁄ ¿πÈ∑ª Á≈ ¿π‘ √Óª ¡≈¿π∫Á≈ ‘∆ È‘ƒ Â∂ ¿π‘ Ï∂◊π ∂ ‘∆ «¬√ √ø√≈ ÂØ∫ ’»⁄ ’ ‹ªÁ∂ ‘ÈÕ ¡º‹ Á∂ √Ó∂∫ ‹Á «√º÷∆ ˘ ‘ Í≈«√¿π∫ „≈‘ Òº◊ ‘∆ ˛, «¬√ ¡ºÂ-˜»∆ «ÚÙ∂ ”Â∂ √ͺه Í≥Ê’ ¯À√Ò≈ ‘؉≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ «¬√ Ï≈∂ «Ò÷Á∂ ‘ج∂ ¡√ƒ Áº√‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ ‘ª «’ «‹ºÊ∂ «√º÷ Ϻ«⁄¡ª ˘ «¬«Â‘≈√ È≈Ò ‹ØÛÈ≈ Óª-Ï≈Í Á≈ Î˜ ˛, ¿πµÊ∂ ¡≈◊»¡ª, √ø√Ê≈Úª, ◊πÁπ¡≈«¡ª Á∂ ÍÃÏøË’ª ¡Â∂ ËÓ ÍÃ⁄≈ Á∂ Á≈¡Ú∂Á≈ª Á≈ Ú∆ Î˜ ωÁ≈ ˛ «’ ¿π‘ ¡À√∂ ÍÃØ◊≈Ó ¿πÒ∆’‰ «‹È∑ª ≈‘ƒ Ϻ«⁄¡ª ˘ ◊πÓ«Â Á∆ ˜»∆ ‹≈‰’≈∆ «ÁºÂ∆ ‹≈Ú∂Õ ¡º‹ Ó∆‚∆¡≈ Á≈ ˜Ó≈È≈ ˛, «¬√ Á≈ ÌÍ» Ò≈Ì ¿π·≈¿π‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ «¬’ ‘∆ «ÎÒÓ “⁄≈ √≈«‘Ϙ≈Á∂” È∂ Ï‘π ں‚≈ ¡√ Ϻ«⁄¡ª ˘ ‹≈◊»’ ’È «Ú⁄ Í≈«¬¡≈ ˛Õ ◊π» √≈«‘Ï Á∂ √Ó∂∫, Ï‘πÂ∂ «√º÷ Á»«‹¡ª ËÓª «‘øÁ» Óπ√ÒÓ≈È ¡≈«Á ÂØ∫ «√º÷∆ Ë≈È ’Á∂ √ÈÕ «¬√ Ò¬∆ ¿πÓ Á∆ ‘ºÁ È‘ƒ √∆ ÏøÈ∑∆ ‹≈ √’Á∆Õ Í ¡º‹ ª «√º÷ Á≈ Ϻ⁄≈ ͫ ‘Ø «‘≈ ˛, «¬√ Ò¬∆ ˜»∆ ˛ «’ ¡ø«Óऒ‰ Á∆ ¿πÓ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

Á∆ ‘ºÁ ı≈√ ’’∂ «√º÷ ÿ Á∂ Ϻ⁄∂ Ò¬∆ ÏøÈ∑ «ÁºÂ∆ ‹≈Ú∂ ¡Ê≈ Óπ’º ’∆Â∆ ‹≈Ú∂Õ Á»«‹¡ª Ó˜‘Ϫ «Ú⁄ ¡≈͉∂¡≈͉∂ Ó˜‘Ï «Ú⁄ ˜»∆ «⁄øÈ∑ ¡≈«Á «‹Ú∂∫ «‘øÁ» Ò¬∆ ‹øfl» Ë≈È ’È≈, Óπ√ÒÓ≈È Ò¬∆ √πøÈ Á∆ ‘ºÁ Ú∆ I √≈Ò ˛Õ √Ø⁄‰ Â∂ Ú∆⁄≈È ÂØ∫ ÍÂ≈ Ò◊Á≈ ˛ «’ I √≈Ò Á∆ ¿πÓ ·∆’ ‘∆ ˛, «¬√ «’√Ó Á∆ ÓÔ≈Á≈ ω≈¿π‰ Ò¬∆Õ Óπº’Á∆ ◊ºÒ ¡√ƒ Ú∆ √ÓfiÁ∂ ‘ª «’ «√º÷ ÿ≈‰∂ Á∂ Ϻ⁄∂ Ò¬∆ I √≈Ò Á∆ Í≈ÏøÁ∆ Ò◊≈¬∆ ‹≈Ú∂ ‹ª «Î Ú∆⁄≈ «¬’º·∂ ’∆Â∂ ‹≈‰, ’≈ÈÎø√ª Â∂ √ÀÓ∆È≈ ’∆Â∂ ‹≈‰, ÏπºË∆‹∆Ú∆¡ª, Ô»È∆Ú«√‡∆¡ª, ’≈Ò‹ª, Ë≈«Ó’ √ø√Ê≈Úª ÂØ∫ √πfi≈˙ «¬’º·∂ ’’∂ Í≥Ê’ ¯À√Ò≈ ¡’≈Ò Âı ÂØ∫ ‹≈∆ ’∆Â≈ ‹≈Ú∂ ª ‹Ø «¬√ Í«ÂÂÍπ‰∂ Á∆ «Ì¡≈È’ «ÏÓ≈∆ ÂØ∫ Í≥Ê ˘ Ï⁄≈«¬¡≈ ‹≈ √’∂Õ óÌπ«Í≥Á «√øÿ ¡ÀÓ. ¬∂. BIAA, ◊π» È≈È’ È◊, ‹øÓ»

«√ÓΩ ÓÈ ÓÂ∆¬∂ «¬’ ÓÈÓ ’πfi √Ó∂∫ ÂØ∫ ⁄ºÒ ͬ∆ ˛, «ÓÃÂ’ Á∆ Â√Ú∆ Î∂Ó «Ú⁄ ‹Û ’∂ ¡÷ø‚ Í≈· Á∂ ÌØ◊ √Ó∂∫ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ ¡º◊∂ «‹ºÊ∂ ÒØ’ ÓºÊ≈ ‡∂’Á∂ ‘È, º÷∆ ‹ªÁ∆ ˛Õ ‹ÁØ∫ Í«‘Ò∂ Í«‘Ò «¬‘ ÓÈÓ ⁄ºÒ∆ √∆, ª Â√Ú∆ «ÏÒ’πÒ «Ú⁄’≈ º÷∆ ‹ªÁ∆ √∆Õ ¿π‘Ȫ ÒØ’ª Á≈ ÓøÂÚ «¬‘ ‘πÁ ø ≈ √∆ «’ ‹ÁØ∫ ’ج∆ ¡≈ ’∂ ◊π» ◊ÃÊ ø √≈«‘Ï ˘ ÓºÊ≈ ‡∂’∂ ª «¬√ Â√Ú∆ ˘ Ú∆ ÓºÊ≈ «‡’ ‹≈Ú∂Õ ◊ÃøÊ∆ √≈«‘Ï≈È È∂ ¡≈͉∆ √»fi Ï»fi Ú ’∂ «¬√ Â√Ú∆ ˘ «¬’ Í≈√∂ º÷‰≈ Ùπ» ’ «ÁºÂ≈Õ «¬√ ÓÈÓ È∂ √Óª Í≈ ’∂ «Ú’≈√ ’∆Â≈Õ ‘π‰ «¬√ Â√Ú∆ ¿πµÂ∂ ÒØ’ ÎπÒ º ⁄Û∑≈¿π‰ Òº◊ ͬ∂ ‘ÈÕ È≈ ’ج∆ ◊ÃøÊ∆ Ø’Á≈ ˛ ¡Â∂ È≈ ‘∆ ’∆ÂÈ ’È Ú≈Ò∂Õ ÁØÚ∂∫ ‘∆ Ó≈«¬¡≈ Á∂ ÍÃÌ≈Ú ‘∂· ¡≈͉∂ Î˜ ˘ ÌπºÒ∂ ÏÀ·∂ 10

‘ÈÕ “؇∆¡≈ ’≈«‰ Í»«‘ Â≈Ò®”” Ú≈Ò∆ ◊ºÒ ω∆ ‘ج∆ ˛Õ ‹∂ ’ج∆ √π⁄ ∂ ˛, Â∂ Ï«⁄¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛ ª ËøÈÂ≈ Á∂ ÔØ◊ ˛Õ «¬ÊØ∫ º’ «’ «¬«Â‘≈√’ ◊πÁπ¡≈«¡ª Á∂ ’∆ÂÈ∆¬∂ Ú∆ ‹∂ «’√∂ ÌØ◊ ”Â∂ ¡≈¿π∫Á∂ ‘È, ¿π‘ Ú∆ ¡≈͉∂ ’øÓ È≈Ò ‘∆ Ú≈√Â≈ º÷Á∂ ‘ÈÕ «¬√ ÓÈÓÂ ÚºÒ «Ë¡≈È È‘ƒ «ÁøÁ∂Õ «¬‘ ÓÈÓ ¡≈Ó ÎÀÒÁ∆ ‹≈ ‘∆ ˛Õ ÒØ’ ÓÈÓ ª Ú∂÷ ’∂ ‘∆ Ë≈È ’ ÒÀ∫Á∂ ‘ÈÕ Í ◊πÓ«Â √Ω Ú≈ ÍÃ∂È≈ ’È ”Â∂ Ú∆ ◊둉 È‘ƒ ’Á∂Õ «¬ÊØ∫ º’ «’ «‹È∑ª ÒØ’ª È∂ ¡≈͉∂ ÿ «Ú⁄ ‘∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á≈ ÍÃ’≈Ù ’∆Â≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛, ’¬∆ Í∆Û∑∆¡ª ÂØ∫, ¿π‘ Ú∆ ¡‹∂ º’ √»Â’ ’„≈¿π∫Á∂ ‘ÈÕ ÓÀ˘ «¬’ Á» Á∂ «ÙÂ∂Á≈ Á∂ ÌØ◊ ”Â∂ ‹≈‰≈ «Í¡≈Õ ¿π‘ √≈≈ ‹∆ÚÈ ◊ÃøÊ∆ «‘≈Õ ÓÀ∫ Í‘πø«⁄¡≈, ª ’∆ÂÈ ‘Ø «‘≈ √∆Õ «ÓÃÂ’ Á∆ Â√Ú∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ¡º◊∂ «¬’ Í≈√∂ º÷∆ ‘ج∆ √∆Õ ¿π√ ”Â∂ ÎπºÒ ⁄Û∑≈¬∂ ‹≈ ‘∂ √ÈÕ ‹Á ◊ÃøÊ∆ √≈«‘Ï ˘ Ù˪‹Ò∆ Ì∂‡ ’∆Â∆ ◊¬∆, ª «’‘≈ «◊¡≈ : «¬‘Ȫ È∂ ◊π» ÿ Á∆ Í≥‹≈‘ √≈Ò √∂Ú≈ ’∆Â∆ ˛Õ ÁØ √≈Ò ÂØ∫ ’Ó˜Ø ‘Ø ‹≈‰ ’≈È √∂Ú≈ ¤º‚ «ÁºÂ∆ √∆Õ ‘π‰ «¬‘Ȫ Á∂ Úº‚∂ ÍπºÂ È∂ ◊π» ÿ Á∆ √∂Ú≈ √øÌ≈Ò Ò¬∆ ˛Õ ¤Ø‡≈ ÍπºÂ Ú∆ «¬’ √∆Ò∆ ¡≈Ú≈˜ Ú≈Ò≈ Í≈·∆ ˛Õ ÓÈÓ ’ج∆ ‹ÁØ∫ ÈÚƒ Ùπ» ‘πøÁ∆ ˛, ‹∂ ◊ÃøÊ∆ Ø’‰≈ ⁄≈‘∂ ª π’ √’Á∆ ˛Õ «¬ÂÈ≈ ’π ÍÃÌ≈Ú ‘πøÁ≈ ˛ ◊ÃøÊ∆ Á≈, Í ◊ÃøÊ∆ √≈«‘Ï Â∂ ’∆ÂÈ∆¬∂ ¡≈͉∆ «¬√ «˜øÓ∂Ú≈∆ ˘ ¡‰◊Ω«Ò¡≈ ’ ‘∂ ‘ÈÕ «‹‘Û∂ ◊ÃøÊ∆ √π⁄∂ ‘È, ËøÈÂ≈ Á∂ Í≈Â ‘ÈÕ √≈‚∂ «Í≥‚ Á∂ «¬’ ◊πÁπ¡≈∂ «Ú⁄ «¬’ Ï∆Ï∆ Í≈‰∆ Á∆ ’ΩÒ∆, ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ Í∆Û∑∂ ‘∂· º÷Á∆ √∆, ¿π√ ˘ √ø◊Â∆ ÂΩ ”Â∂ √Ófi≈¿π‰ Á∆ ’Ø«ÙÙ ’∆Â∆ ◊¬∆, È‘ƒ √Ófi∆Õ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ Íπ√Â’ ÍÛ∑È Ú≈√Â∂ «ÁºÂ∆ ◊¬∆Õ ¡’»Ï [email protected]

’ج∆ ¡√ È‘ƒÕ ◊π» ‹∆ Á∂ Í∆Û∑∂ ‘∂· Í≈‰∆ Á∆ ’ΩÒ∆ º÷‰≈ ÓÈÓ ˛Õ √Ófi≈¿π‰ Á∆ Ú≈-Ú≈ ’Ø«ÙÙ ’∆Â∆ ◊¬∆, ’ج∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ È‘ƒ ‘ج∆Õ ¡ø ˘ √≈∆ √ø◊ ¡º◊∂ ‘ºÊ ‹ØÛ Ï∂ÈÂ∆ ’∆Â∆ «’ ‹Ø Ú∆ √ø◊ «Ú⁄Ø∫, «¬√ ˘ √Ófi≈ ’∂ «¬√ ÓÈÓ ÂØ∫ ‘‡≈ √’Á≈ ‘ØÚ∂, «¬‘ √∂Ú≈ ’∂Õ «’√∂ È∂ √ø◊ «Ú⁄Ø∫ «‘øÓ ’∆Â∆, ‹ª ’∆ÂÈ∆ ‹Ê∂ Ú≈Ò∆¡ª Ï∆Ï∆¡ª ÔÂÈ ’∆Â≈Õ ¿π‘ ÓÈÓ ¤º‚ ◊¬∆Õ ÓÀ˘ «ı¡≈Ò ¡≈«¬¡≈ «’ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ «Ú⁄ «‹‘Û∆¡ª ÓÈÓª «Ò÷∆¡ª ‘ج∆¡ª ‘È ¿π‘ «Ò÷ ÒÚª, Â∂ ◊πÁπ¡≈≈ √≈«‘Ï «Ú÷∂ √ø◊ ˘ √π‰≈«¬¡≈ ’ªÕ ÒØ’ ¿π‘ ÓÈÓ È≈ ’ÈÕ ÓÈÓª «Ò÷Á≈ «Ò÷Á≈ ÓÀ∫ ¡÷ø‚ Í≈· Ú≈Ò∂ «√Ò∂÷ ”Â∂ Í‘πø⁄ «◊¡≈Õ ÓÀ∫ Í«Û∑¡≈, “¡÷ø‚ Í≈· º÷‰ Ú∂Ò∂ ’πøÌ,

ÈÛ¡ÀÒ (È≈∆¡Ò) Â∂ ‹Ø ‹◊≈¿π‰≈ ÓÈÓ ˛Õ ª √«‘‹ √πÌ≈¡ ‘∆ Ó∂∂ Óø»‘Ø∫ «È’Ò «◊¡≈, «¬ºÊ∂ ª ◊ÃøÊ∆ ‘∆ «√ÓΩ ÓÈÓÂ∆¬∂ ‘ÈÕ «√º÷ª ˘ ÓÈÓ ’È ÂØ∫ «¬‘Ȫ ’∆ Ø’‰≈ ˛Õ ÓÀ∫ ¡º‹ º’ ’ج∆ ¡÷ø‚ Í≈· ’πøÌ, ÈÛ¡ÀÒ Â∂ ‹Ø ÂØ∫ «ÏȪ È‘ƒ Ú∂«÷¡≈Õ «¬√ «Ú⁄ ‘∆ ÓÈÓ ⁄ºÒ ‘∆ ˛, ª ‘Ø ËÓ ’Óª Ï≈∂ ’∆ «’‘≈ ‹≈ √’Á≈ ˛? ó¡≈ÂÓ≈ «√øÿ «Í≥‚ Â∂ ‚≈’: Ù∂ ÷ª Ú≈Ò≈, «˜Ò∑≈ «ÎؘÍπ (Í≥‹≈Ï)Õ

«√º÷∆ ÂØ∫ Á» ‘Ø ‘∆ ÈÚƒ Í∆Û∑∆ ¡º‹ √≈‚∂ ¤Ø‡∂-¤Ø‡∂ Ϻ⁄∂ ¡Â∂ ÈΩ‹Ú≈È Ú∆ «√º÷∆ ÂØ∫ Á» ‘Ø ‘∂ ‘ÈÕ ’¬∆ Ϻ«⁄¡ª Á∂ «√ ”Â∂ ͺ◊ È‘ƒ ¡Â∂ ’¬∆ ’∂√ Ú∆ ’‡≈ ‘∂ ‘ÈÕ ÍÃø» «Î Ú∆ ¡≈Í ‹∆ Á≈ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆ ÓÀ◊˜∆È ÍÛ∑È ÂØ∫ Ï≈¡Á

’¬∆¡ª Á≈ ‹∆ÚÈ ÏÁÒ «◊¡≈ ˛Õ ’¬∆ ¤Ø‡∂-¤Ø‡∂ Ϻ⁄∂ «√ª ”Â∂ ’∂√’∆¡ª ÏøÈ∑‰ Òº◊ ͬ∂ ‘È ¡Â∂ ‘Ø Ú∆ Ú∆, ⁄≈‘∂ ¿π‘ «’√∂ Ú∆ ËÓ È≈Ò √øÏË ø º÷Á∂ ‘È, ¿πȪ∑ Ú∆ «√ ”Â∂ ͺ◊ª ÏøÈ∑‰∆¡ª ¡Â∂ Á≈Û∑∆ ’∂√ º÷ Ò¬∂ ‘ÈÕ Óª-Ï≈Í ˘ Ú∆ Ϻ«⁄¡ª ˘ ¤Ø‡∂ √≈«‘Ϙ≈«Á¡ª Á≈ «¬«Â‘≈√ ÍÛ∑ ’∂ √π‰≈¿π‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛ «’ «’Ú∂∫ ¿πÈ∑ª ¡≈͉∂ ¡≈Í ˘ È∆‘ª «Ú⁄ «⁄‰Ú≈ «Ò¡≈ √∆ Í≥û «√º÷∆ ËÓ ÂØ∫ È‘ƒ √∆ ‚ØÒ∂Õ ¬∂√∂ Â∑ª Ì≈¬∆ Â≈» «√øÿ ‹∆ È∂ «√ Á∆ ÷ØÍ∆ ´‘≈ Ò¬∆, Í≥û «√º÷∆ «√Á’ ’∂√ª, √ø◊ «ÈÌ≈«¬¡≈ √∆Õ √Ø, Ϻ«⁄¡ª ¡Â∂ ÈΩ‹Ú≈Ȫ ˘ ¬∂√ ÂØ∫ ÍÃ∂‰≈ ÒÀ‰∆ ⁄≈‘∆Á∆ ˛ ¡Â∂ «√ª ”Â∂ ͺ◊ª ÏøÈ∑‰∆¡ª ⁄≈‘∆Á∆¡ª ‘È ¡Â∂ Á≈Û∑∆ ’∂√ º÷‰∂ ⁄≈‘∆Á∂ ‘ÈÕ ó√π÷⁄ÀÈ «√øÿ «÷ͪ Ú≈Ò∆ (¯≈«˜Ò’≈)

√Ø √«Â◊ππ √∂«Ú‘π √≈Ë ‹Èπ .......(√¯≈ G Á∆ Ï≈’∆) ª ¡≈͉∂ «√º÷ Á∆ √Á≈ ºŒ«÷¡≈ ’Á≈ ‘ÀÕ ¿∞√ Á∆ ÌÀÛ∆ Ó«Â ˘ ËØ ’∂ ÈÚ∆∫ Èج∆ ’ «ÁøÁ≈ ‘ÀÕ ¿∞√ Á∂ √≈∂ ÏøËÈ ’º‡ ’∂ «Ú’≈ª ÂØ∫ Óπ’ ’ «ÁøÁ≈ ‘À ¡Â∂ ¿∞√ Á≈ ÒØ’-ÍÒØ’ √øÚ≈ «ÁøÁ≈ ‘À : √«Â◊ππ «√÷ ’∆ ’À ÍëÂÍ≈Ò® √∂Ú’ ’¿∞ ◊ππ √Á≈ Á«¬¡≈Ò® «√÷ ’∆ ◊ππ ÁπÓ«Â ÓÒπ «‘À® ◊π Ï⁄È∆ ‘« È≈Óπ ¿∞⁄À® √«Â◊ππ «√÷ ’∂ ÏøËÈ ’≈‡À® ◊π ’≈ «√÷π «Ï’≈ Â∂ ‘≈‡À® √«Â◊ππ «√÷ ’¿∞ È≈Ó ËÈπ Á∂«¬® ◊π ’≈ «√÷π Ú‚Ì≈◊∆ ‘∂ ® √«Â◊ππ «√÷ ’≈ ‘ÒÂπ ÍÒÂπ √Ú≈À® È≈È’ √«Â◊ππ «√÷ ’¿∞ ‹∆¡ È≈«Ò √Ó≈À® (◊¿∞Û∆, √π÷ÓÈ∆ Ó‘Ò≈ 5, 286)

√«Â◊π» ª «‘Óª Á≈ Á≈Â≈ ‘ÀÕ ¿∞√ Á∂ ÿ «Ú⁄ «’√∂ ⁄∆˜ Á∆ ÿ≈‡ È‘∆∫Õ ’∂ÚÒ Ó≥◊‰ Á∆ ‹≈⁄ ¡≈¿∞‰∆ ⁄≈‘∆Á∆ ‘À : «‹ÂÛ∂ ÎÒ Ó«È Ï≈¤∆¡«‘ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

«ÂÂÛ∂ √«Â◊π Í≈«√®

¡ÊÚ≈ :

(«√∆≈◊π, Ó‘Ò≈ 5, 52)

«Ï‘≈◊Û∂ ’∆ Ú≈ Ó‘Ò≈ 4 «Ú⁄ ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ Á≈ Í¿∞Û∆ ÈßÏ 10 È≈Ò √ÒØ’ Á‹ ‘À, «‹√ «Ú⁄ ¡≈Í ‹∆ Á∂ Ï⁄È ‘È : È≈Óπ ÍÁ≈Êπ Í≈¬∆¡À ¡«⁄øÂπ Ú√À Ó«È ¡≈«¬ ® ‹ÈÓ ÓÈ Áπ÷π ’‡∆¡À ‘¿πÓÀ ÓÓÂ≈ ‹≈«¬ ® ¿πÂÓ ÍÁÚ∆ Í≈¬∆¡À √⁄∂ ‘À √Ó≈«¬® È≈È’ Í»«Ï «‹È ’¿∞ «Ò«÷¡≈ «ÂÈ≈ √«Â◊ππ «Ó«Ò¡≈ ¡≈«¬® 1® (552)≤

Í≥ñ ‹Ø ÍÃ≈‰∆ √«Â◊π» Á∆ ÙÈ È‘∆∫ ¡≈¿∞∫Á∂, ¿∞‘ ¡«◊¡≈ÈÂ≈ Á∂ ‘È∂∂ «Ú⁄ ̇’Á∂ «‘øÁ∂ ‘È ¡Â∂ È≈Ó ÂØ∫ √÷‰∂ ‘؉ ’’∂ «Ú’≈ª Á∂ √ÓπøÁ «Ú⁄ ◊ØÂ∂ ÷ªÁ∂ «‘øÁ∂ ‘È : √«Â◊π Ï≈fi‘π ÿØ ¡≥Ë≈≈ ‚±«Ï Óπ¬∂ «ÏÈ∞ Í≈‰∆® (ÓÒ≈, Ó‘Ò≈ 1, 1275)

11

«ÏÈ∞ √«Â◊π √∂Ú∂ ‹◊Âπ Óπ¡≈ «ÏÊ≈ ‹ÈÓπ ◊Ú≈«¬® (Ú‚‘ø√ ’∆ Ú≈, Ó‘Ò≈ 4, 591)

≈◊π ◊»‹∆ «Ú⁄ ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ Á∂ Ï⁄È ‘È : ‹Ø √«Â◊π √«‰ √ø◊«Â È‘∆ ¡≈¬∂ «ËÃ◊π ‹∆Ú∂ «ËÃ◊π ‹∆Ú≈«√® (492)

ÙÏÁ Á∂ ¡Ê : «‹√ √«Â◊π» È∂ ÍÃÌ» Á≈ È≈Ó ‹∆Ú Á∂ «‘Á∂ «Ú⁄ Ú√≈«¬¡≈ ‘À ¿∞√ √«Â◊π» Á∆ √∂Ú≈ ’È∆ ⁄≈‘∆Á∆ ‘ÀÕ «‹√ √«Â◊π» È∂ ‹◊ Á∂ Ó≈Ò’ ÍÃÌ» Á≈ È≈Ó ‹∆Úª Í≈√Ø∫ ‹Í≈«¬¡≈ ‘À ¿∞√ Á∆ «ÁÈ-≈ ͻ‹≈ ’È∆ ⁄≈‘∆Á∆ ‘ÀÕ «‹√ √«Â◊π» È∂ ÍÃÌ» ˘ «ÓÒ‰ Á≈ Ó≈◊ ÁºŒ«√¡≈ ‘À ¿∞√ Á∂ ‘ Ú∂Ò∂ ÁÙÈ ’È∂ ⁄≈‘∆Á∂ ‘ÈÕ «‹√ √«Â◊π» È∂ Ó≈«¬¡≈ Á∂ ÓØ‘ Á∂ ‘È∂∂ ˘ Á» ’∆Â≈ ‘À ¿∞√ √«Â◊π» Á∂ ⁄È∆∫ Òº◊‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ‘ÀÕ ¡«‹‘≈ √«Â◊π» ËøÈ ‘À, ËøÈ ‘À «‹√ È∂ ÓÈ∞º÷ ˘ Ì◊Â∆ Á∂ Ó≈◊ ”Â∂ ÂØ«¡≈ ‘ÀÕ ¡’»Ï [email protected]

ËøÈπ ËøÈπ ≈ÓÁ≈√ ◊ππ ÍÃØ: «Í¡≈≈ «√øÿ ÍÁÓ ’Ú∆ ‡À◊Ø «¬’ ʪ ’«‘øÁ≈ ˛, ““Âπ√ƒ ¿πÂÈ≈ «⁄ Úº‚∂ È‘ƒ ‘Ø √’Á∂, «‹ÂÈ≈ «⁄ ¡≈‹˜∆ ‹ª ‘Ò∆Ó∆ «Ú⁄ Úº‚∂ È≈ ‘ØÚØÕ”” ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ Á∆ Ú«‚¡≈¬∆ Á≈ ≈˜ Ú∆ ◊∆Ï∆ «Ú⁄ √Ó≈«¬¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ «ÈÓÂ≈, ◊∆Ï∆ Â∂ «Í¡≈ ¿π√ ≈‹ ‹Ø◊ Âı Á∂ Ú≈Ò∆ Á∂ ı≈√ «Ùø◊≈∆ ◊«‘‰∂ √ÈÕ «¬√∂ «√¯Â È∂ ¿πÈ∑ª ˘ «¬√ ÔØ◊ ω≈«¬¡≈ «’ ¡º‹ ÂÓ≈Ó «√º÷√ø√≈ ¡≈͉∂ ’∂∫Á∆ ËÓ-¡√Ê≈È ”Â∂ «¬’º·≈ ‘Ø ’∂ “ËøÈ ◊π» ≈ÓÁ≈√” ’«‘‰ «Ú⁄ «¬’ √π¡≈Á Ó«‘√»√ ’Á≈ ˛Õ Â≈«¡ª Á∆ ¤≈Ú∂∫ ÏÀ· ’∂ ºÏ∆ Ï≈‰∆ È≈Ò ¿π√ ¡Â∆ «Óº·∂ ◊π» Á∆ ¡≈ËÈ≈ ؘ≈È≈ ’∆Â∆ ‹ªÁ∆ ˛Õ ¿π‘ ¡øÁØ∫ Ï≈‘Ø∫ ÍÃ∂Ó Á≈ Óπ‹º√Ó≈ √∆, ¡√ƒ ¿π√ Á∆ «Í¡≈-ÌÍ» Ù÷√∆¡Â Á∂ ÁÙÈ ¿π√ Á∆ ÓËπ Ï≈‰∆ «Ú⁄Ø∫ ’ √’Á∂ ‘ªÕ ¿π‘ ÚÒÚÒ∂ Á≈ ’Ú∆ √∆, «Í¡≈ Á∆ «Ï‘ÏÒÂ≈ «Ú⁄ ¿π‘ ¤øÁ-È∂Óª ˘ ¿πÒøÿ ’∂ ◊≈¿π∫Á≈ √∆ó«ÏÑπø Á∂ ◊∆Â, ¿πÓ≈‘ Á∂ ¤øÁ, ÍÃ∂Ó Á∆¡ª Ϫ◊ªÕ ¿π√ Áπ¡≈≈ «⁄ ÙÏÁ Úº÷-Úº÷ [email protected] ≈◊ª «Ú⁄ ◊≈«¬È ’∆Â∂ «ÓÒÁ∂ ‘ÈÕ ¡º‹ Ú∆ ¡√ƒ ¿πÈ∑ª «Ú⁄Ø∫ ¿π√ Á≈ ø◊∆Ò≈ «Í¡≈-«⁄ºÂ Ï≈÷»Ï∆ º’ √’Á∂ ‘ªÕ ¡≈Í Á≈ ‹ÈÓ ⁄»È≈ Óø‚∆, Ò≈‘Ω «Ú÷∂ ‘«Á≈√ ‹∆ Á∂ ÿ BD √ÂøÏ, AECD ¬∆: ˘ ‘Ø«¬¡≈Õ Ï⁄ÍÈ Á∆ ¡Ú√Ê≈ ◊∆Ï∆ È≈Ò ÷∂Òª ÷∂Ò«Á¡ª ◊π˜ ◊¬∆Õ ‹π¡≈È ‘Ø ‘∂ ‹∂·∂ Á∂ «ÁÒ ¡øÁ «√º÷ √ø◊ª Á∂ Ó∂Ò-‹ØÒ È≈Ò ◊π» Á∂ ÁÙÈ Á≈ ⁄≈¿π ¿πÍ‹ ¡≈«¬¡≈, «¬‘ Ú∆ Ò≈‘ΩØ∫ ⁄ºÒ, Ï≈√’∂ ’πfi √Óª «ÏÂ≈ ’∂, ◊Ø«¬øÁÚ≈Ò ¡≈ ·«‘«¡≈Õ ؘ≈È≈ Á∆Ú≈Ȫ Â∂ «√º÷ √ø◊ª Á∆¡ª Ω‰’ª È∂ «¬√ ◊∆Ï ÈΩ‹Ú≈È Á≈ «ÁÒ Í⁄≈ «ÁºÂ≈Õ ‹∂·∂ È∂ √Ø«⁄¡≈ ¿π√ “‹«‘ ’«‘” Ú≈Ò∂ ≈Ú∆ Á∂ «’È≈∂ ÂØ∫ ’∆ ÒÀ‰≈ ˛, «¬ºÊ∂ «Ï¡≈√ Á∂ ٪ ’ø„∂ ”Â∂ ÈÚƒ ¡≈Ï≈Á∆ «Ú⁄ ¡≈Ï≈Á ‘Ø ‹≈‰≈ ·∆’ ˛Õ Ú∂‘Ò≈ «‘‰≈ ¡º¤≈ È≈ √Ófi «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

ÿøπ◊‰∆¡ª Ú∂⁄ ’∂ ◊π˜≈≈ ’È Á≈ Ú∆⁄≈ ω≈«¬¡≈, ÍÃÙ≈Á Ï∂Ùº’ Òø◊Ø∫ «ÓÒ ‹ªÁ≈ √∆, Í ‹∂·≈ «¬√ ˘ ·∆’ È‘ƒ √ÓfiÁ≈ √∆Õ ‘π‰ ‹∂·≈ Á√ª-È‘πø¡ª Á∆ «’ ’’∂ Òø◊ «Ú⁄ «‘º√≈ Í≈¿π∫Á≈ ª ÍÃÙ≈Á ¤’Á≈Õ «ÁÈ Ì ÿøπ◊‰∆¡ª Ú∂⁄‰∆¡ª Â∂ Ù≈Ó √Ú∂∂ ◊π» Á∂ ÁÏ≈ Á≈ ÍÃ∂Ó-√ø◊∆ √π‰È≈, ‹∂·∂ Á≈ ؘ≈È≈ ’ÂºÚ √∆Õ «’√∂ ˘ ’∆ ÷Ï √∆ «’ «¬‘ ÿπø◊≈Ò∂ Ú≈Òª Ú≈Ò≈, ◊Ø«¬øÁÚ≈Ò Á∆¡ª ◊Ò∆¡ª «Ú⁄ ÿøπ◊‰∆¡ª Ú∂⁄‰ Ú≈Ò≈ ◊∆Ï Óøπ‚≈, ¡Âπº‡ Ìø‚≈ª Á≈ Ó≈Ò’ ‹◊Â-Íë√ºË ◊π» ‘ØÚ∂◊≈Õ «¬’ «ÁÈ ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ ¡≈͉∆ ÒÛ’∆ Ì≈È∆ Á∆ √◊≈¬∆ Ò¬∆ ÿ «Ú⁄ «Ú⁄≈ ’ ‘∂ √ÈÕ ¡⁄≈È’ ‘∆ ‹∂·≈ ÿøπ◊‰∆¡ª Ú∂⁄Á≈ «¬Ë «È’Ò ¡≈«¬¡≈Õ ◊π» ‹∆, Ì≈È∆ ‹∆ Á∆ Ó≈Â≈ ÂØ∫ √«‘‹-√πÌ≈¡ Íπº¤ ‘∂ √È «’ «’‘Ø «‹‘∂ Â∂ «’øÈ∆ ’π ¿πÓ Á∂ Ú Á∆ ÒØÛ ˛? ◊Ò∆ «Ú⁄ ÷ÒØÂ∂ ‹∂·∂ ÚºÒ «¬Ù≈≈ ’«Á¡ª Ó≈Â≈ ‹∆ È∂ «’‘≈, ““¬∂‚≈ ’π Ú ‘؉≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ”” ◊π» ‹∆ È∂ ‹∂·∂ ˘ ¡øÁ √ºÁ «Ò¡≈ Â∂ Íπº«¤¡≈, ““’≈’≈! Â∂≈ ’∆ Ȫ ˛?”” ¿π√ ¿πµÂ «ÁºÂ≈, ““‹∆! Ó∂≈ È≈Ó ‹∂·≈ ˛Õ”” ◊π» ‹∆ È∂ ◊øÌ∆ ‘Ø ’∂ ¡≈«÷¡≈, ““«¬‘ √⁄Óπ⁄ ‘∆ ‹∂·≈ (Ó‘ªÍπÙ) ˛Õ”” Ó≈Â≈ ‹∆ È∂ «Î «’‘≈, ““√≈˘ «¬‚∂ ’π Ú Á∆ ÒØÛ ˛Õ”” ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ È∂ Óπ√’ª«Á¡ª «’‘≈, ““«¬√ «‹º‚≈ Úº‚≈ ª «Î «¬‘Ø ‘∆ ˛, «¬√∂ È≈Ò ‘∆ √◊≈¬∆ ’ «ÁºÂ∆ ‹≈Ú∂◊∆Õ”” ◊π» ‹∆ Á∆ Í≈÷» Ș È∂ ‹ª⁄ ’∂ ¡≈͉∆ √Íπ º ∆ Ì≈È∆ Á∆ √◊≈¬∆ ‹∂·∂ È≈Ò ’ «ÁºÂ∆Õ ◊∆Ï ÔÂ∆Ó ‹∂·∂ ˘ Í«ÚºÂ ¡≈⁄‰ Á∆ ÔØ◊Â≈ Á∂ ’≈È “«Èʪ«Ú¡ª Á∂ ʪ” √«Â◊π» È∂ ¡≈͉∂ ‘∆ Í≈√ º÷ «Ò¡≈Õ «¬¿π∫ ‹∂·∂ Á∆ «˜øÁ◊∆ Á∂ ÈÚ∂∫ ¡«Ë¡≈«¬ Á≈ ¡øÌ ‘Ø«¬¡≈Õ Ì≈È∆ Â∂ ‹∂·≈ ÁØÚ∂∫ ÍÂ∆ ÍÂÈ∆, √Á≈ Ϙπ◊ «ÍÂ≈ Á∂ «Í¡≈ «Ú⁄ Ó◊È √∂Ú≈ 12

«Ú⁄ ‹π‡∂ «‘øÁ∂Õ «¬√ ÔØ◊ Ó∂Ò ˘ Ú∂÷ ’∂ √«Â◊π» ÏÛ∂ ÍÃ√øÈ ‘Ø ‘∂ √ÈÕ «¬È∑ª ‘∆ «ÁȪ «Ú⁄ Ï≈¿πÒ∆ Á∆ ’≈-√∂Ú≈ Ùπ» ‘Ø ◊¬∆Õ ‹∂·∂ È∂ ‹π¡≈¬∆Íπ‰∂ Á≈ «ı¡≈Ò ¤º‚ ’∂ «¬√ «ıÁÓ «Ú⁄ ¡≈͉≈ ÂÈ ÓÈ Ò∆È ’ «ÁºÂ≈Õ «¬¿π∫ «ÁÈ ≈ ÒØ’-Ò≈‹ Á≈ «ı¡≈Ò Í≈√∂ º÷ ’∂ ¡≈Í ‡Ø’∆ „Ø∫Á∂ «‘øÁ∂Õ «¬’ Ú≈ ‹∂·≈ ‹∆ Á≈ Ò≈‘Ω∆Ì≈¬∆⁄≈≈ ¡≈«¬¡≈Õ ¿πÈ∑ª ¡≈Í Á∂ «√ ”Â∂ ◊≈∂ Á∆ ‡Ø’∆ Ú∂÷ ’∂ ’¬∆ Â≈¡È∂ Ó∂‘‰∂ «ÁºÂ∂, Ó◊ ‹∂·≈ ÷≈ÓØÙ «‘≈Õ ¿πÈ∑ª ‘∆ √º‹‰ª È∂ ◊π» ‹∆ Í≈√ ¡≈ Ú≈Ú∂Ò≈ ’∆Â≈ «’ ““Âπ‘≈˘ ª ’πfi ÒØ’Ò≈‹ Á≈ «ı¡≈Ò ⁄≈‘∆Á≈ ˛, ¿π‘ Âπ‘≈‚≈ ‹π¡≈¬∆ ˛, Âπ√ƒ ¿π√ Í≈√Ø∫ ‡Ø’∆ „π¡≈ ’∂ √≈‚∆ ’πÒ ˘ Ò≈‹ Ò≈ ‘∂ ‘ØÕ”” ◊π» ‹∆ È∂ ‘º√ ’∂ «’‘≈, ““Ì≈¬∆! È≈≈˜ È≈ ‘ØÚØ, «¬‘ ‡Ø’∆ È‘ƒ, «¬‘ ª ≈‹-‹Ø◊ Á≈ ¤Â ˛Õ ‹ÈÂ≈ Á∂ «ÁÒª Á∆ Ï≈ÁÙ≈‘∆ ‡Ø’∆ „؉ Ú≈«Ò¡ª ˘ ‘∆ «ÓÒÁ∆ ˛Õ «¬‘ Âπ‘≈‚∆ ‘∆ È‘ƒ √Ì Á∆ Ò≈‹ º÷∂◊≈Õ”” √Óª ÒøÿÁ≈ «◊¡≈, ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ È∂ ¡≈͉≈ ‹ª-ÈÙ∆È ¸‰È Ò¬∆ «√º÷ª Á∆ ÍÃ∆«÷¡≈ Ùπ» ’ «ÁºÂ∆Õ ¡≈Ó √ø◊ª Á≈ «Ë¡≈È ≈Ó∂ Â∂ ‹∂·∂ ÁØ‘ª ‹Ú≈¬∆¡ª ÚºÒ √∆Õ ◊π» ‹∆ È∂ ÁØ‘ª ˘ ¿πµ⁄∂ ÊÛ∑∂ ω≈¿π‰ Ò¬∆ «’‘≈Õ ÁØ‘ª È∂ ÊÛ∑∂ «Â¡≈ ’∆Â∂Õ Ó◊ ¡≈Í ‹∆ È∂ «¬‘ È≈-Í√øÁ ’’∂ „π¡≈ «ÁºÂ∂Õ ‹∂·∂ È∂ ª ◊π» ¡≈«◊¡≈ ÍÚ≈È ’’∂ ÷πÙ∆ ÷πÙ∆ ÊÛ∑≈ „≈‘ «ÁºÂ≈ Í ≈Ó∂ È∂ ’πfi Ó≈È«√’ ÷∂Á «‹‘≈ Ó«‘√»√ ’∆Â≈Õ «¬√ Â∑ª ’¬∆ Ú∂ ÊÛ∑∂ ω∂ Â∂ „‘∂Õ «’¿π∫«’ ◊π» ‹∆ Á≈ ¡√Ò ÓÈØÊ Âª «˜øÁ◊∆ Á∆ Әϻ ¿π√≈∆ ¡Â∂ „«‘ Á∆ Í÷ ’È≈ √∆Õ Ï‰∂ ÊÛ∑∂ „≈‘πø«Á¡ª „≈‘πø«Á¡ª ≈Ó∂ Á≈ ª «√Á’ Ú∆ È≈Ò ‘∆ „«‘ «◊¡≈Õ ¡≈÷‰ Òº◊≈, ““Âπ√ƒ «ÏË ‘Ø ‹≈‰ Á∂ ’≈È ¡≈͉∆ Áº√∆ ◊ºÒ ÌπºÒ ‹ªÁ∂ ‘Ø, ÓÀ∫ È‘ƒ ‘Ø ÊÛ∑≈ «Â¡≈ ’ √’Á≈Õ”” Ó◊ «¬√ ¡’»Ï [email protected]

Á∂ ¿πÒ‡ √Ã∆ ‹∂·≈ ‹∆ «‹È∑ª Á∂ «√Á’ Á∆ ¿π√≈∆ ⁄ø◊∆ ‘Ø ¸º’∆ √∆, √Á≈ ¬∂‘Ø ¿πµÂ «ÁøÁ∂ √È, ““Í≈ÂÙ≈‘! ÓÀ∫ ÿº‡ √Ófi º÷Á≈ ‘ª, ¡≈Í Á∆¡ª «Ú¿π∫ª ˘ √‘∆ √Ófi È‘ƒ √’Á≈, Ó≈¯ ’Ø, ÓÀ˘ ¡º◊Ø∫ Ò¬∆ ·∆’ ¿π√≈∆ Á∆ ‹≈⁄ √Ófi≈ «Á˙Õ”” ¡≈ı ◊π» ‹∆ È∂ ‹∂·∂ Á∆ √∂Ú≈ Â∂ «ÈÓÂ≈ Ú∂÷ ’∂ ¿π√ ˘ ◊ºÁ∆ √Ω∫Í «ÁºÂ∆ Â∂ √≈∆¡ª «√º÷ √ø◊ª ˘ ¿πÈ∑ª Á∂ ⁄ȃ Ò≈«¬¡≈Õ ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ È∂ ¡≈͉∂ ‹∆¿»∫«Á¡ª ‘∆ [email protected] ¬∆: «Ú⁄ “◊π» ’∂ ⁄º’” Á∆ ÈÚƒ Ï√Â∆ Ú√≈¿π‰∆ Ùπ» ’ «ÁºÂ∆ √∆Õ «’¿π∫«’ √Ó≈«‹’ «Ú⁄≈ª Á∂ ÓºÂÌ∂Á ‘؉ ’≈È ÏÃ≈‘Ó‰ Â∂ Ù∂÷, «√º÷ª ˘ √Á≈ Âø◊ ’∆Â≈ ’Á∂ √ÈÕ ¿πÈ∑ª Á∂ Í≈‰∆ ÌÈ Ú≈Ò∂ ÿÛ∂ Â∂ ÓÙ’ª ÌøÈ Í≈Û Á∂∫Á∂ √ÈÕ Á»√∂ ⁄ΩË∆ Â∂ √’≈∆ ¡¯√ Ú∆ Ú≈Ë» ⁄øÁ≈ ‡À’√ Ú√»Ò‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ √ÈÕ «¬È∑ª ◊ºÒª ˘ Óπº÷ º÷ ’∂ ÈÚƒ ¡≈Ï≈Á∆ Ú√≈¿π‰ Á≈ ¯À√Ò≈ ’∆Â≈ «◊¡≈Õ ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ È∂ «¬√ Á∂ Ú√≈¿π‰ «Ú⁄ ÚË∂∂ ÔÂÈ ’∆Â∂Õ ÏÃ≈‘Ó‰∆ √Ó≈‹ Á∂ ¤∂’∂ ‘ج∂ √Ì ◊∆Ï «’Â∆ ÒØ’ «¬√ ʪ ¡≈‰ Úº√∂ Â∂ «ÁȪ «Ú⁄ ‘∆ ‹ø◊Ò «Ú⁄ Óø◊Ò Òº◊ «◊¡≈Õ «¬«Â‘≈√ «Ú⁄ «˜’ ¡≈«¬¡≈ ˛ «’ ◊π» ‹∆ È∂ ¡º‚-¡º‚ EB «’º«Â¡ª Ú≈Ò∂ ÒØ’ª ˘ «¬√ “◊π» ’∂ ⁄º’” «Ú⁄ ¡≈Ï≈Á ’∆Â≈Õ ¡º‹ Ú∆ ÓØ⁄∆¡ª Á∆¡ª Áπ’≈Ȫ «¬√ ◊ºÒ Á≈ √ϻ ‘È «’ Í«‘Ò∂ Í«‘Ò ◊π» ‹∆ È∂ ¡≈͉∂ ÁÏ≈ Á∂ Í≈√ ˆ∆Ï ÒØ’ª ˘ ‘∆ Ó≈‰ Ï÷«Ù¡≈, ‹Ø «’ «√º÷ ËÓ Á≈ Ïπ«È¡≈Á∆ ¡√»Ò ˛Õ «¬√ √Ó∂∫ «√º÷∆ Á≈ ÍÃ⁄≈ ’≈Î∆ Á» Á» º’ ÎÀÒ «◊¡≈ √∆Õ «¬√ ˘ ‹Ê∂ÏøÁ ’È Ò¬∆ ’∂∫Á∆ ËÓ-¡√Ê≈È Â∂ √ªfi∂ ’ΩÓ∆ ÷˜≈È∂ Á∆ ‚≈„∆ ÒØÛ √∆Õ «¬√ ’øÓ Ò¬∆ ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ È∂ Ó√ÈÁª ’≈«¬Ó ’∆Â∆¡ª «‹ÊØ∫ “Ó√øÁ ÍÃÊ≈” ¡≈øÌ ‘ج∆Õ ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ Á∂ √Ó∂∫ ’≈-«Ú‘≈∆ «√º÷ ‘∆ «˜¡≈Á≈Â ÍÃ⁄≈ Á∆¡ª «˜øÓ∂Ú≈∆¡ª Á≈ ’øÓ «ÈÌ≈«¬¡≈ ’Á∂ √È, Í ’øÓ ÚË ‹≈‰ ’’∂ ◊π» ‹∆ È∂ «¬Ò≈’∂Ú≈ «√¡≈‰∂ «√º÷ Óπ’º  ’ «ÁºÂ∂ ‹Ø ÍÃ⁄≈ Ú∆ ’È Â∂ È≈Ò-È≈Ò ’≈ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

Ì∂‡≈ Ú∆ «¬’ºÂ ’Á∂ «‘‰Õ «¬¿π∫ «√º÷∆ ÍÃ⁄≈ Á≈ ’øÓ ˜Ø-ÙØ È≈Ò ‘؉ Òº◊≈Õ Ì≈¬∆ ◊πÁ≈√ ‹∆ Ú◊∂ «ÚÁÚ≈È ÍÛ∑∆«Ò÷∆ ‹ÈÂ≈ «Ú⁄ «√º÷∆ ⁄ÓÈ Á∆ √π◊øË∆ Ó«‘’≈ ‘∂ √È Â∂ Ì≈¬∆ ‘øÁ≈Ò Ú◊∂ √º‹‰ ¡≈Ó ‹ÈÂ≈ «Ú⁄ «√º÷∆ Á≈ ÙΩ’ ÍÀÁ≈ ’ ‘∂ √ÈÕ «√º÷∆ ÍÃ⁄≈ Á∂ «ÁÈ-Ï-«ÁÈ Úˉ È≈Ò “◊π» ’∂ ⁄º’” Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ Ú∆ Úˉ Òº◊∆Õ «¬‘ «¬’ ¡«‹‘≈ È◊ √∆ «‹ºÊ∂ ‘ «¬’ Á≈ Úº√‰ ˘ ‹∆¡ ’Á≈ √∆ «’¿π∫«’ «¬ºÊ∂ ‘ «¬’ È≈Ò √ÓÌ≈Ú Á≈ ÚÂ≈¿π ’∆Â≈ ‹ªÁ≈ √∆ Â∂ È≈Ò ‘∆ ÁØ Ú’Â ‹∆ÚÈ Á∆ ÷π≈’ ’∆ÂÈ Â∂ ÌØ‹È Á∆ Á≈ Úø‚∆ ‹ªÁ∆ √∆, ‹Ø «’ ‘Ø «’√∂ ʪ «’√∂ Ú∆ ’∆Ó ”Â∂ «ÓÒ‰∆ ’«·È √∆Õ «¬√∂ ’’∂ «¬ºÊ∂ ‹Ø◊∆, √ø«È¡≈√∆, ÚÀ≈◊∆ Ú∆ ’¬∆ «ÁÈ ¡≈ ‚∂≈ ‹Ó≈¬∆ º÷Á∂ √ÈÕ ◊Ø«¬øÁÚ≈Ò Á∂ ÒØ’ª È∂ Ú∆ ‹ÁØ∫ «¬‘ Ú∂«÷¡≈ «’ ¿πÈ∑ª Á∂ «Í¡≈ Á≈ Á∂ÚÂ≈ ÈÚƒ Ï√Â∆ ˘ ¡≈͉∆ ¤π‘ È≈Ò ÍÃÎπºÒ ’ «‘≈ ˛, ª ¿π‘ Ú∆ Ù≈‘∆ √Û’ Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ ˘ ¤º‚ ’∂ ◊π» Á∂ ⁄Ȫ «Ú⁄ ¡≈ ◊¬∂Õ «¬√ Â∑ª ‘Ø ÚÍ≈∆ Ú∆ Ù≈‘∆ √Û’ ȘÁ∆’ ÍÀ∫Á∆ º’ ’∂ «¬√∂ √πº«÷¡Â ʪ «Ú⁄ ¡≈ ¡≈Ï≈Á ‘πøÁ∂ ◊¬∂Õ «¬√ ÈÚƒ √ªfi∆ Ï√Â∆ Á∂ ’≈È ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ Á∆ ¡≈Ò∂-Áπ¡≈Ò∂ ÏÛ∆ ’∆Â∆ ÎÀÒ ‘∆ √∆ Â∂ ÒØ’ª È∂ ª «¬√ ¡≈Ï≈Á∆ Á≈ Ȫ ‘∆ “≈ÓÁ≈√Íπ≈” Í≈ «ÁºÂ≈ √∆Õ Ó◊ Ï≈Ú‹»Á «¬ÂÈ∆ Ùπ‘ Â∂ ·≈·-Ï≈· Á∂ ‘πø«Á¡ª Ú∆ ◊π» ‹∆ Á∂ ÓÈ «Ú⁄ ’Á∆ Ó≈‰ È‘ƒ √∆ ¡≈«¬¡≈Õ ¿π‘ √Á≈ ‘∆ ˆ∆Ï∆ Á∂ Í≥‹ π ω∂ ‘∂Õ «¬’ Ú∂ Ï≈Ï≈ «√∆ ⁄øÁ ‹∆ «ÎÁ∂ «ÎªÁ∂ «¬√ ʪ ¡≈ ◊¬∂Õ ¡≈Í ‹∆ Á∆ ÒøÓ∆ Á≈Û∑∆ ÚºÒ Ú∂÷’∂ ‘º√«Á¡ª «’‘≈, ““Íπ÷≈! «¬ÂÈ∆ ÒøÓ∆ Á≈Û∑∆ «’√ Ò¬∆ ÚË≈¬∆ ˛?”” ◊π» ‹∆ È∂ ‘ºÊ ‹ØÛ ’∂ «’‘≈, ““Ï≈Ï≈ ‹∆! «¬‘ ¡≈Í ‹À√∂ Ó‘ªÍπÙª Á∂ Í«ÚºÂ ⁄È √≈¯ ’È Ò¬∆ ˛Õ «√∆ ⁄øÁ ‹∆ È∂ «’‘≈, ““«¬√∂ ‹≈Á»◊ ◊∆Ï∆ È∂ ª Âπ‘≈˘ ‹∂·≈ ◊π» ω≈«¬¡≈ ˛Õ”” «¬√ Â∑ª “≈‹‹Ø◊” Âı Á≈ √π¡≈Ó∆ ◊π» √Á≈ «ÈÓÂ≈ Â∂ ÍÓ∂Ù Á∂ «Í¡≈ 13

«Ú⁄ ºÂ≈ ◊π«√º÷ Á∆ ‹∆ÚÈ-¡◊Ú≈¬∆ ’Á≈ «‘≈Õ ¿π√ Á∆ «Í¡≈-«ÌøÈ∆ Ù÷√∆¡Â È∂ ‘ «ÁÒ ˘ ¡≈͉∂ ÚºÒ «÷º⁄ «Ò¡≈Õ ¿π√ Á∂ »‘≈È∆ ÍÃ∂Ó ◊∆ Ú◊Á∆ ÈÁ∆ √Ó≈È ‘ÈÕ ’∆ «‘øÁ», ’∆ Óπ√ÒÓ≈È, ¿π√ Á∆ «Í¡≈-È◊∆ «Ú⁄ Úº√‰ Á≈ ¯÷ Ó«‘√»√ ’Á∂ √ÈÕ ¿π‘ ‘ «¬’ ˘ ‘∆ ¡≈͉≈ ◊π» ÍÃÂ∆ Á∂∫Á≈ √∆Õ ¿π√ Á∆ «Èºÿ∆ ¡≈ÂÓ≈ Á∂ Í≈√ Íπº‹ ’∂ È∆Ú∂∫ Â∂ «ÈÂ≈‰∂ ÓȪ «Ú⁄ Ú∆ ⁄∂ÂÈÂ≈ Â∂ «Í¡≈ Á∆ ⁄ø«◊¡≈Û∆ ÏÒ ¿π·Á∆ √∆Õ «¬¿π∫ «‹ºÊ∂ ¿π‘ ÂÓ≈Ó «‘øÁ», Óπ√ÒÓ≈È Â∂ «√º÷, Ô≈È∆ ‘ ÓÈπº÷-Ó≈Â Á∂ «Í¡≈ Á≈ ’∂∫Á ω «‘≈ √∆, «¬√∂ Â∑ª ¿π√ Á∆ «¬‘ ʪ Ú∆ «√º÷∆ Á≈ Ëπ≈ ω ‘∆ √∆Õ «¬√ Â∑ª ¿π√ «√º÷∆ Á≈ ’∂∫Á (¡ø«ÓÃÂ√) Ê≈Í ’∂ «¬√ Ò«‘ ˘ Ï‘π ’«Û¡ª ’∆Â≈Õ ¡≈͉∂ ¤Ø‡∂ Íπ º  (◊π)» ¡‹È ˘ √≈«‘Â, √ø◊∆ Â∂ √º«Ì¡≈⁄≈ «Ú⁄ «√¡≈‰≈ ω≈¿π‰≈ ¡≈Í Á∆ ÒøÓ∆ ÈÁ Á≈ «√º‡≈ √∆Õ ¡≈Í Á∂ √Ó∂∫ Á∂ Íë√ºË «√º÷ó Ì≈¬∆ ◊πÁ≈√, «Ì÷≈∆, Ó‘ª ÈøÁ, √≈‘ÒØ, ⁄øÁÌ≈È, Ó≈‰’ ⁄øÁ, ◊πÓπ÷, √øÓÈ ¡≈ÁÓ, Ù≈‘, √ØÓ≈ Ù≈‘, »Í ≈Ó ¡≈«Á ‘ج∂ ‘È «‹È∑ª È∂ Úº÷-Úº÷ «¬Ò≈«’¡ª «Ú⁄ «√º÷∆ Ó«‘’ ˘ «÷Ò≈«¡≈Õ ¡≈Í ‹∆ Á∂ «ÍÃÊ∆ ⁄øÁ, Ó‘ªÁ∂Ú Â∂ √Ã∆ ¡‹È ‹∆ «ÂøÈ √≈«‘Ϙ≈Á∂ √ÈÕ «¬¿π∫ «√º÷ ËÓ Á∂ ’∂∫Á Á∆¡ª È∆∫‘ª Әϻ ’Á∂ ‘ج∂ ≈‹-‹Ø◊∆ ◊π» ≈ÓÁ≈√, √Ã∆ ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ ˘ ◊π«¡≈¬∆ Á∂ ’∂ A √ÂøÏ AEHA ¬∆: ˘ ◊Ø«¬øÁÚ≈Ò «Ú÷∂ ‹ØÂ∆ ‹Ø«Â √Ó≈ ◊¬∂Õ Íø» Í≈ÏÃ‘Ó ’’∂ ÈÓ√’≈∂ ‹≈‰ Ú≈Ò∂ ¿π√ ◊π» Á∆ ËøÈÂ≈ Á≈ È≈Á ¡‹∂ º’ √π‰≈¬∆ Á∂ «‘≈ ˛ : ËøÈπ ËøÈπ ≈ÓÁ≈√ ◊ππ «‹«È «√«¡≈ «ÂÈÀ √Ú≈«¡≈® Í»∆ ‘ج∆ ’≈Ó≈«Â ¡≈«Í «√‹‰‘≈À Ë≈«¡≈® «√÷∆ ¡ÂÀ √ø◊Â∆ Í≈ÏÑÓπ ’« ÈÓ√’≈«¡≈® ¡‡´ ¡Ê≈‘π ¡ÂØ´ » Â∂≈ ¡øÂπ È Í≈≈Ú≈«¡≈® (≈Ó’Ò∆ ’∆ Ú≈, Í≥È≈ 968)

¡’»Ï [email protected]

Í≥Ê’ ¬∂’Â≈ ¡Â∂ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ «’Í≈Ò «√øÿ “⁄øÁÈ”, ´«Ë¡≈‰≈, ÓØÏ≈: IIADA-ACBAC Ó≈ÈÚ ‹≈Â∆ Ò¬∆ «◊¡≈È Á≈ √»‹ ω ’∂ ¡≈¬∂ √Ã∆ ◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ È∂ Ì≈ ¡≥Á √øÍ»È ¥ªÂ∆ Á∆ Ò«‘ ⁄Ò≈¬∆ ª «’ ÓÈ∞º÷ Á∂ ‹∆ÚÈ Á∆ √Ïͺ÷∆ ¿∞√≈∆ ’∆Â∆ ‹≈Ú∂Õ ¿∞È∑ª Á∆ ‹∆ÚÈ Ô≈Â≈ Á∂ ÁΩ≈È ‘∆ ¥ªÂ∆ Á∆ «¬√ Ò«‘ È∂ Ï∂‘ºÁ √ÎÒÂ≈ ÍÃ≈Í ’∆Â∆Õ «¬√ √≈∆ √¯ÒÂ≈ Á≈ «√‘≈ ¿∞È∑ª “◊πÏ≈‰∆” ¡Â∂ “√ø◊” Á∂ «√ Ïø«È∑¡≈Õ «√ºËª-‹Ø◊∆¡ª Á∆ ’≈Ó≈ «Ú÷≈¿∞‰ Á∆ Ï∂ÈÂ∆ Á∂ ‹π¡≈Ï «Ú⁄ ¡≈Í ‹∆ È∂ «’‘≈ √∆ «’ ÍÃÌ» Á≈ È≈Ó ‘∆ ¿∞È∑ª Ò¬∆ ’≈Ó≈ ‘À ¡Â∂ ¿∞È∑ª ˘ “√ø◊” ¡Â∂ “Ï≈‰∆” Á≈ ‘∆ ¡≈√≈ ‘À : «√Ë ÏØÒ«È √𫉠È≈È’≈, Âπ«‘ ‹◊ ÈØ «’¡≈ ’≈Ó≈ «Á÷Ò≈¬∆Õ ’πfi «Ú÷≈Ò∂∫ ¡√ª ÈØ Â∞«‘ «’¿π∫ «„Ò ¡Ú∂‘∆ Ò≈¬∆Õ Ï≈Ï≈ ÏØÒ∂ È≈Ê ‹∆, ¡√ª Ú∂÷«‰ ‹Ø◊∆ Ú√Âπ È ’≈¬∆Õ ◊ππ √ø◊«Â Ï≈‰∆ «ÏÈ≈ Á»‹∆ ˙‡ È‘∆ ‘À ≈¬∆Õ (Ì≈¬∆ ◊πÁ≈√, Ú≈ 1, Í¿∞Û∆ 42)

(¡Ú∂‘∆∏«¬øÈ∆ «˜¡≈Á≈Õ Ú∂÷«‰ ‹Ø◊∆∏«Ú÷≈¿∞‰ ÔØ◊Õ) Ï≈Ï≈ ÏØÒ∂ È≈Ê ‹∆! √ÏÁπ √πÈ‘π √⁄π Óπ÷‘π ¡Ò≈¬∆Õ Ï≈fiØ √⁄∂ È≈Ó Á∂ ‘Øπ ’≈Ó≈«Â ¡√ª Â∂ È≈‘∆Õ (¿∞‘∆, Í¿∞Û∆ 43)

◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ È∂ Ï≈‰∆ ¿∞⁄≈∆, √ø◊ª Ê≈Í∆¡ª ¡Â∂ ÍÃ⁄≈’ «ÈÔ ’∆Â∂Õ «¬√ Â∑ª ¿∞È∑ª “«ÈÓÒ Í≥Ê” Á∆ È∆∫‘ º÷ «ÁºÂ∆ «‹√Á≈ ÓÈØÊ √Ó≈‹ «Ú⁄ √øÍ»È ¥ªÂ∆ «Ò¡≈¿∞‰≈ √∆Õ √≈∂ ‘∆ √«Â◊πª È∂ «¬√ “«ÈÓÒ Í≥Ê” Á∆ ӘϻÂ∆ Ò¬∆ «ÈøÂ ÔÂÈ ’∆Â∂Õ ◊π» ¡≥◊Á Á∂Ú ‹∆ È∂ ÒØ’ ÏØÒ∆ Í≥‹≈Ï∆ Á≈ ÍÃ⁄≈ ’∆Â≈ ¡Â∂ ◊πÓπ÷∆ «ÒÍ∆ «Ú⁄ √πË≈ ’∆Â≈Õ ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ È∂ ËÓ ÍÃ⁄≈ Á∂ BB Óπ÷ ’∂∫Á (Ó≥‹∆¡ª) ¡Â∂ EB ¿∞Í-’∂∫Á (Í∆‘Û∂) √Ê≈Í ’∆Â∂Õ ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ È∂ ËÓ-ÍÃ⁄≈ Â∂ ’≈Ì∂‡ «¬’º·∆ ’È Ò¬∆ “Ó√øÁ” ’≈«¬Ó ’∆Â∂; Ó√øÁ, ◊π» ¡Â∂ √ø◊ «Ú⁄ √øÍ’ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

ω≈¬∆ º÷‰ Á≈ ’øÓ ’Á∂ √ÈÕ ◊π» ‹∆ È∂ ’∂∫Á∆ «√º÷-È◊ “¡≥«ÓÃÂ√” Á∆ ¿∞√≈∆ ¡øÌ ’≈¬∆; ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ È∂ «√º÷ √Ó≈‹ ˘ “’∂∫Á∆ ËÓ ¡√Ê≈È” (√Ã∆ ÁÏ≈ √≈«‘Ï, ¡ø«ÓÃÂ√) ¡Â∂ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï Á∂ »Í «Ú⁄ “ËÓ ◊øÃÊ” «ÁºÂ≈Õ ◊π» ‘«◊Ø«ÏøÁ √≈«‘Ï È∂ ËÓ ÍÃ⁄≈ Â∂ «√º÷ √ø◊·È Á∆ ӘϻÂ∆ Ò¬∆ Í≥‹≈Ï Á∂ Ó≈fi∂, Áπ¡≈Ï∂ Â∂ Ó≈ÒÚ∂ Á∂ «¬Ò≈«’¡ª, ‹øÓ»-’ÙÓ∆ ¡Â∂ ¿∞µÂ ÍÃÁ∂Ù Á∆¡ª Ô≈Â≈Úª ’∆Â∆¡ªÕ ¿∞È∑ª È∂ √ø◊ª ˘ ËÓ/Í≥Ê È≈Ò ‹ØÛ∆ º÷‰ Ò¬∆ ⁄≈ Óπ÷∆ ÍÃ⁄≈’ª∏Ï≈Ï≈ ¡ÒÓ√ ‹∆, Ï≈Ï≈ Ï≈¨ ‘√È≈ ‹∆, Ï≈Ï≈ Î»Ò Ù≈‘ ‹∆ ¡Â∂ Ï≈Ï≈ ◊Ø∫Á≈ (◊Ø«¬øÁ≈) ‹∆ Á∆ Á∂÷ ∂÷ ‘∂· ËÓ ÍÃ⁄≈ Á∂ ’∂∫Á ’≈«¬Ó ’∆Â∂, «‹È∑ª ˘ «¬«Â‘≈√ «Ú⁄ “Ë»‰∂” «’‘≈ «◊¡≈ ‘ÀÕ «¬Ú∂∫ ‘∆ ◊π» ‘«≈«¬ ‹∆ È∂ «ÂøÈ ◊π«√º÷ª∏Ì≈¬∆ √πÊ≈ ‹∆, Ì≈¬∆ Ì◊ Ì◊Ú≈È ‹∆ ¡Â∂ Ì≈¬∆ Î∂» ‹∆ Á∆ Á∂÷-∂÷ «Ú⁄ ËÓÍÃ⁄≈ Á≈ ’øÓ √ø◊«·Â ’∆Â≈, «¬È∑ª «ÂøÈ ’∂∫Áª ˘ “Ïı«ÙÙª” ¡≈«÷¡≈ «◊¡≈Õ ◊π» Â∂◊ Ï‘≈Á ‹∆ È∂ ÁØ Ú≈ ËÓ ÍÃ⁄≈ Á∆¡ª Ô≈Â≈Úª ’∆Â∆¡ª «‹È∑ª «Ú⁄ ¿∞‘ ¡‹Ø’∂ Í≥‹≈Ï ÂØ∫ ⁄ºÒ ’∂ ‘«¡≈‰≈, ¿∞µÂ ÍÃÁ∂Ù, «Ï‘≈, Ïø◊Ò≈ Á∂Ù („≈’≈) ¡Â∂ ¡≈√≈Ó Âº’ ◊¬∂Õ «¬È∑ª Ô≈Â≈Úª Á≈ «¬’ ¿∞Á∂Ù «√º÷-√ø◊ª «Ú⁄ ÈÚ∆∫ »‘ λ’‰≈ ¡ÊÚ≈ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ Á≈ √ø⁄≈ ’È≈ √∆Õ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ Â∞ÒÈ≈«Ӓ ¡«Ë¡ÀÈ Á∆ ı≈Â √ø√«¥Â «Úº«Á¡≈ ¡Â∂ «‘øÁ» ◊Ãøʪ Á∆ ‹≈‰’≈∆ ‘≈√Ò ’È Ò¬∆ Í≥‹ «√º÷ª ˘ ÏÈ≈√ Ì∂«‹¡≈Õ ◊πÏ≈‰∆ Á∂ ¡ʪ Â∂ «Ú¡≈«÷¡≈ Ò¬∆ Ì≈¬∆ ÓÈ∆ «√øÿ Â∂ Ï≈Ï≈ Á∆Í «√øÿ ‹∆ Á∆ «ÚÙ∂Ù √∂Ú≈ Ò¬∆, «‹È∑ª È∂ ◊πÏ≈‰∆«Ú¡≈«÷¡≈ Á∂ ¡Á≈∂ ’≈«¬Ó ’∆Â∂Õ √«Â◊πª Áπ¡≈≈ ’∆Â∂ ÍÃ⁄≈’ ÔÂȪ Á≈ «¬’ Ó’√Á ª ÒØ’ª ˘ ¡≥Ë-«ÚÙÚ≈√ª Â∂ ’Ó-’ª‚ª ÂØ∫ ‘‡≈ ’∂ ÍÃÌ» Á∆ «√¯Â-√≈Ò≈‘ «Ú⁄ Ò≈¿∞‰≈ √∆ Â∂ Á»‹≈ Ó’√Á «√º÷ √ø◊·È ˘ Әϻ ’È≈ √∆, «‹√ ˘ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ 14

«√øÿ ‹∆ Á∂ Ú∂Ò∂ “ı≈Ò√≈ Í≥Ê” Á≈ È≈Ó «ÁºÂ≈ «◊¡≈Õ «√º÷-√ø◊·È Á∆ ӘϻÂ∆ Ò¬∆ ‘∆ √«Â◊πª ÚÒØ∫ «√º÷-ÍÃÌ≈Ú∆ È◊ Ú√≈¬∂ ◊¬∂, ‹Ø ËÓ-ÍÃ⁄≈ Á∂ ’∂∫Á Ú∆ ω∂Õ «¬‘ √È∏’Â≈Íπ (Í≈«’√Â≈È), ◊Ø«¬øÁÚ≈Ò, ¡≥«ÓÃÂ√, ’Â≈Íπ (‹¶Ë), ÂÈÂ≈È √≈«‘Ï, ’∆ÂÍπ √≈«‘Ï Â∂ ¡ÈßÁÍπ √≈«‘ÏÕ «¬È∑ª È◊ª ÂØ∫ «√º÷ª Á∂ «Èº‹∆ Â∂ √Ó≈‹’ ‹∆ÚÈ Á≈ ÍÂ≈ Ò◊Á≈ √∆; «¬È∑ª È∂ ÈÚ∂∫ √‹∂ «√º÷ª ˘ ¡ÈÓÂ∆ (÷≈√ ’’∂ ÏÃ≈‘Ó‰∆) ÍÃÌ≈Úª ÂØ∫ Ï⁄≈«¬¡≈, «√º÷∆-‹∆ÚÈ Ï≈∂ «ÁzÛ∑Â≈ «Ò¡ªÁ∆, ¬∂’Â≈ Á∆ Ì≈ÚÈ≈ ˘ «ÁzÛ∑ ’∆Â≈Õ «¬√ Â∑ª √ÓπºŒ⁄∂ »Í «Ú⁄ «√º÷ √ø◊·È («ÈÓÒ Í≥Ê-ı≈Ò√≈ Í≥Ê) ˘ Әϻ ’∆Â≈Õ «√º÷ª Á≈ «Èº‹∆ Â∂ √Ó≈«‹’ ‹∆ÚÈ √«Â◊πª Á∂ ¿∞ÍÁ∂Ùª ¡Â∂ Ó≥‹∆Á≈ª, Ó√øÁª Â∂ ‘Ø ÍÃ⁄≈’ª Á∂ ÔÂȪ √Á’≈ ◊π»-¡≈Ù∂ ¡È∞√≈ „ÒÁ≈ √∆Õ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ «√º÷ √ø◊ª Á∂ √ÓπºŒ⁄∂ √ø◊·È ˘ ı≈Ò√≈ Í≥Ê Á≈ »Í «ÁºÂ≈Õ ◊π» È≈È’ Í≈ÂÙ≈‘ Áπ¡≈≈ ¡øÌ ’∆Â≈ “«ÈÓÒ Í≥Ê” ı≈Ò√≈ Í≥Ê Á∂ »Í «Ú⁄ √øÍ»È ‘Ø«¬¡≈Õ «¬√ Á≈ Óπº÷ ÓÈØÊ ◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ Áπ¡≈≈ «Ò¡ªÁ∆ √øÍ»È ¥ªÂ∆ Á∂ ÍÃÌ≈Úª ˘ ‘Ó∂Ù≈ Ò¬∆ ‹≈∆ º÷‰≈ √∆Õ «¬√ √ø◊·È Á∂ Ú≈Ë∂ Ò¬∆ ¡Â∂ «È¡≈∂ÍÈ ˘ ’≈«¬Ó º÷‰ Ò¬∆ “«‘ÂÈ≈Ó∂” «Ò÷∂ ◊¬∂Õ «¬‘ «‘ÂÈ≈Ó∂ Á√Ó Í≈ÂÙ≈‘ Á∂ ı≈Ò√≈ √≈‹‰ √Ó∂∫ ¿∞ÍÁ∂Ùª ¡Â∂ ‘Ø ÓΩ«’¡ª ”Â∂ «ÁºŒÂ∂ ◊¬∂ ¿∞ÍÁ∂Ùª ¿∞Â∂ ¡≈Ë≈« √ÈÕ «¬‘ ¿∞È∑ª Á∂ «È’‡ÚÂ∆ «√º÷ª Áπ¡≈≈ ¡Â∂ Ó◊Ø∫ ‘Ø «√º÷ª Áπ¡≈≈ Ú∆ «Ò÷∂ ◊¬∂Õ «¬‘ Ú∆ «’‘≈ ‹ªÁ≈ ‘À «’ ¿∞Â≈∂ ’È Ú≈Ò∂ «¬È∑ª «Ú⁄ Î∂-ÏÁÒ ’Á∂ ‘∂ ‹ª ’∞fi Ò∂÷’ª È∂ ◊π» √≈«‘Ï Á∂ «È’‡ÚÂ∆ «√º÷ª Á∂ È≈Ó ¿∞Â∂ (ÍÃÓ≈«‰’Â≈ Á∆ ı≈Â) «‘ÂÈ≈Ó∂ «Ò÷ «ÁºŒÂ∂Õ «¬√ Â∑ª «‘ÂÈ≈«Ó¡ª «Ú⁄ ◊πÏ≈‰∆-¿∞ÍÁ∂Ùª Á∂ ¿∞Ò‡ Ú∆ ◊ºÒª «Ò÷∆¡ª ◊¬∆¡ªÕ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á≈ «Ú⁄≈Ë≈’ ͺ÷ ¡’»Ï [email protected]

ª ◊πÏ≈‰∆ ¡≥Á ÓΩ‹»Á ‘ÀÀÕ ÍÃ≈⁄∆È ‘Ê-«Ò÷ Ï∆Ûª «Ú⁄ «’Â∂-«’Â∂ ◊π» √≈«‘Ï≈È ÚÒØ∫ ¡≈÷∂ Ú≈Â’-Ï⁄È Ú∆ «Ò÷∂ ‘ج∂ «ÓÒÁ∂ ‘È, «‹È∑ª ÂØ∫ ¡≥ÁÒ∆ («Ú⁄≈Ë≈’) «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ ÍπÙ‡∆ ‘πøÁ∆ ‘ÀÕ «‹Ú∂∫ «’ Ì≈¬∆ ÍÀË∂ Ú≈Ò∆ Ï∆Û, ≈ÚÒ«Í≥‚∆ Ú≈Ò∆ «Ú⁄, ‹Ø «’ ¡º‹’ºÒ∑ «ÁºÒ∆ «Ú⁄ √πºŒ«÷¡Â ‘ÀÕ «¬√ «Ú⁄ ◊π» ¡ÓÁ≈√ ‹∆ Á∂ ’‘∂ ‹ªÁ∂ Ï⁄È «Ò÷∂ ◊¬∂ ‘ÈÕ («Í¡≈≈ «√øÿ ÍÁÓ, «‘ÂÈ≈Ó∂, Í≥È≈ BB) «¬√∂ Â∑ª «˜Ò∑≈ ⁄‡◊ªÚ, È◊ Ï«‰◊Ã≈Ó Ú≈Ò∆ Ï∆Û Á∂ Ú≈Ë» ͺ«¡ª ¿∞Â∂ (ͺÂ≈ ÈßÏ [email protected]) “√≈÷∆ Ó‘Ò≈ 5” ‘∂· Ï⁄È «Ò÷∂ ◊¬∂ ‘È, «‹Ú∂∫ «’ : √«Â◊π» ÏØ«Ò¡≈ ‹π Í≥«‹ ’øÓ È≈ ’ÀÕ Í≥‹ ’øÓ ’À ‹Ø ◊π» ’‘≈ÚÀÕ È ’À Í≥«‹ ’øÓ∏ ÍÁÏ È «‘À® 1® Í «¬√Â∆ È ÚÀÕ 2Õ Í«ÈßÁ≈ È ’ÀÕ 3Õ ‹»¡≈ È ÷∂ÒÀÕ 4Õ ÓÁπ Ó≈√ È ÷≈«¬Õ 5Õ ◊π» ‘« ≈«¬ ‹∆ Á∆ Í≈«Ò ÍπÂ∆ Ï∆Ï∆ »Í ’Ω Á∆ «Ò÷∆ ÍØÊ∆∏√Ã∆ √«Â◊π» Á∂ Óπ‘À Á∆¡ª √≈÷∆¡ª∏’∆ÂÍπ ͬ∆ ‘ÀÕ «¬√ «Ú⁄ Ú∆ ◊π» √≈«‘Ϫ Á∂ ¿∞ÍÁ∂Ù Ú≈Â’ «Ú⁄ «Ò÷∂ «ÓÒÁ∂ ‘ÈÕ ¿∞Á≈‘‰ Ò¬∆ ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ Á∆ «¬’ «√º«÷¡≈ ‘∂· «Ò÷∂ ¡È∞√≈ ‘À : ““◊ππ ¡‹‰ ÏØ«Ò¡≈, “¡≈͉∆ «’ √Ì ’ج∆ ’∂, «¬‘ ◊ºÒ ◊π» ÈØ ÷πÙ∆ ¡ªÚÁ∆ ‘À, Í ÌÀ «Ú«⁄ ’≈ ’‰∆Õ «¬¿∞∫ È≈‘∆ ’‰∆∏÷π«√ ÷Ø«‘ ¡≥Á« ¡≈«‰ Ú≈ÛÈ∆, ËÓ «’«Â ’‰∆, Á∂Ú‰‘≈ ◊π» Ï≈Ï≈Õ 25Õ («‘ÂÈ≈Ó∂, Í≥È≈ BD) ÷≈Ò√∂ Á∆ √≈‹È≈ Ó◊Ø∫ √Ì ÂØ∫ Í«‘Ò≈ «¬«Â‘≈√’ ◊ÃøÊ “√Ã∆ ◊π √ØÌ≈” «ÓÒÁ≈ ‘À, ‹Ø ’Ú∆ √ÀÈ≈ÍÂ∆ (Ì≈: √À‰≈ «√øÿ) Á≈ «Ò«÷¡≈ Â∂ √øÈ AGAA «Ú⁄ √øͱÈ ’∆Â≈ ‘Ø«¬¡≈ ‘ÀÕ «¬√ ◊ÃøÊ «Ú⁄ «‹Ê∂ ÚÀ√≈÷∆ Ú≈Ò∂ «ÁÈ ÷≈Ò√∂ Á∆ √≈‹È≈ Á≈ «˜’ ‘À, ¿∞Ê∂ ¿∞√ √Ó∂∫ ◊π» √≈«‘Ï Á∂ «ÁºŒÂ∂ ◊¬∂ ‘π’Óª («‘ ÓÔ≈Á≈) Á∆ ‹≈‰’≈∆ Ú∆ «ÁºÂ∆ ◊¬∆ ‘À, ‹Ø «¬√ ÍÃ’≈ ‘À : (¿) «√º÷ ‘Ø ’∂ ’∂√ ’ÂÒ ’È Ú≈«Ò¡ª («√◊πøÓª) Á∂ Ó»ø‘ È≈ ÒºŒ◊ØÕ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

(¡) Í≥⁄ª (Ó∆‰∂, Ó√øÁª, Ë∆ÓºÒ∆¡ª, ≈Ó≈¬∆¡ª Â∂ «√-◊πøÓª) Á≈ √ø◊ «Â¡≈◊ «Á˙Õ «¬È∑ª Á∂ ÓÈ∂-ÍÈ∂ Â∂ Ú∆ È≈ ‹≈˙Õ (¬) ÂøÏ≈’± Â∂ È«Ù¡ª Á≈ «Â¡≈◊ ’ØÕ (√) ’∂√ª Á∆ Ï∂¡ÁÏ∆ È≈ ’Ø (’ÂÒ È≈ ’≈ÚØ)Õ (‘) Á√ÚøË «√ºË≈ ◊π» ÿ «Ú⁄ Í‘πø⁄≈˙, Ó√øÁª ˘ È≈ «Á¿∞Õ (’) √ø◊ «Ú⁄Ø∫ ‘∆ ◊π» Á∂ ÁÙÈ ’ØÕ (÷) Ú≈«‘◊π» Á≈ «√ÓÈ ’ØÕ (◊) ◊π» Á≈ ‘π’Ó Ó≥ȉ Ú≈Ò≈ ‘∆ ı≈Ò√≈ ‘À, ‹Ø È‘∆∫ Ó≥ÈÁ≈ ¿∞‘ ’͇∆ ‘À, ËØ÷∂Ï≈˜ ‘ÀÕ ‘π’Óπ È Ó≈È«‘ ÷√Ó ’≈, «‹«È ≈‘π ÏÂ≈«¬¡≈Õ ‹∆, ¿∞«¬ ’͇∆ ‘Ø«¬ È ı≈Ò√≈, ’∂Â≈ √Ófi≈«¬¡≈Õ 58Õ (ÿ) ‹≈Â-Í≈ ˘ Í»∆ Â∑ª «Â¡≈◊Ø ¡Â∂ ̺Á‰ ¡≈«Á ÏÃ≈‘Ó‰∆ √Óª ˘ Ú∆ «Â¡≈◊ØÕ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ ÚÒØ∫ «Ò«÷¡≈ Ì≈Ú∂∫ ’ج∆ «‘ÂÈ≈Ó≈ È‘∆∫ «ÓÒÁ≈ Í ¿∞È∑ª Á∂ «Ò÷∂ 33 √Úº¬∆¡ª Á∂ Í«‘Ò∂ √Úº¬∆¬∂ (‹≈◊ ‹Ø«Â ‹ÍÀ «È√ Ï≈√π...) «Ú⁄ ÷≈Ò√∂ Á∆ Í«Ì≈Ù≈ «ÁºÂ∆ ◊¬∆ ‘ÀÕ ¡≈Í È∂ ¡≈͉∂ ͺÂª (‘π’ÓÈ≈«Ó¡ª) «Ú⁄ “√ø◊ Ó∂≈ ı≈Ò√≈ ‘À” Ò¯˜ ÚÂ∂ ‘È; «‹Ú∂∫ √øÓ AGFD (√øÈ [email protected]) Á∂ ‘π’ÓÈ≈Ó∂ «Ú⁄ “√Ï √ø◊ ÏÈ≈√ Á∆ Ú≈‘◊π» ‹∆ ’≈ ı≈Ò√≈ ‘À” ¡≥«’ ‘ÀÕ Íπ≈ÂÈ ◊Ãøʪ «Ú⁄ Ú∆ (Ì≈Ú∂∫ ¿∞‘ «Ó«Ê‘≈√’ ø◊‰ Ú≈Ò∂ Ú∆ ‘È) «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∂ ¡≈Á∂Ù «Ò÷∂ ◊¬∂ ‘ÈÕ «‹Ú∂∫ «’ Í«‘Òª «Ò«÷¡≈ «◊¡≈ ‘À, Úº÷-Úº÷ ◊π«√º÷ª È∂ «‘ÂÈ≈Ó∂ «Ò÷∂Õ ¿∞È∑ª È∂ ¡≈͉∆¡ª π⁄∆¡ª ÓπÂ≈Ï’ ¡«‹‘∆¡ª ◊ºÒª Ú∆ «Ò÷ «ÁºÂ∆¡ª ‹Ø «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ Ì≈ÚÈ≈ ¡Â∂ ◊πÏ≈‰∆-¿∞ÍÁ∂Ùª Á∂ ¿∞Ò‡ √ÈÕ «¬√ ’’∂ «√º÷ª «Ú⁄ ’∞fi Áπ«ÏË≈Úª Ú∆ ÍÀÁ≈ ‘ج∆¡ªÕ AHÚ∆∫ √Á∆ «Ú⁄, √ø’‡ ’≈Ò √Ó∂∫ ◊πÁπ¡≈«¡ª Á≈ ÍÃÏøË ¿∞Á≈√∆ ‹ª «ÈÓÒ∂ √≈Ë»¡ª ’ØÒ «‘≈, «‹È∑ª È∂ ◊πÓ«Â Á∂ È≈Ò-È≈Ò ÏÃ≈‘Ó‰∆ «ÚÙÚ≈√ª, ’Ó-’ª‚ª Â∂ ‘π-∆ª ˘ «√º÷∆ Á∂ È≈Ó ÊºŒÒ∂ ÍÃ⁄«Ò ’ «ÁºÂ≈Õ Ó‘≈≈‹≈ ‰‹∆ «√øÿ Á∂ ≈‹ Ú∂Ò∂ Ú∆ 15

◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ ÏÃ≈‘Ó‰∆-«Ú⁄≈ª Ú≈Ò∂ “«√º÷ª” Á≈ ‘∆ ÍÃÌ≈Ú «‘≈Õ «¬√ Â∑ª «√º÷∆ ◊πÓ«Â, ÏÃ≈‘Ó‰∆ ÓºÂ, ÓÈÓª ¡Â∂ ’∞∆Â∆¡ª Á≈ «ÓÒ◊ØÌ≈ ω ’∂ «‘ ◊¬∆Õ «√º÷ «Ú⁄≈Ë≈’ ¡Â∂ √ø◊·È≈«Ӓ ÁØ‘ª ͺ÷ª «Ú⁄ Ï∂‘ºÁ ’Ó˜Ø ‘Ø ◊¬∂Õ «√º÷ª ˘ ¡«‹‘∆ Â√ÔØ◊ ‘≈Ò «Ú⁄Ø∫ ’º„‰ Ò¬∆ «Èø’≈∆ ¡Â∂ È≈ÓË≈∆ Ò«‘ª ⁄ºÒ∆¡ª ‹Ø Ó◊Ø∫ ‹≈ ’∂ «√º÷ «√˪ª (÷≈√ ’’∂ ÙÏÁ-◊π» Á∂ «√˪Â) ˘ √º‡ Ó≈È Ú≈Ò∆¡ª «√ºË ‘ج∆¡ªÕ √øÈ AHGC «Ú⁄ ¡≈øÌ ‘ج∆ “«√øÿ √Ì≈ Ò«‘” È∂ ‘≈Ò≈ ˘ ÓØÛ≈ Í≈«¬¡≈Õ «¬√ Ò«‘ È∂ ◊πÓ«Â ¿∞Â∂ ‹øÓ∆ ¡ÈÓª Â∂ ÓÈÓª Á∆ ’≈¬∆ (ÓÀÒ) Ò≈‘∆ ¡Â∂ «√º÷ª ˘ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï Á∂ «√˪ª È≈Ò ‹Ø«Û¡≈, «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ ˘ Ú∆ «È÷≈«¡≈ ¡Â∂ «¬√ Á∂ Óπº÷ ¡≥◊ª Á≈ ÍÃ⁄≈ ’∆Â≈Õ «¬√∂ √Ó∂∫ «‘ÂÈ≈«Ó¡ª Á∆ √ªÌ√øÌ≈Ò Â∂ ÷Ø‹ ÍÛÂ≈Ò Á≈ ’øÓ Ú∆ Ùπ» ‘Ø «◊¡≈Õ √øÈ AHHD «Ú⁄, √Ì ÂØ∫ Í«‘Òª Í≥«‚ Â≈≈ «√øÿ È∂ “√Ã∆ ◊π» Â∆Ê √ø◊ë‘” È≈Ó Á∆ Íπ√Â’ «Ú⁄ «‘ÂÈ≈«Ó¡ª Á≈ «˜’ ’∆Â≈Õ ¿∞È∑ª È∂ BA «‘ÂÈ≈«Ó¡ª Á∆ √»⁄∆ ¤≈Í∆Õ «¬√Á∂ Ó◊Ø∫ Ì≈¬∆ Ì◊Ú≈È «√øÿ «‘ÂÈ≈Ó∆¬∂ È∂ CG «‘ÂÈ≈«Ó¡ª ˘ «¬’º·≈ ’’∂ “Ï «ÏÓÒ «ÏÏ∂’ Ï≈«Ë” ◊ÃÊ ø ω≈«¬¡≈Õ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ «¬È∑ª È∂ «¬’ “«‘ Á͉” ◊ÃÊ ø «⁄¡≈, «‹√ Á∂ ÈΩ∫ Íë«ÏøÏ ‹ª ’ª‚ ‘ÈÕ «¬√ «Ú⁄ Ò∂÷’ È∂ «‘ª ¿∞Â∂ ‡∆’≈-«‡ºÍ‰∆ Â∂ Ú∆⁄≈ ’∆Â∆ ‘ÀÕ Ì≈¬∆ (Í≥«‚Â) Ì◊Ú≈È «√øÿ Á∂ ◊ÃøÊ/ ◊Ãøʪ Á≈ ¿∞Â≈≈ Ì≈¬∆ ’≈È∑ «√øÿ ‹∆ È≈Ì≈ Á∂ Ì≈ Ì≈¬∆ «ÏÙÈ «√øÿ ‹∆ È∂ √øÈ [email protected] «Ú⁄ ’∆Â≈ ¡Â∂ Á»‹≈ ¿∞Â≈≈ ‚∂‘≈Á»È «Ú÷∂ ‚≈: ÏÒÏ∆ «√øÿ Á∆ Ò≈«¬ÏÃ∂∆ «Ú⁄ ÓΩ‹»Á ‘ÀÕ (ÍÃ:Ø «Í¡≈≈ «√øÿ ÍÁÓ/«‘ÂÈ≈Ó∂/Í≥È≈ DE ÂØ∫ DG) Í≥⁄ ı≈Ò√≈ Á∆Ú≈È, Ì√ΩÛ, È∂ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ ÒØÛ ˘ √Ó«fi¡≈ ¡Â∂ «¬√Á≈ ÷»Ï ÍÃ⁄≈ ’∆Â≈Õ ¿∞È∑ª Ë≈«Ó’ È∆Â∆ Á∂ AB È∞’«Â¡ª «Ú⁄ «¬’ È∞’Â≈∏ı≈Ò√≈ «‘ ¡Â∂ Í≥‹ ’’≈∏Ú∆ √∆Õ «¬√ √ø√Ê≈ È≈Ò √øÏø«Ë «◊¡≈È∆ Ò≈Ò «√øÿ “√ø◊»” È∂ ◊πÓ«Â «Ú⁄≈Ë≈≈, «¬«Â‘≈√, «‘ ÓÔ≈Á≈ ¡Â∂ √Ó≈‹ √πË≈ Ï≈∂ Ò◊Ì◊ ABE Íπ√Â’ª ¡Â∂ ¡’»Ï [email protected]

¡È∂’ª Ò∂÷ «Ò÷∂Õ ¿∞È∑ª Á∆¡ª «√º÷√«Ì¡≈⁄≈ Â∂ «‘ ÓÔ≈Á≈ Ï≈∂ ’∞fi Íπ√Â’ª ‘È∏’’≈ «¯Ò≈√¯∆, ¡≥«ÓàÓÔ≈Á≈ ÍÃ’≈Ù, ı≈Ò√≈ ÓÔ≈Á≈ ÍÃ’≈Ù, ı≈Ò√≈ «‘ ÓÔ≈Á≈, «√º÷ ’≈˘È, ’≈ «¯Ò≈√¯∆, ‹ÈÓ √ø√’≈, ı≈Ò√≈ √ø√’≈ «ÚË∆, È≈ ‘Ó «‘øÁ», È≈ Óπ√ÒÓ≈È..¡≈«ÁÕ ¡÷≥‚ ’∆ÂÈ∆ ‹Ê∂ Á∂ √ø√Ê≈Í’ Ì≈¬∆ ‰Ë∆ «√øÿ ‹∆ È∂ Ú∆ ¡≥«Óà¡Â∂ «‘ ÓÔ≈Á≈ Ï≈∂ Íπ√Â’ª «Ò÷∆¡ªÕ «‘ÂÈ≈«Ó¡ª ¡Â∂ «‘ ÓÔ≈Á≈ Ï≈∂ Íπ√Â’ª «Ú⁄ «¬’ Á»‹∂ Á∂ ¿∞Ò‡ ’¬∆ ◊ºÒª . ¡Â∂ ◊πÓ«Â («√º÷ «Ú⁄≈Ë≈≈) «ÚØË∆ ◊ºÒª Ú∆ √ÈÕ «¬√ Ò¬∆ ÙØÃÓ‰∆ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á∆ √Ê≈ÍÈ≈ ¡Â∂ ◊πÁπ¡≈≈ √πË≈ Ò«‘ Ú∂Ò∂ ÒºŒ◊∂ ÓØ«⁄¡ª ÂØ∫ ‹ÁØ∫ «√º÷ «Ú‘Ò∂ ‘ج∂, ª ¿∞È∑ª È∂ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ «Ú⁄ «¬’√≈Â≈ Ò¬∆ ÔÂÈ ¡≈øÌ ’∆Â∂Õ «¬‘ ’øÓ ‘À Ï‘π «Ï÷Ó √∆ «’¿∞∫«’ «√º÷ª Á∂ Úº÷-Úº÷ ‹Ê∂ ¡Â∂ √ø√Ê≈Úª “¡≈͉∆ «‘ ÓÔ≈Á≈” ˘ ÏÁÒ‰ Ò¬∆ «Â¡≈ È‘∆∫ √ÈÕ AD Ó≈⁄, AIBG ˘ √Ã∆ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∂ ‹Ê∂Á≈ Ì≈¬∆ Â∂‹≈ «√øÿ ‹∆ È∂, ÙØÃÓ‰∆ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á∆ ‹ÈÒ «¬’ºÂÂ≈ «Ú⁄, «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∂ ÓÂÌ∂Á ÷ÂÓ ’È Ò¬∆ Â∂ ◊πÓ«Â Á∆ ‘π-∆ Á≈ ÷Û≈ «Â¡≈ ’È Ò¬∆ «¬’ √Ï-’Ó∂‡∆ ω≈¿∞‰ Á∆ ‹Ú∆˜ º÷∆, «‹√ Á∆ √: Ú∂Ò «√øÿ ‹∆ È∂ Â≈¬∆Á ’∆Â∆Õ BH ÓÀ∫Ïª Á∆ «¬’ √Ï-’Ó∂‡∆ ω≈¬∆ ◊¬∆Õ «¬√È∂ ’∞fi Ó∆«‡ø◊ª ’∆Â∆¡ª ¡Â∂ A ¡’±Ï AICB ˘ ÙØÃÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ Á∆ √∂Ú≈ «Ú⁄ “«‘ ÓÔ≈Á≈” Á≈ ÷Û≈ Í∂Ù ’ «ÁºÂ≈Õ ÙØÃÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ È∂ √Óπº⁄∂ Í≥Ê ÂØ∫ «¬√ ÷Û∂ Ï≈∂ ≈Úª Ó≥◊∆¡ªÕ ¿∞√ √Ó∂∫ Á∂ Íë√ºË Í≥Ê’ ‹«Ê¡ª, Âıª Á∂ ‹Ê∂Á≈ª, «ÚÁÚ≈Ȫ, «¬«Â‘≈√’≈ª, ÍÃ⁄≈’ª ¡≈«Á È∂ ¡≈͉∆¡ª ≈Úª Ì∂‹∆¡ªÕ AB ¡’±Ï, AICF ˘ ÙØÃÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ È∂ ¡≈͉∂ ÓÂ≈ ÈßÏ ADI ≈‘∆∫ ‘π-∆ Á∂ ÷Û∂ ˘ ÍÃÚ≈È◊∆ Á∂ «ÁºÂ∆Õ (√≈‚∆ ‹≈⁄∂ «¬√ «ÁÈ ÂØ∫ «‘ ÓÔ≈Á≈ ˘ Ò≈◊» ‘Ø«¬¡≈ Ó≥ȉ≈ ⁄≈‘∆Á≈ ‘ÀÕ) «¬√ Á∂ Ó◊Ø∫ ÙØÃÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ È∂, ËÓ ÍÃ⁄≈ ’Ó∂‡∆ Á∆ «√¯≈Ù ”Â∂ ÎÚ∆, AIDE ˘ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

“«‘ ÓÔ≈Á≈” «Ú⁄ Ú≈Ë∂-ÿ≈‡∂ ’È Á∆ ÍÃÚ≈È◊∆ Á∂ «ÁºÂ∆Õ «¬‘ «ÚÚ‰ Á∂‰ ÂØ∫ Ì≈Ú «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∆ Ó‘ºÂÂ≈ ¡Â∂ ÒØÛ ˘ Á√≈¿∞‰≈ ‘ÀÕ «¬√ ÂØ∫ «¬‘ ◊ºÒ Ú∆ ÍÃ◊‡ ‘πøÁ∆ ‘À «’ «‘ ÓÔ≈Á≈ «√º÷ Í≥Ê Á∆ √≈‹È≈ Á∂ Í«‘Ò∂ «ÁÈ ÂØ∫ ‘∆ Ò≈◊» ‘ÀÕ «‹Ú∂∫ √≈‚≈ «¬«Â‘≈√ «√º÷ª ÚÒØ∫ √Ó∂∫ «√ È‘∆∫ «Ò«÷¡≈ ‹≈ √«’¡≈, ¿∞Ú∂∫ ‘∆ «‘ ÓÔ≈Á≈ Ï≈∂ Á√Ó Í≈ÂÙ≈‘ Á∂ Ï⁄Ȫ ˘ ‘»-Ï-‘» È‘∆∫ √ª«Ì¡≈ ‹≈ √«’¡≈Õ ¿∞∫fi ı≈Ò√≈ Í≥Ê √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï Á∆ Â≈«Ï¡≈ («Ú⁄≈ª/¿∞ÍÁ∂Ùª Á∆ ΩÙÈ∆ «Ú⁄) «‘ ÓÔ≈Á≈ ˘ ω≈¿∞‰ Â∂ «¬√ √Ó∂∫ «Ú⁄ √Ó∂∫-√Ó∂∫ ÂÏÁ∆Ò∆¡ª ’È Á≈ Í»≈ ¡«Ë’≈ º÷Á≈ ‘ÀÕ «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ «√º÷ Á∂ «Èº‹∆ ‹∆ÚÈ ¡Â∂ Í≥Ê’ ‹∆ÚÈ ˘ «ÈË≈« ’Á∆ ‘À; ÁØ‘ª «Ú⁄ «¬’√≈Â≈ «Ò¡≈ ’∂ «√º÷ Í≥Ê Á∆ ¬∂’Â≈ ˘ Әϻ ’Á∆ ‘ÀÕ ¡≥«Óऒ≈¿∞‰ √Ó∂∫ ‹Ø «‘ «ÁzÛ∑ ’≈¬∆ ‹ªÁ∆ ‘À, ¿∞√ «Ú⁄ «’‘≈ ‹ªÁ≈ ‘À «’∏¡º‹ Â∞‘≈‚≈ ‹ÈÓ ◊π» ’∂ ÿ «Ú⁄ ‘Ø«¬¡≈ ‘ÀÕ ¡º‹ ÂØ∫ Â∞‘≈‚∂ Ë≈«Ó’ «ÍÂ≈ √Ã∆ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ ¡Â∂ Ó≈Â≈ √≈«‘Ï ’Ω ‹∆ ‘ÈÕ ¡º‹ ÂØ∫ Â∞‘≈‚≈ Í«‘Ò≈ ‹ÈÓ, ‹≈Â, ’∞Ò, ËÓ √Ì ÷ÂÓ ‘Ø ◊¬∂ ‘È; Â∞√∆∫ ◊π» Ú≈Ò∂ ‘Ø ◊¬∂ ‘ØÕ ¡º‹ ÂØ∫ Â∞‘≈‚≈ ‹ÈÓ ’∂√◊Û∑ √≈«‘Ï Á≈ ¡Â∂ Â∞√∆∫ Ú≈√∆ ¡ÈßÁÍπ √≈«‘Ï Á∂ ‘ØÚØ◊∂Õ Â∞√∆∫ Í≥‹ª ’’≈ª∏’∂√, ’øÿ≈, ’Û≈, ’¤«‘≈ ¡Â∂ «’Í≈È Á∂ Ë≈È∆ ‘ØÚØ◊∂Õ Â∞√∆∫ √Ú∂∂, Ù≈Ó Â∂ √Ω‰ Ú∂Ò∂ «ÈÂÈ∂Ó Á∆¡ª Ï≈‰∆¡ª Á≈ Í≈· ˜» ’Ø◊∂Õ «¬√ Â∑ª «‘ ÓÔ≈Á≈ È∂ «‹Ê∂ √Ì «√º÷ª Ò¬∆ «ÈÂÈ∂Ó Á∆¡ª «¬’Ø Ï≈‰∆¡ª «ÈË≈« ’∆Â∆¡ª, «√º÷ª Á≈ ‹ÈÓ Êª, Ú≈√∆, Ó≈Â≈-«ÍÂ≈ «¬’ ’ «ÁºŒÂ∂; ¿∞Ê∂ Í≥‹-’’≈∆ Ï≈‘∆ √»Í Ú∆ «¬’Ø «‹‘≈ ’ «ÁºÂ≈Õ ¿∞È∑ª Á∂ ‹ÈÓ, ¡ÈßÁ ’≈‹, ¡≥«ÓÃÂ-√ø⁄≈ Â∂ «ÓÃÂ’ √ø√’≈ Á∆ ÓÔ≈Á≈ Ú∆ «¬’Ø «‹‘∆ ’ «ÁºÂ∆Õ √Ø, «‘ ÓÔ≈Á≈ È∂ «√º÷ª ˘ ¬∂’∂ Á∂ √»Â «Ú⁄ ÍØ «ÁºÂ≈Õ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ “◊π» ◊ÃøÊ ¡Â∂ ◊π» Í≥Ê” Á∂ «√˪ È≈Ò, ◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ Á∆ “Ï≈‰∆” ¡Â∂ “◊π √ø◊” Á∂ √πÓ∂Ò Á∂ «√˪ Á∆ ‘∆ ÍÃØÛ∑Â≈ ’∆Â∆Õ «¬√ È≈Ò «√º÷ Ò«‘ «¬øÈ∆ Әϻ ‘Ø ◊¬∆ «’ ¿∞√ È∂ ¡º«Â¡≈⁄≈∆ 16

ÓπˆÒ ≈‹ ˘ ÷ÂÓ ’’∂ º÷ «ÁºÂ≈ ¡Â∂ √º⁄ ËÓ Á≈ ≈‹ √Ê≈«Í ’∆Â≈Õ ı≈Ò√≈ √‹‰ Á∂ AA √≈Ò Ó◊Ø∫, Ï≈Ï≈ ÏøÁ≈ «√øÿ Á∆ √ÍÃ√Â∆ ‘∂·, ı≈Ò√≈-≈‹ Á≈ √Ê≈«Í ‘Ø ‹≈‰≈ «’√∂ ’≈Ó≈ ÂØ∫ ÿº‡ È‘∆∫Õ «¬‘ “’≈Ó≈” ◊πÓ«Â «Ú⁄≈Ë≈≈ ¡Â∂ Í≥Ê’ ¬∂’∂ ’≈È ‘ج∆Õ «¬√ ’’∂ «√ºº÷ Í≥Ê Á∆ ¬∂’Â≈ ˘ ω≈¬∆ º÷‰ Ò¬∆ Í≥Ê-ÍÃÚ≈«È «‘ ÓÔ≈Á≈ ˘ Ó≥ȉ≈ Ï‘π ˜»∆ ‘ÀÕ ‹ÁØ∫ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á≈ ÷Û≈ «Â¡≈ ’∆Â≈ «◊¡≈ √∆ ¿∞ÁØ∫ ≈◊ Ó≈Ò≈ Ï≈∂ ·Ø√ «È‰≈ È‘ƒ ‘Ø √«’¡≈ √∆ Â∂ [email protected]@ √≈Ò Ï∆ ‹≈‰ Á∂ Ó◊Ø∫ Ú∆ «¬‘ Ó√Ò≈ ¿∞Ú∂∫ ‘∆ «Í¡≈ ‘ÀÕ Á√Ó ◊ÃøÊ Á≈ «ÚÚ≈Á ◊«‘≈¿∞‰ È≈Ò ’∞fi ‘Ø Ó√Ò∂ Ú∆ ÍÀÁ≈ ‘Ø ◊¬∂ ‘ÈÕ «¬ÊØ∫ º’ «’ ‘π‰ «‘ ÓÔ≈Á≈ Á∂ ’∞fi ◊πÓ«Â-¡È∞√≈∆ ¯À√«Ò¡ª ˘ Ú∆ ’∞fi ÒØ’ ⁄À¶‹ ’È Òº◊ ͬ∂ ‘ÈÕ ÙØÃÓ‰∆ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á∂ ÔÂȪ √Á’≈ «¬‘ Í≥Ê’ «‘ÂÓÔ≈Á≈ ‘Ø∫Á «Ú⁄ ¡≈¬∆ √∆Õ Í≥Ê Á∆ «√ÓΩ √ø√Ê≈ ’‘≈¿∞‰ Ú≈Ò∆ «¬√ “’Ó∂‡∆” È∂ Íπ≈‰∂ «ÚÚ≈Áª ˘ ‘ºÒ ’È Á≈ ’ج∆ ÔÂÈ È‘∆∫ ’∆Â≈ ¡Â∂ ‘π‰ ‹Ø ÈÚ∂∫ Ó√Ò∂ ÍÀÁ≈ ‘Ø ◊¬∂ ‘È ‹ª ’∆Â∂ ‹≈ ‘∂ ‘È ¿∞È∑ª ÚÒØ∫ Ú∆ ÙØÃÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ ¡º÷ª Ó∆‡∆ ÏÀ·∆ ‘ÀÕ ⁄≈‘∆Á≈ ª «¬‘ ‘À «’ «‘ ÓÔ≈Á≈ Ï≈∂ ¿∞· ‘∂ Ó√«Ò¡ª Á≈ ‘ºÒ ’È Ò¬∆ Í≥Ê-ÁÁ∆ «ÚÁÚ≈Ȫ, ‹Ø ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ ¡Â∂ Í≥Ê ÍÃÚ≈«‰Â «√º÷ «‘ ÓÔ≈Á≈ ˘ Í»∆ Â∑ª √Ó«Í ‘؉ Á∆ ’Ó∂‡∆ ‹ª ’Ó∂‡∆¡ª ω≈¬∆¡ª ‹≈‰, «‹È∑ª Á∂ ¯À√«Ò¡ª ˘ ÙØÃÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ Ò≈◊» ’≈Ú∂Õ «¬√ √øÏøË «Ú⁄ «√º÷ Í≥Ê Á∆¡ª √Ó»‘ √ø√Ê≈Úª, «ÚÁÚ≈Ȫ, ‹«Ê¡ª ¡≈«Á ÂØ∫ ≈Úª ÒÀ ’∂ ’ج∆ ‘Ø ÔØ◊ ‘ºÒ Ú∆ ’º«„¡≈ ‹≈ √’Á≈ ‘À Í ‘Ø «„ºÒ-Óº· È‘∆∫ Ú‰∆ ⁄≈‘∆Á∆Õ Ô≈Á º÷‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ‘À «’ √ÓºŒ«√¡≈Úª ˘ Ò‡’≈¬∆ º÷‰ È≈Ò √ÓºŒ«√¡≈Úª ÚËÁ∆¡ª ‘∆ ‘È, ÿ‡Á∆¡ª È‘∆∫Õ √◊Ø∫ √Óª Ï∆‰ Á∂ È≈Ò ‘Ø √ÓºŒ«√¡≈Úª ÍÀÁ≈ ‘Ø ‹ªÁ∆¡ª ‘ÈÕ ‹∂, ¡√∆∫ ¡‹∂ Ú∆ √πºŒÂ∂ ‘∂ ª Í≥Ê Á∆ ‘Ø∫Á ‘∆ ÷Â∂ «Ú⁄ ÍÀ ‹≈Ú∂◊∆Õ «¬√ Ò¬∆ ÷≈Ò√≈ ‹∆ ‹≈◊Ø! √≈ÚË≈È ‘ØÚ!Ø ! ¡’»Ï [email protected]

‹≈Íπ √≈«‘Ï : «Ú⁄≈ ÁÙÈ ‚≈: ◊π⁄È «√øÿ “√‘≈ÈÍπ”*

A. ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á≈ Ó‘ºÂÚ : ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á≈ «√º÷∆ «Ú⁄ «ÚÙ∂Ù Ó‘ºÂÚ ‘ÀÕ ‹Íπ ‹∆ √≈«‘Ï, ‹≈Íπ √≈«‘Ï Â∂ √ÚºŒÔ∂ «√º÷ª Ú≈√Â∂ ¡≥«ÓàÚ∂Ò∂ Á∂ «ÈÂÈ∂Ó Á∆¡ª Ï≈‰∆¡ª ‘È ¡Â∂ ¡≥«Óà«Â¡≈ ’È √Ó∂∫ «‹È∑ª Í≥‹ Ï≈‰∆¡ª : ‹Íπ ‹∆ √≈«‘Ï, ‹≈Íπ √≈«‘Ï, √ÚºŒÔ∂, ⁄Ωͬ∆ Â∂ ¡ÈßÁπ √≈«‘Ï Á≈ Í≈· ’∆Â≈ ‹ªÁ≈ ‘À, ¿∞√ «Ú⁄ «¬‘ Ï≈‰∆ Ú∆ Ù≈«ÓÒ ‘ÀÕ ¡≥«ÓàÁ∆¡ª Í≥‹ Ï≈‰∆¡ª «Ú⁄ ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á∂ Ù≈«ÓÒ ‘؉ ÂØ∫ √≈¯ √ͺه ‘À «’ ÷≈Ò√∂ Ú≈√Â∂ ¡≥«Óà√ø⁄≈ Á∆ «¬«Â‘≈√’ ÿ‡È≈ AFII ¬∆: (AGEF «Ï:) ÂØ∫ ’≈Î∆ Í«‘Òª «¬√ Ï≈‰∆ Á∆ ⁄È≈ ˜» ‘Ø ⁄πº’∆ ‘ØÚ∂◊∆ ¡Â∂ ¿∞√ √Ó∂∫ º’ «√º÷ª «Ú⁄ «¬√ Á≈ Í≈· ’≈Î∆ ÍÃ⁄ºÒ ‘؉≈ √πÌ≈Ú’ ‘ÀÕ «¬‘ Ï≈‰∆ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ Á∆ «¥Â √Ú∆’≈∆ ◊¬∆ ‘ÀÕ

B. ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á∆ ‹π◊«Â : ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á≈ È≈Ó «¬√ ◊ºÒ Á≈ √»⁄’ ‘À «’ «¬‘ Ï≈‰∆ ¡’≈Ò Íπ÷ Á≈ ‹≈Í ’È Ò¬∆ ‘ÀÕ ‹≈Íπ ÂØ∫ Ì≈Ú Ú∆ «˜’ ‹ª Ô≈Á ’È≈ ‘ÀÕ ˙Í∆ Ș È≈Ò Ú∂«÷¡ª ª «¬Ú∂∫ ÍÃÂ∆ ‘πøÁ≈ ‘À «’ «¬√ ⁄È≈ «Ú⁄ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ ’∂ÚÒ ¡º‚-¡º‚ ◊π‰ª Á≈ ‘∆ ÓπÛ-ÓπÛ «˜’ ’∆Â≈ «◊¡≈ ‘À Â∂ «¬√ ⁄È≈ «Ú⁄ «÷¡≈Òª Á∆ ’ج∆ «¬’-√≈ «ÓÒÚ∆∫ ÒÛ∆ È‘∆∫ ‘À, Í ‹∂ ‚±øÿ≈¬∆ È≈Ò Ú∂÷∆¬∂ ª «¬√ ⁄È≈ «Ú⁄ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ È≈Úª, ◊π‰ª ‹ª «ÚÙ∂Ù‰ª Á∆ ÚÂØ∫ ≈‘∆∫ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ Ú‹»Á, ’≈‹ ¡Â∂ ÓÈ∞º÷ È≈Ò ¿∞√ Á∂ √øÏøË ˘ Ï‘π-«ÏË „ø◊ È≈Ò Ú‰È ’∆Â≈ «◊¡≈ ‘ÀÕ ‹≈Íπ √≈«‘Ï «Ú⁄ ¡’≈Ò Íπ÷ Á≈ √ø’ÒÍ, √ø√≈ Á∆ Íë’Â∆, ’∞Á Á∆ ¡ÈßÂÂ≈ Â∂ ¡’≈Ò Íπ÷ È≈Ò √øÏøË, ‹∆Ú Â∂ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ √øÏøË, ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ È≈Ó Á∆ Ó«‘Ó≈, È≈Ó Á∂ √ÃÚ‰ ¡Â∂ ÓÈÈ Á∂ Ó‘ºÂÚ Á∂ * AH, ◊π» ¡‹È È◊, ∂ÒÚ∂ ’≈ÒØÈ∆, √‘≈ÈÍπ[email protected]@A

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

È≈Ò È≈Ò √≈Ë’ Á∂ Òº¤‰ª ¡Â∂ ¿∞µ⁄‹∆ÚÈ ÓπºÒª Á≈ Ú‰È «ÓÒÁ≈ ‘ÀÕ «¬√ Ò¬∆ ‹≈Íπ √≈«‘Ï «Ú⁄ ÚÂ∂ ◊¬∂ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ «ÚÙ∂Ù‰ª ‹ª ◊π‰ª Á≈ «ÚÙÒ∂Ù‰ ’ ’∂ «¬√ «Ú⁄ ÚÂ∆ ‹π◊«Â ˘ √Ófi‰≈ ˜»∆ ‘ÀÕ (A) «¬√ ⁄È≈ Á∂ Í«‘Ò∂ ¤øÁ “¤ÍÀ” Á∆ ¡≈÷∆ √Â √Óπº⁄∆ ⁄È≈ «Ú⁄ ÚÂ∂ ◊¬∂ «ÚÙ∂Ù‰ª ¡Â∂ «¬È∑ª Áπ¡≈≈ »ÍÓ≈È ’∆Â∆ ◊¬∆ Ì≈ÚÈ≈ ˘ ¡≥«’ ’Á∆ ‘À, ‹Ø ‘À : ÂÚ √Ï È≈Ó ’ÊÀ ’ÚÈ, ’Ó È≈Ó ÏÈ √πӫ® «¬√ Â∞’ Á≈ Ì≈Ú ‘À «’ ÍÓ≈ÂÓ≈ Á∂ √≈∂ È≈Ó ’Ω‰ ¡≈÷∂, “’Óª-’øÓª Ú≈Ò∂, È≈Úª” Á≈ Úȉ «√¡≈‰∂ Ì≈Ú √πÓ«Â Ú≈Ò∂ ’Á∂ ¡≈¬∂ ‘ÈÕ «¬√ ⁄È≈ «Ú⁄ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ «ÚÙ∂Ù‰ª ‹ª ◊π‰ª Á≈ √øÏøË ¿∞√ Á∂ √Ï ¡Â∂ ’Ó È≈Úª È≈Ò ‘ÀÕ √Ï ÈªÚ ’‘∂ (’Ê∂) È‘∆∫ ‹≈ √’Á∂ ¡Â∂ ’Ó È≈Úª Á≈ Úȉ «√¡≈‰∂ Â∂ √»fi Ú≈Ò∂ ’Á∂ ¡≈¬∂ ‘ÈÕ «¬√ ÂØ∫ Ì≈Ú ‘À «’ ¡’≈ÒÍπ÷ Á≈ Ú‹»Á ‘∆ ¡«‹‘≈ ‘À, «‹√ ˘ «Ï¡≈È È‘∆∫ ’∆Â≈ ‹≈ √’Á≈, Í ¿∞√ Á∂ ’≈‹ª ˘ Ú∂÷ ’∂ «¬È∑ª Á≈ Úȉ ’∆Â≈ ‹≈ √’Á≈ ‘ÀÕ ‹≈Íπ √≈«‘Ï «Ú⁄ «¬’ ª ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ √Ï ¡Â∂ ’Ó È≈Úª Ú≈Ò∂ «ÚÙ∂Ù‰ª ‹ª ◊π‰ª ˘ ‘∆ «ÁºÂ≈ «◊¡≈ ‘À ¡Â∂ Á»‹≈ √≈Ë≈È ÏπºË∆ ¡Â∂ √πÓ«Â Ú≈Ò∂ ÓÈ∞º÷ª Á∂ «¬È∑ª È≈Úª ˘ ¥ÓÚ≈ ’«‘‰ Â∂ Úȉ ’È Ú≈Ò∂ «ÚÙ∂Ù‰ª ‹ª ◊π‰ª ˘ Í∂Ù ’∆Â≈ «◊¡≈ ‘ÀÕ (B) ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ √Ï È≈Óª «Ú⁄ ¿∞√ Á∂ √»Í ˘ »ÍÓ≈È ’È Ú≈Ò∂ «ÚÙ∂Ù‰ ‹ª ◊π‰∏¡‹≈¬∂, ¡‹ÈÓ, ¡È≈Á, ¡ÈßÂ, ¡È≈Ó, ¡‹Ø«È, ¡»Í, ¡Ì»Â, ¡ø◊, ¡Ì∂÷, ¡Ò∂÷, ¡Ò∆’, ¡«ÓÂ, ¡‹» , ¡’≈Ò, ÍÓ≈ÂÓ, ¡È≈ÂÓ∏¿∞√ Á∂ ‹ÈÓ, ÓÈ, ‹»Èª, ȪÚ, ø◊, Ì∂√, «⁄ºÂ, «Á÷, ¤Ø‘, „«‘‰ È≈Ò √øÏøË ‘ÈÕ ÓÈ∞º÷ Á∂ √»Í Á∆ Í«Ì≈Ù≈ «Ú⁄ «¬‘ Ȫ‘-Ú≈⁄∆ ‘È, ‹Á«’ ¡’≈Ò Íπ÷ Á∂ √»Í Á∆ Í«Ì≈Ù≈ 17

«Ú⁄ «¬‘ ‘ª-Ú≈⁄∆ ‘ÈÕ «¬√ Á∂ Ï≈Ú‹»Á Ú∆ «¬È∑ª √Ì ◊π‰ª ÂØ∫ ¿∞µÍ Á≈ ¡’≈ÒÍπ÷ ‘Ó∂Ù≈ √Ò≈Ó «‘‰ Ú≈Ò≈ ‘À Â∂ ◊π‰ª Á∂ ’ÊÈ ÂØ∫ Ï≈‘ ‘ÀÕ (C) ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ √»Í Á∆ √πøÁÂ≈, ‘π√È, ⁄Ó’, ¡ÈßÁ, ÍÃ’≈Ù, «◊¡≈È, ÏÒ, √Ò∆’≈ Â∂ √ÓºÊ≈ ˘ «Ï¡≈È ’È Ú≈√Â∂ «ÚÙ∂Ù‰ : √πÏÈÓ∂, ¡«ÓÂØ √πÏ≈√, ‘π√È∞Ò ‹Ó≈Ò, ¡⁄Òø ÍÃ’≈Ù, √ÁÀÚø ÍÃ’≈Ù, ¡ÈÌ¿∞ ÍÃ’≈Ù, ¡≈ÂÓ ÍÃÌ≈, ¡≈Ì≈ ¡Ìø◊, ‹π¡Â ‹Ó≈Ò, ¡«Â Áπ«Â ÍÃ⁄ø‚, ¡«ÓÂØ‹ ÚÂ∂ ◊¬∂ ‘ÈÕ (D) «¬√ Á∂ È≈Ò ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ √»Í ˘ Á∂ګ¡ª, √»‹ª, ⁄øÁª, ◊∆ª, È≈Áª, ≈«‹¡ª, ‹Ø◊∆¡ª Á∂ Í«Í∂÷ «Ú⁄ Íº÷‰ÔØ◊ «ÚÙ∂Ù‰ª : Á∂Ú Á∂Ú∂, «ÂÃÓ≈È Á∂Ú∂, √»‹ √»‹∂, ⁄øÁz ⁄øÁz∂, Ì≈È≈È Ì≈È, ◊∆ ◊∆Â∂, È≈Á È≈Á∂, «Èà«ÈÃÂ∂, ≈‹ ≈‹∂Ù…ø, Ù≈‘ Ù≈‘∂, ‹Ø◊ ‹Ø◊∂Ù…ø, Áπ¡≈≈ «Ï¡≈È ’∆Â≈ «◊¡≈ ‘ÀÕ (E) «¬√∂ Ù∂É∆ «Ú⁄ ¡’≈ÒÍπ÷ ˘ «√ºŒË∂ ÂΩ ”Â∂ Íπ÷ È≈Ò √øÏ«ø Ë ’È Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : Í»È Íπ÷, ¬∂’ Íπ÷, ¡‹Ø«È Íπ÷, ¡≈«Á Íπ÷, ¡’≈ÒÍπ÷ Ú Ҭ∂ ‘ÈÕ (F) ’∞fi «ÚÙ∂Ù‰ ‹ª ◊π‰ : √Ï Ì¿∞È∂, √Ï Á∂√∂, √Ï ø◊∂, √Ï Í≈«√Ô, ‘≈‹ ‘‹», ⁄º¥ Ϻ¥ «ÎÀ ⁄ºÂ∞ ⁄’, ‹ºÂz ºÂz «Ï≈‹‘∆, ⁄ºÂz ⁄º¥ ÚÂ∆, √Ó√Â∞Ò «ÈÚ≈√∆, ˜Ó∆È∞Ò ˜Ó≈, «ÍÃÊ∆¿∞Ò ÍÃÚ≈√, ‹ºÂz ºÂz «Á√≈ «Ú√≈ ‘Ø«¬ ÎÀ«Ò˙ ¡È∞≈◊, ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ √»Í Á∆ √Ï «Ú¡≈Í’Â≈ ˘ ¡≥«’ ’Á∂ ‘ÈÕ (G) ¡’≈ÒÍπ÷ Á∆¡ª ‚, (’≈Ó «¬º¤≈) ÌØ◊, ÙØ’, ÌÓ, Â≈Í, «⁄øÂ≈, ÓØ‘, Ó≈Ô≈, ’¶’ ¡≈«Á Ì≈ÚÈ≈Úª ˘ Ȫ‘Ú≈⁄∆ »Í Ú≈Ò∂ «ÚÙ∂Ù‰ª : ¡Ì∆Â, ¡ÌÀ, ¡’≈Ó, ’≈Ó, «Ï‘∆È, ¡ÌØ◊∆, ¡ÙØ’, «ÈzÂ≈Í, ¡≈Ìø‹, «È«⁄øÂ, ¡Ì◊Â, «Ï’Â, ¡Ú˻ ¡’Òø«’Â, ¡Ì◊ ≈‘∆∫ ÍÃ◊‡ ’∆Â≈ ‘ÀÕ (H) ’∞Ò, ‹≈Â, «Ï≈Á∆, ’Ï∆Ò≈, ¡’»Ï [email protected]

√≈’, Ù∆’, Í≈Ò‰≈, √‘≈≈ Ú◊∆¡ª √Ó≈«‹’ √«ÊÂ∆¡ª ˘ «Ï¡≈È ’È Ú≈Ò∂ «ÚÙ∂Ù‰ª : ¡‹≈Â, ¡Í≈Â, «ÈÃ√≈’ø, «ÈÃ√∆’, È ÍπºÂzÀ, È ÍØÂzÀ, È √ºÂzÀ, È «ÓºÂzÀ, È Â≈ÂÀ, È Ó≈ÂÀ, «È≈√∂, ¡‹≈Ò, ¡ÏøË, ¡ÌÈ Áπ¡≈≈ Ȫ‘-Ú≈⁄∆ »Í «Ú⁄ ¿∞Ò∆«’¡≈ ‘À, Í È≈Ò ‘∆ ¡’≈ÒÍπ÷ ˘ √Ì ÂØ∫ Úº‚≈ Ó≈Ò’, È≈«¬’, Ϫ’≈, Ù≈‘≈È Ù≈‘, ≈‹≈, √»Ó≈ ¡Â∂ Á∂ګ¡ª Á≈ Á∂ÚÂ≈ Áº√‰ Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : ‹◊Â∂Ù… , √Ï∂Ù…, ¡≈«Á ¡Á∂Ú, √Ó√Â∞Ò ¡Á∆√, È È≈«¬’, «ÈÃÍ È≈«¬’, Ϫ’ Ϫ’∂, ¤Âzø ¤Âz∆, ≈‹≈È ≈‹, ≈‹ø ÍzÌ≈, Á∂Ú≈È Á∂Ú, «¬øÁz≈È «¬øÁz ÍÃÔ∞’ ’ Ò¬∂ ‘ÈÕ «¬√ Á∂ È≈Ò ‘∆ ¡’≈Ò Íπ÷ ˘ ’ø◊≈Òª Á≈ ’ø◊≈Ò, ‹πºËª Á≈ ‹πºË ¡Â∂ ‹Ø◊∆¡ª Á≈ ‹Ø◊∆ Áº√‰ Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : ø’≈È ø’, ‹πºË ‹πºË∂, ‹Ø«◊ ‹Ø◊∂ Ú∆ Ú Ҭ∂ ‘ÈÕ (I) ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ ’Ó È≈Úª È≈Ò √øÏøË «ÚÙ∂Ù‰ª ˘ Ì≈Â∆ ÁÙÈ Á∂ ‘Ú≈Ò∂ È≈Ò «ÂøÈ Ú◊ª : «√‹‰≈, Í≈Ò‰≈ ¡Â∂ È≈√ ’È ˘ ÒÀ ’∂ √ͺه ’∆Â≈ ‘À «’ ¡’≈ÒÍπ÷ ⁄≈ª ’±ø‡ª, ËÂ∆, ‹Ò, ÊÒ Â∂ √ÏÂz Á≈ «√‹’ ‘؉ Á∂ È≈Ò ¡≈͉∆ ‹Ø«Â Á≈ Ú∆ «√‹’ ‘ÀÕ «¬√ Ó≥ÂÚ Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : ⁄ºÂz ⁄º¥ ’Â≈, ‹◊Âø «¥Â∆, ’Â≈ ’, ’≈È ’∞«ÈßÁ, √Ï ’Â≈, √πÔøÌÚ ÚÂ∂ ◊¬∂ ‘ÈÕ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ Í≈Ò‰≈ ’È Ú≈Ò∂ ’≈‹ª Ò¬∆ ˜≈«¬’, ؘ∆ Á«‘øÁ, ؘ∆ ˜≈«¬’, «ÂzÏ◊, √Ï Á≈Â≈, ¡È‡π‡ Ìø‚≈, √Ï Í≈Ò∂, «ÏÙøÌ … , ⁄ºÂz ⁄º¥ Í≈Ò∂, ÍÃؤ Í≈Ò∂ «ÚÙ∂Ù‰ª ˘ ¿∞Ò∆«’¡≈ «◊¡≈ ‘ÀÕ ([email protected]) «¬√Á∂ È≈Ò ‘∆ ¡’≈ÒÍπ÷ ˘ «‘Ó ’È Ú≈Ò≈, ÷πÒ∑«ÁÒ≈, «¥Í≈, Á«¬¡≈, ’π‰≈, √ª, ÍÃ’≈Ù, ËÓ, «Í¡≈ Á≈ √ØÓ≈ Áº√‰ Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : ‘∆Ó, ¿∞Á≈, «¥Í≈Ò, √Ï «Á¡≈Ò, ’π‰≈ÒÔ, ’π‰≈«¥«Â, √≈Ò, ËÓ Ëπ‹≈, ÍÃÌπ◊ ÍÃÌ≈ ÚÂ∂ ‘ÈÕ (AA) «Î È≈Ò ‘∆ ¡≈ÂÓ≈, ˜Ï≈È, ÏØÒ, «ÁÓ≈ˆ, «¬ÒÓ, ¡’Ò, √Ófi, «√ºË∆, ÏπºË∆, Óπ’Â∆, «◊¡≈È Á∂‰ Ú≈Ò≈, ÌØ◊‰ Â∂ «÷º⁄‰ Ú≈Ò≈ Ú∆ ¡’≈ÒÍπ÷ ˘ Á√≈¿∞‰ Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : √Ï≈ÂÓ, √Ó√Â∞Ò ‹πϪ, √Ó√Â∞Ò ’Ò≈Ó, √≈«‘Ï «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

«ÁÓ≈◊, ¡≈’Ò ¡Ò≈ÓÀ, ÍÓ≥ Α∆Ó∂, «√ºËÁ≈ ÏπºËÁ≈ «ÏºÃË ’Â≈, √Ï «◊¡≈È∂, √Ï ÌØ◊∂, ¿∞ÍÔØ◊ «Ú⁄ «Ò¡ªÁ∂ ‘ÈÕ ¡’≈ÒÍπ÷ Í»È ÂΩ ”Â∂ ◊πÍÂ, Í«ÚºÂ Â∂ ¡ÀÏ «‘ ‘ÀÕ (AB) ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ Â∆‹∂ ’≈‹ È≈√ ’È Ú≈Ò∂ Á∂ Úȉ Ò¬∆ ¡Â∂ ¿∞√ ˘ Ïπ„≈Í∂, Ø◊, ÚÀ∆¡ª ÁπÙ‡ª, ¡≈’∆¡ª, ÁØ÷∆¡ª, Í≈ͪ, È’ª, ’∞’Óª, ’¶’ª Á≈ È≈√ ’È Ú≈Ò≈ «Ú÷≈¿∞‰ Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : ‹≈ø, Ø◊ ‘Â≈, ÌÚ Ìø‹È, ¡«ÿ≈ÒÔ, ÷Ò ÷≥‚È, ÷Ò ÿ≈«¬’, ‘∆ÎπÒ ¡˜∆Ó∂, ◊È∆ÓπÒ «÷≈‹, ◊È∆ÓπÒ «Ù’√Â∂, Áπ√‡ Ìø‹È, ÍÃÓ≈Êø ÍÃÓ≈Ê∂, È’ø ÍÉ≈√∆, È’ È≈√∂, ’∞’Ó≥ ÍÉ≈√∆, ’¶’ø ÍÉ≈√∂, «ÂzÏ◊ø «ÂzÏ≈Ë∂, ÚÂ∂ ‘ÈÕ (AC) ¡’≈ÒÍπ÷ ˘ È≈Ò ‘∆ √≈∆ «√‹‰≈, ⁄≈ª ’±ø‡ª, «ÂøÈØ∫ ÒØ’ª Á≈ È≈√ ’È Ú≈Ò≈ Áº√‰ Ò¬∆ «ÚÙ∂Ù‰ : √Ï ÷≈Í∂, √Ï ’≈Ò∂, √Ï √Ø÷≥, √Ï ‘Â≈, √Ï È≈«√Ô, ’≈Ò≈È ’≈Ò, ‘Â≈‘, √Ï ÿ≈«¬’, ⁄ºÂz ⁄º¥ ‘Â≈, ⁄ºÂà ⁄º¥ ’≈Ò∂, «ÂzÌø◊∆, √Ïø ÁÒ∆ ÚÂ∂ ‘ÈÕ (AD) ¡’≈ÒÍπ÷ «√‹‰, Í≈Ò‰ Â∂ È≈Ù ’È Ú≈Ò∂ √≈∂ ’≈‹ª Á∆ Í»Â∆ Á∂ ÁΩ≈È È≈ ’∂ÚÒ ¡«‹ºÂ, ¡‹»fi ¡Â∂ ¡Ø’ «‘øÁ≈ ‘À √◊Ø∫ √≈«¡ª ¿∞Â∂ «‹ºÂ ‘≈√Ò ’Á≈ ‘ÀÕ «¬‘ ¡◊ø‹, ¡‹∆Â, ¡‹À, ¡◊ø‹πÒ, ◊È∆Ó, ¡‹»fi, «ÚÙ∂Ù‰ª Á∆ ÚÂØ∫ ÂØ∫ √≈Î √ͺه ‘Ø ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ (AE) ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ È≈Úª Â∂ ’Óª ˘ ’«‘ ’∂ Úȉ ’È Ú≈Ò∂ «ÚÙ∂Ù‰ ÓÈ Ó≈«ÈÔ, ‹◊ ‹≈«ÈÔ, ’Ø«‡ «¬øÁz «¬øÁz≈È, ÿ« ÿ« ÍÉ≈Ó, ÒØ’ ⁄¿∞Á‘ ’∂ «Ï÷À ‹◊ ‹≈Í‘∆ «‹∫‘ ‹≈Í, √ϺÂz Ó≈«ÈÔÀ, √ϺÂz ‹≈«Í¡À, ⁄ºÂz ⁄º¥ Ó≈«ÈÔÀ, Ó≈È‘∆ Íπ« Â∆È, Óπ«È Ó«È ÍÉ≈Ó, Ó«‘Ó≈ ¡Í≈, √ÁÀÚ Ó≈È Â≈«‘, «⁄«Â⁄È È≈Óπ, ¡‹Í≈-‹Í «Ú⁄ Áº«√¡≈ ‘À «’ ¡’≈ÒÍπ÷ ÓÈ∞º÷ Ò¬∆ ‹≈‰È, Ó≥ȉ Â∂ Í»‹‰ ÔØ◊ ‘ÀÕ «¬√ Ò¬∆ √Ì Ê≈¬∆∫ ¡‰«◊‰Â ‹∆Ú, Á∂Ú, ⁄ΩÁª ÒØ’ª Á∂ ÂÍ∆, «Ù∆ ÓπÈ∆, √π, È, ¡√π, ω, «Âz‰ ¿∞√ ˘ Ó≥ÈÁ∂ Â∂ ÍÉ≈Ó ’Á∂ ‘È Í Ú∂Á, ’Â∂Ï, Ù≈√Âz ¿∞√ ¡’≈ÒÍπ÷ Á≈ Ì∂Á È‘∆∫ Í≈ √’∂ «’¿∞∫«’ ¿∞‘ ‹Í‰ Á∆ Í‘πø⁄ ÂØ∫ Í∂ ‘ÀÕ 18

(AF) ¡’≈Ò Íπ÷ Á∆ (Ó»Â∆¡ª Á∆ Â∑ª) √Ê≈ÍÂ∆ ¡Â∂ ÍÃ≈ÍÂ∆ Ò¬∆ ÓÈ∞º÷ ÔÂÈ ’Á∂ ¡≈¬∂ ‘È, Í ’Ó ’ª‚, ÌÓ, √Ø⁄, √Ófi, «Ú⁄≈, Ó˜‘Ï ¡Â∂ √Ê≈ÍÈ≈ ÂØ∫ Í∂ ‘ÀÕ «¬√∂ Ò¬∆ Ú∂Á, Íπ≈È, Ù≈√Â ¡Â∂ «√«ÓÃÂ∆¡ª ¿∞√ ˘ “È∂«Â È∂«Â” ‘∆ ’«‘ √’∂ ‘ÈÕ ¡’≈ÒÍπ÷ ‹øÂz, Ó≥Âz Â∂ ÂøÂz Á∆¡ª Ù’Â∆¡ª ÂØ∫ Ú∆ Í∂ ‘ÀÕ «¬√ √øÏøË∆ ¡’Ó≥, ¡ËÓ≥, ¡‹»Í∂, «ÈÃ’Ó∂, «ÈÃÌÓ∂, ¡ÊÍ≈ ÊÍ, ¡◊øÓ, ¡Ó‹Ï∂, √Ï √≈√Âz È ‹≈È‘∆ «‹‘ »Í ø◊ ¡π ∂÷, ÍÓ Ï∂Á Íπ≈‰ ‹≈’«‘ È∂«Â Ì≈÷ «ÈºÂ, ’Ø«‡ «√≥«Óë Íπ≈È √≈√Âz È ¡≈Ú¬∆ Ú‘π «⁄«Â, Ó≥Âz Ó≥Â,øz ‹øÂz ‹øÂ,øz ÂøÂz ÂøÂzø, «¬Ù‡ «¬Ù‡∂ «ÚÙ∂Ù‰ Ú ’∂ «¬√ «√˪ ˘ √ͺه ’ ’∂ √Ófi≈«¬¡≈ ‘ÀÕ (AG) ¡’≈ÒÍπ÷ ÍÃ≈ÍÂ∆ Á≈ √≈ËÈ ÈÓ√Â…ø, ÈÓØ, ÈÓ√Â√Â∞ Ì≈Ú Í»È »Í «Ú⁄ √Ó͉ ‘∆ Áº«√¡≈ ‘ÀÕ «¬√ ⁄È≈ «Ú⁄ √≈Ë’ ¿∞⁄≈‰ Ú∂Ò∂ ¡’≈ÒÍπ÷ È≈Ò «¬’ Ú⁄È ÓºËÓÍπ÷∆ √øÏØËÈ ≈‘∆∫ √øÏø«Ë «‘øÁ≈ ‘ÀÕ (AH) ‹≈Íπ √≈«‘Ï «Ú⁄ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ ◊π‰ª Á∆ ⁄⁄≈ «Ú⁄ Í≥‹ √Ω ÂØ∫ ÚºË È≈Úª Á≈ ¿∞Ò∂÷ ‘ÀÕ «‹È∑ª «Ú⁄Ø∫ ’¬∆¡ª ˘ AA Ú≈ º’ Áπ‘≈«¬¡≈ «◊¡≈ ‘ÀÕ

C. ‹≈Íπ √≈«‘Ï : ‹Íπ ‹∆ √≈«‘Ï Á∂ Ó»Ò Ó≥Â Á∆ «Ú¡≈«÷¡≈ : ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á∆ «ÚÙ∂ÙÂ≈ ‘À «’ «¬√ ⁄È≈ «Ú⁄ ÍÃ◊‡ ’∆Â∂ ◊¬∂ √Ó»‘ ¡È∞ÌÚ Á≈ Ó»Ò √Ø √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ ◊πÏ≈‰∆ ‘∆ ‘ÀÕ «¬’ ‘Ø ÷»Ï∆ «¬√ Á∂ È≈Ò Ú∂÷‰ Ú≈Ò∆ ‘À «’ «‹Ú∂∫ ¡≈Ó Ó≥«È¡≈ ‹ªÁ≈ ‘À «’ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ ¡øÌ «Ú⁄ ¡≥«’Â Ó»Ò Ó≥Â Á∆ «Ú¡≈«÷¡≈ ‹Íπ ‹∆ √≈«‘Ï Á∆ Ï≈‰∆ ¡Â∂ «Î √Óπº⁄∆ ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄ ‘ج∆ ‘ÀÕ «¬√∂ Â∑ª ‹∂ ¡√∆∫ «Ë¡≈È Í»Ú’ «Ú⁄≈ ’∆¬∂ ª ‹≈Íπ √≈«‘Ï «Ú⁄ Ú∆ Ó»Ò Ó≥Â Á∆ «Ú¡≈«÷¡≈ ¡Â∂ ÍπÈ √Ê≈ÍÈ≈ ‘∆ «¬’ Úº÷∆ ⁄È≈ ÙÀÒ∆ ≈‘∆∫ ÍÃ◊‡ ‘Ø ’∂ √≈‘Ó‰∂ ¡≈¿∞∫Á∆ ‘ÀÕ (A) ¡√∆∫ Ú∂÷Á∂ ‘ª «’ ¬∂’ Íπ÷ ¡Í≈, «Î« ¬∂’, ÈÓ√Âø √π ¬∂’À, ‹Ø ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á∆ Ó»Ò Ë≈È≈ ‘À, ‹Íπ ‹∆ √≈«‘Ï (Ï≈’∆ Á∂÷Ø √¯≈ BA ”Â∂) ¡’»Ï [email protected]

◊πÏ≈‰∆ ⁄≈ȉ

◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À «¬ø‹∆: ‹Ø«◊øÁ «√øÿ* √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ «√Ò∂÷ Ï≈‰∆ “‹Íπ” Á∆ Í≥‹Úƒ Í¿πÛ∆ «Ú⁄ ÙË≈Ò» «√º÷ª ˘ √«Â◊π» ‹∆ ÚÒØ∫ ‹≈ÓÈ∆ Á∂∫Á≈ ÎπÓ≈È Á‹ ˛ «’ ““◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À Ó«È ÷∆¡À Ì≈¿π® Áπ÷π Í‘« √π÷π ÿ« ÒÀ ‹≈«¬®”” ¡√ƒ Ú∂÷Á∂ ‘ª «’ ¡‰«◊‰Â ¡÷ø‚ Í≈· ‘Ø ‘∂ ‘È, ’∆ÂÈ ÁÏ≈ √‹≈¬∂ ‹≈ ‘∂ ‘È ¡Â∂ «ÚÙ∂Ù ÒÀ’⁄ª, √ÀÓ∆È≈ª Â∂ ÙÂ≈ÏÁ∆¡ª Ú≈Ò∂ Úº‚-¡≈’≈∆ ¡«Â-÷⁄∆Ò∂ √Ó≈◊Óª Á≈ ÈÂ∆‹≈ Ú∆ «¬º¤Â √π÷ÙªÂ∆ Â∂ «√º÷∆ Á∆¡ª ⁄Û∑Á∆¡ª ’Òª È‘ƒ ÚÂ≈¡ «‘≈Õ «’¿π∫? ¡«‹‘∆ ÁÙ≈ Á∂ ’≈Ȫ ˘ „»ø‚‰ ÚºÒ Í«‘Ò≈ ’ÁÓ ‘Ø √’Á≈ ˛, «¬‘ Ò∂÷Õ “˝ ÂØ∫ ◊πÍÃ√≈«Á” º’ ◊πÏ≈‰∆ ˘ «√º÷ ËÓ Á≈ Ó»Ò ÓøÂ Óø«È¡≈ «◊¡≈ ˛Õ ’¬∆ ◊π» ’∂ «√º÷ «¬√ ˘ Óø◊Ò≈⁄‰ Ú∆ ¡≈÷Á∂ ‘È, «¬√ Ì≈ÚÈ≈ «‘ «’ √«Â◊π» ‹∆ È∂ Ï≈‰∆ ¿π⁄≈‰ ‹ª «Ò÷‰ √Ó∂∫ √Ì ÂØ∫ Í«‘Òª ¡≈͉∂ «¬Ù‡-ÍÃÌ» Á∂ √ÈÓπ÷ ‘Ø ’∂ ¿π√ Á≈ Óø◊Ò ’∆Â≈, ¿π√« ’∆Â∆ ‹ª ◊π‰◊≈È ’∆Â≈ ˛Õ Óø◊Ò, ¿π√« ‹ª ◊π‰◊≈È ’È≈ ¿π√ Úº‚∆-‘»ø-Úº‚∆ ¡Í≈ Óπ≈ÂÏ∂ Ú≈Ò∆ «¬’ÒØÂ∆ ‘√Â∆ Á∆¡ª Ú«‚¡≈¬∆¡ª ˘ √Ò≈‘π‰≈ ˛, ÈÂÓ√Â’ ‘؉≈ ˛Õ «¬‘ ˙√ ¡º◊∂ ¡≈͉∂ Âπº¤ «‹‘∂ “¡≈Í∂” ˘ √Ó͉ ’ Á∂‰ Á≈ ÍÃ◊‡≈¿π ˛ ‹ª «¬¿π∫ ‹≈‰∆¬∂ «’ «¬‘ “¡≈Íπ «Â¡≈«◊ «ÏÈÂ∆ ’«‘ Ò∂‘π ÍÃÌ» Ò«Û Ò≈«¬” (135) Á∆ ¡Á≈√ ˛Õ ˙√ ¡«Áz«Ù‡ ¡◊øÓ ¡◊Ø⁄ Í≈ÏÑÓπ ÍÓ∂Ùπ Á≈ Í≈≈Ú≈ ª È‘ƒ Í≈«¬¡≈ ‹≈ √’Á≈ Í “È≈È’ «ÈÓÒ Í≥Ê” Á∂ «Ú⁄≈Ë≈’ ¡≈Ë≈ Ú‹Ø∫ √«Â◊πª È∂ “Ó»Ò ÓøÂz” Á∂ »Í «Ú⁄ «¬Ù‡-ÍÃÌ» Á∂ √»Í Á≈ ÍëÂÍ≈ÁÈ *«‚͇∆ ⁄∆¯ «¬ø‹∆È∆¡ («‡≈:), CF-Ï∆/[email protected], «Ú’≈√ È◊, ´«Ë¡≈‰≈Õ ÓØÏ≈: [email protected]@F

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

(elucidation) ’∆Â≈ ˛Õ Í≈Ï‘ÓπÍÓ∂√π Á∆ √ø’ÒÍ-√Ê≈ÍÈ≈ ¿πÍøÂ, ˙√ ˘ √Ï’≈Ò∆, √ÏÁ∂√∆ Â∂ √Ï √ÓÊ “√¸” ¡ÀÒ≈È«Á¡ª, ÓÈπº÷≈ ‹≈ Á∆ ËÓ-√≈ËÈ≈ Á≈ ‡∆⁄≈ “√«⁄¡≈≈” Ï‰È Á≈ Ó≈◊-ÁÙÈ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ ‹π◊Â∆ Áº√Á∂ ‘È.....‘π’«Ó ‹≈¬∆ ⁄Ò‰≈® “‘π’Óπ” ˘ Ïπfi‰ Á∂ ≈‘∂ ÍÀ∫«Á¡ª, “‹Íπ” Ï≈‰∆ Á∆ Â∆‹∆ Í¿πÛ∆ ≈‘ƒ, «¬Ù‡-ÍÃÌ» Á∆ √ÂπÂ∆ ‹ª ◊π‰◊≈È ’È Á≈ Óπ„Ò≈ ˜»∆ ’ÁÓ «È√«⁄ ˛Õ «ÈøÂ Â∂ «ÈÔÓ ¿π√« ‹ª ◊π‰◊≈È ’È≈ ‘∆ “◊≈Ú‰≈” ˛Õ √ø√≈ Á∂ ’ØÛª (¡‰«◊‰Â) ‘∆ ÓÈπº÷ª È∂, ’ØÛª Ú≈∆ «ÌøÈ-«ÌøÈ „ø◊Â∆«’¡ª È≈Ò ¿π√ ÍÃÌ» Á∂ «ÌøÈ-«ÌøÈ ◊π‰ª ˘ ◊≈«Ú¡≈ ˛Õ ’¬∆¡ª È∂ ’Â∂ Íπ÷π ˘, Â≈’ Á≈ ’∂∫Á-«ÏøÁ» Â∂ ‘Ø ÁΩÒª Á∂ Ìø‚≈∂ Ú‹Ø∫ ‹≈«‰¡≈ ˛Õ ’¬∆ √≈Ë’, Í≈ÏÑÓπ-ÍÓ∂√π ˘ ¡«Â √πøÁ, ÷»Ï∆¡ª, «ÚÙ∂ÙÂ≈¬∆¡ª Â∂ «ÚÒº÷‰ «Ú«Á¡≈Úª Á∂ √ÃØ ڋØ∫ ͤ≈‰«Á¡ª, ¡«‹‘∆¡ª Á≈ª Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ Ú≈√Â∂ ¿π√ Á∆ «ÈøÂ Ó«‘Ó≈ ”⁄ Ó◊È ‘ÈÕ ’¬∆¡ª È∂ ¿π√ ˘, ‹∆Úª Á∆ «√‹‰‘≈ Â∂ √øÿ≈È‘≈ Ù’Â∆ Ú‹Ø∫ «ÏÒ’πÒ ¡≈͉∂ √≈‘Ú∂∫ ‘∆ «‚º·≈ ¡Â∂ ’¬∆¡ª ˘ ˙‘ √Ï √ÓºÊ, Ï‘π Á», «’Â∂ ¿πÍÒ∂ ¡√Ó≈Ȫ «Ú⁄ «ÈÚ≈√ ’Á≈ ‹≈«Í¡≈Õ √≈∂ ‘∆ ˙√ Á∆ «’Í≈ Á∂ Í≈Â Ï‰È Ú≈√Â∂ ˙√ Á≈ ¡«È’ ̪«Â’ ◊π‰◊≈È ’ ‘∂ ‘È, «‹‘Ȫ Á≈ «ÚÚ‰ Óπº’‰ ”⁄ È‘ƒ ¡≈¿π∫Á≈Õ ˙‘ Ï∂-ÍÚ≈‘ Á≈Â≈ √ÌȪ ˘ ¡≈͉∂ ‘π’Ó-˜≈ «Ú⁄ Ò◊≈Â≈ «ÈÚ≈‹Á≈ «‘øÁÕÀ √≈‚≈ √Ø’≈ ª ˛......‘π’Óπ ˘ «’Ú∂∫ Ïπfi∆¬∂? Â∂ ◊π‰ª ˘ «’Ú∂∫ ◊≈Ú∆¬∂? “‘π’Óπ È ’«‘¡≈ ‹≈¬∆” ÂØ∫ Ï≈¡Á “È≈È’ ‘π’ÓÀ ‹∂ ÏπfiÀ” Ú≈Ò≈ ‘º√Ó¬∆ Ï⁄È, √≈˘ ‘π’Ó ˘ ͤ≈‰È ‹ª √Ófi‰ Ú≈√Â∂ √»«Âz’ √ø’∂ «ÁøÁÀ ¡Â∂ √‘∆ «ÁÙ≈ 19

Â∂ ÁÙ≈ Í÷‰ Ú≈√Â∂ ‹∆ÚÈ-¡ÓÒ «Ú⁄ ‘¿πÓÀ Á∆ Ì»«Ó’≈ ˘ ’√Ω‡∆ Óø«È¡≈ «◊¡≈ ˛Õ «È√«⁄ »Í «Ú⁄ ÓÈπº÷ Á∆ «Èº‹∆ ‘¿πÓÀ (Individual Seperate Identity) Á≈ ¡≈Ì≈Ú ‘∆ ÍÃÌ» Á∂ ‘π’Óπ Óø‚Ò «Ú⁄ Á≈÷Ò≈ ÓπÓ«’È Ï‰≈Ú∂◊≈Õ ¡≈√≈ ’∆ Ú≈ Á∂ «¬’ √ÒØ’ «Ú⁄ ◊π» È≈È’ √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ √Ê≈ÍÈ≈ «¬¿π∫ ˛ «’ “‘¿πÓÀ Ï»fiÀ Â≈ Áπ √»fiÀ® «◊¡≈È «Ú‘»‰≈ ’«Ê ’«Ê ¨fiÀ®” (466) «‹«◊¡≈√» √≈Ë’ Ú≈√Â∂ «¬‘ √ͺه ⁄∂Â≈ÚÈ∆ ˛ «’ È≈Ó-‹Í«Á¡ª, «√Ó«Á¡ª ‹ª ÍÃÌ»-◊π‰ª ˘ ◊ªÚ«Á¡ª «’√∂ Â∑ª Á∆ Ú∆ “‘¿πÓÀ” ¡‘ø’≈ »Í∆ π’≈Ú‡ ¡≈ÂÓ’ ¿πµÈÂ∆ È‘ƒ ‘ØÚ‰ Á∂Ú∂◊∆Õ ÎπÓ≈È ˛ó‘¿πÓÀ «Ú«⁄ ◊≈Ú«‘ «ÏÊ≈ ‹≈«¬® (158) ˙√ ¡«ÁzÙ‡ ÍÃÌ»-ÍÓ≈ÂÓ-‘Ø∫Á Á∂ ◊π‰ª, Òº¤‰ª ‹ª Ú ‘∂ Â∂ «Ú÷≈¬∆ «ÁøÁ∂ ’øÓª-’≈‹ª ˘ ‘∆ ¡√ƒ ’πfi ‘ºÁ º’ ͤ≈‰ √’Á∂ ‹ª ¡«‘√≈√ª «Ú⁄ ¡ÈπÌÚ ’ √’Á∂ ‘ª.....¡Â∂ «¬√∂ ¡ÈπÍ≈ «Ú⁄ ‘∆ ¡≈͉∂ «¬Ù‡ Á∂ √»Í Á≈ √ø’ÒÍ «√«‹¡≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄Ò∂ Ó»Ò-ÓøÂz Á∂ √»Í ˘ ¡≈Ó ÂΩ ”Â∂ ◊π«√º÷ª È∂ √ ‹πÛÂ-ÙÏÁª (Phrase words) «Ú⁄ Í«Û∑¡≈ √π«‰¡≈ ˛.....˝ √«ÂÈ≈Óπ ’Â≈ Íπ÷π «ÈÌ¿π «ÈÚÀπ ¡’≈Ò Ó»«Â ¡‹»È∆ √ÀÌø ◊πÍÃ√≈«Á® ’¬∆ «⁄øÂ’ª Â∂ «ÚÁÚ≈È «Ú¡≈«÷¡≈’≈ª È∂ «¬È∑ª ˘ ⁄ΩÁª ◊π‰≈ÂÓ’ ÙÏÁª Á≈ √ø◊ë‘ Óø«È¡≈ ˛ ¡Â∂ «¬’-«¬’ ÙÏÁ ”⁄ «È«‘ ϑπͺ÷∆ ‘º√ª Á≈ «Ú√«Âz Úȉ Í∂Ù ’∆Â≈ ˛Õ Ó»Ò ÓøÂ Á∂ ‹Í Á≈ ¡Ê ˛ «¬‘Ȫ ◊π‰ª ˘ Ï≈-Ï≈ ¿π⁄≈Ȫ, √È≈ Áπ¡≈≈ ◊≈Ú‰≈ Â∂ ’øȪ È≈Ò «¬’-√ ‘Ø ’∂ «¬øfi √π‰È≈ «’ ÙÏÁª Á∆ ¡≈Ú≈˜ ¡Â∂ ¡Ê Ì≈Ú √≈‚∆ √πÂ∆ (Consciousness) «Ú⁄ ͺ’∆ Â∑ª ʪ ω≈ ÒÀ‰Õ ◊πÏ≈‰∆ Á∆¡ª ‘Ø ⁄È≈Úª ˘ Ú∆ «¬√∂ „ø◊-Â∆’∂ È≈Ò ◊≈«Ú¡≈-√π«‰¡≈ ‹≈‰≈ Ò≈Ì’≈∆ ¡’»Ï [email protected]

‘ØÚ∂◊≈Õ «’√∂ Ú∆ ¡≈Ú≈˜ ‹ª √ÃÚ‰ “√ÃÚ‰∆ √π‰∆¡À √È≈ ◊≈¬∆¡À...®” (611) Á∆ «ÈøÂÂ≈ √πÂ∂ «√ºË «¬’ √πÂ≈Ò Ï‰≈ ÒÀ∫Á∆ ˛ ¡Â∂ √π-Â≈Ò «Ú⁄ ¿π⁄≈«¡≈ ‹≈ «‘≈ ’ج∆ Ú∆ ÙÏÁ-È≈Á, ¡≈͉∆ «ÈÚ∂’Ò∆ ËπÈ∆ ‹ª “Ëπ«È” «È√«⁄ ’ ÒÀ∫Á≈ ˛ ‹Ø ‹∆Ú≈ÂÓ≈ ˘ Âø«◊ ’«Á¡ª «ÚÙ∂Ù ¡≈’Ù‰ Áπ¡≈≈, ¿π√ Á∆ ’≈«¬¡≈-’ÒÍ ’È Á∆ Ì»«Ó’≈ «ÈÌ≈ √’Á≈ ˛Õ ‹∆Ú≈ÂÓ≈, ‹∂ “Ëπ«È” «Ú⁄ «Ë¡≈È Á∆ «¬’√πÂ≈ ω≈ √’‰ «Ú⁄ ’≈ÓÔ≈Ï ‘Ø ‹≈Ú∂ ª ¿π√ ÙÏÁ-«ÚÙ∂Ù Á∆ ◊π‰ÚºÂ≈ Á≈ ÷≈√≈, “√π«Â” «Ú⁄ √ø⁄« ‘ØÚ‰ Ò◊Á≈ ˛Õ √ø◊∆Â-ÏºË ÙÏÁ-È≈Á, ◊πÏ≈‰∆ ‹ª ÙÏÁ «Ú⁄Ò∂ «È»«Í (illustrated) ‚»øÿ∂ ‘º√ª ˘ √ÃØÂ≈ Á∆ ⁄∂ÂÈÓ≈È«√’Â≈ ÂØ∫ Ú∆ ¿π⁄∂∆ Ó«Â-Ïπ«Ë ˘ πÙÈ≈¿π‰ Á≈ √ÏºÏ Ï‰ √’Á≈ ˛Õ Íë’Â’ Í≈√≈ Á∂ ¡øÂ∆Ú ”⁄ √ø◊∆ Á∂ «◊¡≈È Á∆ È∂ÛÒ∆ «ÙÂ∂Á≈∆ √ÁÀÚ ’≈«¬Ó «‘øÁ∆ ˛Õ √≈∆¡ª ’πÁÂ∆ Ù’Â∆-¿»‹≈Úª, ÒÀ-ÏºË √π-Â≈Òª «Ú⁄ ÍÃÚ≈«‘ ‘Ø ‘∆¡ª ‘ÈÕ ¿πÍÔØ◊∆ √øÍ’-√Ê≈ÍÂ∆ Ú≈√Â∂ Synchronization Á∆ ˜» ˛Õ «√ø¥ØÈ≈¬∆˜∂ÙÈ Á≈ ¡Ê ˛, È≈Ò-È≈Ò ‘؉≈, «¬’Ø √Ó∂∫ ‹ª √Ó’≈ÒÚÂ∆, «¬’‹π‡ ÚÂ≈≈ ‹ª «¬√ ˘ ¡√ƒ «¬’≈◊Â≈ ¡≈÷ √’Á∂ ‘ª.....Ëπ«È Ó«‘ «Ë¡≈Èπ «Ë¡≈È Ó«‘ ‹≈«È¡≈ ◊πÓπ«÷ ¡’Ê ’‘≈È∆® (879) ‘ª ‹∆, ¿π’ ÓÈØ-¡Ú√Ê≈ ¡Èπ√≈ ‘∆ ◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À! «÷¡≈Ò ‘∂ «’ ¡«‹‘≈ ◊≈Ú‰≈-√π‰È≈ «’√∂ «È√«⁄ Ì≈Ù≈ ‹ª ÏØÒ∆ Á∂ Ú‰≈ÂÓ’-ÏøËȪ Á∆¡ª √∆Ó≈Úª «Ú⁄ √ø’π«⁄ ȑƒ √◊Ø∫ «ÁÒ Á∆¡ª ‚»øÿ≈¬∆¡ª «Ú⁄Ò≈ ÙË≈Ó¬∆ ÍÃ∂Ó-√ø⁄≈ ˛, Úº‚∂ Á∆¡ª Ú«‚¡≈¬∆¡ª Á∂ »-Ï-» ‚ø‚¿π ÏøÁÈ≈, ÓÈ-ÂÈ Á≈ «‹Ú∂∫ «ÍÿÒ «ÍÿÒ ’∂ ◊π»-⁄‰ª ÚºÒ ÍÃÚ≈«‘ ‘؉≈ ˛, ¿πÓø◊ª-Âø◊ª «‹Ú∂∫ ¿πÓÛ-¿πÓÛ ’∂ ¡≈͉∂ ¡«Â «Í¡≈∂ Á∆ ◊ÒÚº’Û∆ «Ú⁄ ◊π¡≈⁄ ‹≈‰≈ ÒØ⁄Á∆¡ª ‘ØÚ‰Õ ÙÏÁª Á∂ ¡ø«◊-√ø«◊ ÂπÁ∆ ¡«‹‘∆ Ó»’ ÍÃ∆Â-Ì≈Ù≈ ‘∆ “¡«Â ÍÃ∆ÂÓ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

ÓÈ ÓØ‘È≈ ÿ‡ √Ø‘È≈ ÍÃ≈È ¡Ë≈≈ ≈Ó®” (542) È≈Ò ◊π«√º÷ Á∆ «¬’≈◊Â≈ ω≈Ú∂◊∆...Ì≈«÷¡≈ Ì≈¿π ¡Í≈π® ’Â∂ Íπ÷π Á∂ ◊π‰ª ˘ ¡«‹‘∆¡ª ÓÈØ«ÏÂ∆¡ª Áπ¡≈≈ ◊≈Ú‰-√π‰È Á≈ ¿πÍÁ∂Ù «Ú«ÌøÈ ◊πÏ≈‰∆-⁄È≈Úª «Ú⁄ Ï≈øÏ≈ Áπ‘≈«¬¡≈ «◊¡≈ ˛ : ó◊π‰ ◊≈Ú≈ ◊π‰ «ÚÊ≈ ◊π‰ ÏØÒ∆ Ó∂∆ Ó≈«¬® (40) ó◊πÈ ’‘π ‘« Ò‘π ’« √∂Ú≈ √«Â◊π «¬Ú ‘« ‘« È≈Óπ «Ë¡≈¬∆® ‘« Á◊‘ Ì≈Ú«‘ «Î« ‹È«Ó È ¡≈Ú«‘ ‘« ‘« ‘« ‹Ø«Â √Ó≈¬∆® (669) ÍÃÌ ’∆ ¿π√« ’‘π √ø Ó∆® (295) √≈ÚË≈È ¬∂’≈◊ ⁄∆® ¡Â∂ó Ó‘Ò∂ ÈΩÚ∂∫ Á∂ √ÒØ’ª Á∆ ¡øÌÂ≈ «¬¿π∫ ‘πøÁ∆ ˛ó ◊πÈ ◊Ø«ÏøÁ ◊≈«¬˙ È‘∆ ‹ÈÓπ ¡’≈Ê ’∆Èπ® ’‘π È≈È’ ‘« Ì‹π ÓÈ≈ «‹‘ «Ï«Ë ‹Ò ’¿π Ó∆Èπ® (1426)

‘ª ‹∆, ◊≈Ú∆¡À-√π‰∆¡À »Í∆ Ì‹È¡«Ì¡≈√ Ó¤Ò∆ Â∂ Í≈‰∆ Ú≈Ò∂ «ÙÂ∂ Á∆ √ªfi ˛Õ È≈È’ ◊≈Ú∆¡À ◊π‰∆ «ÈË≈È, √≈˘ ¡‰«◊‰Â ◊π‰ª Á∂ Ìø‚≈ »Í∆ ÍÃÌ»«ÍÂ≈ Á∆¡ª Ú«‚¡≈¬∆¡ª ˘ ‘ ؘ ¡ø«ÓàÚ∂Ò∂ «Ú⁄≈È Á≈ ‘π’ÓÈ≈Ó≈ ˛Õ ¡º◊∂ ‹≈ ’∂ ¡√ø÷ª ‹Íª-Âͪ, È≈ÚªÊ≈Úª Â∂ Í»‹≈-ͺËÂ∆¡ª Á≈ ¿πÒ∂÷ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ ÍÓ≈ÂÓ≈ Á∂ ◊π‰ª Á≈, «√Ϊ Á≈, «√ÃÙ‡∆ Á≈ Â∂ ¿π√ Á∆¡ª «ÁºÂ∆¡ª ‹≈ ‘∆¡ª Á≈ª Á≈ ª ’ج∆ Í≈≈Ú≈ ‘∆ È‘ƒ : ¡øÂπ È «√ÎÂ∆ ’‘«‰ È ¡øÂπ® ¡øÂπ È ’‰À Á∂«‰ È ¡øÂπ® ª ‘∆ “«’Ú ’« ¡≈÷≈ «’Ú √≈Ò≈‘∆ «’¿π ÚÈ∆ «’Ú ‹≈‰≈®” √ÏøË∆ ‹≈◊»’ Â∂ √π⁄∂ ‘؉≈ ¡«Â-¡ÚºÙ’ ‘Ø ‹ªÁ≈ ˛Õ ◊π«√º÷ Á∆ Ì◊Â∆ √≈ËÈ-»Í∆, Ì≈Ú Áπ«È¡≈Ú∆ ÍÁ≈Ê’ Óø◊ª Á∆ Í»Â∆ Á∂ √≈ËÈ Ú‹Ø∫ È‘ƒ, √◊Ø∫ ÍÃ∂Ó-»Í∆ ‘Ø ’∂ 20

“◊π‰ ’«‘ ◊π‰∆ √Ó≈Ú«‰¡≈” Á∆ ¿πÁ∂ÙÍÃ≈ÍÂ∆ Á∂ ‡∆«⁄¡ª ÚºÒ «Ú◊√‰∆ ⁄≈‘∆Á∆ ˛Õ “◊π‰∆ «ÈË≈È” «Ú⁄Ø∫ «‹‘Û∆ Ú∆ ’ج∆ Ú«‚¡≈¬∆ ‹ª ◊π‰ «√º÷ Á∂ «‘Á∂ ˘ πÙÈ≈¿π∫Á≈ ˛, ¿π√∂ ˘ ȃ‘ͺÊ ω≈ ’∂ Ì¿π-Ì≈ÚÈ≈ ¡Ë∆È ÍÃÌ»‹√ ““◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À Ó«È ÷∆¡À Ì≈¿π®”” Á≈ «ÈÂÈ∂Ó ¡ø̉≈ ÒØÛƒÁ≈ ˛Õ «¬√ ÍÃ’≈‹ Ú≈√Â∂ «√º÷ ˘ ¡≈͉∆ «È Á∆ ’≈‹ÙÀÒ∆ «Ú⁄, ÚÂØ∫-«Ú‘≈ Â∂ Á»«‹¡ª È≈Ò Í√Í √øÏø˪ «Ú⁄ ◊πÏ≈‰∆«√º«÷¡≈Úª ˘ ¡ÓÒ∆ »Í «Ú⁄ «ÈÌ≈¿π‰≈ Ò≈˜Ó∆ ˛, «‹Ú∂∫ «’ ≈◊ ËÈ≈√∆ ¡øÁ ⁄ΩÊ∂ È≈È’, ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆ Á≈ ¯À√Ò≈ ˛ : √∂Ú’ «√÷ Í»‹‰ √«Ì ¡≈Ú«‘ √«Ì ◊≈Ú«‘ ‘« ‘« ¿»ÂÓ Ï≈È∆® ◊≈«Ú¡≈ √π«‰¡≈ «ÂÈ ’≈ ‘« Ê≈«¬ Í≈ÚÀ «‹È √«Â◊π ’∆ ¡≈«◊¡≈ √«Â √«Â ’« Ó≈È∆® (669) ¡Â∂ ⁄∂Â≈ÚÈ∆ Ú‹Ø∫ : ’ج∆ ◊≈ÚÀ ≈◊∆ È≈Á∆ Ï∂Á∆ Ï‘π Ì≈«Â ’« È‘∆ ‘« ‘« Ì∆‹À ≈Ó ≈‹∂® (450) ‘Ó∂Ù≈ ⁄∂Â∂ º÷‰≈ ⁄≈‘∆ÁÀÕ √Ø Áπ Ú≈Ò∆ Í¿πÛ∆ ”⁄ Ú∆ √Ó√ Íë’Â’ Ù’Â∆¡ª, ÌΩ«Â’ º ¡Â∂ ÓÈπº÷ ˘ √Ófi≈¿π‰ Ò¬∆ Ó»Â∆Ó≈È ’∆Â∂ ◊¬∂ ’πÁ Á∂ ÍÃÏøËÈ Á∂ Íπ«˜¡ª ˘, ºÏ∆-˜≈ ÂØ∫ ¡≈¿π∫Á∂ «¬Ò≈‘∆ ‘π’Ó ¡Èπ√≈ ‹ª ¡≈«◊¡≈ ¡Ë∆È ‘Ø ’∂ ⁄Ò‰ ˘ ◊≈Ú«‘” ‹ª “◊≈Ú«È” ¡º÷ª ≈‘ƒ Á√≈«¬¡≈ «◊¡≈ ˛Õ «√‹‰‘≈ Á∆ √≈∆ «√‹‰≈ Á∂ √≈∂ ¡øÙª Ú≈√Â∂ ’Â∂ Íπ÷ Á∂ ¡«Ë¡≈ÂÓ’ È∂Óª-ÍÃ∂Óª ”⁄ Ϻfi∂ ‘؉≈ ‘∆ ¿πÈ∑ª Á∆ ‘Ø∫Á Á≈ √‘∆ Â∂ √≈Ê’ „ø◊-Â∆’≈ ˛Õ ÓÈπº÷ ˘ Ú∆ Íë’Â∆ Á∂ ¡ø◊ Ú‹Ø∫ ¡≈͉∂ ’Â∂ Á∂ ’∂∫Á-«ÏøÁ» È≈Ò ‹πÛ∂ «‘‰≈, ¿π√ Á∆ «˜øÁ◊∆ ˘ √≈Ê’Â≈ Á∂ ≈‘∂ ÂØÈ Ò¬∆ ¡È∆Ú≈∆ ˛Õ ◊≈Ú‰-√π‰È Á≈ ÓøÂÚ ˛ «’ ÓÈπº÷ Á∂ ⁄∂ÂÈ-ÓÈ (conscious mind) Áπ¡≈≈ ’∆Â≈ ‹≈ «‘≈ ’Ó, ¿π√ Á∂ ¡Ú⁄Â∂ È-ÓÈ (sub-conscious mind) ˘ Ú∆ ¿π√∂ «ÁÙ≈ ÚºÒ ÍÃ∂« ’∂Õ ¡Á≈√ ≈‘ƒ «’√∂ Ú∆ Óø◊ ˘ ¡≈͉∂ «¬Ù‡-ÍÃÌ» ¡º◊∂ º÷«Á¡ª, Óø◊ Á∆ ¿π«⁄ÂÂ≈ Â∂ «Èº‹∆-ÔØ◊Â≈ ˘ Ó«Â-Ïπ«Ë ¡’»Ï [email protected]

Á∆ º’Û∆ ≈‘ƒ ÂØÒ«Á¡ª Ô’∆È∆ ω≈ ÒÀ‰≈ ⁄≈‘∆ÁÀ «’ «’Â∂ Ó∂∆ ¡˜Ø¬∆ Ï∂Ó∂⁄Úƒ, ‘º·-ËÓ∆ ‘∆ Ȫ‘ ‘ØÚ∂Õ «’¿π∫«’ ¡Ú⁄∂ÂÈ ÓÈ ÚË∂∂ √»fiÚ≈È Â∂ √ÓºÊ≈ Ú≈Ò≈ ‘؉ ’’∂, ‹ÁØ∫ ’∆Â∆¡ª ‹≈ ‘∆¡ª Ï∂ÈÂ∆¡ª Á≈ «ÚØË ’«Á¡ª, Ùø’∂, √‘√∂ Â∂ Áπ«ÚË≈Úª ÷Û∑∆¡ª ’∂◊≈ ª ¡Á≈√ª Á≈ «ÏÊ≈ ‹≈‰≈ «È√«⁄ ˛ Õ ÓÈπº÷ Á≈ ÚÂØ∫-«Ú‘≈ Â∂ «’Á≈ Á∆ √«⁄¡≈Â≈ ‘∆ ¿π√Á∂ ◊≈Ú‰-√π‰È Á∆ ◊π‰ÚºÂ≈ Á≈ ¡≈Ë≈ ωÁ∆ ˛Õ Ì◊ ’Ï∆ ‹∆ Á≈ ““Ì»÷∂ Ì◊«Â È ’∆‹À”” Ú≈Ò≈ ÙÏÁ «È ÒØÛƒÁ∆¡ª Ú√ª Á∆ Ϋ‘«√ Í∂Ù ’«Á¡ª ¿π⁄∂⁄∂ ÂΩ ”Â∂ «È√«⁄ ’Á≈ ˛ «’ ““ÓÀ È≈‘∆ ’∆Â≈ ÒÏØ® «¬’π È≈¿π Â∂≈ ÓÀ ÎÏØ®”” (656) ÙÏÁ Á∆¡ª ¡øÂÒ∆¡ª Í≥’Â∆¡ª ““’«‘ ’Ï∆π ÓÈπ Ó≈«È¡≈® ÓÈπ Ó≈«È¡≈ Â¿π ‘« ‹≈«È¡≈®””, ◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À Á∂ ÍÃ’≈‹ ÁΩ≈È ““Ó«È ÷∆¡À Ì≈¿π”” Á≈

„π’Úª «ÁzÙ‡ªÂ ˛Õ ¡«‹‘∆¡ª Ì≈ÚÈ∆¡ª Áπ¡≈≈ ‘∆ ¡√ƒ Áπº÷ª Ìπº÷ª ÂØ∫ «È‹≈ Í≈ ’∂ √‘‹-√π÷, ÙªÂ∆ Â∂ √øÂØ÷∆ ‹∆ÚÈ Á∂ Ì≈◊∆Á≈ ωª◊∂Õ «ÈÙ’Ù «¬‘ ˛ «’ ◊πÏ≈‰∆ ◊≈Ú‰≈-√π‰È≈, ÙË≈ ÍÃ∂Ó-«Ú⁄≈«ÚÙÚ≈√ Â∂ ◊π»-«√º«÷¡≈Úª ˘ ‹∆ÚÈ¡ÓÒ «Ú⁄ √≈’≈ ’È Áπ¡≈≈ ‘∆ √ÎÒ ‘ØÚ∂◊≈Õ ◊πÏ≈‰∆-ÎπÓ≈Ȫ ÍÃÂ∆ “«‹È Ó«È Ì¿π «ÂÈ≈ Ó«È Ì≈¿π” Ú≈Ò∂ ÓÈØ-«Ú«◊¡≈È’ È∆Â∆◊ «√˪ ˘ √≈‘Ó‰∂ º÷«Á¡ª «È‹∆ Ù÷√∆¡Â¿π√≈∆ «Ú⁄Ø∫ «Ú’≈∆ «ÏÂ∆¡ª ˘ ‘ΩÒ∆‘ΩÒ∆ «Â¡≈◊‰≈ ˛Õ ’≈Ó, ¥ØË, ÒØÌ, ÓØ‘, ¡‘ø’≈ Á∆¡ª ¡-√‘‹ ‘ج∆¡ª Óø»‘˜Ø «ÂzÙÈ≈Úª ‘∆ √∆’ Ø◊ª Á≈ ’≈È Ï‰Á∆¡ª ‘ÈÕ ◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ Á≈ Ï⁄È ˛ : “’≈Óπ ¥ØË ’≈«¬¡≈ ’¿π ◊≈ÒÀ® «‹¿π ’ø⁄È √Ø‘≈◊≈ „≈ÒÀ®” (932) ¡ÔØ◊ «¬º¤≈Úª Â∂ «ÂzÙÈ≈Úª Á∆ ¡◊È ˘

Ïπfi≈¿π‰ ‹ª ٪ ’È Á≈ ¿πÍ≈Ò≈ ‘∆ ª «¬‘ ““◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À Ó«È ÷∆¡À Ì≈¿π” Ú≈Ò∆ «⁄«’Â√≈-ÍÉ≈Ò∆ ˛Õ “√Ï Ø◊ ’≈ ¡¿π÷Áπ È≈Óπ® ’«Ò¡≈‰ »Í Óø◊Ò ◊π‰ ◊≈Ó®” (274) Á≈ ¿π⁄≈‰, ÍÃÌ» Á∂ ◊π‰ ◊≈Ú‰ ˘, √≈∆¡ª Ó≈È«√’ Í∂Ù≈È∆¡ª Â∂ ¿πÈ∑ª ÂØ∫ ¿π◊ÓÁ∂ Áπº÷ª’Ò∂Ùª ÂØ∫ «È‹≈ Í≈¿π‰ Ú≈√Â∂ √‘∆ Â∂ «⁄-√Ê≈¬∆ «¬Ò≈‹ «È«√⁄ ’Á≈ ˛Õ Ì∆¡À Ó«Â Í≈Í≈ ’À √ø«◊® ˙‘π ËØÍÀ È≈ÚÀ ’À ø«◊® ÍÃÌ»-ÍÃ∆ «Ú⁄, ÓÈ-«⁄ºÂ Á∆ «¬’≈◊Â≈ Áπ¡≈≈ ’∆Â≈ «◊¡≈ ◊π‰◊≈È, √≈‚∆ Ó≈È«√’Â≈ ˘ ⁄Û∑Á∆¡ª ’Òª «Ú⁄ Í‘πø⁄≈¿π∫«Á¡ª, √Ø◊ª-√øÂ≈ͪ ÂØ∫ Óπ’ ’’∂ √π÷-ÙªÂ∆, √‘‹-√øÂØ÷∆ Â∂ “‘π’«Ó ‹≈¬∆ ⁄Ò‰≈” Á∂ ¡Èπ»Í «˜øÁ◊∆ «‹¿»‰ Á∆ ‹≈⁄ «√÷≈¿π∫Á≈ ˛ó ◊≈Ú∆¡À √π‰∆¡À Ó«È ÷∆¡À Ì≈¿π® Áπ÷π Í‘« √π÷π ÿ« ÒÀ ‹≈«¬®

‹≈Íπ √≈«‘Ï : «Ú⁄≈ ÁÙÈ.......(√¯≈ AH Á∆ Ï≈’∆) Á∂ «¬’ Â∂ ’∂ÚÒ «¬’ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ ’ÊÈ Á∂ ¡È∞»Í ‘ÀÕ ˙¡≥’≈ ¡≈«Á, ¿∞¡≥ ¡≈«Á »ÍÀ, ’ÊÈ “˙¡≥’≈” Á∆ ÍπÙ‡∆ ‘∆ ’Á∂ ‘È «‹√ ÂØ∫ Ì≈Ú «È◊π‰ √◊π‰ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∆ ÍÓ √ºÂ≈ ÂØ∫ ‘À, ‹Ø √≈∆ «√ÃÙ‡∆ Á≈ Óπº„ ‘À ¡Â∂ «‹√ Á∂ ¡≈«Á Â∂ ¡≥ Á≈ ÍÂ≈ ‘∆ È‘∆∫ Òº◊ √’Á≈Õ (B) “√ÁÀÚø √Á≈ ‘À∫” ÂØ∫ √«Â È≈Óπ Á∆ ◊ºÒ √ͺه ‘Ø ‹ªÁ∆ ‘ÀÕ «¬‘ «ÚÙ∂Ù‰ «√¯≈Â∆ ‹ª ◊π‰ Ú≈⁄’ ‘ÀÕ ¡’≈ÒÍπ÷, √Á∆Ú∆ ‘Ø∫Á Ú≈Ò≈ ‘À, È≈Ó «‹√ Á≈ Ì≈Ú √Ï «Ú¡≈Í∆ ¡≈ÂÓ≈ ‘À, ‹Ø ¡’≈ÒÍπ÷ Á∆ √Óπº⁄∆ Ù’Â∆ ˘ Á√≈¿∞∫Á≈ ‘ÀÕ (C) “ÈÓØ √Ï ’Â≈, √Ïø ’Â≈, √Ïø ’ ‘À, ’Â≈ ’ ‘À∫” Áπ¡≈≈ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ ’Â≈ ‘؉ ¡Â∂ “¡‹Ø«È Íπ÷ ¡Í≈, ¡’≈Ò Íπ÷ ¡Á∂√, ≈‘∆∫

Íπ÷ Á≈ «Ï¡≈È ’ «ÁºÂ≈ ‘À «‹√ ÂØ∫ Ì≈Ú ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ √π⁄∂ ¡Â∂ «Ú¡≈Í’ ¡√«ÂºÂÚ Â∂ √π⁄∂ √Ï «Ú¡≈Í∆ ‘؉ ÂØ∫ ‘ÀÕ (D) ¡‹∆Â, ¡Ì∆Â, ¡ÈÌ¿∞, ¡ÌÀ «Ú⁄ «ÈÌ¿∞ Á≈ √ÓÊÈ ‘Ø«¬¡≈ ‘ÀÕ (E) È √ºÂzÀ È «ÓºÂzÀ, «ÈÃ√≈’ø √∆’, «ÈÃ√ø◊∆ ’ÊÈ ÂØ∫ ¡’≈ÒÍπ÷ Á≈ «ÈÚÀ »Í ¿∞ÿÛÁ≈ ‘ÀÕ (F) ÈÓ√Âø ¡’≈Ò∂ ¡Â∂ ¡≈«Á Á∂Ú ¡È≈«Á Ó»«Â Ê≈«Í˙ √ÌÀ «‹‘ Ê≈«Í, ÍÓ »Í ÍπÈ∆ ӻ«Â Í»È Íπ÷ ¡Í≈ Áπ¡≈≈ ¡’≈Ò-Ó»«Â Á∆ ÍπÙ‡∆ ’∆Â∆ ‘ÀÕ «¬√ ÂØ∫ Ì≈Ú ‘À «’ ’≈Ò-¡Â∆ ¡’≈ÒÍπ÷ √Ï «Ú¡≈Í’ ÍÓ Ó»«Â, «‹√ Á≈ «Ú√«Âz √»Í √≈≈ √◊π‰ √ø√≈ ‘ÀÕ (G) “¡‹Ø«È Íπ÷ ¡Í≈” ≈‘∆∫ ¡‹Ø«È

Á∂ Ì≈Ú Á≈ √ÓÊÈ «ÓÒÁ≈ ‘ÀÕ (H) “√Ï «Ï√… «⁄˙ √πÔøÌÚ ◊ÛÈ Ìø‹È ‘≈” Â∂ “√πÔøÌÚ √πÌø √ÏÁ≈ √Ï ‹π◊Â∂” «Ú⁄ √ÀÌø Á∆ ◊ºÒ ’∆Â∆ ‘À «’ √≈≈ √ø√≈ ¿∞√ ¡’≈ÒÍπ÷ È∂ «⁄¡≈ ‘À, Í ¿∞‘ ¡’≈ÒÍπ÷ ¡≈͉∂ ¡≈Í ÂØ∫ ‘∆ ÍÃ◊‡ ‘Ø«¬¡≈ ‘À, ¿∞√ ˘ «’√∂ È∂ ÍÃ◊‡ È‘∆∫ ’∆Â≈Õ (I) ‹≈Íπ √≈«‘Ï Á∂ ¡≈øÌ «Ú⁄ “˝ √«Â◊π ÍÃ√≈«Á” Â∂ “Â… ÍÃ√≈«Á Áπ¡≈≈” ◊π ÍÃ√≈«Á Á∆ Ì≈ÚÈ≈ ˘ ÍÃ◊‡≈«¬¡≈ ‘À «’ ¡ÁπºÂ∆ ¡’≈ÒÍπ÷ √«Â◊π» Á∆ «¥Í≈ È≈Ò ‘∆ ÍÃ≈Í ‘πøÁ≈ ‘ÀÕ «¬Ú∂∫ Ó»Ò Ó≥Â Á∆ Ì≈ÚÈ≈ ¡È∞√≈ ‘∆ ‹≈Íπ √≈«‘Ï «Ú⁄ ¡’≈ÒÍπ÷ Á∂ ◊π‰ª ˘ Ó»Ò Ëπ≈ ω≈ ’∂ ‘∆ «Ú⁄≈ª Â∂ Ì≈Úª Á∆ ¿∞√≈∆ ’∆Â∆ ◊¬∆ ‘ÀÕ

Í≈·’ ‹∆! «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆ Á∂ Ò≈¬∆¯ ÓÀ∫Ï Ï‰Ø Â∂ «¬’-«¬’ ÓÀ∫Ï ‘Ø ω≈˙ ‹∆Õ

Í≈·’ ‹∆! «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆ ÍÛ∑ ’∂, √ªÌ ’∂ º÷Ø ‹∆Õ ºÁ∆ «Ú⁄ È≈ Ú∂⁄Ø ‹∆Õ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

21

¡’»Ï [email protected]

Ì≈¬∆ ‘«‹øÁ «√øÿ ‹∆ «‹øÁ≈ Á≈ ¡≈͉∂ Ó≈Â≈ ‹∆ ˘ ı Ó≈Â≈ ‹∆! Âπ‘≈‚∂ ÍπºÂ «˜øÁ◊∆ Á∂ ¡√Ò∆ «¬Ó«Â‘≈È «Ú⁄Ø∫ Í≈√ ‘Ø ◊¬∂ ‘ÈÕ [email protected] Á≈ «ÁÈ ı≈«Ò√Â≈È Ò¬∆ Ï‘π ‘∆ ÷πÙ∆ Á≈ «ÁÈ √∆Õ ¿∞√ «ÁÈ √≈˘ AA Ú‹∂ ‹∂Ò∑ ”⁄Ø∫ ¡Á≈Ò º’ ÏøÁ ◊º‚∆ «Ú⁄ «Ò‹≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ ¡Á≈Ò ͑πø⁄∂ ª ¡√ƒ ¡‹∂ ◊º‚∆ Á∂ «Ú⁄ ‘∆ √∆ «’ ‹º‹ È∂ Íπ«Ò√ ˘ «’‘≈ «’ √≈˘ ‹πºÂ∆¡ª ¿∞Â≈ ’∂ ¡Á≈Ò «Ú⁄ Í∂Ù ’∆Â≈ ‹≈Ú∂Õ ¡√ƒ ‹πºÂ∆¡ª ¿∞Â≈È ÂØ∫ «¬È’≈ ’ «ÁºÂ≈Õ ‹º‹ √Ø⁄Á≈ √∆ «’ «’Â∂ ¡√ƒ ‹º‹ ˘ ‹πºÂ∆ Ó≈ ’∂ È≈ Ó≈ Á∂¬∆¬∂Õ ¡√ƒ ‹º‹ ˘ √πÈ∂‘≈ Ì∂«‹¡≈ «’ ¡√ƒ «¬‘Ø «‹‘∆ ’Ó∆È∆ ‘’ ȑƒ ’ª◊∂Õ ¡◊ «Î Ú∆ Â∞‘≈˘ Ùº’ ‘À ª Â∞√ƒ √≈˘ ‘ºÊ’Û∆¡ª Ò◊≈ √’Á∂ ‘Ø Í ¡√ƒ ‹πºÂ∆¡ª È‘ƒ ¿∞Â≈ª◊∂Õ ‹º‹ È∂ √≈‚∆ ◊ºÒ Ó≥È Ò¬∆ ¡Â∂ ‘ºÊ’Û∆¡ª Ú∆ È‘ƒ Ò◊≈¬∆¡ªÕ √≈˘ ’Ø‡ «Ú⁄ Í∂Ù ’∆Â≈ «◊¡≈Õ ‹º‹ ’Ø‡ «Ú⁄ ¡≈ ’∂ √≈˘ √ÍÀÙÒ √Ì È≈ÒØ∫ ¡Òº◊ ‘ºÊ ‹ØÛ ’∂ «Ó«Ò¡≈Õ ‹º‹ È∂ ÏÀ·«Á¡ª ‘∆ «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ ˘ «‘≈¡ ‘؉ Á≈ ¯À√Ò≈ √π‰≈«¬¡≈Õ «Î ‹º‹ È∂ √≈˘ «’‘≈ «’ Â∞‘≈˘ “‹ÈÒ ÚÀ«Á¡≈” ’∂√ «Ú⁄ ÁØÙ∆ Í≈«¬¡≈ ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ √≈‚∂ Ú’∆Òª ˘ ‹º‹ È∂ √˜≈ ÿº‡ ’≈¿∞‰ Ï≈∂ Íπº«¤¡≈ Í ¡√ƒ Í«‘Òª ‘∆ Ú’∆Òª ˘ ÓÈ∑≈ ’∆Â≈ √∆ «’ Â∞√ƒ √˜≈ ÿº‡ ’≈¿∞‰ Ï≈∂ ’∞fi È‘ƒ ’«‘‰≈Õ «Î Ú’∆Ò √≈‚∂ ’ØÒØ∫ Íπº¤‰ ¡≈¬∂ «’ ¡√ƒ (Ú’∆Ò) ‹º‹ ˘ √˜≈ ÿº‡ ’È Ò¬∆ ¡Í∆Ò ’ Á∂¬∆¬∂Õ ¡√ƒ «’‘≈ È‘ƒ ¡√ƒ ıπÁ «¬√ Ï≈∂ ’‘ª◊∂Õ «Î √π÷Á∂Ú «√øÿ Ú∆ ˘ ‹º‹ È∂ ’‡«‘∂ «Ú⁄ ÏπÒ≈«¬¡≈Õ ‹º‹ È∂ √π÷Á∂Ú «√øÿ Ú∆ ˘ «’‘≈ «’ ÂÀ˘ «¬√ ’∂√ «Ú⁄ ÁØÙ∆ Í≈«¬¡≈ «◊¡≈ ‘À, √˜≈ Ï≈∂ ’∞fi ’«‘‰≈ ˛Õ ª √π÷Á∂Ú «√øÿ Ú∆ È∂ «’‘≈, “«‹√ «ÁÈ ˜≈ÒÓ √’≈ È∂ ÁÏ≈ √≈«‘Ï ”Â∂ ‘ÓÒ≈ ’∆Â≈ √∆, ¿∞√∂ «ÁÈ ‘∆ √Ø⁄ «Ò¡≈ √∆ «’ «˜øÁ◊∆ Â∂ «¬‘ ‹≈È Í≥Ê Á∆ ‘À ⁄≈‘∂ ¡º‹ ⁄Ò∆ ‹≈¬∂ ⁄≈‘∂ ’ºÒ∑ ⁄Ò∆ ‹≈Ú∂Õ ¿∞√ √Ó∂∫ ‘∆ √Ø⁄ «Ò¡≈ √∆ «’ ‹ÁØ∫ º’ ÁÏ≈ √≈«‘Ï Á∆ Ï∂¡ÁÏ∆ Á≈ ÏÁÒ≈ È‘ƒ ÒÀ ÒÀ∫Á∂ ¡Â∂ ı≈«Ò√Â≈È Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ È‘ƒ ’ ÒÀ∫Á∂ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

¿∞µÈ≈ «⁄ ⁄ÀÈ È≈Ò È‘ƒ ÏÀ·ª◊∂Õ ‹ÁØ∫ «¬‘ ‹≈È ‘∆ Í≥Ê Á∆ ‘À «Î √˜≈ Á∆ ’∆ ÍÃÚ≈‘Õ √˜≈ ¡≈Í ’ج∆ Ú∆ √π‰≈ √’Á∂ ‘ØÕ” «Î Ú∆ È∂ ‹À’≈≈ ¤º‚ ’∂ ı≈«Ò√Â≈È Á∂ È≈¡∂ Ò◊≈¬∂Õ «Î ‹º‹ È∂ ÓÀ˘ ÏπÒ≈«¬¡≈Õ √π÷Á∂Ú «√øÿ Ú∆ Ú≈Í√ ¡≈͉∆ ‹◊∑≈ ”Â∂ ¡≈ ’∂ ÏÀ· «◊¡≈Õ «Î ‹º‹ È∂ ÓÀ˘ «’‘≈, «’ ÂÀ˘ “‹ÈÒ ÚÀ«Á¡≈” ’∂√ «Ú⁄ ÁØÙ∆ Í≈«¬¡≈ «◊¡≈ ‘À √˜≈ Ï≈∂ ’∞fi ’«‘‰≈ ˛Õ ÓÀ∫ ‹º‹ ˘ «’‘≈, «’ «‹√ «ÁÈ «¬√ Ó≈◊ (√Â∂) ”Â∂ Â∞«¡≈ √∆ ¿∞√ «ÁÈ ‘∆ «¬‘ «˜øÁ◊∆ Í≥Ê Á∂ È≈Ó «Ò÷ «ÁºÂ∆ √∆Õ ‹ÁØ∫ º’ ‹∆Úª◊≈ ÁπÙ‡ ‹ÈÒ ÚÀ«Á¡≈ Ú◊∂ «¬È√≈È∆¡Â Á∂ ÁπÙÓ‰ª ˘ √ØËÁ≈ ‘ª◊≈ ¡Â∂ ı≈«Ò√Â≈È Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ º’ ÒÛª◊≈Õ ‹ÁØ∫ «¬‘ ‹≈È, «¬‘ «˜øÁ◊∆ Í≥Ê Á∆ ‘À «Î √˜≈ ÂØ∫ ’∆ ‚È≈Õ √˜≈ ¡≈Í ’ج∆ Ú∆ √π‰≈ √’Á∂ ‘ØÕ «Î ‹º‹ È∂ √≈˘ Íπº«¤¡≈, Â∞√ƒ ı≈«Ò√Â≈È Ò¬∆ ’∞Ï≈È∆ Á∂‰ Ò¬∆ «Â¡≈ ‘Ø? ¡√ƒ «’‘≈, ‘ª, ¡√ƒ ı≈Ò√Â≈È Ò¬∆ ’∞Ï≈È∆ Á∂‰ Ò¬∆ «Â¡≈ ‘ªÕ ¿∞√ √Ó∂∫ ¡ıÏ≈ª Ú≈Ò∂ Ú∆ ¡≈ ◊¬∂Õ «Î ‹º‹ È∂ ¿∞√ √Ó∂∫ ¯À√Ò≈ È‘ƒ √π‰≈«¬¡≈Õ ¯À√Ò∂ Á≈ √Óª «¬’ ÿ≥‡∂ Ï≈¡Á «¬º’ Ú‹∂ Á∂ «ÁºÂ≈Õ «Î ‹º‹ ‹ÁØ∫ ‹≈‰ Òº◊≈ ª ÓÀ∫ ‹º‹ ˘ «’‘≈ «’ Ó∂∂ Ó≈Â≈ ‹∆ ¡Â∂ Ï≈’∆ «ÙÂ∂Á≈ «ÙÚ≈‹∆ È◊ ’Ø‡ «Ú⁄ ÏÀ·∂ ‘È ¿∞È∑ª ˘ ÏπÒ≈ «Á¿∞Õ ‹º‹ È∂ ¿∞√∂ √Ó∂∫ ‚∆.¡À√.Í∆. ˘ ¡≈‚ ’∆Â∂ «’ Ó∂∂ Ó≈Â≈ ‹∆ ¡Â∂ Ï≈’∆ «ÙÂ∂Á≈ª ˘ «Ò¡ªÁ≈ ‹≈Ú∂, ¿∞È∑ª ˘ ’ج∆ Â’Ò∆Î È‘ƒ ¡≈¿∞‰∆ ⁄≈‘∆Á∆Õ «‹øÈ≈ «⁄ ¿∞‘ ¡≈¿∞‰◊∂ È‘ƒ ÓÀ∫ ¯À√Ò≈ È‘ƒ √π‰≈Úª◊≈Õ «Î ‹º‹ ⁄Ò≈ «◊¡≈Õ Ó≈Â≈ ‹∆ ¡Â∂ Ï≈’∆ «ÙÂ∂Á≈, Íπ«Ò√ ˘ ’Ø‡ «Ú⁄ È‘ƒ «ÓÒ∂ «’¿∞∫«’ Ó≈Â≈ ‹∆ ◊πÁπ¡≈∂ ‹≈ ⁄πº’∂ √ÈÕ «¬√ ’’∂ ¯À√Ò∂ ”Â∂ È‘ƒ ¡≈ √’∂Õ «Î ÁØ Úº‹ ’∂ Í≥‹ «Ó≥‡ ”Â∂ ‹º‹ ’Ø‡ «Ú⁄ ¡≈«¬¡≈ ¡Â∂ ¯À√Ò≈ ÍÛ∑È≈ Ùπ» ’∆Â≈Õ ÁØ Úº‹ ’∂ AG «Ó≥‡ ”Â∂ Ú∆ √π÷Á∂Ú «√øÿ ˘ ’‡«‘∂ «Ú⁄ ÏπÒ≈«¬¡≈ ¡Â∂ Ϊ√∆ Á≈ «¬È≈Ó «ÁºÂ≈Õ Ú∆ È∂ 22

Ϊ√∆ ‹À’≈≈ ¤º‚ ’∂ ’Ï»Ò ’∆Â∆ ¡Â∂ ı≈«Ò√Â≈È Á∂ È≈¡∂ Ò◊≈¬∂Õ «Î «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ ˘ ’‡«‘∂ «Ú⁄ ÏπÒ≈ ’∂ Ï∆ ’È Á≈ ¯À√Ò≈ «ÁºÂ≈Õ ‹ÁØ∫ ‹º‹ ¯À√Ò≈ √π‰≈ «‘≈ √∆ ¿∞√ √Ó∂∫ ‹º‹ Á∆ ¡≈Ú≈˜ ’øÏ ‘∆ √∆, ‘ºÊ ’øÏ ‘∂ √È, ¿∞√ ’ØÒØ∫ ÏØ«Ò¡≈ È‘ƒ √∆ ‹≈ «‘≈Õ «Î ‹º‹ È∂ ÓÀ˘ ’‡«‘∂ «Ú⁄ ÏπÒ≈«¬¡≈ Â∂ ÓÀ˘ Ú∆ Ϊ√∆ Á≈ «¬È≈Ó «ÁºÂ≈Õ ÓÀ∫ Ú∆ Ú∆ Á∆ Â∑ª ‹À’≈≈ ¤º‚ ’∂ ÷πÙ∆ Á≈ «¬˜‘≈ ’∆Â≈ ¡Â∂ ı≈«Ò√Â≈È Á∂ Â∂ √ø ‹ÈÀÒ «√øÿ ı≈Ò√≈ «Ìø‚ªÚ≈Ò∂ Á∂ È≈¡∂ Ò◊≈¬∂Õ È≈Ò∂ ¡√ƒ Ϊ√∆ Ò¬∆ ¿∞√ Á≈ ËøÈÚ≈Á ’∆Â≈Õ «Î ¡√ƒ ‹º‹ ˘ «’‘≈ «’ ¡º‹ ı≈«Ò√Â≈È Ò¬∆ Ï‘π ‘∆ ÷πÙ∆ Á≈ «ÁÈ ‘ÀÕ ¡√ƒ ¡≈Í √Ì ˘ «¬√ ÷πÙ∆ Á∂ ÓΩ’∂ ”Â∂ Í≈‡∆ Á∂‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ ‘ªÕ ‹º‹ È∂ √≈˘ «’‘≈ «’ ÓÀ∫ Â∞‘≈‚≈ Ï‘π ‘∆ Ùπ’ ◊π˜≈ ‘ª Â∞√ƒ ÓÀ˘ Ï‘π ‘∆ √«‘ÔØ◊ «ÁºÂ≈ ‘ÀÕ ¡√ƒ Ú∆ ¡º◊Ø∫ ‹º‹ ˘ Ùπ’ ◊π˜≈ (ËøÈÚ≈Á∆) «’‘≈Õ «Î ¡√ƒ ‹º‹ ˘ «’‘≈ «’ ¡√ƒ ÍÃÀ√ (¡ıÏ≈ Ú≈Ò∂) ˘ «ÓÒ‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ ‘ª ª ‹º‹ È∂ √≈˘ «’‘≈ «’ Ó∂∆ Ï∂ÈÂ∆ ‘À, ¡º‹ «‘‰ «Á¿∞, «Î ’Á∂ «ÓÒ ÒÀ‰≈Õ ¡√ƒ «’‘≈ ·∆’ ‘ÀÕ «Î √≈˘ ‹∂Ò∑ «Ú⁄ «Ò¡ªÁ≈ «◊¡≈Õ ¡√ƒ ‹∂Ò∑ «Ú⁄ ¡≈ ’∂ ÏÎ∆ Úø‚∆ Í ‹ÁØ∫ ‹∂Ò∑ Ú≈«Ò¡ª ˘ ÍÂ≈ Òº◊≈ «’ √≈˘ Ϊ√∆ ‘Ø ◊¬∆ ‘À ª ÷≈Ë∆ «’√∂ È∂ È‘ƒÕ «Î ¡√ƒ ¡≈Í ‘∆ ÷≈ Ò¬∆Õ «Î ÁØ «ÁÈ Ï≈¡Á ÏÒ«ÚøÁ «√øÿ Ú∆ ¡Â∂ «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ ÏÀ∫’ Á∂ ’∂√ «Ú⁄ ’Ø‡ ◊¬∂ ª Ú’∆Òª È∂ «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ ‘Øª ˘ Áº«√¡≈ «’ ‹º‹ ˘ ¯À√Ò∂ Ú≈Ò∂ «ÁÈ √≈∆ ≈ ȃÁ È‘ƒ ¡≈¬∆Õ ‹º‹ √≈∆ ≈ ڒ∆Òª ˘ ‘∆ ‡ÀÒ∆ÎØÈ ’Á≈ «‘≈ Â∂ ’«‘øÁ≈ «‘≈ «’ ÓÀ˘ ȃÁ È‘ƒ ¡≈ ‘∆Õ ÓÀ∫ Í«‘Ò∆ Ú≈ «’√∂ ˘ Ϊ√∆ «ÁºÂ∆ ‘ÀÕ ÓÀ∫ Ϊ√∆ È‘ƒ √∆ Á∂‰∆ ⁄≈‘πøÁ≈Õ ÓÀ∫ Ó‹Ï» √∆Õ ÓÀ∫ ¿∞È∑ª ˘ («‹øÁ∂, √πº÷∂) ˘ «ÁÒØ∫ «Í¡≈ ’Á≈ ‘ªÕ ÓÀ∫ ¡’»Ï [email protected]

¡º‹ º’ «¬‘Ø «‹‘∂ ¡≈ÁÓ∆ È‘ƒ Ú∂÷∂Õ «¬‘ Ï‘π ⁄ø◊∂ ¡≈ÁÓ∆ ‘ÈÕ ÓÀ∫ ¿∞È∑ª Á∆¡ª Î؇ءª ÿ «Ú⁄ Ò◊≈Úª◊≈Õ Í Ó≈Â≈ ‹∆ ¡≈Í ‹∆ Á∂ ÍπºÂ ª ¯À√Ò∂ Ú≈Ò∂ «ÁÈ Ï‘π ‘∆ √π÷ Á∆ ȃÁ √πºÂ∂Õ ¿∞√∂ Â∑ª «‹√ Â∑ª «’√≈È ¡≈͉∆ Î√Ò √øÌ≈Ò ’∂ √π÷ Á∆ ȃÁ √Ω∫Á≈ ‘ÀÕ «Î ¿∞√ «ÁÈ ‹º‹ È∂ √≈«¡ª Á∂ √≈‘Ó‰∂ «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ ¡Â∂ ÏÒ«ÚøÁ «√øÿ Ú∆ ˘ «’‘≈ «’ ÓÀ˘ «‹øÁ∂ ¡Â∂ √πº÷∂ Á∆¡ª ¡Â∂ ¡≈͉∆¡ª Î؇ءª «Á¿∞ ÓÀ∫ ÿ Ò◊≈¿∞‰∆¡ª ⁄≈‘πøÁ≈ ‘ªÕ ‹º‹ È∂ «’‘≈ «’ ÓÀ∫ ¿∞È∑ª È≈Ò «ÁÒØ∫ «Í¡≈ ’Á≈ ‘ªÕ «¬√ Â∑ª ’«‘øÁ≈ ‘∆ ‹º‹ ؉ Òº◊ «Í¡≈Õ Ú’∆Òª È∂ «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ ‘Øª ˘ «’‘≈ «’ Í«‘Òª ‹º‹ È∂ ÚÀ«Á¡≈ ’∂√ «Ú⁄ [email protected] √≈Ò Á∆ √˜≈ Á≈ ¯À√Ò≈ «Ò«÷¡≈ √∆ ‹Ø «’ ‹º‹ ¯À√Ò≈ √π‰≈¿∞‰ ¡≈«¬¡≈ Í ‹ÁØ∫ ‘«‹øÁ «√øÿ ¡Â∂ √π÷Á∂Ú «√øÿ È∂ ı≈«Ò√Â≈È Á∂ È≈¡∂ Ò◊≈¬∂ ¡Â∂ «’‘≈ «’ ¡√ƒ ı≈«Ò√Â≈È Ò¬∆ ’∞Ï≈È∆ Á∂‰ Ò¬∆ «Â¡≈ ‘ª ª ÁπÏ≈≈ ‹º‹ È∂ [email protected] √≈Ò ’º‡ ’∂ Ϊ√∆ Á≈ ¯À√Ò≈ «Ò«÷¡≈Õ «¬√ ’’∂ ¿∞√ È∂ «¬’ ÿ≥‡∂ Ï≈¡Á ¯À√Ò≈ √π‰≈¿∞‰ Á≈ √Óª «ÁºÂ≈ √∆ «’¿∞∫«’ ‹º‹ ˘ Ó‹Ï»∆ È≈Ò Îª√∆ √π‰≈¿∞‰∆ ÍÀ‰∆ √∆Õ ¡º‹ ¡√ƒ ‹º‹ Ò¬∆ Á∆Ú≈Ò∆ Á≈ ’≈‚ Ó≥◊Ú≈«¬¡≈ ‘À ‹Ø ’ºÒ∑ ˘ ‹º‹ ˘ Ì∂‹ª◊∂Õ Ó≈Â≈ ‹∆, «ÍÂ≈ ‹∆, ¡Â∂ Ú∆ ‹∆ ¡≈Í √Ì È∂ «¬√ ÷πÙ∆ Á∂ ÓΩ’∂ ¿πµÂ∂ ˆÓ È‘ƒ ’È≈Õ Ó≈Â≈ ‹∆ ¿∞√∂ Â∑ª ‘∆ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «Ú⁄ «‘‰ «‹√ Â∑ª Â∞√ƒ Í»È∂ «Ú⁄ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «Ú⁄ ‘∂Õ «¬’ Óª Ò¬∆ «¬√ ÂØ∫ ÚºË ÷πÙ∆ Á∆ ◊ºÒ ’∆ ‘Ø √’Á∆ ‘À «’ ¿∞√ Á∂ ÍπºÂ ËÓ Ò¬∆ Ϊ√∆ ⁄Û∑ ‘∂ ‘ÈÕ «¬√ ÷πÙ∆ Á≈ «¬˜‘≈ Òº‚± Úø‚ ’∂ ’È≈ ⁄≈‘∆Á≈ ‘ÀÕ Ó≈Â≈ ‹∆ ‹Ø Â∞√ƒ Í»È∂ «Ú⁄ ¡ıÏ≈ª Ú≈«Ò¡ª ˘ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ Á∂ «Ï¡≈È «ÁºÂ∂, ¿∞È∑ª «Ï¡≈Ȫ ˘ ÍÛ∑ ’∂ ‘ ’ج∆ ‘À≈È ‘Ø «◊¡≈Õ Ó≈Â≈ ‹∆ √≈‚≈ «ÁÒ ‘∆ ‹≈‰Á≈ ‘À «’ ¡√ƒ ¡≈Í ‹∆ Á∂ «Ï¡≈È ÍÛ∑ ’∂ «’øÈ∆ ÷πÙ∆ Ó«‘√»√ ’∆Â∆ √∆Õ ¡≈Í √Ì È∂ ‘Ó∂Ù≈ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «Ú⁄ «‘‰≈Õ «¬‘ ‹◊ ª «¬’ ÂÓ≈Ù≈ ‘∆ ‘À, «‹Ú∂∫ «’√∂ ÓÁ≈∆ È∂ ’ج∆ ÂÓ≈Ù≈ ⁄≈«¬¡≈ ‘πøÁ≈ ‘À Â∂ ÒØ’ ¿∞√ ÂÓ≈Ù∂ ˘ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

Ú∂÷ ’∂ ÷πÙ ‘πÁ ø ∂ ‘È Â∂ ÿÛ∆¡ª ÍÒª «Íº¤∫Ø ¿∞‘ ÂÓ≈Ù≈ ıÂÓ ‘Ø ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ «¬√∂ Â∑ª «¬‘ √ø√≈ «¬’ ÂÓ≈Ù≈ ‘∆ ‘ÀÕ ÿÛ∆ ÍÒ «¬‘ ÂÓ≈Ù≈ Ú∂÷∆Á≈ ‘ÀÕ «¬√ Á∂ ¿∞‹Û«Á¡ª «⁄ È‘ƒ Ò◊Á≈Õ Ô’∆È ‹≈‰Ø! «’ «‹‘Û≈ ‹∆Ú ÍÀÁ≈ ‘πøÁ≈ ‘À ¿∞‘ ÓÁ≈ Ú∆ ˜» ‘ÀÕ «‹√ Â∑ª ’∞ÁÂ∆ «ÁÈ ÂØ∫ Ï≈¡Á ≈ ¡≈¿∞‰∆ ˜»∆ ‘À, «¬√∂ Â∑ª ‘∆ ‹Ø ‹È«Ó¡≈ ¿∞√ È∂ ÓÈ≈ ˜» ‘ÀÕ ’øË ¿∞µÂ∂ «’ºÊØ∫ º’ ÁΩÛ √’∆Á≈ ‘À? ¡≈÷ ¿∞√ Á≈ ¡÷∆Ò≈ «√≈ ¡≈ ‘∆ ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ «¬√∂ Â∑ª «˜øÁ◊∆ Á∂ «◊‰∂ «ÓºÊ∂ √π¡≈√ ¡≈÷ Óπº’ ‘∆ ‹ªÁ∂ ‘ÈÕ ‹◊ «Ú⁄ ‹Ø ’∞fi Ú∆ «Á√ «‘≈ ‘À ÍÓ≈ÂÓ≈ ÂØ∫ «ÏÈ √Ì ’∞fi È≈ÙÚø ‘ÀÕ √Á≈ «‘‰ Ú≈Ò≈ ¡Â∂ ¡≈ÂÓ’ ‹∆ÚÈ Á∂‰ Ú≈Ò≈ È≈Ó-‹Ò ‘ ʪ Ú∑ «‘≈ ‘À Í «¬‘ ÍÀ∫Á≈ ¿∞È∑ª ÓÈ∞º÷ª Á∂ Ó≥»‘ «Ú⁄ ‘À ‹Ø ◊π» ÿ Á∂ √ÈÓπ÷ «‘øÁ∂ ‘ÈÕ «‹‘Û∂ ÓÈ∞º÷ª È∂ ◊π» ’∆ Ï≈‰∆ È≈Ò «⁄ºÂ ‹Ø«Û¡≈ ‘À ¿∞‘ ÓÈ∞º÷ Í«ÚºÂ ‹∆ÚÈ Ú≈Ò∂ ‘Ø ‹ªÁ∂ ‘È, ¿∞‘ ÍÃÌ» Á∆ ‘˜»∆ «Ú⁄ ’Ï»Ò ‘πøÁ∂ ‘ÈÕ Ï≈’∆ Ó≈Â≈ ‹∆! ¡√ƒ √πÍ∆Ó ’Ø‡ «Ú⁄ ¡Í∆Ò È‘ƒ ’È∆Õ «‹√ Ï≈∂ Â∞‘≈˘ ÍÂ≈ ‘∆ ‘ÀÕ ÓÀ˘ Â∞‘≈‚≈ «Ï¡≈È ÍÛ∑ ’∂ Ï‘π ÷πÙ∆ ‘ج∆ √∆ «’ ¡√ƒ √πÍ∆Ó ’Ø‡ «Ú⁄ ¡Í∆Ò È‘ƒ ’ª◊∂Õ «’¿∞∫«’ «¬√ «Ú⁄ ¡≈͉∆ ‘∆ È‘ƒ «√º÷ ’ΩÓ Á∆ Ú∆ Ï∂«¬º˜Â∆ ‘ÀÕ Â∞‘≈˘ ’ج∆ «¬√ Ï≈∂ ’‘∂ Ú∆ ª Ú∆ Â∞√ƒ ¡Í∆Ò È‘ƒ ’È∆, ÓÀ˘ Â∞‘≈‚∂ ”Â∂ Ó≈‰ ‘ÀÕ Â∞‘≈‚∂ ‘Ω∫√«Ò¡ª È≈Ò ‘∆ √≈‚∂ ‘Ω∫√Ò∂ ‘ÈÕ Ó≈Â≈ ‹∆ Â∞‘≈‚∂ ÍπºÂ «˜øÁ◊∆ Á∂ ¡√Ò∆ «¬Ó«Â‘≈È «Ú⁄Ø∫ Í≈√ ‘Ø ◊¬∂ ‘ÈÕ ¡º‹ Ù≈Ó ˘ «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ È≈Ò ÓπÒ≈’≈ ‘ج∆ √∆Õ Ú∆ Ï‘π ‘∆ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «Ú⁄ √∆Õ Ú∆ Á≈ ÏÀ∫’ ’∂√ D-AAHI ˘ ‹º‹ «‚√⁄≈‹ ’ Á∂Ú∂◊≈Õ ÏøÏ∂ Á≈ «¬’ ’∂√ ‘À ¿∞‘ Ú∆ «‚√⁄≈‹ ‘Ø ‹≈Ú∂◊≈Õ Ò÷È¿» «¬’ ’∂√ ˛, ¿π√ «Ú⁄Ø∫ Ú∆ Ú∆ Á∆ ˜Ó≈È ‘Ø ‹≈Ú∂◊∆Õ Ú∆ ‹∆! Â∞√ƒ ÊØÛ∑∆ «‹‘∆ ’Ø«ÙÙ ’Ø◊∂ ª «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ C-D Ó‘∆«È¡ª Á∂ ¡≥Á Ï≈‘ ¡≈ √’Á≈ ‘ÀÕ Ï≈’∆ «ÈÓÒ «√øÿ Ú∆ Ò¬∆ √πÍ∆Ó ’Ø‡ Ò¬∆ ÚË∆¡≈ Ú’∆Ò Ú∆ ⁄≈‘∆Á≈ ‘ÀÕ Ó∂∂ «÷¡≈Ò «Ú⁄ ÚÀ«Á¡≈ 23

’∂√ Ï≈∂ √’≈ È∂ √πÍ∆Ó ’Ø‡ «Ú⁄ «º‡ ’ «ÁºÂ∆ ‘À «’ «ÈÓÒ «√øÿ ˘ Ú∆ √˜≈ ‘؉∆ ⁄≈‘∆Á∆ ‘À Í ‘ØÚ∂◊∆ È‘ƒÕ Ï≈’∆ Ú∆ ‹∆! Ó∂≈ ’ج∆ ◊Ú≈‘ È‘ƒ Ó≥«È¡≈ «√¯ «‹‘Û∆ ÓÀ∫ ’Ï»Ò∆ √‡∂‡ÓÀ∫‡ «ÁºÂ∆ √∆ ¿∞√ ”Â∂ ‘∆ Ϊ√∆ «ÁºÂ∆ ◊¬∆ √∆Õ «¬‘ Ú∆ Ï‘π ÷πÙ∆ Á∆ ◊ºÒ ‘ÀÕ √π÷Á∂Ú «√øÿ Ú∆ Á≈ «¬’ ◊Ú≈‘ Ó≥«È¡≈ ‘ÀÕ ‹ÈÒ ÚÀ«Á¡≈ Á≈ Ï≈‚∆◊≈‚Õ Ï≈’∆ [email protected] ◊Ú≈‘ fi»·∂ √≈Ï ‘ج∂Õ Úº‚∂ Ì‹≈¬∆ ‹∆! ‹Ø Â∞√ƒ Ó∂∂ È≈Ò Ú≈¡Á≈ ’’∂ ◊¬∂ ‘Ø, ¿∞√ ˘ Í»≈ ’È≈ ‘ÀÕ Úº‚∂ Ì‹≈¬∆ ‹∆ Â∞√ƒ Â∂ ¤Ø‡∂ Ì‹≈¬∆ ‹∆ «¬’º·∂ ÓÀ˘ «⁄º·∆ «Ò÷ ’∂ «‹√‡∆ ’È∆Õ «Ïº’ ÌÂ∆‹∂ ˘ Ú∆ ’«‘‰≈ ÓÀ˘ «⁄º·∆ «Ò÷∂Õ Ì≈¬∆ «¬øÁ‹∆ «√øÿ ‹∆ Ï≈∂ ‡ÀÒ∆◊Ã≈Ó ’È∆, ¤∞º‡ ◊¬∂ «’ È‘ƒ? Ó≈√‡ ‹∆ ¡Â∂ ¿∞È∑ª Á∂ ÒÛ’∂ ’≈Ò∂ Ú∆ Ï≈∂ √π‰ ’∂ ÷πÙ∆ ‘ج∆ «’ Íπ«Ò√ È∂ ¤º‚ «ÁºÂ≈ ‘ÀÕ ÂÈ◊Û∑ Ú≈Ò∂ Ó≈«Ó¡ª ¡Â∂ Í«Ú≈ª ˘ √≈‚∆ Ϋ‘ ÏπÒ≈¿∞‰∆Õ ‹ø«‚¡≈Ò∂ Ú≈«Ò¡ª, ≈‰∂ Ú≈«Ò¡ª, ÷ÒÀ‘∂ Ú≈«Ò¡ª, ÷ºÏ∂ Ú≈«Ò¡ª, ⁄πÂ≈Ò∂ Ú≈«Ò¡ª, Ï‘≈ÁÍπ Ú≈«Ò¡ª ¡≈«Á √Ì «ÙÂ∂Á≈ª ˘ √≈‚∆ Ϋ‘ ÏπÒ≈¿∞‰∆Õ √≈∂ È◊ Ú≈«Ò¡ª Á≈ ‘≈Ò ⁄≈Ò «⁄º·∆ «Ú⁄ «Ò«÷¡≈ ’ØÕ Â∞‘≈‚∆ ’ج∆ Ú∆ «⁄º·∆ ÓÀ˘ È‘ƒ «ÓÒ∆ Ï‘π √Ó∂∫ ÂØ∫Õ ı≈Ò√≈ Ú∆ ‹∆ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «Ú⁄ «‘‰≈Õ «ÍÂ≈ ‹∆ Á∆ «√‘ Ï≈∂ «Ò÷‰≈Õ √Á∆¡ª ¡≈ ◊¬∆¡ª ‘È, «ÍÂ≈ ‹∆ Â∂ ÓÊπ≈ «√øÿ ˘ ¡Ò√∆ ω≈ Á∂‰≈Õ ÁØ ⁄≈ «Í≥È∆¡ª √≈˘ Ú∆ Ì∂‹ Á∂‰∆¡ª ª «’ ¡√ƒ Ú∆ «√‘ ω≈ Ò¬∆¬∂Õ ‘π‰ ¡√ƒ ÁπºË Í∆‰ Òº◊∂ ‘ªÕ √Ú∂ Á∂ ¡º· Úº‹ ◊¬∂ ‘ÈÕ Í∂Í ¡≈¿∞‰ Ú≈Ò≈ ‘ÀÕ «¬√ Ú≈ «‹‘Û≈ Ú∆ ÓπÒ≈’≈ ”Â∂ ¡≈«¬¡≈, Ó∂∆ ’∞º’± ÌÀ‰ ˘ ÒÀ ’∂ ¡≈Ú∂Õ ¡≥ «Ú⁄ √≈‚∂ √≈«¡ª ÚÒØ∫ ¡≈Í √Ì ¡Â∂ √≈Ë √ø◊Â, ¡ª„-◊π¡ª„ √Ì È∂ ◊π» Ϋ‘ ÍÃÚ≈È ’È∆Õ ’ج∆ ◊ÒÂ∆ ‘Ø ◊¬∆ ‘ØÚ∂ ª «Èº’≈ «‹‘≈ √Ófi ’∂ Ó≈¯ ’È≈Õ Ú≈«‘◊π» ‹∆ ’≈ ÷≈Ò√≈® Ú≈«‘◊π» ‹∆ ’∆ Ϋ‘® ‘«‹øÁ «√øÿ [email protected] («ÓÙÈ∆ √∂˪ «Ú⁄Ø∫ ËøÈÚ≈Á √«‘Â)

¡’»Ï [email protected]

’≈«Ú-ÎπÒÚ≈Û∆

Óª È∂ ‹ø«Ó¡≈ √Ø‘‰≈ Ò≈Ò

πºÂ ¡≈¿π∫Á∆ ‹ÁØ∫ ’πÏ≈È∆¡ª Á∆

(Ó≈√‡ Ì◊ «√øÿ ‹øÓ» ˘ Ù˪‹Ò∆) óÏÒ«ÚøÁ «√øÿ, ‹øÓ»*

∏ÏÒÚø «√øÿ √È∂‘∆* È≈Ò ¡‰÷ Á∂ ‹∆‰ Á∆ ‹ºÁ ◊ºÒ ⁄ºÒ∆, ºÂ∆ ÂÚ∆ È∂ √≈Ê «ÈÌ≈ «ÁºÂ≈Õ Ò≈Ò √π÷ ‘ج∂ ∂ Á∂ ’‰ª È∂ Ú∆, Í≥‹Ú∂∫ ◊πª Á≈ √∆√ √«‘Ò≈ «ÁºÂ≈Õ √«Â◊πª ÏÀ· ’∂ ¿πÏÒÁ∆ Á∂◊ ¡øÁ, √Ï «√Á’ Á≈ Í≈· ÍÛ∑≈ «ÁºÂ≈Õ Í≈ ’∂ ⁄È ¤Ø‘ «’Ú∂∫ ˛ √π÷ «ÓÒÁ≈, ≈Ú∆ Í≈‰∆¡ª Ì∂ ˘ Í≈ «ÒºÂ≈Õ √º⁄ Á∂ Â∆ª È∂ ¿πÁØ∫ ‘∆ Îπø‚ √π«‡¡À, ¡º÷ª ‹ÁØ∫ Ú∆ ˜πÒÓ È∂ ÷Ø‘Ò∆¡ª È∂Õ πºÂ ¡≈¿π∫Á∆ ‹ÁØ∫ ’πÏ≈È∆¡ª Á∆, ÷≈Ò√∂ ÷∂‚∆¡ª ı»È Á∆¡ª ‘ØÒ∆¡ª È∂Õ √º⁄ fi»· Á∆ ‹ÁØ∫ Â’≈ ‘ج∆, Ò≈Òª ‹ø◊ «Ú⁄ ‹Ω‘ «Ú÷≈ «ÁºÂ∂Õ Ï≈-Ï≈ ÂÒÚ≈ Á∂ Ú≈ ’ ’∂, Úª◊ Ï’«¡ª ÚÀ∆ fi‡’≈ «ÁºÂ∂Õ Ò‘» Í∆‰∆ ¿πÈ∑ª Á∆ È≈◊‰∆ È∂, ÁπÙÓ‰ Òº÷ª ‘∆ Í≈ ÏπÒ≈ «ÁºÂ∂Õ ’º⁄∆ ◊Û∑∆ ⁄Ó’Ω Á∆ ‹ø◊ ¡øÁ, ÚÀ∆ √π√∆ Úª◊ √πÒ≈ «ÁºÂ∂Õ ÍØÂ∂ Â∂◊ Á∂ Á√Ó∂Ù ÁπÒ≈«¡ª È∂, ‹≈Ȫ Â∂◊ Á∆ º’Û∆ ÂØÒ∆¡ª È∂Õ πºÂ ¡≈¿π∫Á∆ ‹ÁØ∫ ’πÏ≈È∆¡ª Á∆, ÷≈Ò√∂ ÷∂‚∆¡ª ı»È Á∆¡ª ‘ØÒ∆¡ª È∂Õ

Óª È∂ ‹ø«Ó¡≈ √Ø‘‰≈ Ò≈ÒÕ ’∆Â≈ «‹È∂ «È √∆ ’Ó≈ÒÕ √Ì Á∂ «Ï◊Û∂ ’≈‹ √Ú≈∂Õ ¡≈√ª Á∂ ¿π√ Ó«‘Ò ¿π√≈∂Õ √Ì ˘ ◊π» ◊ÃøÊ ÒÛ Ò≈«¬¡≈Õ ÙÏÁ ◊π» Á≈ Í≈· ÍÛ∑≈«¬¡≈Õ Á∆È-ÁπÈ∆ Á≈ ÁÁ Úø‚≈«¬¡≈Õ ‘º√ ‘º√ √Ì ˘ ◊Ò È≈Ò Ò≈«¬¡≈Õ √ø ¡≈÷ª «’ ¡≈÷ª ¯’∆Õ Ï«‰¡≈ «‹‘Û≈ √Ì Á≈ Ú∆Õ

«Èº’∂-«Èº’∂ Ó≈√»Ó «⁄‘«¡ª È∂, ‹º◊ ¡øÁ √º⁄ Â∂ ¡‰÷ Á∆ Ï≈ Í≈¬∆Õ ÂØÛ «ÁºÂ≈ ÿπÓø‚ ¿πÈ∑ª ‹≈Ïª Á≈, √∆È≈ Â≈‰ ’∂ ˜πÒÓª ˘ Ó≈ Í≈¬∆Õ √πº⁄≈ ÈøÁ Â∂ √»Ï∂ «‹‘∂ ’≈Îª È≈Ò, È≈Ò ◊À Á∂ ‹ÁØ∫ Ú∆ Ï≈ Í≈¬∆Õ Óø»‘ ÂØÛ «ÁºÂ≈ ˜πÒÓ∆ ‹Ú≈«‰¡ª Á≈, ‹ÁØ∫ ‹ÁØ∫ Ú∆ ¿πÈ∑ª È∂ ÿ≈ Í≈¬∆Õ ˜πÒÓ∆ ‹≈Ïª ˘ È≈ ¤π͉ Ò¬∆ ʪ ÒºÌ∆, ’ø˪ ‹ÁØ∫ Ú∆ √‘øÁ Á∆¡ª ÏØÒ∆¡ª È∂Õ πºÂ ¡≈¿π∫Á∆ ‹ÁØ∫ ’πÏ≈È∆¡ª Á∆, ÷≈Ò√∂ ÷∂‚∆¡ª ı»È Á∆¡ª ‘ØÒ∆¡ª È∂Õ

ÿȬ∆¬∂ Úª◊ √∆ ÓÓ Ò◊≈Ú∂Õ Á√Ó «ÍÂ≈ Á≈ «√øÿ ’‘≈Ú∂Õ

ÏøÈ∑∂ ◊¬∂ ‹ø‚ª Á∂ È≈Ò √»∂, ÂØͪ ’«‘ Á∆¡ª ‹ÁØ∫ Ú∆ ⁄ºÒ∆¡ª ‚≈‘∆¡ª ¤≈Â∆¡ª ¡‰÷∆ ÔØ«Ë¡ª È∂, ‹ÁØ∫ ˜πÒÓª Ó⁄≈¬∆¡ª ÂʺÒ∆¡ª Ú≈ ’Á∂ ’Á∂ ‘«Ê¡≈ ‘øÌ∂, Ù‘∆Á∆¡ª «Î Ú∆ Á»‰ √Ú≈¬∆¡ª ‡Ø‡∂ «‹◊ Á∂ Ú‡ ◊¬∂ ‡Ø«‡¡ª «Ú⁄, ‹≈Ȫ Ú≈∆¡ª È‘ƒ Ó≈Úª ’ºÒ∆¡ª Ò‘» «Ìº«‹¡≈ «√º÷∆ «¬«Â‘≈√ «ÓÒÁÀ, Íª ‹ÁØ∫ Ú∆ Ú’Â ÎØÒ∆¡ª πºÂ ¡≈¿π∫Á∆ ‹ÁØ∫ ’πÏ≈È∆¡ª Á∆, ÷≈Ò√∂ ÷∂‚∆¡ª ı»È Á∆¡ª ‘ØÒ∆¡ª

ÒØÌ Ò≈Ò⁄ È≈ ¬∆÷≈ ÚÀÕ Óø◊Á≈ √∆ ¿π‘ √Ì Á∆ ÷ÀÕ

È∂Õ È∂Õ È∂Õ È∂Õ È∂Õ È∂Õ

÷ØÍ∆ «√ª ÂØ∫ Ì≈Ú∂∫ ˛ Ò«‘ ‹ªÁ∆, √Ï «√Á’ Ú≈Ò≈ ’Á∂ ‚ØÒÁ≈ È‘ƒÕ ‘º√-‘º√ ’∂ ⁄÷Û∆ Â∂ ⁄Û∑ ‹ªÁÀ, ‘øfi» ¡º÷∆¡ª ”⁄Ø∫ ’Á∂ ‚ØÒÁ≈ È‘ƒÕ √∆√ ÂÒ∆ Ë ÒÛÁÀ √ø◊ ÚÀ∆¡ª Á∂, º’ Ï‘≈Á∆ «’¿π∫ ı»È ıΩÒÁ≈ È‘ƒÕ ø◊ «‹√ ˘ Ó√Â∆ Á≈ ⁄Û∑ ‹ªÁÀ, ¿π‘ ª ¸ºÍ «‘øÁÀ, Óø»‘Ø∫ ÏØÒÁ≈ È‘ƒÕ ‘º√ ‘º√ ’∂ Ϊ√∆ Á∂ Âı«Â¡ª ”Â∂, ◊∆ ◊≈¬∂ Ò ‘Ó‹ØÒ∆¡ª È∂Õ πºÂ ¡≈¿π∫Á∆ ‹ÁØ∫ ’πÏ≈È∆¡ª Á∆, ÷≈Ò√∂ ÷∂‚∆¡ª ı»È Á∆¡ª ‘ØÒ∆¡ª È∂Õ √øÈ ⁄Ω≈√∆ Á∂ Íπ·Û∂ ◊∂Û ¡øÁ, Ì≈Ú∂∫ «√º÷ª ˘ ◊ØÒ∆¡ª ¿π‚≈ «ÁºÂ≈Õ √≈Û∂ ◊¬∂ ◊Òª «Ú⁄ ‡≈«¬ Í≈ ’∂, ‹Ïƒ ͇ΩÒ Ú∆ Ì≈Ú∂∫ «ÍÒ≈ «ÁºÂ≈Õ Ó≈∂ ¿πµ⁄∆¡ª «¬Ó≈ª ÂØ∫ √πº‡ ‘∂·ª, Ò≈ ’∂ ¡º◊ª Ú∆ Ì≈Ú∂∫ ‹Ò≈ «ÁºÂ≈Õ «√º÷ Óπº’∂ È‘ƒ «Î Ú∆ «’√∂ ’ØÒØ∫, ¡À‚∆ ⁄؇∆ Á≈ ˜Ø Ì≈Ú∂∫ Ò◊≈ «ÁºÂ≈Õ Î∂ √πº‡∆¡ª “√È∂‘∆” È≈Ò ‘Ω√Ò∂ Á∂, Ï»Ê∆¡ª ˜≈ÒÓª ‹ÁØ∫ Ú∆ ÷Ø‘Ò∆¡ª È∂Õ πºÂ ¡≈¿π∫Á∆ ‹ÁØ∫ ’πÏ≈È∆¡ª Á∆, ÷≈Ò√∂ ÷∂‚∆¡ª ı»È Á∆¡ª ‘ØÒ∆¡ª È∂Õ *

ICI, ¡ÏÈ ¡√‡∂‡, Î∂˜ B, ‹ÒøËÕ ÓØÏ≈: @[email protected]

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

24

«ÁÒ ”⁄ ÒÀ ’∂ √Ì Ò¬∆ «Í¡≈Õ Ï«‰¡≈ √Ì Á≈ ¿π‘ ˆÓ÷≈Õ

’ø«‚¡ª ”Â∂ ¿π‘ «È √∆ Âπ«¡≈Õ ¡Ω’Ûª ”⁄ ¿π‘ «Í¤ª‘ È≈ Óπ«Û¡≈Õ Ï∂√‘≈∂ ¿π∫◊Ò ÎÛ ÂØ∂Õ ÌπºÒ∂ ÏøÁ∂ ≈‘∂ ÓØÛ∂Õ ◊»Û∆ ȃÁ √Ω∫ «◊¡≈ ¯’∆Õ Ò≈ «◊¡≈ «ÁÒ ˘ ‚≈‘„∆ Í∆ÛÕ Í≥Ê «Á¡≈ ‘∆«¡≈ ÂÀ˘ √Ò≈ÓÕ ‘ÊØ∫ Úø‚ ’∂ »ø «‘≈ ◊πøÓÈ≈ÓÕ ÏÒ«ÚøÁ ˘ Ú∆ ≈‘∂ Í≈ Á∂Õ ¡≈͉∂ √Â∂ ¡≈Í ‘∆ Í≈ Á∂Õ * ¡Í◊≈‚∆ ◊Û∑ (Ï∂’∆ Ú≈Ò∆ ◊Ò∆) ‚≈’: Ó∆ª √≈«‘Ï, «˜Ò∑≈ ‹øÓ»[email protected] ÓØÏ≈: IDAIF-CFEFB

¡’»Ï [email protected]

«¬È’Ò≈Ï∆ «√º÷ Ò«‘ Á∆¡ª ÍÃ≈ÍÂ∆¡ª (A) √Á≈ ‹◊‹∆ «√øÿ (◊πÍπÚ≈√∆)* «’√∂ Ú∆ Ò«‘ Á∆¡ª ÍÃ≈ÍÂ∆¡ª Á≈ √‘∆ Ò∂÷≈-ÍÂ≈ ¿πÂÈ≈ «⁄ È‘ƒ ‘Ø √’Á≈, «‹ÂÈ≈ «⁄ ¿πÈ∑ª ‘≈Ò≈ ¡Â∂ ¡Ω’Ûª ˘ «Ë¡≈È «Ú⁄ È≈ º«÷¡≈ ‹≈¬∂ «‹È∑ª «Ú⁄Ø∫ Ò«‘ Òøÿ∆ ‘ØÚ∂Õ «¬È’Ò≈Ï∆ «√º÷ Ò«‘ Á∆¡ª ÍÃ≈ÍÂ∆¡ª Á≈ «È‰≈ ’È Òº«◊¡ª Ú∆ «¬È∑ª ◊ºÒª ˘ ÚË∂∂ √≈‘Ó‰∂ º÷‰≈ ͬ∂◊≈, «’¿π∫«’ «√º÷ Ò«‘ ˘ ◊À-Ó≈Ó»Ò∆ ¡Ω’Ûª ¡Â∂ ‘≈Ò≈ Á≈ √≈‘Ó‰≈ ’È≈ «Í¡≈Õ ‘π«Ù¡≈Íπ Â∂ ¡øÏ≈Ò∂ Á∂ «¬Ò≈’∂ «Ú⁄ «◊‡’ «‚º«◊¡ª ¡øϪ Á∂ Ï»‡∂ ÎÒ ÎπÒ ‹ªÁ∂ ‘È, Í ‹À√ÒÓ∂ Á∂ ÊÒ «Ú⁄ √Ω ¿πÍ≈¡ ’∆«Â¡ª Ú∆ ‹∂ ’ج∆ ‡≈Úª Ï»‡≈ Ú∆ √ÎÒ ‘Ø ‹≈¬∂ ª Úº‚∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ √Ófi∆ ‹≈‰∆ ⁄≈‘∆Á∆ ˛Õ «√º÷ Ò«‘ È∂ «ÂøÈ «ÈÙ≈È∂ √≈‘Ó‰∂ º÷∂ √ÈÕ Í«‘Ò≈ √∆ ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ ÂØ∫ Ï≈‘ «¬’ Ï≈Ï∆ Á≈ √Ó≈‹ («√º÷ Í≥Ê) ÏÈ≈¿π‰≈; Á»‹≈ √∆ Ë≈Ó’ ¡Â∂ «√¡≈√∆ ˺’∂ Á∂ «÷Ò≈¯ ÒÛÈ≈ ¡Â∂ Â∆‹≈ √∆, ◊∆Ï ‹ÈÂ’ «ÓÙÈ Ú≈√Â∂ «√¡≈√∆ √ºÂ≈ ¿πµÂ∂ ’Ϙ≈ ’È≈Õ «¬‘ «ÂøÈ∂ «ÈÙ≈È∂ «¬’ Á»‹∂ È≈Ò ‚»øÿ∆ Â∑ª √ÏøË ¡Â∂ «¬’ Á»‹∂ ¿πµÂ∂ «ÈÌ √ÈÕ

A. Ï≈Ï∆ Á≈ √Ó≈‹ ‹≈Â-Í≈ ’¬∆ ÎøÈ∑ª Ú≈Ò≈ È≈◊ ˛Õ ÏÃ≈‘Ó‰∆ Ë≈Ó’ ◊Ãøʪ Á∆ ÓȘ»∆ ’Ó-’ª‚ Â∂ ÍøÍ≈, ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ ÍÃØ«‘Â∆ Íπ˜∆ÙÈ ¡Â∂ «Ìº‡ Á≈ «√˪ («‹√ Á∆¡ª «¬’º·≈ ÌØ‹È ’È Â∂ Í∂«Ù¡ª Ï≈∂ Òº◊∆¡ª Ø’ª ÒÛ∆¡ª ‘È), ¿π‘ ÊøÓ∑ √È, «‹È∑ª Á∂ ¡≈√∂ ‹≈Â-Í≈Â∆ „ª⁄≈ ÷Û∑≈ √∆Õ «¬‘ Ú∂«÷¡≈ ‹≈ ¸º’≈ ˛ «’ «√º÷ Ò«‘ È∂ «¬È∑ª ÊøÓ∑ª ”Â∂ ‘ÓÒ≈ ’∆Â≈ ¡Â∂ Ï‘π ‘∆ ÚȉÔØ◊ ’≈ÓÔ≈Ï∆¡ª ‘≈√Ò ’∆Â∆¡ªÕ * «√º÷ «¬È’Ò≈Ï (Sikh Revolution) Íπ√Â’ Á∂ Ò∂÷’Õ

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

(¿) Ë≈Ó’ ◊Ãøʪ Á∆ ÓØ‘ «√º÷ Í≥Ê È∂ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∂ Ë≈Ó’ ◊Ãøʪ Á∂ ¡«Ë’≈ ˘ ·π’≈ «ÁºÂ≈ ¡Â∂ ÏÃ≈‘Ó‰Ú≈Á Á∂ Á»‹∂ Òº¤‰ª Á≈ ÷ø‚È ’∆Â≈Õ «¬√ Â∑ª «√º÷ Í≥Ê È∂ ‹≈Â-Í≈Â∆ «Ú⁄≈Ë≈≈ Á∂ √Ø«Ó¡ª È≈ÒØ∫ ¡≈͉∂ ¡≈Í ˘ ¡Ò«‘Á≈ ’ «Ò¡≈Õ «¬‘ ÏÛ≈ ¡«‘Ó ’ÁÓ √∆Õ «¬√ ’ÁÓ Á∆ ¡«‘Ó∆¡Â ˘ ¡‰◊Ω«Ò¡ª ¿π‘∆ ’ √’Á∂ ‘È «‹‘Û∂ ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ ˘ ÚË≈¿π‰ ¡Â∂ ’≈«¬Ó º÷‰ «Ú⁄ ‹Ø ‹≈Â-Í≈Â∆ «Ú⁄≈Ë≈≈ Á≈ «‘º√≈ ˛, ¿π√ «‘º√∂ ˘ ÿ‡≈ ’∂ Ú∂÷Á∂ ‘ÈÕ

(¡) ÏÃ≈‘Ó‰ ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ Á≈ Á»‹≈ Úº‚≈ ÊøÓ∑ ÏÃ≈‘Ó‰ √ÈÕ ‹≈Â-Í≈ ¡Â∂ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ «¬√ ÍÃÏøË «Ú⁄ Íπ˜∆ÙÈ “«‘øÁ»-Ó” Á∆ Ïπ«È¡≈Á∆ √ø√Ê≈ √ÈÕ ÏÃ≈‘Ó‰ ‘∆ ‹≈Â-Í≈Â∆ «Ú⁄≈Ë≈≈ Á∂ ÿÛÈ Ú≈Ò∂ √È ¡Â∂ ÏÃ≈‘Ó‰Ú≈Á Ú≈Ò≈ “ËÓ” «ÈØÒ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ ÿ≈Û √∆Õ “ËÓ” ¡Ê≈ ’Ó-’ª‚∆ ¯˜ «‘øÁ» Ӻ Á∆ ’∂∫Á∆ ’√Ω‡∆ ‘ÈÕ ¡Â∂ «¬È∑ª ’Ó’≈‚ª ˘ ’È≈ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á≈ ¡«Ë’≈ √∆Õ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ ÏÃ≈‘Ó‰ ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ Á≈ Ëπ≈ √ÈÕ √≈≈ (‹≈Â-Í≈Â∆) ÍÃÏøË ÏÃ≈‘Ó‰ Á∂ ◊ΩÚ Áπ¡≈Ò∂ ÿπøÓÁ≈ ˛Õ «‘øÁ» Ó «Ú⁄ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ ’∂∫Á∆ Íπ˜∆ÙÈ Ï‘πÂ∆ «¬√ ’’∂ ˛ «’ ‘ «¬’ √Ó≈‹’ πÂÏ∂ Á≈ ¯À√Ò≈ ’È Òº«◊¡ª ¿π√ ˘ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∂ πÂÏ∂ Á∆ º’Û∆ «Ú⁄ ÂØ«Ò¡≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ «’√∂ Ú∆ ʪ, «’√∂ Ú∆ ‹≈ Á≈ πÂÏ≈ «¬√ ◊ºÒ ¿πµÂ∂ «ÈÌ ˛ «’ ÏÃ≈‘Ó‰ ¿π√ ‹≈ ’ØÒØ∫ ÌØ‹È ‹ª Í≈‰∆ √Ú∆’≈ ’Á≈ ˛ ‹ª ºÁ ’Á≈ ˛Õ ¡√∆ Ú∂÷ ⁄πº’∂ ‘ª «’ ‹ÁØ∫ ‹≈ÂÍ≈ ÂØ∫ «‘ ÷≈Ò√≈ √≈«‹¡≈ «◊¡≈ ª «ÚÙ∂Ù ¡«Ë’≈ª Ú≈Ò∂ ’¬∆ ÏÃ≈‘Ó‰ ¡Â∂ ÷ºÂ∆ «¬√ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ È≈ ‘ج∂Õ AHHA 25

Á∆ ÓÁÓÙπÓ≈∆ ¡Èπ√≈ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ ’πÒ º «◊‰Â∆ «Ú⁄Ø∫ «√¯ [email protected]@@ «√º÷ ω∂ √ÈÕ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ Á∂ ¿πÁ∂Ù È∂ ¿πµ⁄∆¡ª ‹≈ª Á∂ «ÚÙ∂Ù ¡«Ë’≈ª ˘ ÓøȉØ∫ Ȫ‘ ’ «ÁºÂ∆ ¡Â∂ ÏÃ≈‘Ó‰ª ˘ «¬‘ ◊ºÒ ÍÃÚ≈È È‘ƒ √∆Õ «¬√∂ ’’∂ «√º÷ª «Ú⁄ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ «◊‰Â∆ Ï‘π ÿº‡ ˛, ‘≈Òª«’ ÏÃ≈‘Ó‰ Í≥‹≈Ï «Ú⁄ «◊‰Â∆ Á∂ ͺ÷Ø∫ Â∆‹∂ ÈøÏ ”Â∂ ‘ÈÕ ‹º‡ª ¡Â∂ ≈‹Í»Âª ˘ ¤º‚ ’∂ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ «◊‰Â∆ ‘Ø √Ì ‹≈ª È≈ÒØ∫ ÚºË ˛Õ Úº√Ø∫ «Ú⁄ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ «È√Ï ¿π√∂ «‘√≈Ï È≈Ò ÚºË ÿº‡ ˛, «‹√ «‘√≈Ï È≈Ò «’√∂ ʪ «’√∂ ËÓ Á≈ ˜Ø ˛..«¬‘ Í»Ï ÂØ∫ ͺ¤Ó ‹ª«Á¡ª ‘ΩÒ∆-‘ΩÒ∆ ÿ‡Á∆ ‹ªÁ∆ ˛ ¡Â∂ «√º÷ª Á∂ ’∂∫Á∆ «˜«Ò∑¡ª «Ú⁄ «¬‘ «◊‰Â∆ ı≈√ ÂΩ ”Â∂ ÿº‡ ˛Õ «¬‘ ¡ø’Û∂ «¬’ ¡«‘Ó ‘’∆’ ˘ ˜≈‘ ’Á∂ ‘È «’™«’ ““ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ Úø‚ «¬Ò≈’≈ÏøÁ∆ È≈Ò È‘ƒ ‹πÛ∆ ‘ج∆Õ «‹Ë ¿πÈ∑ª Á∂ ‹‹Ó≈È ‹ªÁ∂ ‘È, ˙Ë ¿πÈ∑ª Á∂ «Íº¤∂ ÏÃ≈‘Ó‰ ⁄Ò∂ ‹ªÁ∂ ‘ÈÕ”” «√º÷ Úº√Ø∫ «Ú⁄ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ È≈ÓË∆’ «◊‰Â∆ «¬√ ◊ºÒ Á∆ Â√Á∆’ ’Á∆ ˛ «’ «√º÷ª «Ú⁄ ’ج∆ ÍÃØ«‘ ‹Ó≈ ȑƒÕ ÷≈√ ’ ¡À√∆ ‹ºÁ∆ Íπ‹≈∆ ‹Ó≈ «‹√ Á∆ ıπÁ◊˜∆ Á≈ «‘ºÂ Á‹≈-ÏÁ‹∆ ˘ ’≈«¬Ó º÷‰ «Ú⁄ ‘ØÚ∂Õ ı≈Ò√≈ Í≥Ê «Ú⁄Ø∫ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∂ ¡√ ˘ ıÂÓ ’ ’∂ «√º÷ √Ó≈‹ È∂ ¡≈͉∆¡ª √¯ª «Ú⁄Ø∫ ¿π√ Ëπ∂ Á≈ √Î≈«¬¡≈ ’ «ÁºÂ≈, «‹√ Á∂ ¿πÁ≈Ò∂ ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ ÿπøÓÁ≈ ˛Õ «‘øÁ» ‹≈ª ¡Â∂ ◊À-«‘øÁ»¡ª «Ú⁄ ‹≈ª «Ú⁄’≈ ‹Ø ¯’ ˛, ¿π√ ˘ ÓÀ’√ ÚÀÏ È∂ √ͺه ’∆Â≈ ˛Õ Ì≈ Á∂ Óπ√ÒÓ≈Ȫ «Ú⁄ Ú∆ ‹≈ª ‘È, ‹Ø ¿πÈ∑ª «‘øÁ»¡ª ÂØ∫ Ò¬∆¡ª ‘ÈÕ ÏØË∆¡ª «Ú⁄ Ú∆ ‹≈ª «ÓÒÁ∆¡ª ‘È, «¬ÊØ∫ º’ «’ Ì≈ Á∂ ¬∆√≈¬∆ Ú∆ ¡ÓÒ∆ ÂΩ ”Â∂ ‹≈Â-Í≈ ˘ Ó≈ÈÂ≈ Á∂‰ ÂØ∫ È‘ƒ Ï⁄ √’∂Õ «‹Ú∂∫ ¡√ƒ Ï≈¡Á «Ú⁄ Ú∂÷ª◊∂ ¡’»Ï [email protected]

◊À-«‘øÁ¡ » ª «Ú⁄ ‹Ø ‹≈ª ‘È, ¿πÈ∑ª È≈Ò “Óπ’Â∆ Á≈ «√˪” ¿π√ Â∑ª ⁄∆Û∑∂ ÂΩ ¿πµÂ∂ È‘ƒ ‹π«Û¡≈ ‘Ø«¬¡≈ «‹Ú∂∫ «¬‘ «‘øÁ»-‹≈ª È≈Ò ‹π«Û¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ «¬’ Úº‚≈ ¯’ «¬‘ ˛ «’ ◊À-«‘øÁ» ‹≈ª «Ú⁄ ‹Ø √Ó≈‹’ Í≈Û≈ ‘πøÁ≈ ˛ ¿π‘ ‘Ø ‹≈ª Á∂ √Ó≈‹’ πÂÏ∂, ÷≈√ ’ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∂ √Ó≈‹’ πÂÏ∂ È≈Ò ÂπÒÈ≈ ’ ’∂ «ÈÔ ȑƒ ‘πøÁ≈ Í «‘øÁ» ‹≈ª Á≈ πÂÏ≈ Ïπ«È¡≈Á∆ ÂΩ ”Â∂ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∂ πÂÏ∂ È≈Ò ÂπÒÈ≈ ’’∂ «ÈÔ ‘πøÁ≈ ˛Õ «’™«’ ’ج∆ «‘øÁ» ‹≈Â, Ì≈Ú∂∫ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∂ ÍÃØ«‘Â∆ ‹ª ’Ó-’ª‚∆ ‹ª ‘Ø ¡«Ë’≈ª ˘ Ï∂Ùº’ «’øÈ≈ ‘∆ ·π’≈ Á∂Ú∂, ¡ÓÒ∆ ÚÂØ∫ «Ú⁄ ¡À√≈ ’È È≈Ò ¯’ È‘ƒ ÍÀÁ≈Õ ¡øÂÓ ÁΩ ¿πÂ∂ «’√∂ πÂÏ∂ Á≈ ¯À√Ò≈ «¬‘Ø ◊ºÒ ’Á∆ ˛ «’ ¿π√ ‹≈ ˘ ÏÃ≈‘Ó‰ª ÚÒØ∫ «’ÂÈ≈ ’π √ÈÓ≈È ‹ª «È≈Á «ÓÒÁ≈ ˛Õ ◊π» È≈È’ √≈«‘Ï ÂØ∫ ÒÀ ’∂ «Ó√Òª Â’ Á∂ Â’∆ÏÈ «ÂøÈ √Á∆¡ª Á∂ √Ó∂∫ ÁΩ≈È «√º÷ √Ó≈‹ «Ú⁄ ‹≈Â-Í≈ Á≈ «Ú⁄≈ È‘ƒ √∆ ‹ªÁ≈Õ «¬‘ ·∆’ ˛ «’ ı≈Ò√∂ Á∂ √Ó∂∫ ÂØ∫ Ï≈¡Á ‹≈Â-Í≈ Á∂ ’πfi Òº¤‰ ¿πÌ ¡≈¬∂Õ «√º÷ª «Ú⁄ «¬È∑ª Òº¤‰ª Á≈ ¿πÌ ¡≈¿π‰≈ √Ω÷≈ √∆ «’™«’ «√º÷ª Á∆¡ª Ì≈¬∆⁄≈’ ‹Û∑ª «‘øÁ»¡ª Á∂ Ò≈◊∂ √ÈÕ Í ÷≈Ò√∂ ÂØ∫ Ï≈¡Á Á∂ √Ó∂∫ «Ú⁄ «√º÷ª «Ú⁄ ‹Ø ‹≈ÂÍ≈ ¡≈ ◊¬∆, ¿π√ È≈Ò ¿π‘ “Óπ’Â∆ Á≈ «√˪” È‘∆ ‹π«Û¡≈ ‹Ø «‘øÁ» ‹≈ª È≈Ò ‹π«Û¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ È≈ ‘∆ «√º÷ª «Ú⁄ ‹≈Â-Í≈Â∆ πÂÏ∂ ˘ ÏÃ≈‘Ó‰ª ÂØ∫ «ÓÒ∂ √ÈÓ≈È ‹ª «È≈Á ÓπÂ≈Ï’ «È√«⁄ ’∆Â≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ «√º÷ª «Ú⁄ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∆ «◊‰Â∆ È≈Ó Ë∆’ ‘؉∆ ‘∆ «¬√ ◊ºÒ Á≈ √ϻ ˛Õ ÏÃ≈‘Ó‰ª ¡Â∂ ÏÃ≈‘Ó‰ª Á∂ ËÓ ◊Ãøʪ ÂØ∫ ‡πº‡ ‹≈‰ È∂ «√º÷ª «Ú⁄ ‹≈ÂÍ≈Â∆ ˘ Ú≈‹Ï ¡Â∂ Í«ÚºÂ È‘ƒ Ï‰È «ÁºÂ≈Õ ÏÒ«’ «¬‘ ÌÒ∆ ÍÃ’≈ √ͺه ˛ «’ ‹≈Â-Í≈ Á∂ «ÚÂ’«¡ª ˘ ¡ÓÒ «Ú⁄ «Ò¡≈¿π‰≈ «√º÷ ËÓ Á∂ Ï«÷Ò≈¯ «ÏȪ Ùº’ «¬ıÒ≈’∆ ¡Â∂ √Ó≈‹’ ÁØÙ ˛Õ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

(¬) √ªfi≈ ÌØ‹È «Íº¤∂ ¡√ƒ “‘‡È” Á≈ «Ú⁄≈ Á∂ ¡≈¬∂ ‘ª, «‹√ ¡Èπ√≈ ÷≈‰ Í∆‰ Á∆ ÓÈ≈‘∆ ¡øÁ≈˜È √≈∂ ÍÃÏøË Á≈ Ëπ≈ ˛Õ Úº÷∆¡ª-Úº÷∆¡ª ‹≈ª ˘ «¬’ Á»‹∂ ÂØ∫ «È÷∂Û ’∂ º÷‰ Á∂ «Ú⁄≈ ˘ ‹≈Á» Ú◊∆ Íπº· ⁄Û∑∆ ‘ج∆ √∆Õ ’¬∆ Ú≈∆ ‘∂·Ò∆ ‹≈ Á∂ ¡≈ÁÓ∆ Á∆ «√ΠȘ ÍÀ ‹≈‰ È≈Ò ‘∆ ÷≈‰≈ «Ìº«‡¡≈ ‹ªÁ≈ √∆Õ ““‹≈ª Á≈ ¡≈Í√ «Ú⁄ Í»È Ì≈¬∆⁄≈≈ ω √’‰≈ È≈ÓπÓ«’È √∆ ¡Â∂ ‘π‰ Ú∆ ÓπÓ«’È ˛, «’™«’ Úº÷∆¡ª Úº÷∆¡ª ‹≈ª Á∂ ¡≈Í√ «Ú⁄ √ªfi≈ ÌØ‹È ’È Á∂ «÷Ò≈Î È≈ Í≈ ’∆Â∆¡ª ‹≈ √’‰ Ú≈Ò∆¡ª ’Ó-’ª‚∆ Ø’ª ‹≈Â-Í≈ Á∆ ωÂ Á≈ ‘∆ «¬’ ¡√»Ò ˛Õ”” «¬È∑ª ’Û∆¡ª Ø’ª Á∂ ¿πÒ‡ ı≈Ò√≈ ÁÒ Á∂, øÿ∂«‡¡ª √Ó∂ √≈∆¡ª ‹≈ª Á∂ ÓÀ∫Ï «’√∂ Ú∆ ÓÈ≈‘∆ ÂØ∫ Ï◊À √ªfi∂ Òø◊ ÂØ∫ ÷≈‰≈ ÷ªÁ∂ √ÈÕ Òø◊ Á∆ √ø√Ê≈, «‹Ê∂ «¬’∂ Í≈ «Ú⁄Ø∫ ¡Â∂ «¬’∂ Í≥◊ «Ú⁄ ÏÀ· ’∂ ÌØ‹È ’∆Â≈ ‹ªÁ≈ ˛, «√º÷ √Ó≈‹ «Ú⁄ ‘π‰ º’ ’≈«¬Ó ‘∆ ˛Õ ¡øÂ-‹≈Â∆ ÷≈‰ Í∆‰ ”Â∂ Òº◊∆¡ª Ø’ª ˘ ıÂÓ ’’∂ «√º÷ √Ó≈‹ È∂ “‹≈Â-Í≈ Á∆ ωÂ Á≈ «¬’ ¡√»Ò” ıÂÓ ’ «ÁºÂ≈Õ «‹Ú∂∫ ¡√ƒ «Íº¤∂ Ú∂÷ ¸’∂ ‘ª, «‹√ ‘ºÁ Â’ Í≥Ê «Ú⁄ Ï≈Ï∆ Â∂ Ì≈¬∆⁄≈≈ ’≈«¬Ó ‘Ø«¬¡≈ ¡Â∂ «¬√ Á∂ ÓÀ∫Ïª «Ú⁄’≈ «‹√ Â∑ª ¡≈Í√ «Ú⁄ «¬’º·∂ ÷≈‰-Í∆‰ ”Â∂ Òº◊∆¡ª Ø’ª ıÂÓ ‘ج∆¡ª, ¿π‘ «√º÷ Ò«‘ Á∆ √º⁄Óπº⁄ ‘∆ «¬’ ÚȉÔØ◊ ÍÃ≈ÍÂ∆ √∆ ¡Â∂ «‹√ ‘ºÁ Â’ «√º÷ Ò«‘ «¬√ «ÁÙ≈ «Ú⁄ ’≈ÓÔ≈Ï ‘ج∆, ¿πÂÈ≈ ‘∆ ¿π√ ’≈ÓÔ≈Ï∆ È∂ ¿πÈ∑ª ‹≈Á» Ì∆¡ª ’Ó-’ª‚∆ Ø’ª ¡Â∂ «¬È√≈Ȫ «Ú⁄’≈ Ë≈Ó’ ÓȘ»∆ È≈Ò ’≈«¬Ó ’∆Â∆¡ª ‘ج∆¡ª È≈Ï≈Ï∆ Á∆¡ª ‹Û∑ª ÷Ø÷Ò∆¡ª ’∆Â∆¡ª, ‹Ø ¡À∫‚Ø◊ÀÓ∆ ¡Â∂ ‹≈Â-Í≈Â∆ ‘Ø «ÚÂ’«¡ª Á∆¡ª Ú∆ ‹Û∑ª √ÈÕ

(√) ËøÁ∂ “ÈÀ√Î∆Ò‚” È∂ √ͺه ’∆Â≈ ˛ «’ Ëø«Á¡ª È≈Ò √øÏøË ګ‘Ó Â∂ «ÿ‰≈ «¬√ ‘ºÁ Â’ «’√∂ Á≈ ‹≈Â-Í≈Â∆ 26

Á‹≈-ÏÁ‹∆ «Ú⁄ Á‹≈ «ÈÙ«⁄ ’Á∂ ‘ÈÕ ““’ج∆ Ú∆ ÏÃ≈‘Ó‰ ‹ª ≈‹Í»Â Ì≈Ú∂∫ «’øÈ≈ Ú∆ ‘∂·ª «’¿π∫ È≈ «‚º«◊¡≈ ‘ØÚ∂, Íπ≈‰∂ Ëø«Á¡ª ˘ Ï‘π ÿº‡ ¡Í‰≈™Á≈ ˛Õ”” ‘π«Ù¡≈Íπ Á∂ “√«‘ø√” «Í¤Ò∆¡ª ÁØ ‹ª «ÂøÈ Í∆Û∑∆¡ª ÂØ∫ Í«‘Òª ≈‹Í»Â ‘πÁ ø ∂ √È, Í ‘π‰ È‘ƒ ‘∂ «’™«’ ¿πÈ∑ª È∂ ¡≈¬∆¡ª Úª◊ø» √Ϙ∆¡ª ¿π◊≈¿π‰∆¡ª Ù»» ’ «ÁºÂ∆¡ª ‘ÈÕ Í≥‹≈Ï Á∂ ≈‹Í»Â ““‘ «’√Ó Á∆ ‘ºÊª Á∆ «Ó‘È ˘ ÿ‡∆¡≈ ’øÓ √ÓfiÁ∂ ‘È, ¡≈͉∂ ‘ºÊƒ ‘Ò Ú≈‘π‰ ˘ Ú∆Õ ’ج∆ Ï‘π ‘∆ «˜¡≈Á≈ ◊∆Ï ≈‹Í»Â ÷πÁ ‘Ò Ú≈‘πøÁ∂ ‘ÈÕ”” Í≥‹≈Ï Á∆¡ª Í‘≈Û∆¡ª Á∂ ≈‹Í»Âª «Ú⁄, ““‘Ò Ú≈‘π‰ Á∂ «÷Ò≈Î «ÿ‰≈ √Ì È≈ÒØ∫ ‚»øÿ∆ «ÿ‰≈ ˛Õ «¬’ Ú≈ Ú∆ ¡≈Í ‘Ò Ú≈‘π‰≈ ¡À√≈ ’ÁÓ ˛ ‹Ø Ú≈Í√ È‘ƒ ‘Ø √’Á≈Õ «¬√ Á∆ ¿πÒøÿ‰≈ ’È Ú≈Ò∂ Á∆ «ÚÙ∂Ù ¡«Ë’≈ª Ú≈Ò∆ Íπ˜∆ÙÈ ıÂÓ ‘Ø ‹ªÁ∆ ˛Õ ¿π√ ˘ Á»‹∂ Á‹∂ Á≈ ≈‹Í»Â Óø«È¡≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ”” ≈‹Í»Âª Úª◊ ÏÃ≈‘Ó‰ Ú∆ ‘Ò Ú≈‘π‰ ˘ ÿ‡∆¡≈ ’øÓ √ÓfiÁ∂ ‘ÈÕ «√º÷ √Ó≈‹ «Ú⁄ Á√ª È‘πø¡ª Á∆ ËÓ Á∆ «’ ¿πµÂ∂ ˜Ø «ÁºÂ≈ «◊¡≈ ˛Õ «√º÷ ‹º‡ ˘ ¡≈Í Ú≈‘∆’≈ «’√≈È ‘؉ ¿πµÂ∂ Ó≈‰ ˛Õ ¿π‘ ¡≈͉∂ ¡≈Í ˘ «’√∂ Ú∆ Â∑ª ≈‹Í»Â ÂØ∫ ÿº‡ È‘ƒ √ÓfiÁ≈Õ ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ «Ú⁄ Â÷≈‰ ˘ “«Í≥‚ Á≈ ¡√Ò∆ ’Ó∆‰” √Ó«fi¡≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ Í «√º÷ª Á∆¡ª Ï≈ª «Ó√Òª «Ú⁄Ø∫ «¬’ «Ó√Ò ≈Ó◊Û∑∆¡ª Á∆ √∆Õ ¡º‹ Ú∆ ≈Ó◊Û∑∆¬∂, «√º÷ √Ó≈‹ Á≈ ‹º‡ª È≈ÒØ∫ ÚË∂∂ ÷πÙ‘≈Ò «‘º√≈ ‘ÈÕ ‘∂·Ò∆¡ª ‹≈ª «Ú⁄Ø∫ ¡≈¬∂ ‹º√≈ «√øÿ È∂ «√º÷ √Ó≈‹ Á∆ Ï‘π ’≈ÓÔ≈Ï∆ È≈Ò ¡◊Ú≈¬∆ ’∆Â∆Õ

(‘) ‹≈Â-Í≈Â∆ ’Áª ˘ ¿πÒ‡‰≈ “√Î≈¬∆ Á≈ ’øÓ ’È Ú≈Ò∂” Í≥‹≈Ï Á∆ √Ì ÂØ∫ ¤∂’∆ ‘ج∆ ‹≈ ‘È, «‹È∑ª Á≈ Ȫ ¡≈Ó ÂΩ ”Â∂ Ù»Á ÙÏÁ ÂØ∫ «Ú◊Û ’∂ Ï«‰¡≈ √Ó«fi¡≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ «¬√ ’’∂ «¬‘ Í≥‹≈Ï Á∆ √Ì ÂØ∫ Ì«Ù‡∆ ‘ج∆ ‹≈ ÓøÈ∂ ‹ªÁ∂ √ÈÕ «’√∂ ¿πÍÒ∆ ‹≈ Á∂ ÏøÁ∂ È≈Ò «¬È∑ª Á∆ ¤Ø‘ Ú∆ ¿π√ ˘ «Ìº‡ Á∂∫Á∆ √∆Õ ‹ÁØ∫ «¬√ ‹≈ Á∂ ÏøÁ∂ «√º÷ ω ‹ªÁ∂ ¡’»Ï [email protected]

ª ¿πÈ∑ª ˘ Ú«‚¡≈¿π‰ Ò¬∆ “øÿ∂‡∂” Á≈ «ıÂ≈Ï «ÁºÂ≈ ‹ªÁ≈, ¿π√∂ Â∑ª «‹Ú∂∫ ¡º‹’Ò∑ ‘∂·Ò∆¡ª ‹≈ª ˘ “‘∆‹È” «’‘≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ “øÿ∂‡≈ ◊π» ’≈ Ï∂‡≈”, ¡Ê≈ øÿ∂‡≈ ◊π» Á≈ ÍπºÂ ˛, Á∆ ’‘≈Ú Í≥‹≈Ï «Ú⁄ ¡≈Ó ÍÃ⁄ºÒ ‘ÀÕ «¬‘ ’‘≈Ú «¬’ «ÈÙ≈È∆ ˛ ‹Ø ˜≈«‘ ’Á∆ ˛ «’ «√º÷ Ò«‘ È∂ ¿πÈ∑ª Á∂ πÂÏ∂ ˘ «’øÈ≈ ¿πÍ ¸º’‰ Á≈ ‹ÂÈ ’∆Â≈Õ ¡√ƒ Ú∂÷ ¸º’∂ ‘ª «’ øÿ∂‡∂ (¿π‘ ÏøÁ∂ «‹È∑ª Á∆ ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ «Ú⁄ ¤Ø‘ È≈ ’∂ÚÒ, ¡≈ÁÓ∆ ˘ «Ìº‡ Á∂∫Á∆, ÏÒ«’ ‹Ø ¿π√ Á∂ ‘ºÊ ÷≈‰-Í∆‰ Ú≈Ò∆ ⁄∆˜ ‘πøÁ∆, ¿π√ ˘ Ú∆ «Ìº‡ Á∂∫Á∆) ı≈Ò√≈ ÁÒ Á∂ ÏÃ≈‘Ó‰ª, ÷ºÂ∆¡ª, ‹º‡ª Â∂ ‘Ø ‹≈ª ÂØ∫ ¡≈¬∂ ÓÀ∫Ïª È≈Ò È≈ ’∂ÚÒ √ªfi≈ ÌØ‹È ’Á∂ √È ÏÒ«’ Ì≈-Ì≈ √Ófi∂ ‹ªÁ∂ √ÈÕ ‹ÁØ∫ ÂÈ≈ ÁÒ (÷≈Ò√≈ ÁÒ Á∂ ÈΩ‹Ú≈Ȫ Á≈ ‹Ê≈) Í≥‹ ‹«Ê¡ª «Ú⁄ Úø«‚¡≈ «◊¡≈, ª «¬’ ‹Ê∂ Á≈ ‹Ê∂Á≈ Ï∆ «√øÿ øÿ∂‡≈ √∆Õ Á»√∂ ⁄≈ ‹«Ê¡ª Úª◊ «¬√ ‹Ê∂ ˘ Ú∆ ¡’≈Ò Âı ÂØ∫ «¬’ fiø‚≈ «ÁºÂ≈ «◊¡≈Õ «¬√ Â∑ª ¿πÈ∑ª ˘ Á»«‹¡ª È≈Ò Ï≈Ï∆ Á≈ Á‹≈ «ÁºÂ≈ «◊¡≈Õ ‹ÁØ ¡≈Ò≈ «√øÿ È∂ ı≈Ò√≈ ÁÒ Á∆ ÓÁÁ È≈Ò ÓÒ∂’؇Ò≈ Á∆ ¯Ω‹ ˘ ‘≈«¬¡≈, ª ¿π√ È∂ Ó≈‰ Ú‹Ø∫ ı≈Ò√≈ ÁÒ ˘ ÿØÛ∂ Í∂Ù ’∆Â∂Õ «¬‘ Ó≈‰ ÒÀ‰ Ò¬∆ ı≈Ò√≈ ÁÒ È∂ Ï∆ «√øÿ øÿ∂‡≈ ˘ ¸‰ ’∂ √Ì ÂØ∫ Í«‘Ò «ÁºÂ∆Õ ‹ÁØ∫ «¬È’Ò≈Ï∆ ‹ØÙ ·ø„≈ ÍÀ «◊¡≈ ª ı≈Ò√∂ ÂØ∫ Ï≈¡Á Á∂ √Ó∂∫ «Ú⁄ ¿πÈ∑ª È≈Ò «Î Í«‘Òª Ú◊≈ «ÚÂ’≈ ‘؉ Òº◊ «Í¡≈Õ «¬’ Â∆’∂ È≈Ò «¬‘ «Íº¤Ø∫ ÍÀÁ≈ ‘Ø«¬¡≈ «ÚÂ’≈, ÷≈Ò√≈ √Ó∂∫ «Ú⁄ Ò«‘ Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ ˘ ¿πÿ∂ÛÁ≈ ˛Õ «¬‘ ·∆’ ˛ «’ ◊π»¡ª ÂØ∫ Ï≈¡Á Ò«‘ Á∆ ¡≈ÁÙ’ ⁄Û∑ «√Î Í≥fiºÂ √≈Ò Á∂ ’∆Ï ‘∆ ’≈«¬Ó ‘∆, Í ¡≈ÁÙ’ √«Í‡ Á∆ ◊πº‚∆ Ï‘πÂ∂ ÒøÓ∂ √Ó∂∫ Â’ ÿº‡ ‘∆ ⁄Û∑∆ «‘øÁ∆ ˛Õ √ø√≈ Á∂ «¬«Â‘≈√ «Ú⁄ √≈˘ ¡À√∆ ’ج∆ «Ó√≈Ò È˜ È‘ƒ ¡≈™Á∆ «‹Ê∂ «’√∂ Ò«‘ Á∂ Ï≈È∆¡ª Á∂ Ï∆ ‹≈‰ «Íº¤Ø∫ ’ج∆ ¡⁄≈È’ Ò«‘ ¡≈͉∆ ÙπºË √«Í‡ «¬√ È≈ÒØ∫ ÚË∂∂ √Ó∂∫ Ò¬∆ ’≈«¬Ó º÷ √’∆ ‘ØÚ∂Õ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

¡√ƒ øÿ∂«‡¡ª Á∆ «Ó√≈Ò «¬√ ’’∂ Ò¬∆ ˛ «’ «¬‘ √Ì ÂØ∫ ‘∂·Ò∆ ‹≈ √∆ «‹√ «Ú⁄Ø∫ «√º÷ Ò«‘ Á∆ ÌÂ∆ ‘ج∆Õ ¿πÈ∑ª Á∆ «Ó√≈Ò ÂØ∫ «¬‘ ÚË∂∂ ⁄ø◊∆ Â∑ª ¿πÿÛÁ≈ ˛ «’ «√º÷ Ò«‘ È∂ «’Ú∂∫ È∆Ú∆¡ª ‹≈ª Á≈ Á‹≈ ¿πµ⁄≈ ’∆Â≈Õ Í ÓΩ‹»Á≈ «√º÷ Í≥Ê «Ú⁄ √Ì ÂØ∫ ÚºË «◊‰Â∆ ‹º‡ª Á∆ ˛ ¡Â∂ «√º÷ Ò«‘ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ ‘Ø ’∂ ¡≈͉≈ Ì≈¬∆⁄≈’ πÂÏ≈ ¿πµ⁄≈ ’È «Ú⁄ √Ì ÂØ∫ ÚºË Î≈«¬Á≈ «¬È∑ª ¿π·≈«¬¡≈Õ «¬√ Á≈ «¬’ Úº‚≈ ’≈È «¬‘ ˛ «’ ‹º‡ª È∂ ¡≈͉≈ ¿πµ⁄≈ ‘Ø«¬¡≈ Á‹≈ √øÌ≈Ò∆ º«÷¡≈, Í øÿ∂«‡¡ª È∂ È‘ƒ √øÌ≈«Ò¡≈Õ ¡º‹’Ò∑ «√º÷ Í≥Ê «Ú⁄ ‹º‡ª Á≈ ‹Ø ¿πµ⁄≈ Ì≈¬∆⁄≈’ Á‹≈ ˛, ¿π‘ ¡≈͉∂ ¡≈Í ¿πµ⁄≈ È‘ƒ √∆ ‘Ø «◊¡≈ «¬‘ «√º÷ Ò«‘ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ ‘؉ ’’∂ ¿πµ⁄≈ ‘Ø«¬¡≈Õ «¬√ Á≈ ÍÂ≈ ª Ò◊Á≈ ‘À ‹∂ «√º÷ Ò«‘ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ ‘؉ ÂØ∫ Í«‘Òª Á∂ ¿πÈ∑ª Á∂ Ì≈¬∆⁄≈’ Á‹∂ ÚºÒ fi≈ Ó≈∆ ‹≈¬∂Õ 836 ¬∆√Ú∆ «Ú⁄ «¬’ ¡Ï∆ ◊ÚÈ È∂ ¿πÈ∑ª (‹º‡ª) ˘ ‹˜∆¡≈ ¡Á≈ ’È Ò¬∆ ÏπÒ≈«¬¡≈Õ È∆⁄Â≈ Á∆ «ÈÙ≈È∆ Ú‹Ø∫ ¿πÈ∑ª ˘ È≈Ò «¬’ ’πºÂ≈ «Ò¡≈¿π‰ Á≈ ‘π’Ó Ú∆ √∆Õ «¬√ ÂØ∫ Í«‘Òª Á∆ ÏÃ≈‘Ó‰∆ ‘’»Ó È∂ Ú∆ ¿πÈ∑ª ¿πµÂ∂ «¬‘Ø Ù Ò≈¬∆ ‘ج∆ √∆Õ ¡ÒÏ»È∆ ([email protected]@) Á≈ «Èº‹∆ ‹Ï≈ Ò≈‘Ω Á∂ «¬Ò≈’∂ Â’ √∆Ó √∆Õ ¿π√ È∂ ‹º‡ª Ï≈∂ «Ò«÷¡≈ ˛ «’ ““«¬‘ ‚ø◊ Í≈Ò‰ Ú≈Ò∂, È∆Ú∂∫ Ù»Á ‘ÈÕ””* Á«Ï√Â≈È-¬∂-Óπ˜≈«‘Ï (ACEE) Á≈ Ò∂÷’ «√º÷ª Ï≈∂ Ú‰È ’«Á¡ª «Ò÷Á≈ ˛ «’ ‹º‡ ÚÀÙª Á∆ √Ì ÂØ∫ ‘∂·Ò∆ ‹≈ ‘ÈÕ «¬√ Íπ˜∆ÙÈ Á∂ ¡ÀÈ ¿πÒ‡, «√º÷ Ò«‘ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ ‘؉ «Íº¤Ø∫, ““«√º÷ª Á∂ ≈‹ «Ú⁄ ‹º‡, ≈‹Í»Âª ¿πÂ∂ Ì≈» ‘Ø ◊¬∂Õ”” («√º÷ ‹º‡) ≈‹Í»Âª Á∆ ¡≈͉∂ Á‹∂ Á∆ Úº‚∂ ‘؉ Á∆ ˛∫’Û ˘ È‘ƒ √‘≈Á∂ √ÈÕ ¿π‘ «¬√ ’’∂ Ú∆ ≈‹Í»Âª È≈Ò È≈˜ √È «’ ≈‹Í»Â ı≈Ò√∂ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ ‘Ø ’∂ ‹º‡ª Á∂ Ï≈Ï È‘ƒ ‘؉≈ ⁄≈‘πøÁ∂ √ÈÕ «¬√ ’’∂ «‹ºÊ∂ Ú∆ ¡Â∂ ‹ÁØ∫ Ú∆, ¿πÈ∑ª (‹º‡ª) Á∂ ‘ºÊ Â≈’ ¡≈¬∆, *

Ifran Habib; Panjab Past & Present (1976) P. 95.

27

¿πÈ∑ª È∂ ≈‹Í»Âª ˘ Âø◊ ’∆Â≈Õ (‹º‡) ¡≈͉∂ «√º÷ ‹º‡ ‘؉ Á∂ πÂÏ∂ ˘ Úº‚∂ ÂØ∫ Úº‚∂ ≈‹Í»Â È≈ÒØ∫ ¿πµ⁄≈ √ÓfiÁ∂ √ÈÕ «√º÷ ‹º‡ª Á≈ πÂÏ≈ «√º÷ Ò«‘ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ ‘؉ ’’∂ ¿πµ⁄≈ ‘Ø«¬¡≈Õ «¬‘ ‘’∆’ ª √ͺه ‘πøÁ∆ ˛ ‹∂ «√º÷ «¬Ò≈’∂ Á∂ «√º÷ ‹º‡ª Á∂ πÂÏ∂ Á≈ ◊Úª„∆ «¬Ò≈«’¡ª Á∂ ˆÀ-«√º÷ ‹º‡ª Á∂ πÂÏ∂ È≈Ò Óπ’≈ÏÒ≈ ’∆Â≈ ‹≈¬∂Õ Í‘≈Û Á∂ È≈Ò Ò◊Á∂ Í»Ï ÚºÒ Á∂ Â≈¬∆ Á∂ «¬Ò≈«’¡ª Á∂ ˆÀ-«√º÷ ‹º‡ª Ï≈∂ «¬Ï‡√È ¡≈͉∆ ÓÁÓÙπÓ≈∆ Á∆ «ÍØ‡ (AHHA) «Ú⁄ «Ò÷Á≈ ˛ : ““«‹È∑ª ’Ï∆«Ò¡ª Ï≈∂ ÓÀ∫ ‘π‰ «Ò÷‰ Òº◊≈ ‘ª ¿πÈ∑ª Á∂ √πÌ≈¡ ¡Â∂ Íπ˜∆ÙÈ «Ú⁄ («√º÷ «¬Ò≈’∂ Á∂ «√º÷ ‹º‡ª È≈ÒØ∫) ’ج∆ ı≈√ Ú÷∂Úª È‘ƒÕ «√Ú≈«¬ «¬√ Á∂ «’ ¿πÈ∑ª ˘ «√¡≈√∆ ¡«‘Ó∆¡Â ’Á∂ È‘ƒ «ÓÒ∆, ‹Ø ı≈Ò√∂ «Ú⁄ «√º÷ ‹º‡ª ˘ «ÓÒ∆ ‘ج∆ √∆Õ «√º÷ª Á∂ «¬Ò≈’∂ «Ú⁄ ‹º‡ª Á∆ «√¡≈√∆ Íπ˜∆ÙÈ «¬ÂÈ∆ ¿πµ⁄∆ √∆ «’ ¿π‘ ≈‹Í»Â ¡÷Ú≈¿π‰≈ Í√øÁ È‘ƒ ’Á∂ √ÈÕ Í‘≈Û∆¡ª Á∂ È≈Ò Ò◊Úƒ Â≈¬∆ Á∂ «¬Ò≈’∂ «Ú⁄ ≈‹Í»Âª Á≈ Á‹≈ ¬∂È≈ ¿πµ⁄≈ ˛ «’ ‹º‡ «¬‘ ¡≈√ ‘∆ È‘ƒ ’ √’Á∂ «’ ¿π‘ ¡≈͉∂ ¡≈Í ˘ ’Á∂ ≈‹Í»Â ¡÷Ú≈ √’‰Õ”” ¬∂√∂ Â∑ª Í≥‹≈Ï Á∂ Áº÷‰∆ Í»Ï∆ «˜«Ò∑¡ª Á∂ ‹º‡ ““Ó≈ÒÚ∂ Á∂ Úº‚∂ «√º÷ ‹º‡ª ’Ï∆«Ò¡ª È≈ÒØ∫ «√Ú≈«¬ ËÓ Á∂ ‘Ø «’√∂ Â∑ª Ú∆”” Úº÷∂ È‘ƒÕ Í ‘π‰ Â’, ÏÂ≈ÈÚ∆ ≈‹ Á∂ «Í¤Ò∂ √Ó∂∫ º’ Ú∆ ¿π‘ ≈‹Í»Âª Á∂ ‘∂·ª Ú◊Á∂ ‘∂ ‘ÈÕ ““≈‹Í»Âª Á∂ Íπ≈‰∂ ⁄Û∑ Á∂ «ÁȪ «Ú⁄, ≈‹Í»Â ‹º‡ª ˘ ͺ◊ È≈Ò «√ È‘ƒ ’º‹‰ «ÁøÁ∂ √È, ¡Â∂ ‘π‰ º’ Ú∆ ¡≈͉∂ «Íø‚ª «Ú⁄ ≈‹Í»Â È∆Ú∆¡ª ‹≈ª ˘ Ò≈Ò ’ºÍÛ∂ ‹ª Òº’ Á∂ Áπ¡≈Ò∂ ÷πºÒ∑∂ ’ºÍÛ∂ È‘ƒ Í≈¿π‰ Á∂∫Á∂Õ”” ͺ¤Ó∆ Í≥‹≈Ï «Ú⁄ Óπ√ÒÓ≈Ȫ Á∆ Ï‘π«◊‰Â∆ ˛, Í ¿πÊ∂ Ú∆ ‹º‡ ˘ ÿ‡∆¡≈ È√Ò √Ó«fi¡≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ ’∂∫Á∆ ¡Â∂ Í»Ï∆ Í≥‹≈Ï Á∂ ‹º‡ È≈ÒØ∫ ¿π√ Á∆ Íπ˜∆ÙÈ ¬∂Ê∂ È∆Úƒ ˛Õ ¡√ƒ «¬‘ «Ó√≈Òª «√º÷ ‹º‡ª Á∂ ¡≈͉∂ πÂÏ∂ Á∂ Úº‚≈ ‘؉ Á∂ ¡«ÌÓ≈È ˘ ‹≈«¬˜ Áº√‰ Ò¬∆ È‘ƒ Á∂ ‘∂, «’™«’ (Ï≈’∆ Á∂÷Ø √¯≈ [email protected] ”Â∂) ¡’»Ï [email protected]

Ï≈Ò ÎπÒÚ≈Û∆ ¡≥«ÓàÏ⁄È ÁÁÀ ÁØ√π È Á∂¿» «’√À ÁØ√π ’øÓ≈ ¡≈Í«‰¡≈® ‹Ø ÓÀ ’∆¡≈ √Ø ÓÀ Í≈«¬¡≈ ÁØ√π È Á∆‹À ¡Ú ‹È≈® (≈◊ ¡≈√≈ Ó: 1, ͇∆, 433) ¡Ê : ÓÀ∫ «’√∂ ‘Ø ˘ ÁØÙ «’¿π∫ «Á¡ª, ÁØ٠ª Ó∂∂ ¡≈͉∂ ’Óª (’øÓª) Á≈ ˛Õ ‹Ø ÓÀ∫ ’∆Â≈ ˛, ¿π√ Á≈ ÎÒ ÓÀ˘ «ÓÒ «◊¡≈ ˛, «¬√ Ò¬∆ ‘ØȪ ÓÈπº÷ª ˘ ÁØÙ È‘ƒ Á∂‰≈ ⁄≈‘∆Á≈Õ ÍÁ ¡Ê : Á∂¿»óÁ∂¿»∫, ÓÀ∫ «Á¡ªÕ ’øÓ≈ó’Óª, ’∆Â∂ ’øÓªÕ ¡Ú ‹È≈ó‘Ø ÓÈπº÷ª ˘Õ ’∆¡≈ó’∆Â≈ ˛ (‹ª ’Á≈ ˛)Õ Í≈«¬¡≈óÍ≈ «Ò¡≈ ˛Õ «√º«÷¡≈ : «‹‘Ø «‹‘∂ ’øÓ ¡√ƒ ’Á∂ ‘ª, ¿π‘Ø «‹‘≈ ÎÒ √≈˘ «ÓÒÁ≈ ˛Õ «¬√ Ò¬∆ ‹∂ √π÷∆ «‘‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ ‘ª ª √≈˘ ⁄ø◊∂ ‹ª ÌÒ∂ ’øÓ ‘∆ ’È∂ ⁄≈‘∆Á∂ ‘ÈÕ

‹∂’ ‹∆¡ª◊∂, ‹∆¡ª◊∂ ¡‰÷ Á∂ È≈Ò

ˆ˜Ò óÌ≈¬∆ «ÈÓÒ «√øÿ “ı≈Ò√≈”*

Á ÷Û∑∆ Â∂∂ ’ª ÓÀ∫ Áπ¡≈ Ó≈Ò’≈Õ «Óº·∆ Òº◊∂ Â∂∆ √Á≈ ¬∆ ˜≈ Ó≈Ò’≈Õ

ó¡ÚÂ≈ «√øÿ “¡‰‹≈‰”

¡√ƒ ÍπºÂ ‘ª ◊π» Á√Ó∂Ù ‹∆ Á∂, √Á≈ √º⁄ Á∂ ͺ÷ ”Â∂ ¡ÛÈ Ú≈Ò∂Õ

Ó∂∂ ⁄≈∂ Í≈√∂ ’»Û Á≈ ‘È∑∂≈ ¬∆ ‘È∑∂≈, ’ ⁄≈ȉ≈, «Ú÷≈ Á∂ ÓÀ˘ ≈‘ Ó≈Ò’≈Õ

Á∂Ù ’ΩÓ Â∂ ËÓ Á∆ ÙÓ∑ª ¿πµÂ∂, ¡√ƒ Úª◊ ÍÂø«◊¡ª √ÛÈ Ú≈Ò∂Õ

Â∂∂ ⁄Ȫ ”Â∂ „«‘ ’∂ Á≈Â≈ ’ª ¡˜Ø¬∆, Ó∂∂ Ó≈¯ ’ƒ √≈∂ ¬∆ ◊πÈ≈‘ Ó≈Ò’≈Õ Ï∂Û∆ ÓøfiË≈ «Ú⁄ Ó∂∆ «‚º’∂-‚ØÒ∂ ÷≈Ú∂, ÏøÈ∂ Ò≈ Á∂ «¬‘˘ ω ’∂ ÓÒ≈‘ Ó≈Ò’≈Õ

¡√ƒ ‚Á∂ È‘ƒ ’Á∂ Ú∆ ÓΩ ’ØÒØ∫, ‘º√ ‘º√ ’∂ ⁄÷Û∆¡ª ⁄Û∑È Ú≈Ò∂Õ

˜º∂ ˜º∂ «Ú⁄ «Á√∂ ÓÀ˘ Â∂≈ ‘∆ ˜‘», ¡À√∆ «Ó‘ Ú≈Ò∆ ’ Á∂ «È◊≈‘ Ó≈Ò’≈Õ

√∆√ º÷ ’∂ ¡≈͉∆ ÂÒ∆ ¿πµÂ∂, ◊Ò∆ Ô≈ Á∆ Î∂ ‘ª ÚÛÈ Ú≈Ò∂Õ

Ì∂÷∆, Ì∂÷ ͬ∂ ’Ó≈¿π∫Á∂ ⁄ØÒ≈ √≈˪ Ú≈Ò≈ Í≈ ’∂, Â∂∂ Í≥Ê ˘ Ú∆ Ò≈¬∆ ‹ªÁ∂ „≈‘ Ó≈Ò’≈Õ

¡√ƒ ‹ÈÓ∂ ‘ª ÷ø‚∂ Á∆ Ë≈ «Úº⁄Ø∫, ÚË∂ ÎπºÒ∂ ‘ª ¡√ƒ «’Í≈È Á∂ È≈ÒÕ

“ÊÒ∆ Ú≈ÒÛ∂” Á∂ ÒϪ ¿πµÂ∂ Ȫ Â∂≈ ‘ØÚ∂, ‹ÁØ∫ «È’Ò∂ ¡÷∆∆ Ó∂≈ √≈‘ Ó≈Ò’≈Õ

‹∂’ ‹∆¡ª◊∂, ‹∆¡ª◊∂ ¡‰÷ Á∂ È≈ÒÕ ‹∂’ Óª◊∂, Óª◊∂ Ù≈È Á∂ È≈ÒÕ

* «Í≥‚ ÊÒ∆ ÷πÁ (ØÍÛ), ÓØÏ≈: HDBGEEGBAC

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

28

¡’»Ï [email protected]

‹Ø◊ ‹π◊«Â «¬Ú Í≈¬∆¡À ó√Ï‹∆ «√øÿ*

‹◊Â-◊π» √Ã∆ ◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ Á≈ Ú≈‘ ¡≈͉∆¡ª ¿πÁ≈√∆¡ª √Ó∂∫ ‹Ø◊∆¡ª Â∂ ’øÈÍ≈‡∂ È≈ʪ È≈Ò «Í¡≈ ˛Õ ◊Ø÷ÓÂ∂ «‹√˘ ‘π‰ ◊π» ‹∆ Á∆ ⁄È ¤Ø‘ ÍÃ≈Í ‘؉ ¿πÍø ¡º‹’ºÒ∑ È≈È’ÓÂ≈ «’‘≈ ‹ªÁ≈ ˛, «Ú÷∂ ◊π» ‹∆ Á∆ «√ºËª È≈Ò ◊ØÙ‡∆ ‘ج∆ √∆Õ ◊π» ‹∆ È∂ ◊Ø÷ È≈Ê Á∂ ⁄∂Ò∂ Ìø◊ È≈Ê ˘ ¿πÍÁ∂Ù «ÁºÂ≈ √∆Õ ¿π‘Ȫ ‹Íπ ‹∆ √≈«‘Ï «Ú⁄ ¿π‘Ȫ ÚÒØ∫ ¡Í‰≈¬∂ ‘· ‹Ø◊ Á≈ «˜’ ’∆Â≈ ˛, «‹√ Á≈ ¡«Ë¡≈ÂÓ’ ‹∆ÚÈ È≈Ò Á» Á≈ Ú∆ «ÙÂ≈ È‘ƒÕ ◊π» ‹∆ Á∂ √Ó∂∫ ÂØ∫ Í«‘Òª Ú∆ Í≥‹≈Ï *«Í≥‚ fiºÓ‡, ‚≈’: «¬¡≈Ò∆ ’Òª, «˜Ò∑≈ ´«Ë¡≈‰≈ó[email protected] ÓØ: [email protected]@BEB

¡Â∂ «¬√Á∂ ¡≈Ò∂ Áπ¡≈Ò∂ Á∂ «¬Ò≈«’¡ª ”⁄ ‹Ø◊∆¡ª Â∂ È≈ʪ Á≈ ÒØ’ª ”Â∂ ÏÛ≈ ¡√ √∆Õ ¿π‘ ÒØ’ª ˘ ÌÓ≈ ’∂ ¿π‘Ȫ ÂØ∫ ¡øÈ Í≈‰∆ ÒÀ ‹ªÁ∂ √ÈÕ «¬È∑ª Á≈ Í«‘≈Ú≈ ◊ØÁÛ∆ ‘πøÁ≈, «√øŸ∆ Ú‹≈¿π∫Á ∂ ,∂ ¡≈͉∂ «Í≥‚∂ ”Â∂ «ÏÌ»Â∆ (√Ú≈‘) ÓÒÁ∂, √≈∆ √≈∆ ≈ ˻‰∆¡ª ÂÍ≈¿π∫Á∂, «Í≥‚ª ”⁄ ‹≈ ’∂ ÓÛ∑∆¡ª Ó√≈‰ª ”⁄ ‹≈ √Ó≈Ë∆¡ª Ò≈¿π∫Á∂Õ «¬‘ Ë≈«Ó’ √Ê≈Ȫ Á∆ Ô≈Â≈ Ú∆ ’Á∂ √ÈÕ ‹Ø◊ Á≈ ¡√Ò ÓÂÒÏ Âª ÍÓ≈ÂÓ≈ È≈Ò «ÓÒ≈Í ˛Õ «¬‘ ◊ØÁÛ∆ Í≈¿π∫«Á¡ª, ‘ºÊ ”⁄ ‚ø‚≈ ÎÛÈ È≈Ò ‹ª √∆ ”Â∂ √π¡≈‘ ÓÒ‰ È≈Ò ÍÓ≈ÂÓ≈ È‘ƒ «ÓÒÁ≈Õ ’øȪ ”⁄ ÓøπÁª Â∂ «√ ÿØÈ-ÓØÈ ’È È≈Ò Ú∆ ÍÓ≈ÂÓ≈ ÁÙÈ È‘ƒ

«ÁøÁ≈Õ ÍÓ≈ÂÓ≈ Á≈ «ÓÒ≈Í Âª ÍÃ≈‰∆ Ó≈«¬¡≈ «Ú⁄ «‘ ’∂ Ú∆ ‹∂ Ó≈«¬¡≈ ÂØ∫ «ÈÒ∂Í ‹∆ÚÈ ‹∆Ú∂ Â∂ ÍÃÌ» È≈Ò ‹π«Û¡≈ ‘∂, ª ‘∆ ‘πøÁ≈ ˛Õ «È∆¡ª ◊ºÒª È≈Ò ÍÓ≈ÂÓ≈ È≈Ò «ÓÒ≈Í √øÌÚ È‘ƒÕ √Ø ¿π‘∆ ÓÈπº÷ ‹Ø◊∆ ¡÷Ú≈ √’Á≈ ˛ ‹Ø √ÌȪ ˘ «¬’ √Ó≈È √Ófi∂Õ Áπ«È¡≈Ú∆ ’øÓ-’≈ ’Á∂ √Ó∂∫ «Ú’≈ª ÂØ∫ Á» ‘∂Õ ¡≈͉∂ ÓÈ ˘ «‹ºÂ ÒÚ∂Õ √≈∆ «√ÃÙ‡∆ ˘ ¡≈͉≈ «ÓºÂ √Ófi∂Õ «¬‘ ‘∆ ˛ ¡√Ò ‹Ø◊ ª ‘∆ ª ◊πÏ≈‰∆ ’«‘øÁ∆ ˛ : ¡ø‹È Ó≈«‘ «Èø‹«È ‘∆¡À, ‹Ø◊ ‹π◊«Â «¬Ú Í≈¬∆¡À® (730)

«√øÿ √Ì≈ Ò«‘ √≈∆ AHÚƒ √Á∆ «Ú⁄ «√º÷, √’≈∆ ˜πÒÓª Á≈ ‡≈’≈ ’È «Ú⁄ πºfi∂ ‘∂Õ «¬√ √Ó∂∫ ◊πÁπ¡≈«¡ª Á≈ ÍÃÏøË ¿πÁ≈√∆ ¡Â∂ «ÈÓÒ∂ √≈Ë»¡ª È∂ ’∆Â≈Õ ¿π‘ ÏÃ≈‘Ó‰∆ ËÓ Á∂ «ÚÙÚ≈√ª ¡Â∂ ∆ª-√Óª ÂØ∫ ÍÃÌ≈«Ú √ÈÕ «¬√ Ò¬∆ «¬‘Ȫ ∆ª-√Óª Á≈ ÍÃ⁄≈ ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄Ø∫ ‘؉ Òº◊≈Õ √Ø, ‘ΩÒ∆-‘ΩÒ∆ «√º÷ ÏÃ≈‘Ó‰∆ «ÚÙÚ≈√ª Â∂ ∆ª √Óª Á≈ «Ù’≈ ‘Ø ◊¬∂Õ Ó‘≈≈‹≈ ‰‹∆ «√øÿ Á∂ ≈‹ √Ó∂∫ Ú∆ ÏÃ≈‘Ó‰Ú≈Á Á≈ ÍÃ⁄≈ ‹≈∆ «‘≈Õ ¡ø◊Ã∂˜∆ ≈‹ √Ó∂∫ ¬∆√≈¬∆¡ª ¡Â∂ ¡≈∆¡≈ √Ó≈‹∆¡ª È∂ «√º÷ª ˘ ¡≈͉∂ ÚºÒ «÷º⁄‰≈ Ùπ» ’ «ÁºÂ≈Õ ¬∆√≈¬∆ Ó Á∂ ÍÃ⁄≈ ÂØ∫ ÍÃÌ≈«Ú ‘Ø ’∂ √øÈ AHGC Á∂ ¡øÌ «Ú⁄ ¡ø«ÓÃÂ√ Á∂ «ÓÙÈ √’»Ò Á∂ ⁄≈ «√º÷ «Ú«Á¡≈Ê∆¡ª È∂ ¬∆√≈¬∆ Ï‰È Á∆ «¬º¤≈ ÍÃ◊‡≈¬∆Õ «¬√ ’’∂ «√º÷ ¡≈◊» ⁄Ω’øÈ∂ ‘Ø ◊¬∂Õ «√º÷ª ˘ Á»‹∂ Óª Á∂ ÍÃ⁄≈ ÂØ∫ Ï⁄≈¿π‰ Ò¬∆, ÎÀÒ∆ ’π∆Â∆¡ª ˘ Á» ’È Ò¬∆ ¡Â∂ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

¡√Ò∆ ◊πÓ«Â Á∂ ÍÃ⁄≈ Ò¬∆ «√º÷ √Á≈ª È∂ Í«‘Ò∆ ¡’»Ï, AHGC ˘ ¡ø«ÓÃÂ√ «Ú⁄ “√Ã∆ ◊π» «√øÿ √Ì≈” È≈Ó Á∆ √ø√Ê≈ ’≈«¬Ó ’∆Â∆Õ «¬√ Á≈ ’øÓ ’πfi «„ºÒ≈ ‘∆ «‘≈Õ «Î Ò≈‘Ω «Ú⁄ AB ÈÚøÏ AHGI ˘ ‘Ø “«√øÿ √Ì≈” ’≈«¬Ó ’∆Â∆ ◊¬∆Õ ˙∆¡À∫‡Ò ’≈Ò‹, Ò≈‘Ω Á∂ ÍÃدÀ√ ◊πÓπ÷ «√øÿ ‹∆ È∂ «¬√ Á≈ Óπº„ Ïø«È∑¡≈Õ Ó◊Ø∫ ¿πÈ∑ª Á∂ È≈Ò «◊¡≈È∆ «ÁºÂ «√øÿ ‹∆ Ò ◊¬∂, ‹Ø «’ «¬’ ÍÃÌ≈ÚÙ≈Ò∆ Ú’Â≈ (ÒÀ’⁄ ’È Ú≈Ò∂) Ò∂÷’ ¡Â∂ ’Ú∆ √ÈÕ ¿π‘ «Ú⁄≈-⁄⁄≈ «Ú⁄ Ú∆ Í»∆ Â∑ª «ÈÍ≥πÈ √ÈÕ «¬È∑ª ÁØ‘ª Ó‘≈È ◊π«√º÷ª È∂ «ÁÈ-≈ «¬’ ’’∂ Ë≈«Ó’, √Ó≈«‹’ Â∂ «Úº«Á¡’ ÷∂Â «Ú⁄ √∂Ú≈ «ÈÌ≈¬∆ ¡Â∂ «√øÿ √Ì≈ «¬’ Ò«‘ ω ’∂, ¡≈͉∂ ¿πÁ∂Ùª «Ú⁄ √¯Ò ‘ج∆Õ ÍÃØ: ◊πÓπ÷ «√øÿ Á∂ ÔÂȪ È≈Ò Í≥‹≈Ï∆ Ì≈Ù≈ ˘ ’≈Ò‹ ͺË ”Â∂ Ó≈ÈÂ≈ «ÓÒ ◊¬∆Õ √øÈ [email protected] «Ú⁄ “«√øÿ √Ì≈” Ò≈‘Ω È∂ Í≥‹≈Ï∆ Á≈ “◊πÓπ÷∆ ¡÷Ï≈” ‹≈∆ ’∆Â≈Õ “√πË≈’” Ó≈«√’ ͺÂ ¡Â∂ 29

“÷≈Ò√≈” ¡÷Ï≈ Ú∆ ⁄Ò≈¬∂ ◊¬∂Õ Ì≈Ú∂∫ ’πfi ÍøÍ≈Ú≈Á∆ Â∂ √È≈ÂÈ∆ «Ú⁄≈ª Á∂ «√º÷ª È∂ «¬√ Ò«‘ Á≈ «ÚØË Ú∆ ’∆Â≈, Í «¬√Á∂ ÍÃÏøË’ ⁄º‡≈È Á∆ Â∑ª ‚‡∂ ‘∂Õ «√º÷∆ ÍÃ⁄≈ Ò¬∆ ¡Â∂ ÁπÙ ÍÃ⁄≈ Á≈ ‹Ú≈Ï Á∂‰ Ò¬∆ ¡÷Ï≈ª «Ú⁄ ËÛºÒÁ ∂ ≈ Ò∂÷ «Ò÷∂ ◊¬∂ ¡Â∂ ’¬∆ Íπ√Â’ª ⁄∆¡ª ◊¬∆¡ªÕ «√øÿ √Ì≈ Ò«‘ Á∂ ÓØ„∆¡ª «Ú⁄Ø∫ √øÈ AHIF «Ú⁄ √: ¡Â «√øÿ ÌÁΩÛ, AHIH «Ú⁄ √: «Ï’Ó «√øÿ ¯∆Á’؇ ¡Â∂ ÍÃØ: ◊πÓπ÷ «√øÿ Â∂ √øÈ [email protected] «Ú⁄ «◊: «ÁºÂ «√øÿ ⁄Û∑≈¬∆ ’ ◊¬∂Õ «¬√ È≈Ò “«√øÿ √Ì≈” Á∆¡ª √◊Ó∆¡ª ’πfi √Ó∂∫ Ó◊Ø∫ Ò◊Ì◊ ıÂÓ ‘∆ ‘Ø ◊¬∆¡ªÕ Í «¬√ Ò«‘ È∂ “◊πÁπ¡≈≈ √πË≈ Ò«‘” Á∆ ȃ‘ º÷ «ÁºÂ∆ √∆Õ «¬√ Áπ¡≈≈ «Ò¡ªÁ∆ ‹≈«◊ÃÂ∆ ’≈È “÷≈Ò√≈ ’≈Ò‹” ¡ø«ÓÃÂ√ Ï«‰¡≈ √∆ Â∂ “⁄∆¯ ÷≈Ò√≈ Á∆Ú≈È Â∂ “Í≥⁄ ÷≈Ò√≈ Á∆Ú≈È” Ì√ΩÛ ‘Ø∫Á «Ú⁄ ¡≈¬∂ √ÈÕ «¬‘ “Ò«‘” ¡º‹ º’ «√º÷ ËÓ Á∂ √∂Ú’ª (Í≥Ê ÁÁ∆¡ª) ˘ ‘¨‰Á∆ ¡≈ ‘∆ ˛Õ ¡’»Ï [email protected]

¡‹Ø’∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ Á∂ √øÁÌ «Ú⁄ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ ÍÃ√ø«◊’Â≈ ÍÃ’≈Ù ’Ω* ¡º‹ Á≈ Ôπº◊ ÓÙ∆È∆’È ¡Â∂ Â’È≈ÒØ‹∆ Á≈ Ôπº◊ ˛Õ «ÈÂ≈ÍÃÂ∆ ‘Ø ‘∆¡ª ÈÚ∆ÈÂÓ ÷Ø‹ª È∂ ÓÈπº÷ ˘ ’¬∆ ÍÃ’≈ Á∆¡ª √π÷-√‘»Òª ÍÃÁ≈È ’∆Â∆¡ª ‘ÈÕ «‹ºÊ∂ Â’È≈ÒØ‹∆ Á∂ «Ú’≈√ √Á’≈ ’¬∆ √‘»Òª Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ ‘ج∆ ˛, ¿πµÊ∂ ÓÈπº÷∆ ‹∆ÚÈ Á∆ ◊Â∆Ù∆ÒÂ≈ «Ú⁄ Ú∆ Â∂˜∆ ¡≈¬∆ ˛Õ «¬√ Â∂˜∆ Á∆ ÎÂ≈ È∂ ¡‹Ø’∂ ÓÈπº÷ Á∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ «Ú⁄ Ú∆ ¡È∂’ª Í«ÚÂÈ «Ò¡ªÁ∂ ‘È «‹È∑ª Á∆ Íë’Â∆ √≈ÂÒÓπ÷ ˛Õ ¡‹Ø’≈ ÓÈπº÷ ÌÓ-‹≈Ò «Ú⁄ Î√ ’∂ ‘ ‘∆Ò∂ ¡Ó∆ ¡Â∂ √ÎÒ ‘؉ Ò¬∆ Óπ’≈ÏÒ∂ Á∆ ¡øÈ∑∆ ÁΩÛ «Ú⁄ ‹’«Û¡≈ «Í¡≈ ˛Õ ÚºË ÂØ∫ ÚºË Ó≈«¬¡≈ «¬’º·∆ ’È∆, ‹∆ÚÈ Á∆¡ª √π÷√‘»Òª Â∂ ¡ÀÙØ ¡≈≈Ó Á≈ √≈Ó≈È «¬’º·≈ ’È≈ ¿π√Á≈ Ó»Ò ÓøÂÚ Ï‰ «◊¡≈ ˛Õ ¡≈͉∆ Â∂ ¡≈͉∂ Í«Ú≈ Á∆ √πº«÷¡≈, ¡≈͉∂ Ϻ«⁄¡ª ˘ ÚºË ÂØ∫ ÚºË «Úº«Á¡≈ «ÁÚ≈ ’∂ «’√∂ ¿πµ⁄∂ ¡‘πÁ∂ ”Â∂ ‹ª ‚≈’‡, «¬ø‹∆È∆¡ ¡≈«Á ω≈¿π‰ Ò¬∆ ÂÒØ Óº¤∆ ‘Ø «‘≈ ˛ «‹√ È≈Ò ¿π√Á≈ ¡ÓÈ-⁄ÀÈ ◊π¡≈⁄Á≈ ‹≈ «‘≈ ˛Õ ¿π√ Á≈ ÓÈ Á≈ «‡’≈¿π È‘ƒ ˛Õ Í √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ Ï≈‰∆ ¿π√˘ √‘∆ √∂Ë ÍÃÁ≈È ’ √’Á∆ ˛Õ Ï≈‰∆ ËÈ ÍÁ≈ʪ Â∂ √π÷-√‘»Òª ˘ È’≈Á∆ È‘ƒ √◊Ø∫ ¿πÈ∑ª Á≈ ¿π«⁄ ÍÃÔØ◊ ’È Á∆ ⁄∂ÂÈ≈ ‹◊≈¿π∫Á∆ ˛Õ ¡‹Ø’∂ ÓÈπº÷ Á∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ ¡È∂’ª Âπ‡∆¡ª È≈Ò Ì∆ ͬ∆ ˛Õ √≈∂ Í≈√∂ ̺‹-ÁΩÛ, ¡≈Í≈-Ë≈Í∆, ¡√ø‹Ó, Ó≈È«√’ ÁπÁÙ≈ ω∆ ‘ج∆ ˛Õ ¡«‹‘∂ Âπ‡∆‹È’ Ú≈Â≈ÚÈ «Ú⁄ ÓÈπº÷ Ò¬∆ √π⁄º‹∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ ÍÃ√Âπ ’È ¡Â∂ ¿π√ Á∂ ¡Èπ√≈∆ Ï‰È Á∆ ÍÃ∂È≈ ¡ÊÚ≈ «ÁÙ≈-«ÈÁ∂Ù Á≈ «ÈË≈È ◊πÏ≈‰∆ ‘∆ ’ √’Á∆ ˛Õ Ì≈Ú∂∫ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ * HF, ‡À◊Ø È◊, ‹ÒøËÕ

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

√≈«‘Ï Á∆ «√‹È≈ Ӻ˒≈Ò «Ú⁄ ‘ج∆ ˛, Í «¬√ Á∂ ¥ªÂ∆’≈∆ ÍÃÚ⁄È «Ú⁄ ¡È∂’ª ¡øÂ-«ÁzÙ‡∆¡ª ¡«‹‘∆¡ª ‘È, ‹Ø ¡‹Ø’∂ Ì≈Â∆ √Ó≈‹ Ò¬∆ È‘ƒ √◊Ø∫ √Óπº⁄∆ ÓÈπº÷ ‹≈Â∆ Ò¬∆ Ú∆ ¡«Â¡ø √≈Ê’ Â∂ ÍÃ√ø«◊’ ‘ÈÕ

‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ ’π∆Â∆‹È’ ‘ØÚ∂ ª ¿π√Á≈ √∆’ ¡Â∂ Ó≈È«√’ ÂΩ ”Â∂ Í∂Ù≈È ‘؉≈ Ò≈˜Ó∆ ˛ Â∂ «¬‘ ⁄∆˜ª ¿π√ ˘ «◊≈Ú‡ ÚºÒ ÒÀ ‹ªÁ∆¡ª ‘ÈÕ «¬√ Ò¬∆ √π⁄º‹∆ ÙÀÒ∆ «Ú¡’Â∆ ˘ √øÂπÙ‡∆ ÍÃÁ≈È ’Á∆ ˛Õ

√Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ Ï≈‰∆ ¡«‹‘∂ “√«⁄¡≈” ÓÈπº÷ Á≈ √ø’ÒÍ «√‹Á∆ ˛, ‹Ø √Ï-√øÂØ÷ Á≈ Ë≈È∆, √º⁄ Á∂ Ó≈◊ ”Â∂ ⁄ºÒ‰ Ú≈Ò≈, √ø‹Ó∆, √Ϻ Á≈ ÌÒ≈ Óø◊‰ Ú≈Ò≈ ¡Â∂ ’≈Ó, ’ØË, ÒØÌ, ÓØ‘, ‘ø’≈ ÂØ∫ «‘ ‘ØÚ∂Õ ¡«‹‘≈ “√«⁄¡≈” ÓÈπº÷ Ï‰È Ò¬∆ «ÁÙ≈-«ÈÁ∂Ù Ú∆ ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄ «ÈË≈« ’∆Â∂ ◊¬∂ ‘ÈÕ «Ó‘È ’È∆, È≈Ó ‹Í‰≈, Úø‚ ¤’‰≈, «¬Ó≈ÈÁ≈∆ Ú‰∆, «ÏȪ «’√∂ Ì∂ÁÌ≈Ú È≈Ò √∂Ú≈ ’È∆ ¡Â∂ ¡≈͉∂ ¡ª„-◊π¡ª„, √≈Ê∆¡ª Á∂ Áπº÷-√π÷ «Ú⁄ Ù∆’ ‘؉≈ ¡Â∂ «Èº‹Ú≈Á, «Èº‹Ò≈Ì, ’»ÛÚ≈Á, Í÷ø‚Ú≈Á ¡Â∂ ‘¿πÓÀ ˘ ¡≈͉∂ ‹∆ÚÈ «Ú⁄Ø∫ ’º„‰ Á∂ «√˪ √Ã∆ ◊π» ◊ÃÊ ø √≈«‘Ï ‹∆ Á∆ Ï≈‰∆ Á∂ ¡ÓØÒ’ ÂÈ ‘ÈÕ «¬‘ √Óπº⁄∂ Ï⁄È ‘∆ √«⁄¡≈ Ï‰È Á∂ ≈‘∂ ͬ∂ ÓÈπº÷ Á∆ ‹∆ÚÈ ‹π◊«Â ˘ ÍÃÌ≈«Ú ’Á∂ ‘ÈÕ «¬√∂ Ò¬∆ ¡‹Ø’∂ Ôπº◊ «Ú⁄ ◊Ò ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ Á∂ √øÁÌ «Ú⁄ ◊πÏ≈‰∆ Á∆ ÍÃ√ø«◊’Â≈ ÏÛ∆ Ó‘ºÂÚÍ»È ‘Ø ‹ªÁ∆ ˛Õ

ÚÂÓ≈È ÁΩ Â∂˜ ÎÂ≈ Ú≈Ò≈ ˛Õ ¡‹Ø’∂ √Ó∂∫ ÓÙ∆È∆’È, Â’È≈ÒØ‹∆ Â∂ ’ø«Í¿»‡∆’È Á∂ «Ú’≈√ ’≈È ‹∆ÚÈ Á∆ ÎÂ≈ Ú∆ Ï‘π Â∂˜ ‘Ø ◊¬∆ ˛Õ ¡«‹‘∂ ÁΩ «Ú⁄ ‘ÎÛ≈-ÁÎÛ∆, ̺‹ÁΩÛ, Ï∂⁄ÀÈ∆ ¡º‹ Á∂ ÓÈπº÷ Á∆ ‘؉∆ ω ◊¬∆ ˛Õ ÓÈπº÷ ÌΩ«Â’ Ú√ª Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ Á∆ «¬º¤≈ Ò¬∆ «¬√ «Ú⁄ ÷«⁄ ‘Ø ¸º’≈ ˛Õ «¬√ ̺‹-ÁΩÛ Ú≈Ò∆ «˜øÁ◊∆ ’≈È «Ú¡’Â∆ Á∆ ‹∆ÚÈ ÙÀÒ∆ «Ú⁄ ¡«‹‘∂ Í«ÚÂÈ ¡≈¬∂ ‘È, «‹È∑ª Á∆ Í‘πø⁄ È’≈≈ÂÓ’ ÍÃÌ≈Ú Ú≈Ò∆ ˛Õ ÓÈπº÷ «Ú⁄ ÚË ‘∆ Ò≈Ò√≈ ‘∆ ¡‹Ø’∂ √Ó≈‹ «Ú⁄ «ÁÈØ-«ÁÈ ÚË ‘∆¡ª ¡Í≈«Ë’ ÿ‡È≈Úª Á≈ ’≈È ˛Õ Ò≈Ò√≈Úª Á∆ ’Ó∆ ’≈È «Ú¡’Â∆ ¡ÈÀ«Â’ „ø◊ Â∆«’¡ª È≈Ò «¬È∑ª Á∆ Í»Â∆ ’È∆ ⁄≈‘πÁ ø ≈ ˛Õ ÍÁ≈Ê’ √π÷-√‘»Òª Ú≈√Â∂ ÍÀ√≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛ «‹√ ˘ ‘ ‹≈«¬˜È‹≈«¬˜ „ø◊ È≈Ò ÍÀÁ≈ ’È≈ ˜»∆ ˛Õ «¬√ ÷≈Â ⁄Ø∆, ·º◊∆, fi»·, «ÙÚÂ, Óº’≈∆ Î∂Ï∆ ¡≈«Á √Ì ◊Ò ’øÓ ’È∂ ÍÀ∫Á∂ ‘ÈÕ √Ó≈‹ «Ú⁄ ‘ Í≈√∂ ÎÀÒ∆ «ÙÚÂ÷Ø∆, ´º‡-÷Ø‘, ‹Ï-«‹È≈‘, ’ÂÒ ¡Â∂ ‘Ø ¡Í≈«Ë’ ÿ‡È≈Úª «Íº¤∂ Ò≈Ò√≈Úª Á∆ Í»Â∆ Á≈ ¡ÈÀ«Â’ „ø◊Â∆’≈ ’øÓ ’Á≈ ˛Õ ¡‹Ø’∆ ‹∆ÚÈÙÀÒ∆ «Ú⁄ √Ï-√øÂØ÷ Á∆ Í»È ÿ≈‡ ˛Õ √π÷-√‘»Òª Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ «‘ºÂ ÓÈπº÷ ¡≈͉≈ √∆’ Â∂ Ó≈È«√’ √π÷-⁄ÀÈ ◊π¡≈ ¸º’≈ ˛Õ ◊πÏ≈‰∆ √≈˘ ÌΩ«Â’ ÍÁ≈ʪ Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ «Ú⁄ ÷«⁄ È≈ ‘؉ Á∆ ÍÃ∂È≈ «ÁøÁ∆ ˛ : ¡«È’ ÌØ◊ «Ï«÷¡≈ ’∂ ’À® È‘ «ÂzÍÂ≈ÚÀ ÷«Í ÷«Í ÓÀ®

‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ ÓÈπº÷∆ ‹∆ÚÈ Á∂ «‹¿»‰ „ø◊ ˘ «’‘≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ ÓÈπº÷ ¡≈͉≈ «ÈÂ≈ÍÃÂ∆ ÁÀ«È’ ’≈-«Ú‘≈ «‹√ „ø◊-Â∆’∂ È≈Ò ’Á≈ ˛ ¡ÊÚ≈ √Óπº⁄∆ «˜øÁ◊∆ «‹√ ͺË ¿πµÍ ‹∆¿»∫Á≈ ˛, ¿π‘ ¿π√ Á∆ ‹∆ÚÈ ÙÀÒ∆ ¡÷Ú≈¿π∫Á∆ ˛Õ ‹∆¿»‰-ÙÀÒ∆ «’√∂ «Ú¡’Â∆ ‹ª √Ó»‘ Á∂ ÚÂ∆∂ ¡Â∂ ÓπºÒª ˘ ¿πÌ≈Á∆ ˛Õ «˜øÁ◊∆ «Ú⁄ ¡≈«Ê’, √Ó≈«‹’, √º«Ì¡≈⁄≈, Ë≈«Ó’ ͺË ¡≈ ‹ªÁ∂ ‘È ‹Ø Ó≈ÈÚ Á∂ ÁÀ«È’ «Ú‘≈ ¡Â∂ «‘‰-√«‘‰ ˘ ÍÃÌ≈«Ú ’Á∂ ‘ÈÕ ‹∂ «Ú¡’Â∆ Á∆ 30

¡’»Ï [email protected]

«ÏÈ≈ √øÂØ÷ È‘∆ ’Ø¿» ≈‹À® √πÍÈ ÓÈØÊ «ÏÃÊ∂ √Ì ’≈‹À® (279) ¡È∂’ ÌØ◊ª «Ú⁄ «ÒÍ ÓÈπº÷ ¡«ÂzÍ ‹∆ÚÈ «‹¿»∫Á≈ ˛ ¡Â∂ ¡«‹‘∆ ‹∆ÚÈ √«ÊÂ∆ ÂØ∫ Óπ’Â∆ √øÂØ÷ Ë≈È ’∆Â∂ «ÏȪ È‘ƒ ‘Ø √’Á∆Õ ÚÂÓ≈È ÁΩ «Ú⁄ Á»√∂ ÂØ∫ ¡º◊∂ Òøÿ‰ Á∆ ¡Óπº’ ÁΩÛ È∂ «Ú¡’Â∆ ’ØÒØ∫ ¿π√Á≈ √π÷-⁄ÀÈ, √ø‹Ó ¡Â∂ Ó≈È«√’ √øÂπÙ‡∆ ÷Ø‘ Ò¬∆ ˛Õ ¡‹Ø’∂ √Ó∂∫ ‘ «Ú¡’Â∆ √Ó∂∫ Á∆ ÿ≈‡ Ó«‘√»√ ’Á≈ ‘ÎÛ≈-ÁÎÛ∆ «Ú⁄ «Ú⁄Á≈ Ș ¡≈¿π∫Á≈ ˛Õ ¡«‹‘∆ ̺‹-ÁΩÛ Ì∆ «˜øÁ◊∆ «Ú⁄ ÂÈ≈¿π Á≈ Úˉ≈ ’πÁÂ∆ ˛Õ ¡º‹ √Ó≈‹ Á≈ ‘∂’ ÓÈπº÷ ÂÈ≈¿π È≈Ò Í∆Û ˛Õ ÂÈ≈¿π Á∆ Â∆ÏÂ≈ «Ú¡’Â∆ ˘ ¿πÁ≈√∆ÈÂ≈ »Í∆ Ó≈È«√’ «ÏÓ≈∆ Á∂ »Í «Ú⁄ ¡≈ ⁄øÏÛÁ∆ ˛Õ ÂÈ≈¿π ‹ª «⁄øÂ≈ Á∂ ’≈È ‘∆ ¡È∂’ª ‘Ø «ÏÓ≈∆¡ª «Ú¡’Â∆ ˘ ÿ∂ ÒÀ∫Á∆¡ª ‘ÈÕ «⁄øÂ≈ «⁄Â≈ √Ó≈È ˛Õ ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄ «⁄øÂ≈ Á∆¡ª «ÏÓ≈∆¡ª Ï≈∂ √π⁄∂ ’∆Â≈ ˛ó““‹≈ ’¿π «⁄øÂ≈ Ï‘πÂπ Ï‘πÂπ Á∂‘∆ «Ú¡≈ÍÀ Ø◊π®”” (Í≥È≈ 70) «¬√ √«ÊÂ∆ «Ú⁄ ◊πÏ≈‰∆ ÓÈπº÷ ˘ «⁄øÂ≈◊Ã√ ‘؉ È≈ÒØ∫ «⁄øÂ≈-Óπ’ «‘‰ Á≈ ¿πÍÁ∂Ù «ÁøÁ∆ ˛ : ““«⁄øÂ≈ ¤«‚ ¡«⁄øÂπ ‘π È≈È’ Ò«◊ Í≈¬∆®”” (517) «Ú¡’Â∆ «¬√ Ó‘ºÂÚÍ»È ¿πÍÁ∂Ù ¡Èπ√≈ ¡≈͉∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ „≈Ò ’∂ ÂÓ≈Ó ÍÃ’≈ Á∆¡ª √Óº«√¡≈Úª ÂØ∫ Óπ’ √π÷Ó¬∆ ‹∆ÚÈ ÏÂ∆ ’ √’Á≈ ˛Õ ¡‹Ø’∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ «Ú⁄Ø∫ Ó≈ÈÚ∆ ’Áª-’∆Óª Ú∆ ÿ‡Á∆¡ª ‹≈ ‘∆¡ª ‘ÈÕ «Ú¡’Â∆ Á∂ ÚÂÓ≈È ‹∆ÚÈ «Ú⁄Ø∫ «¬Ó≈ÈÁ≈∆, Í«‘ºÂ Á≈ «Ë¡≈È, Á»√∂ Á∆ √‘≈«¬Â≈, Úº«‚¡ª Á≈ ’Á, √«Â’≈ ¡Â∂ √Ϻ Á≈ ÌÒ≈ Óø◊‰ Ú◊∂ ¿π⁄∂∂ ÈÀ«Â’ ÓπºÒ ÓÈÎ∆ ‘πøÁ∂ ‹≈ ‘∂ ‘ÈÕ «¬√ Á∂ È≈Ò ‘∆ È≈Ó ‹Í‰, «’ ’È, Úø‚ ¤’‰ Ú◊∆¡ª ÈÀ«Â’ ’Áª, «‹È∑ª ¿πµÍ √Óπº⁄≈ ‹∆ÚÈ «‡«’¡≈ ‘Ø«¬¡≈ √∆, ¿π‘Ø ‘∆ ¡ÒØÍ ‘Ø ‘∆¡ª ‘ÈÕ «¬√ Á∆ ‹◊∑≈ «ÌzÙ‡≈⁄≈, √π¡≈Ê, «Èº‹Ò≈Ì ¡≈«Á Ú◊∂ ¡Ω◊π‰ Ì≈» ‘Ø ◊¬∂ ‘ÈÕ ◊π» √≈«‘Ï≈È Á∆ Ï≈‰∆ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

‘∆ «¬‘Ȫ ÈÀ«Â’-’Áª «Ú⁄ Á∆ ÍπÈ √Ê≈ÍÂ∆ Á≈ ’≈‹ √π«ÁzÛ∑Â≈ Í»Ú’ ’ √’Á∆ ˛Õ ¡‹Ø’∆ ‹∆ÚÈ ÙÀÒ∆ «Ú⁄ «’ ’∆Â∂ «ÏȪ ¡Ó∆ Ï‰È Á∆ ÍëÚÂ∆ Ì≈» ˛ ¡Â∂ ´º‡-÷Ø‘, ⁄Ø∆, ·º◊∆ ¡≈«Á Á∆¡ª ÚËÁ∆¡ª ÿ‡È≈Úª «¬√ Á≈ Íú÷ ÍÃÓ≈‰ ‘ÈÕ «¬√ ÍÃ√ø◊ «Ú⁄ ◊πÏ≈‰∆ Á≈ «’ ’’∂ ÷≈‰ ¡Â∂ ¡≈͉∆¡ª Ïπ«È¡≈Á∆ ÒØÛª Á∆ Í»Â∆ ’’∂ «¬√ ’Ó≈¬∆ «Ú⁄Ø∫ ÒØÛÚøÁª Á∆ √‘≈«¬Â≈ ’È Á≈ √Á≈⁄≈’ ¿πÍÁ∂Ù «È√⁄À ‘∆ Èج∆¡ª ’Áª-’∆Óª Á∆ ÍπÈ-√Ê≈ÍÂ∆ ÚºÒ ¥ªÂ∆’≈∆ ’ÁÓ ˛ó ÿ≈«Ò ÷≈«¬ «’¤π ‘Ê‘π Á∂«¬® È≈È’ ≈‘π ͤ≈‰«‘ √∂«¬® (1245) «¬√ √ÏøË∆ «¬√ Á∂ √π⁄º‹∂ «ÁÙ≈«ÈÁ∂Ù ◊둉 ’È≈ ¡‹Ø’∂ √Ó∂∫ Á∆ ˜» ˛Õ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ ÚÂÓ≈È ‹∆ÚÈÙÀÒ∆ «Ú⁄ ̺‹-ÁΩÛ ’≈È ÓÈπº÷ Á∆¡ª ÷≈‰-Í∆‰ Á∆¡ª ¡≈Áª «Ú⁄ Ú∆ Ì≈∆ ÏÁÒ≈¿π ¡≈«¬¡≈ ˛Õ Î≈√‡ λ‚ ¿πµÍ «ÈÌÂ≈ «Ú⁄ Ú≈Ë≈, Ϙ≈∆ ÷≈‰Í∆‰, √øÂπ«Ò ¡≈‘≈ Á∆ ’Ó∆ ¡Â∂ √∆’ «Ó‘È Á∆ ¡‰‘Ø∫Á, ’ø«Í¿»‡ Á∆ ÚË ‘∆ ÚÂØ∫ ¡Â∂ Â’È≈ÒØ‹∆ Á∂ «Ú’≈√ ’≈È ÏÀ·‰ Ú≈Ò∂ ’øÓ ÚË ◊¬∂ ‘ÈÕ ¡«‹‘∂ ’≈Ȫ ’’∂ ¡‹Ø’∂ ÓÈπº÷ ˘ ¡È∂’ª √∆’ «ÏÓ≈∆¡ª «⁄øÏÛ ◊¬∆¡ª ‘ÈÕ Ó؇≈Í≈ ’¬∆ ‘Ø «ÏÓ≈∆¡ª Á∆ ‹Û∑ ˛ ¡Â∂ «¬√ Á≈ Ó»Ò ’≈È ÷≈‰ Í∆‰ Á∆¡ª ¡≈Áª «Ú⁄ ¡≈¬∂ «Ú◊≈Û ‘ÈÕ «¬√ √ÏøË «Ú⁄ ◊πÏ≈‰∆ Á∆ ÍÃ√ø«◊’Â≈ ¡«Â Ó‘ºÂÚ‹È’ ˛Õ ◊πÏ≈‰∆ ¡«‹‘∂ ¡≈‘≈ Á≈ ÷ø‚È ’Á∆ ˛, «‹√ È≈Ò ÓÈ «Ú’≈◊Ã√ ‘ØÚ∂ó Ï≈Ï≈ ‘Øπ ÷≈‰≈ ÷π√∆ ÷π¡≈π® «‹Âπ ÷≈ËÀ ÂÈπ Í∆Û∆¡À (16) ÓÈ Ó«‘ ⁄Ò«‘ «Ú’≈® √Ø ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄ «Ú¡’Â∆ ˘ ¡«‹‘≈ √ø«π Ò ¡≈‘≈ ◊둉 ’È Á∆ ÍÃ∂È≈ ’∆Â∆ ◊¬∆ ˛, «‹√ È≈Ò ÂÈ-ÓÈ Á∆ ÂøÁπ√Â∆ ’≈«¬Ó ‘∂Õ ÚÂÓ≈È Ôπº◊ «Ú⁄ Ó≈ÈÚ∆ ’Áª’∆Óª Á∂ ÿ‡‰ «Ú⁄ È«Ù¡ª Á≈ Ú∆ 31

Úº‚≈ ÔØ◊Á≈È ˛Õ Í ◊πÏ≈‰∆ ‘∂’ «’√Ó Á∂ ÈÙ∂ Á≈ ’Û≈ ÷ø‚È ’Á∆ ˛ Â∂ ‘Á≈«¬Â ’Á∆ ˛ : «‹Âπ Í∆ÂÀ Ó«Â Á»« ‘Ø«¬ Ï´ ÍÚÀ «Ú«⁄ ¡≈«¬® ¡≈͉≈ Í≈«¬¡≈ È Í¤≈‰¬∆ (554) ÷√Ó‘π Ë’∂ ÷≈«¬® √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï «Ú⁄ ◊π» √≈«‘Ï≈È È∂ «¬√ ͺ÷Ø∫ Í»È ÌªÂ √π⁄∂ ’∆Â≈ ˛ «’ ÈÙ≈ ÓÈπº÷ Ò¬∆ «¬’ Ó≈» ÍÁ≈Ê ˛Õ «¬‘ ÓÈπº÷ ˘ «◊≈Ú‡ ÚºÒ ‘∆ ÒÀ ’∂ ‹ªÁ≈ ˛ «¬√ Ò¬∆ ◊πÏ≈‰∆ ÈÙ∆Ò∂ ÍÁ≈ʪ Á∆ ÚÂØ∫ Á∆ «È÷∂Ë∆ ’Á∆ ˛Õ ÚÂÓ≈È √Ó∂∫ Í«‘≈Ú∂ «Ú⁄ ¡≈¬∂ ¥ªÂ∆’≈∆ Í«ÚÂÈ «˜¡≈Á≈Â È’≈≈ÂÓ’ ÍÃÌ≈Úª Ú≈Ò∂ ‘ÈÕ Í«‘≈Ú≈ Ú∆ ÓÈπº÷∆ Ó≈È«√’Â≈ «Ú⁄ ¡≈¬∂ «Ú◊≈Ûª ˘ ÍÃÂ∆«ÏøÏ ’Á≈ ˛Õ ¡º‹ Í«‘≈Ú∂ Á≈ Ó’√Á ’∂ÚÒ ÂÈ „’‰ º’ ‘∆ √∆«Ó ȑƒ «‘≈, √◊Ø∫ «¬‘ ¡ø◊ ÍÃÁÙÈ Á∆ ͺË º’ Í‘πø⁄ «◊¡≈ ˛Õ ÚÂÓ≈È ÁΩ «Ú⁄ ͺ¤Ó∆ „ø◊ Á∂ Ú√Â Í«‘ȉ Á≈ πfi≈È ¡Â∂ ¿π√ Á∂ Óπ’≈ÏÒ∂ Ó≈È«√’Â≈ ÂÏÁ∆Ò È≈ ‘؉ «Ú⁄Ò≈ Í≈Û≈ ‘∆ ¡È∂’ª √Óº«√¡≈Úª Á∂ ÍÀÁ≈ ‘؉ Á≈ Óπº÷ ’≈È ˛Õ ¡‹Ø’∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ «Ú⁄ √Ò∆’∂Á≈ Í«‘≈Ú∂ Á∆ ʪ ÌÛ’∆Ò∂ Í«‘≈Ú∂ Á≈ ÚËÁ≈ πfi≈È «È√⁄∂ ‘∆ «⁄øÂ≈‹È’ Í«‘¨ ˛Õ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï «Ú⁄ ¡«‹‘∂ Í«‘≈Ú∂ Á≈ ÷ø‚È ’∆Â≈ «◊¡≈ ˛, «‹√ Á∂ Í«‘ȉ È≈Ò ¡√«‘‹Â≈ Ó«‘√»√ ‘ØÚ∂ ¡Â∂ «Ú’≈ª Á∆ ¿πÂÍÂ∆ ‘ØÚ∂Õ Ï≈Ï≈ ‘Øπ ÍÀȉπ ÷π√∆ ÷π¡≈π® «‹Âπ ÍÀËÀ ÂÈπ Í∆Û∆¡À (16) ÓÈ Ó«‘ ⁄Ò«‘ «Ú’≈® «¬√ Â∑ª ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄ √≈Á≈ ¡Â∂ √Ò∆’∂Á≈ Í«‘≈Ú≈ Í«‘ȉ Á≈ ¿πÍÁ∂Ù ˛Õ √Ø ÚÂÓ≈È ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ «Ú⁄ ÍÃ⁄º«Ò ’π∆Â∆¡ª Á∂ «ÈÚ≈È Á∂ „ø◊Â∆’∂ ¡Â∂ «¬È∑ª Á≈ √π⁄º‹≈ ÏÁÒ ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄ ÍÃ√Âπ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ «¬√ √ø’‡Ó¬∆ ÍÃ√«ÊÂ∆ «Ú⁄ ◊πÏ≈‰∆ «È√⁄À ‘∆ «¬’ √π⁄º‹∂ Ó≈◊ ÁÙ’ Á∆ Ì»«Ó’≈ «ÈÌ≈ √’Á∆ ˛Õ ¡’»Ï [email protected]

ÔÊ≈Ê’ ’‘≈‰∆

«Ú«⁄ ’Â≈ Íπ÷π ÷ÒØ¡≈... ¡Ó∆’ «√øÿ Ù∂ ÷ª* Ú≈Á∆-¬∂-’ÙÓ∆ ¿π‘Ȫ «ÁȪ «Ú⁄ ◊ØÒ∆¡ª Á∆ Ó≈ ÂØ∫ Ïπ∆ Â∑ª Í∂Ù≈È √∆Õ ¡≈¬∂ «ÁÈ ·≈‘-·»‘ ‘πøÁ∆ ‘∆ «‘øÁ∆ √∆Õ ¤Ø‡∆ Ó؇∆ ◊ØÒ∆ Ï≈∆ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ Úº‚∂Úº‚∂ ≈’‡ Òª⁄ ¡’√ ¡≈͉≈ «ÈÙ≈È≈ Îπø‚Á∂ «‘øÁ∂ √ÈÕ «’√∂ «¬’ ʪ «‚º«◊¡≈ ◊È∂‚ Í»∆ Í‘≈Û∆ ˘ ’øω∆ ¤∂Û ‹ªÁ≈Õ ÒØ’ ◊ØÒ∆¡ª Á∆ ¡≈Ú≈˜ √π‰ ’∂ ¡≈ÍØ-¡≈͉∂ ÿª ”⁄ ÁÏ’ ’∂ ÏÀ· ‹ªÁ∂Õ ‹Á º’ ÁπÚºÒ≈ Óπ’≈ÏÒ≈ ⁄ÒÁ≈ «‘øÁ≈, «’√∂ Á∆ ÿØ∫ Ï≈‘ «È’Ò‰ Á∆ «‘øÓ È≈ ÍÀ∫Á∆Õ ¡º‹ Ú∆ √ØÍØ Á∂ ◊ÛÏÛ-◊Ã√ «¬Ò≈’∂ ”⁄ ˜ÏÁ√ Óπ’≈ÏÒ≈ ⁄ºÒ «‘≈ √∆Õ Ì≈Â∆ ¯Ω‹ ˘ Í∆-Í≥‹≈Ò Á∆¡ª Í‘≈Û∆¡ª Ú≈Ò∂ Í≈«√˙∫ Í≥‹ √ºÂ ÷ÂÈ≈’ Á«‘ÙÂÚ≈Á∆¡ª Á∆ ÿπ√ÍÀ· Á∆ ͺ’∆ √»‘ «ÓÒ∆ √∆Õ ¯Ω‹ È∂ ‹ø◊Ò Á∂ «¬Ò≈’∂ Á≈ ⁄ºÍ≈⁄ºÍ≈ ¤≈‰ Ó≈«¡≈ √∆Õ ‘π‰ «¬’ fiÈ∂ Á∂ È∂«Û˙∫ ¤»ø ’Á∆ ◊ØÒ∆ «ÈÚÀ «√‘πø Á∂ Ó»‘∂ Âπ∂ ‹≈ ‘∂ √≈Ê∆ ◊πÏ÷Ù «√øÿ Á∆ ¤≈Â∆ ˘ ⁄∆Á∆ ¡≈-Í≈ ‘Ø ◊¬∆ √∆Õ ¿π‘ «¬º’Ø ‘»’ È≈Ò Ê≈¬∂∫ „∂∆ ‘Ø «◊¡≈ √∆Õ ¿π‘Á∂ Ó◊ ¡≈¿π∫Á∂ Í»∂ Á√Â∂ È∂ «Ï‹Ò¬∆ ÎπÂ∆ È≈Ò ¡≈ÍØ ¡≈͉∆¡ª Íπ˜∆ÙȪ ÒÀ Ò¬∆¡ª √ÈÕ ˜ÏÁ√ ÁπÚºÒ∆ Î≈«¬«ø◊ Ùπ» ‘Ø ¸º’∆ √∆Õ ¯Ω‹∆ ‹Ú≈È Ë»ø¡ª-Ë≈ Î≈«¬«ø◊ ’Á∂ ’»‘‰∆¡ª Á∂ Ì≈ ¡º◊∂ Úˉ Á∆ ’Ø«ÙÙ ’ ‘∂ √ÈÕ √»Ï∂Á≈ «ÈÚÀ «√øÿ Á∆ ’Óª‚ ʺÒ∂ Ò◊Ì◊ «¬‘ «◊¡≈ª ’π √À«È’ª Á∆ ‡π’Û∆ √∆Õ Ï∂Ùº’ Úº‚∆ «◊‰Â∆ ”⁄ Á»‹∆ ¯Ω‹ Ú∆ «¬‘Ȫ Á«‘ÙÂÚ≈Á∆¡ª ˘ ¡≈͉≈ «ÈÙ≈È≈ ÏÈ≈¿π‰ Ò¬∆ √ø◊∆Ȫ ¸º’∆ ‹ø◊Ò ”⁄ ÿøπÓ ‘∆ √∆ Í ¿π‘Ȫ ˘ ‘≈Ò∂ * «Í≥‚ Â∂ ‚≈: Ù∂ ıª («ÎؘÍπ), ÓØÏ≈: IHAEG-EHDFF [email protected]

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

¬∂√ ÁπÚºÒ∆ Óπ·Ì∂Û Á∆ ÷Ï È‘ƒ √∆Õ ◊«‘◊º⁄ Óπ’≈ÏÒ≈ Ùπ» ‘Ø ¸º’≈ √∆Õ ‹∂ √»Ï∂Á≈ «ÈÚÀ «√øÿ ⁄≈‘πøÁ≈ ª ‘Ø ’πÓ’ Óø◊Ú≈ √’Á≈ √∆Õ Í ¿π‘˘ ¡≈͉∂ «◊¡≈ª √≈Ê∆¡ª Á∂ Ï≈‘»-ÏÒ ”Â∂ Í»≈ Ó≈‰ √∆Õ ◊πÏ÷Ù «√‘πø Á∂ √≈Ê ¤º‚‰ ÂØ∫ Ï≈¡Á ‘≈Ò∂ Ú∆ Òº·ª Ú◊∂ Á√ ‹Ú≈È ¿π‘Á≈ √≈Ê Á∂ ‘∂ √ÈÕ ÁπÚºÒ∆ Î≈«¬«ø◊ ”⁄ ¡º÷ª Ó»‘∂ Á»Ï∆È Ò≈¬∆ √»ÏÁ ∂ ≈ ˘ ͺ’∆ Â√Á∆’ ‘Ø ¸º’∆ √∆ «’ ◊ØÒ∆ fi«È˙∫ Í≈ √øÿ‰∂ ⁄∆Ò∑ Á∂ Áº÷ª Á∂ fiπø‚ ”⁄Ø∫ ¡≈ ‘∆ √∆Õ ¿π‘È∂ √≈Ê∆ «√Í≈‘∆¡ª ˘ Ò∂‡∂-Ò∂‡∂ ’»‘‰∆¡ª Á∂ Ì≈ ¡º◊∂ Úˉ Á≈ «¬Ù≈≈ ’∆Â≈Õ √≈∂ ¯Ω‹∆ ’Ú«ø◊ Î≈«¬ «ÁøÁ∂ ⁄º‡≈È∆ Í‘≈Û∆¡ª Á∂ ¿πÂØ∫ ƒ◊Á∂ ‘ج∂ ÍÀØ-ÍÀ ¡º◊∂ ÚË ‘∂ √ÈÕ ÁπÍ«‘ „Ò ‘∆ √∆Õ √øÿ‰∂ ‹ø◊Ò ”⁄ ≈ ÍÀ‰ ”Â∂ ÷Â≈ ‘Ø ÚË √’Á≈ √∆Õ √»Ï∂Á≈ Ò¬∆ ≈ Á≈ ‘È∂≈ ‘؉ ÂØ∫ Í«‘Òª ¬∂√ Óπ«‘øÓ ˘ √ ’È≈ ¡«Â¡ø ˜»∆ √∆Õ ƒ◊Á∂ ¯Ω‹∆¡ª Á≈ Á√Â≈ ‘π‰ Í»∆ Â∑ª fiÈ∂ Á∂ «’È≈∂ Íπº‹ ¸º’≈ √∆Õ √»Ï∂Á≈ «ÈÚÀ «√øÿ È∂ Í‘≈Û∆ ⁄º‡≈È Á∂ ˙‘«Ò˙∫ ‹≈‰-Ϻπfi ’∂ ÏØÒ∂ √Ø «È‘≈Ò Á≈ ‹À’≈≈ Ò≈¿π∫«Á¡ª «¬’ ◊È∂‚ ÷Û∑∂ ‘Ø ’∂ Í»∂ ‹ØÙ ”⁄ Á» Ú◊≈‘ Ó≈«¡≈Õ Ï∂Ùº’ ◊È∂‚ Ò¬∆ ’ج∆ ÷≈√ «ÈÙ≈È≈ Îπø‚‰ Á≈ ¿π‘Á≈ ’ج∆ Ó’√Á È‘ƒ √∆Õ ÷À, ◊È∂‚ √πº‡‰ Á∆ Á∂ √∆ «’ Â≈Û-Â≈Û ’Á∆¡ª ◊ØÒ∆¡ª Á∆ Ïπ¤≈Û ¿π‘Á∂ «√ ÂØ∫ Í≈ ‘πøÁ∆ «Í¤Ò∆¡ª ⁄º‡≈Ȫ ”Â∂ ‹≈ Òº◊∆Õ ºÏ Á≈ Ùπ’ √∆ «’ ¿π‘ ◊È∂‚ √π‡ º «Á¡ª √≈ ‘∆ ÏÛ∆ ÎπÂ∆ È≈Ò ÊºÒ∂ ‹≈ ÏÀ·≈ √∆Õ Í‘≈Û∆ ⁄º‡≈È Á∆ ˙‡ ”⁄ ÏÀ·∂ √»Ï∂Á≈ ˘ √≈‘Ó«‰˙∫ ¡≈¿π∫Á∆ ◊ØÒ∆ Á∆ Íπ˜∆ÙÈ ‘π‰ √≈Î «Áº√ ‘∆ √∆Õ Ù≈«¬Á ¬∂√∂ Ò¬∆ ‘∆ ¿π‘È∂ ÷Û∑∂ ‘Ø 32

’∂ ¡≈͉∆ ‹≈È Á≈¡ ”Â∂ Ò◊≈ ’∂ ‹À’≈∂ √Ó∂ ‘ÊÒ∂ ◊ØÒ∂ ˘ √πº‡‰ Á∆ ‹π◊ ÚÂ∆ √∆Õ √»Ï∂Á≈ È∂ √≈Ê∆¡ª ˘ ™◊Ò Á∂ «¬Ù≈∂ È≈Ò «ÈÙ≈È≈-ÏºË Î≈«¬«ø◊ ’È Á≈ ¡≈Á∂Ù «ÁºÂ≈Õ ˜ÏÁ√ Î≈«¬«ø◊ È∂ «ÚØË∆¡ª Á∂ ÍÀ ¿π÷≈Û «ÁºÂ∂ √ÈÕ «ÚØË∆ ÷∂Ó∂ Á∆ ÂÎØ∫ ◊ØÒ∆¡ª Á∆ ÎÂ≈ ’≈Î∆ ÿ‡ ¸º’∆ √∆Õ ¯Ω‹∆ ‹Ú≈È ‘π‰ fiÈ∂ Á∂ ’Ò-’Ò ’Á∂ Í≈‰∆ ˘ Ò∂‡∂Ò∂‡≈¬∂ Í≈ ’Á∂ ÏÛ∆ ÎπÂ∆ È≈Ò Á»‹∂ Í≈ ‹≈‰ Á∂ ¡≈‘ ”⁄ √ÈÕ √»Ï∂Á≈ Í»∂ Á√Â∂ Á∆ ¡◊Ú≈¬∆ ’ «‘≈ √∆Õ ◊ØÒ∆¡ª Á∆ Ïπ¤≈Û ˘ Ø’ ’∂ √Ì √≈‘ ÿπº‡∆-¸ºÍ ⁄≈Í ¡º◊∂ ÚË ‘∂ √ÈÕ ¡⁄≈È’ «ÚØË∆ ÷∂Ó∂ ”⁄Ø∫ ¤»ø ’Á∆ «¬’ ‘Ø ˜ÏÁ√ ◊ØÒ∆ ¡≈¬∆ Â∂ √»Ï∂Á≈ Á∆ ÷ºÏ∆ Ï≈‘∆ ”Â∂ ÓØ⁄≈ √øÌ≈Ò∆ ÏÀ·∂ ‹◊‹∆ÚÈ «√øÿ Á∆ ÍπÛÍπÛ∆ ”⁄Ø∫ Í≈ ‘Ø ◊¬∆Õ ‹◊‹∆ÚÈ «√øÿ Á∂ Óø»‘ ”⁄Ø∫ Ϻ√ Ú≈-◊π-» ÙÏÁ ‘∆ ÏÛ∆ ÓπÙ’Ò È≈Ò «È’«Ò¡≈Õ «¬’ Ú≈ ˜ÏÁ√ ÁπÚºÒ∆ Î≈«¬«ø◊ Ùπ» ‘Ø ◊¬∆Õ √»ÏÁ ∂ ≈ ˘ ◊ØÒ∆¡ª Á∆ ¡≈Ú ÂØ∫ √≈Î ˜≈‘ ‘Ø ¸º’≈ √∆ «’ «ÚØË∆ ÷∂Ó≈ «√Î ¡º·-Á√ ’Óª Á∆ «ÚºÊ ”Â∂ ⁄º‡≈Ȫ ˙‘Ò∂ ‚«‡¡≈ ÷Û∑≈ ˛Õ «ÚØË∆ ÷∂Ó∂ Á∆ ÂÎØ∫ ¡≈¿π∫Á∆ ˜ÏÁ√ ◊ØÒ∆ «ÚØË∆¡ª Á∂ Â’Û∂ ‘Ω√Ò∂ Á∆ ÍÃÂ∆’ √∆Õ ¿π‘Ȫ Áπ¡≈≈ Ò≈¬∂ ‹≈ ‘∂ ¡ºÒ≈-‘» ¡’Ï Á∂ È≈¡∂ ¯Ω‹∆ ‡π’Û∆ Á∂ ’øȪ ”⁄ ÊÊ≈‘‡ ÍÀÁ≈ ’ ‘∂ √ÈÕ Í‘≈Û∆ ⁄º‡≈Ȫ Á∆ ˙‡ ”⁄ Î≈«¬«ø◊ ’ ‘∂ ÿπ√ÍÀ·∆¡ª Á∂ Óø»‘ ÏøÈ∑∂ «⁄‘∂ Ú∆ ‘π‰ √≈Î «Á÷≈¬∆ Á∂ ‘∂ √ÈÕ ¬∂√ ÏøÁ∂-Ó≈ Ì∂Û ”⁄ «ÈøÂ ‹≈È∆ Èπ’√≈È ‘Ø «‘≈ √∆Õ ◊ØÒ∆¡ª Òº◊‰ È≈Ò ÁØȪ Í≈«√˙∫ ¿πµ·Á∆ ÒøÏ∆ ‘»’ ÂØ∫ √«‘‹∂ ¬∆ ¡øÁ≈˜≈ Ò≈«¬¡≈ ‹≈ √’Á≈ √∆ «’ «ÈÙ≈È≈ «ÓºÊ ’∂ Á≈◊∆¡ª ‹≈ ‘∆¡ª ◊ØÒ∆¡ª ¡≈͉≈ ’øÓ ’ ‘∆¡ª ‘ÈÕ ¡’»Ï [email protected]

„Ò∆ ÁπÍ«‘ ÂØ∫ Ï≈¡Á Ù≈Ó Á≈ Ú∂Ò≈ ‘Ø ¸º’≈ √∆Õ Í‘≈Û∆ πº÷ª ”⁄Ø∫ ⁄Ó⁄Ó≈¿π∫Á∆¡ª «’Ȫ Ì∂‹Á≈ √»‹ ‘π‰ π÷√ ‘؉ Á∆ «Â¡≈∆ ”⁄ √∆Õ √»Ï∂Á≈ È∂ ¡≈͉∂ ÁØÈØ∫ Í≈√∂ «È◊≈‘ Ó≈∆Õ ◊˜◊˜ ⁄ΩÛ∆¡ª ¤≈Â∆¡ª Ú≈Ò∂ √≈∂ ‹Ú≈È Ê≈¬∂∫ „∂ ‘ج∂ ͬ∂ √È; «√Î Òª√ È≈«¬’ ÍÂ≈Í «√øÿ Á∂ «√Ú≈«¬Õ ◊ØÒ∆¡ª Á∆ Ïπ¤≈ Ò◊Ì◊ ÊøÓ∑ ¸º’∆ √∆Õ √»ÏÁ ∂ ≈ È∂ «ÚØË∆ Á∆ √«ÊÂ∆ Á≈ ÍÂ≈ Ò◊≈¿π‰ Ò¬∆ «¬’ Ú≈ Î∂ ¬∂.’∂. √øÂ≈Ò∆ Á≈ ÿØÛ≈ ÁÏ≈«¬¡≈Õ ’≈Û-’≈Û ’Á∆¡ª ◊ØÒ∆¡ª √≈‘Ó‰∆ Í‘≈Û∆ Á∆ ⁄º‡≈È ”Â∂ ‹≈ Òº◊∆¡ªÕ ¬∂Ë Òª√ È≈«¬’ ÍÂ≈Í «√øÿ Á∆ Ï≈˜-«È◊≈‘ √≈‘Ó«‰˙∫ ¡≈¿π‰ Ú≈Ò∆ ◊ØÒ∆ Á∆ Íπ˜∆ÙÈ ”Â∂ √∆Õ “Ô≈ ¡ºÒ≈‘” Á∂ È≈¡∂ È≈Ò ¤»ø ’Á∆ ◊ØÒ∆ ÍÂ≈Í «√øÿ Á∂ Ó»‘∂ „≈Ò Ï‰∆ ⁄º‡≈È ”Â∂ Úº‹ ’∂ Í≈√≈ Í ◊¬∆Õ ¬∂Ë ÍÂ≈Í Á∂ «⁄ºÂ «Ú⁄ ÍÂ≈ È∑ƒ ’∆ ◊π˜∆? ¿π‘ ¬∂.’∂. √øÂ≈Ò∆ ¸º’∆ ¤≈Ò Ó≈ ’∂ ⁄º‡≈È Á∆ ˙‡ ˘ «Â¡≈◊Á≈ «√ºË≈-√Í≈‡ Ï≈‘ ¡≈ ÷Û∑≈ ‘Ø«¬¡≈Õ ¿π‘˘ ¡≈͉≈ «Ù’≈ ¡º÷ª Ó»‘∂ √≈Î «Áº√ «‘≈ √∆Õ

Ó≈Á≈ Ï≈‘ «◊¡≈ √∆, ˙‘Á≈ «¬‘ ¡øÁ≈˜ √»Ï∂Á≈ ˘ Ïπ∆ Â∑ª ’≈«¬Ò ’ «◊¡≈ √∆Õ «¬’ Ú≈ ª ¿π‘Á∂ «⁄‘∂ ”Â∂ «ÓøÈ∆ «‹‘∆ Óπ√’≈È ˜» ¡≈ ◊¬∆ √∆Õ ÍÂ≈Í «√øÿ È∂ ÷Û∑∂ ÷ÛØÂ∂ È∂ ÚÀ∆ Á≈ «ÈÙ≈È≈ √≈Ë«Á¡ª ¡≈͉∆ ¡√≈Ò‡ Á≈ ÿØÛ≈ ÁÏ≈«¬¡≈ Í ¡√≈Ò‡ Ù≈«¬Á «’√∂ ‘Ø Ó»‚ ”⁄ √∆Õ Áº«Ï¡≈ ÿØÛ≈ Ê≈¬∂∫ ÷Û∑≈ «‘ «◊¡≈Õ ‹ØÙ ”⁄ Ì«¡≈ ÍÂ≈Í ÿØÛ≈ ÁºÏ «‘≈ √∆ Í ¡√≈Ò‡ ‹Ú≈Ï Á∂ ¸º’∆ √∆Õ «ÚÁ∂Ù∆ ¡√≈Ò‡ Á≈ ¡ÀÈ ÓΩ’∂ ”Â∂ ‹Ú≈Ï Á∂ ‹≈‰≈ ‹º◊Ø∫-Â∂∑Úƒ ◊ºÒ √∆ Í ¡º‹ Í«‘Ò∆ ÁÎ≈ ¡À√≈ ‘Ø ¸º’≈ √∆Õ ¬∂Ë √»Ï∂Á≈ ÌÒ∆-̪ ¬∂√ ◊ºÒ ˘ √Ófi ¸º’≈ √∆Õ «¬’ ÍÒ Ò¬∆ «‹Ú∂∫ «˜øÁ◊∆ π’ ◊¬∆ √∆Õ √»ÏÁ ∂ ≈ ˘ √πfi º È‘ƒ «‘≈ √∆ «’ ‘π‰ ’∆Â≈ ’∆ ‹≈¬∂? ¿π√Á∆ ¡≈͉∆ ¡√≈Ò‡ ”⁄ Ú∆ ¡≈÷∆ ÁØ Ω∫Á Ï⁄∂ √ÈÕ ¿πË «¬’ ÷»÷ ø ≈ «⁄‘≈ ÍÂ≈Í «√øÿ ”Â∂ «ÈÙ≈È≈ ÏøÈ∑∆ ÏÀ·≈ √∆Õ ¬∂Ë ÍÂ≈Í «√øÿ È∂ ¡≈͉∆ ¡√≈Ò‡ ʺÒ∂ √πº‡ «ÁºÂ∆ √∆Õ ¿π‘Á∂ ‘ºÊ «’√∂ Ú‹Á ”⁄ ‹πÛ ¸º’∂ √ÈÕ ¿π‘ «√ºË≈ √Í≈‡ ÷Û∑≈ √∆, Ù≈«¬Á ¤≈Â∆ ”⁄ ◊ØÒ∆ ÷≈‰ Á∆ ¿π‚∆’ «Ú⁄Õ

¬∂Ë √»Ï∂Á≈ √≈‘Ï ¿π‘Á∆ ¬∂√ ‘’ ˘ Ú∂÷ Ïπ∆ Â∑ª ‘º’∂-Ϻ’∂ «‘ ◊¬∂ √ÈÕ √≈‘Ó‰∂ ÷»øó÷≈ «ÚØË∆ Â∂ ¬∂Ë ÍÂ≈Í Á≈ Èø◊∂ ËÛ ¡√≈Ò‡ ÒÀ ’∂ Ï≈‘ ¡≈ ÷Û∑∂ ‘؉≈ ¿π‘Á∆ ÓÁ≈È◊∆ √∆ ‹ª Ï∂Ú’»Î∆; √»Ï∂Á≈ Á∂ ’πfi √Ófi È‘ƒ √∆ ¡≈ «‘≈Õ ......Í «‹√ «ÈÌÀ¡Â≈ Â∂ ÁÒ∂∆ È≈Ò “ÏØÒ∂ √Ø «È‘≈Ò” Á≈ ‹À’≈≈ Ò≈¿π∫Á≈ ÍÂ≈Í «√øÿ ⁄º‡≈È Á∂ ¿πÂØ∫ Á∆ ¤≈Ò

«ÚØË∆ È∂ Í»∂ ‹ØÙ Â∂ Í»∆ ‘ØÙ È≈Ò ÒøÏ∆ ‘∂’ ”⁄ “¡ºÒ≈-‘»-¡’Ï” ’«‘ø«Á¡ª ÍÂ≈Í «√øÿ Á≈ «ÈÙ≈È≈ √≈«Ë¡≈ Í ¬∂Ë Ú∆ ’Ó≈Ò ‘Ø ¸º’∆ √∆Õ ¬∂√ ¬∂.’∂. √øÂ≈Ò∆ Á≈ ÿØÛ≈ Ú∆ Ê≈¬∂∫ ·«‘ «◊¡≈ √∆Õ Í‘≈Û∆ ⁄º‡≈È Á∆ ˙‡ ”⁄ ÏÀ·≈ √»Ï∂Á≈ ˛≈È∆ Ì∆¡ª ¡º÷ª È≈Ò «¬‘ ÚÂ≈≈ Ú∂÷ «‘≈ √∆Õ «ÚØË∆ È∂ ’¬∆ Ú≈ ÿØÛ≈ ÁÏ≈«¬¡≈ Í ¡º‹ ª Ù≈«¬Á ’ج∆ ‘Ø ‘∆ Óπ¡º‹˜≈

Ú≈ÍÈ Ú≈Ò≈ √∆Õ ‹∂ ¿π‘ ⁄≈‘πøÁ≈ ª È≈Ò „∂∆ ‘ج∂ ͬ∂ √≈Ê∆ Á∆ ¡√≈Ò‡ È≈Ò √≈‘Ó‰∂ ÷Û∑∂ ÍÂ≈Í Á∆ ¤≈Â∆ «ÚøÈ∑ √’Á≈ √∆ Í Ù≈«¬Á ¿π‘Á≈ ¡øÁÒ≈ √≈‘Ó‰∂ ÷Û∑∂ ÏπºÂ ”Â∂ ◊ØÒ∆ ⁄Ò≈¿π‰Ø∫ «¬È’≈∆ ‘Ø ¸º’≈ √∆Õ ¬∂Ë ¯Ω‹∆-«Ë ”⁄ «√Î √»Ï∂Á≈ «ÈÚÀ «√øÿ Â∂ Òª√-È≈«¬’ ÍÂ≈Í «√øÿ ‘∆ «‹¿»∫Á∂ Ï⁄∂ √È Â∂ ¿πË «¬’ºÒ≈ ¡ºÂÚ≈Á∆ ’Óª‚ ÓȘ» ̺‡Õ √»ÏÁ ∂ ≈ ˘ «¬√ ◊ºÒ Á∆ ‘π‰ º’ Í»∆ Â√Á∆’ ‘Ø ¸º’∆ √∆Õ ¿π‘Á∆ ¡√≈Ò‡ ”⁄ ‘≈Ò∂ Ú∆ ÁØ Ω∫Á Ï≈’∆ √ÈÕ ‹∂ ¿π‘ ⁄≈‘πøÁ≈ ª «ÚØË∆ Á∆ ¤≈Â∆ «¬‘Ȫ ÁØ Ω∫Áª È≈Ò ¬∆ ¤Ò‰∆ ’ √’Á≈ √∆ Í Ù≈«¬Á ¿π‘Á∂ ¡øÁ Ú∆ ’ج∆ Ï∂Â≈-Â≈, ’ج∆ ÈÚª √πÈ∂‘≈ Á∂ ◊¬∆ √∆Õ √»Ï∂Á≈ Í»∆ ÎπÂ∆ È≈Ò fiº‡ ⁄º‡≈È Á∂ ˙‘«Ò˙∫ Ï≈‘ ¡≈«¬¡≈ Â∂ ÏπºÂ ω∂ ÍÂ≈Í «√øÿ ˘ Ó◊Ø∫ ’Ò≈Ú∂ ”⁄ ÒÀ «Ò¡≈Õ ÍÂ≈Í «√øÿ Ï∂√Ë π ‘Ø ’∂ Ê≈¬∂∫ „∂∆ ‘Ø «◊¡≈Õ ¿π‘Á∂ Óø»‘ ⁄Ø∫.....ØÓ-ØÓ ”⁄Ø∫ «¬’Ø ¡≈Ú≈˜ ¡≈ ‘∆ √∆ó «Ú«⁄ ’Â≈ Íπ÷π ÷ÒØ¡≈.... Ú≈´ È «Úø◊≈ ‘Ø¡≈® «Ú«⁄ ’Â≈ Íπ÷π ÷ÒØ¡≈..... «Ú«⁄ ’Â≈ Íπ÷π ÷ÒØ¡≈..... √»Ï∂Á≈ √Ófi ¸º’≈ √∆ : “’Â∂ Á∆ ’Ò≈ Ú ¸º’∆ ¬∂Õ” .....Â∂ Á»‹∂ Í≈√∂ ’Óª‚ ̺‡ Ú∆ ¡≈͉∂ √≈Ê∆¡ª Á∆¡ª Ò≈Ùª ˘ «È‘≈Á≈ √º÷‰∂ ‘ºÊƒ «√-√πº‡∆ «’√∂ ÈÚƒ «˜øÁ◊∆ Á∆ ÂÒ≈Ù ”⁄ fiÈ∂ Á∂ ’ø„∂-’ø„∂ πÓ’πÓ’ Âπ«¡≈ ‹≈ «‘≈ √∆Õ

√‘≈«¬Â≈ J √: ‹√Úø «√øÿ ‹∆ «ÈÚ≈√∆ «Í≥‚ ÏÒ’ÈÍπ, «‘√∆Ò Í»ÈÍπ, «˜Ò∑≈ Í∆Ò∆Ì∆ (Ô».Í∆.) Á≈ ËøÈÚ≈Á, «‹È∑ª È∂ ¡≈͉∆ ËÓ√πÍÂÈ∆ Ï∆Ï∆ ‹√Úø ’Ω ‹∆ Á∆ «Óº·∆ Ô≈Á «Ú⁄ [email protected]@@ πͬ∂ ËÓ ÍÃ⁄≈ Á∂ ’≈‹ª Ò¬∆ «√º÷ «ÓÙÈ∆ ’≈Ò‹ Ï∂Ò∆ ˘ Ì∂∫‡ ’∆Â∂Õ √: ‹√Úø «√øÿ ‹∆ Á∂ «ÍÂ≈ ◊πÍπÚ≈√∆ «◊¡≈È∆ ‘Ì‹È «√øÿ ‹∆ ¡≈‹∆ÚÈ «√º÷ ËÓ Á∆ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ Ò¬∆ √Ó«Í ‘∂ ¡Â∂ ÍÃ⁄≈-ÍÃ√≈ Ò¬∆ ¡≈͉≈ ÔØ◊Á≈È ’Á∂ ‘∂Õ ¿πÓ∆Á ˛ «’ √: ‹√Úø «√øÿ ‹∆ Ú∆ ËÓ ÍÃ⁄≈ Á∂ ’≈‹ª «Ú⁄ ’≈Ò‹ ˘ √«‘ÔØ◊ ’Á∂ «‘‰◊∂Õ J Ú∆ √»Ï∂Á≈ Ó∂‹ ’Ó‹∆ «√øÿ ‹∆ Ë»∆ ≈‘ƒ «√º÷ «ÓÙÈ∆ ’≈Ò‹ Ò¬∆ ◊π≈‹ «√øÿ √ÍπºÂ √: ◊πÂ∂‹ «√øÿ Ú≈√∆ √πÒ, Í«‡¡≈Ò≈ È∂ [email protected]@ πͬ∂ √‘≈«¬Â≈ Ì∂‹∆ ˛Õ ËøÈÚ≈ÁÕ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

33

¡’»Ï [email protected]

ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ Á∂ ÈÚ-«ÈÔπ’ Óπº÷ √’ºÂ È∂ √øÌ≈«Ò¡≈ ¡‘πÁ≈

«¬˜≈«¬Ò∆ ‹Ò √ÀÈ≈ Óπ÷∆ È∂ ◊π: Ïø◊Ò≈ √≈«‘Ï «Ú÷∂ ÓºÊ≈ ‡∂«’¡≈

√Ã∆ ¡ÈøÁÍπ √≈«‘Ï, BE ¡◊√ : Âı √Ã∆ ’∂√◊Û∑ √≈«‘Ï «Ú÷∂ ÙÃØÓ‰∆ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á∆ ¡ø«Ó ’Ó∂‡∆ Á∆ «ÚÙ∂Ù Ó∆«‡ø◊ ‘ج∆Õ ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ Á∂ ÍÃË≈È √: ¡ÚÂ≈ «√øÿ Á∆ ÍÃË≈È◊∆ ‘∂· ‘ج∆ «¬√ Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ √À’ÙÈ HE, HG, ‡º√‡ Â∂ ¡ÓÒ≈ «ÚÌ≈◊ Á∆¡ª ¡≈¬∆‡Óª ”Â∂ «Ú⁄≈ ’∆Â≈ «◊¡≈Õ ÍºÂ’≈ª È≈Ò ◊ºÒÏ≈ ’«Á¡ª ‹Ê∂Á≈ ¡ÚÂ≈ «√øÿ È∂ «’‘≈ «’ ¡≈¬∆.¡≈¬∆.‡∆. πÛ’∆ Á∂ Ó≈‘ª ÚÒØ∫ «ÁºÂ∆ ∆ÍØ‡ ÓπÂ≈Ï’ Âı √Ã∆ ’∂√◊Û∑ √≈«‘Ï Á∆ «¬Ó≈ Á≈ ÈÚ∆È∆’È Á≈ ¯À√Ò≈ ’∆Â≈ «◊¡≈ ˛Õ «¬√ ÂØ∫ Í«‘Òª «¬√∂ Â∑ª Á∆ ¡≈˜∆ «¬Ó≈ «Â¡≈ ’∆Â∆ ‹≈Ú∂◊∆Õ «¬√ ”Â∂ Ò◊Ì◊ [email protected]@ ’ØÛ πͬ∂ Á≈ ÷⁄≈ ¡≈Ú∂◊≈Õ ¿πÈ∑ª Áº«√¡≈ «’ ÁÏ≈ √≈«‘Ï «Ú÷∂ “‘« ’∆ ÍΩÛ∆” «‹ºÊ∂ √ø◊ª ⁄πÒ≈ ÒÀ∫Á∆¡ª ‘È, ¿π√ ”Â∂ √ØÈ∂ Á∆ ¤ºÂ Í≈¿π‰ Á∆ √∂Ú≈ ÓøπϬ∆ «ÈÚ≈√∆ Ï∆Ï∆ Ó«ÈøÁ ’Ω ˘ √Ω∫Í∆ ◊¬∆ ˛Õ ¿πÈ∑ª Áº«√¡≈ «’ Âı √Ã∆ ’∂√◊Û∑ √≈«‘Ï √Ã∆ ¡ÈøÁÍπ √≈«‘Ï Á∂ √≈Ï’≈ ‹Ê∂Á≈ √Ú: «◊¡≈È∆ ÂÒØ⁄È «√øÿ ÚÒØ∫ Í≥Ê ÍÃÂ∆ «ÈÌ≈¬∆¡ª √∂Ú≈Úª ÏÁÒ∂ √Á∆Ú∆ Ô≈Á◊≈ Ú‹Ø∫ ¿πÈ∑ª Á∆ Â√Ú∆ ÁÏ≈ √≈«‘Ï Á∂ ’∂∫Á∆ «√º÷ ¡‹≈«¬Ïÿ «Ú⁄ Ò≈¿π‰ Á≈ ¯À√Ò≈ ’∆Â≈ «◊¡≈ ˛Õ «¬’ºÂÂ≈ ”⁄ Ò¬∂ ◊¬∂ ¯À√«Ò¡ª Ï≈∂ ‹≈‰’≈∆ «Áø«Á¡ª ‹Ê∂Á≈ ¡ÚÂ≈ «√øÿ È∂ Áº«√¡≈ «’ ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ È∂ ¡¯◊≈«È√Â≈È Á∂ «√º÷ª Ò¬∆ √Ã∆ ¡ø«ÓÃÂ√ ¡Â∂ ´«Ë¡≈‰≈ «Ú÷∂ Ó’≈È Ï‰≈¿π‰ Á≈ ¯À√Ò≈ ’∆Â≈ ˛ ¡Â∂ È≈Ò ‘∆ «¬È∑ª Á∂ Ϻ«⁄¡ª ˘ ¿πµ⁄ «√º«÷¡≈ ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ Á∂ ’≈Ò‹ª «Ú⁄ «ÁºÂ∆ ‹≈Ú∂◊∆Õ

¡ø«ÓÃÂ√, BG ¡◊√ : ÙÃØÓ‰∆ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á∂ ÈÚ«ÈÔπ’ Óπº÷ √’ºÂ ‘⁄È «√øÿ È∂ ¡º‹ ¡≈͉≈ ¡‘πÁ≈ √øÌ≈Ò «Ò¡≈ Â∂ √Ã∆ ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï ÈÂÓ√Â’ ‘؉ Ó◊Ø∫ ¡«Ë’≈∆¡ª È≈Ò Ó∆«‡ø◊ ’’∂ ’øÓ Á∆ Ùπ»¡≈ ’ «ÁºÂ∆ ˛Õ Óπº÷ √’ºÂ ÚÒØ∫ ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ Á∂ ÍÃË≈È Á∆ ‘≈˜∆ «Ú⁄ ¡‘πÁ≈ √øÌ≈«Ò¡≈ «◊¡≈Õ ‹Ê∂Á≈ ¡ÚÂ≈ «√øÿ È∂ ÷πÁ √Ã∆ ‘⁄È «√øÿ ˘ ÁÎÂ «Ú⁄ ’π√∆ ”Â∂ «Ï·≈«¬¡≈Õ Óπº÷ √’ºÂ Á≈ ÁÎÂ Ú∆ Â∂‹≈ «√øÿ √ÓøπÁ∆ ‘≈Ò «Ú⁄ ω≈«¬¡≈ «◊¡≈ ˛Õ ¡«Ë’≈∆¡ª È≈Ò ‘ج∆ Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ √Ó»‘’ ÂΩ ”Â∂ Í»È √«‘ÔØ◊ Á≈ ÌØ√≈ «ÁºÂ≈ «◊¡≈Õ ÍºÂ’≈ √øÓ∂ÒÈ «Ú⁄ Óπº÷ √’ºÂ ‘⁄È «√øÿ È∂ Í«‘Ò∂ «ÁÈ ’πfi Ú∆ «ÚÙ∂Ù ’«‘‰ ÂØ∫ ◊π∂˜ ’∆Â≈ ¡Â∂ ¡≈«÷¡≈ «’ ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ ÚÒØ∫ ‹Ø Ú∆ «˜øÓ∂Ú≈∆ √Ω∫Í∆ ‹≈Ú∂◊∆, ¿π√˘ ¿π‘ ÂÈÁ∂‘∆ È≈Ò «ÈÌ≈¿π‰◊∂Õ ÍÃË≈È ‹Ê∂Á≈ ¡ÚÂ≈ «√øÿ È∂ «¬√ «ÈÔπ’Â∆ ˘ ‹≈«¬˜ ¡Â∂ «√º÷ ◊πÁπ¡≈≈ ¡À’‡ Á∆ Ì≈ÚÈ≈ ¡Èπ√≈ Áº√«Á¡ª ¡≈«÷¡≈ «’ «√º÷ √ø√Ê≈ Á≈ «ÈøÂ «Ú√Ê≈ ‘Ø «‘≈ ˛ Â∂ ¡«‹‘∂ «Ú⁄ √ø√Ê≈ Á∂ ’øÓ ˘ √π⁄≈» „ø◊ È≈Ò ⁄Ò≈¿π‰ Ò¬∆ «¬√ ¡√≈Ó∆ Á∆ ÒØÛ √∆Õ ¿πÈ∑ª ¡≈«÷¡≈ «’ ‹ÁØ∫ ¿πÈ∑ª È∂ ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ Á∆ ’Ó≈È √øÌ≈Ò∆ √∆, ¿π√ Ú∂Ò∂ «¬√ Á≈ Ï‹‡ Ò◊Ì◊ [email protected]@ ’ØÛ πͬ∂ √≈Ò≈È≈ √∆ ‹ÁØ∫ «’ ‘π‰ «¬‘ Ï‹‡ Ò◊Ì◊ «¬’ ‘˜≈ ’ØÛ πͬ∂ ˛Õ ¿πÈ∑ª ˘ «√º÷ √ø√Ê≈ ¡Â∂ ËÓ Á∂ ÍÃ⁄≈ Ò¬∆ Á∂Ù «ÚÁ∂Ù ‹≈‰≈ ÍÀ∫Á≈ ˛ ¡Â∂ ¡«‹‘∂ «Ú⁄ ’øÓ ˘ √π⁄º‹∂ „ø◊ È≈Ò ⁄ÒÁ≈ º÷‰ Ò¬∆ ‹Ï∂’≈ ¡«Ë’≈∆ Á∆ √ø√Ê≈ ˘ ÒØÛ √∆Õ

ÈÚƒ «ÁºÒ∆, BE ¡◊√ : «¬˜≈«¬Ò Á∂ ‹Ò √ÀÈ≈ Óπ÷∆ Ú≈«¬√ ¡À‚Ó∆Ò ≈Ó πÂÏ◊ È∂ ¡≈͉∆ Ì≈ Î∂∆ ÁΩ≈È «¬ÊØ∫ Á∂ «¬«Â‘≈√’ ◊πÁπ¡≈≈ Ïø◊Ò≈ √≈«‘Ï «Ú÷∂ ¡≈͉≈ ¡’∆Á≈ Ì∂∫‡ ’∆Â≈Õ

(√ÍØ’√ÓÀÈ)

(Í≥‹≈Ï∆ «‡z«Ï¿»È)

¡¯◊≈È∆ «√º÷ª Ò¬∆ ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ ¡ø«ÓÃÂ√ ¡Â∂ ´«Ë¡≈‰≈ ”⁄ Ó’≈È ¿π√≈∂◊∆

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

34

Ì≈ Á∂Ù Á∂ È≈Ò √ÀÈ≈ √«‘ÔØ◊ ’È Á∆¡ª √øÌ≈ÚÈ≈Úª ÂÒ≈Ù‰ Ò¬∆ Ì≈ ¡≈¬∂ πÂÏ◊ È∂ ◊πÁπ¡≈≈ √≈«‘Ï Á∂ ÁÙÈ ’È Â∂ ¡≈͉∆ Ô≈Â≈ ˘ ÓÈ ˘ ÙªÂ∆ Á≈ √πÈ∂‘≈ «Ò¡≈¿π‰ Á≈ ÍÃÂ∆’ Ú∆ Áº«√¡≈Õ ‹≈‰’≈∆ ÓπÂ≈Ï’ ¡≈͉∆ Ó≈Â≈ ÚÒØ∫ [email protected] √≈Ò Í«‘Ò∂ √Ã∆ ÁÏ≈ √≈«‘Ï ¡ø«ÓÃÂ√, ◊πÁπ¡≈≈ Ïø◊Ò≈ √≈«‘Ï «ÁºÒ∆ ¡Â∂ ‹øÓ» ’ÙÓ∆ Á∆ ’∆Â∆ ◊¬∆ Ô≈Â≈ Á≈ ‘Ú≈Ò≈ «ÁøÁ∂ ‘ج∂ ≈Ó πÂÏ◊ È∂ ¡≈͉∆ Ó≈Â≈ Á∂ «√º÷ ËÓ ÂØ∫ ’≈Î∆ ÍÃÌ≈«Ú ‘؉ Á∆ ◊ºÒ Ú∆ ’‘∆Õ ¿πÈ∑ª È∂ √Ó∂∫ Á∆ ÿ≈‡ ‘؉ ’≈È √Ã∆ ÁÏ≈ √≈«‘Ï «Ú÷∂ È≈ ‹≈‰ ”Â∂ ¡¯√Ø√ ÍÃ◊‡≈«¬¡≈Õ ◊πÁπ¡≈≈ Ïø◊Ò≈ √≈«‘Ï Á∂ ÁÏ≈ ‘≈Ò «Ú÷∂ ◊π ⁄Ȫ ”⁄ √∆√ «ÈÚ≈¿π‰ ¿πÍø ¿πÈ∑ª È∂ ¡≈͉∆ ËÓ √πÍÂÈ∆ È≈Ò Òø◊ ‘≈Ò «Ú÷∂ Òø◊ Í’≈¿π‰ Á∆ ‘ºÊ∆∫ √∂Ú≈ Ú∆ ’∆Â∆Õ (√ÍØ’√ÓÀÈ)

Á∂Ù ”⁄ «√º÷ª Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ ”⁄ ¡≈¬∆ «◊≈Ú‡ ⁄ø‚∆◊Û∑, BH ¡◊√ (Í≈Ù, √øÿ∆)ó’∂∫Á ÚÒØ∫ ËÓ Á∂ ¡Ë≈ ”Â∂ ‹≈∆ ’∆Â∆ ◊¬∆ ÓÁÓÙπÓ≈∆ ÓπÂ≈Ï’ Á∂Ù ”⁄ √≈Ò [email protected]@[email protected] «Ú⁄’≈ «√º÷ª Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ ”⁄ ¡≈¬∆ «◊≈Ú‡ «√º÷ È∂Â≈Úª ¡Â∂ «√¡≈√∆ ÁÒª Ò¬∆ «⁄øÂ≈ Á≈ «ÚÙ≈ ω ◊¬∆ ˛Õ «√º÷ª Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ ”⁄ Ú≈Ë∂ Á∆ Á AIIA ”⁄ BD.C Î∆√Á∆ √∆, ‹Ø [email protected]@A ”⁄ ÿ‡ ’∂ AH.B Î∆√Á∆ ‘Ø ◊¬∆Õ Â≈˜≈ ¡ø’«Û¡ª ÓπÂ≈Ï’ [email protected] ”⁄ Ú≈Ë∂ Á∆ ¡’»Ï [email protected]

Á ÿ‡ ’∂ H.D Î∆√Á∆ «‘ ◊¬∆ ˛Õ «√º÷ Á∂Ù Á∆ ’πºÒ ¡≈Ï≈Á∆ Á≈ √≈Ò [email protected] ”⁄ A.G Î∆√Á∆ √È, ‹ÁØ∫ «’ [email protected]@A ”⁄ «¬‘ ’πºÒ ¡≈Ï≈Á∆ Á≈ A.I Î∆√Á∆ √ÈÕ Á∂Ù Á∆ ’πºÒ ¡≈Ï≈Á∆ ”⁄ «√º÷ ¡≈Ï≈Á∆ [email protected] ’ØÛ ˛Õ Í≥‹≈Ï ”⁄ «√º÷ª Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ [email protected]@A ”⁄ ’πºÒ ¡≈Ï≈Á∆ Á∂ EI.I Î∆√Á∆ ÂØ∫ ÿ‡ ’∂ [email protected] ”⁄ EG.G Î∆√Á∆ «‘ ◊¬∆ ˛, ‹ÁØ∫ «’ «‘øÁ»¡ª Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ «¬√ ÁΩ≈È CF.I Î∆√Á∆ ÂØ∫ ÚË ’∂ CH.E Î∆√Á∆ ‘Ø ◊¬∆ ˛Õ ⁄ø‚∆◊Û∑ ”⁄ «√º÷ ¡≈Ï≈Á∆ [email protected]@A «Ú⁄ AF.A Î∆√Á∆ ÂØ∫ ÿ‡ ’∂ [email protected] ”⁄ AC.A Î∆√Á∆ «‘ ◊¬∆ ˛Õ «ÁºÒ∆ Â∂ ‘«¡≈‰≈ ”⁄ Ú∆ «¬√∂ Â∑ª Á∆ «◊≈Ú‡ Á‹ ’∆Â∆ ◊¬∆ ˛Õ «ÁºÒ∆ ”⁄ «√º÷ ¡≈Ï≈Á∆ D Î∆√Á∆ ÂØ∫ ÿº‡ ’∂ C.D Î∆√Á∆ «‘ ◊¬∆ ˛ ¡Â∂ ‘«¡≈‰≈ «Ú⁄ E.E Î∆√Á∆ ÂØ∫ ÿ‡ ’∂ D.I Î∆√Á∆ «‘ ◊¬∆ ˛Õ «√º÷ª Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ ”⁄ «◊≈Ú‡ Á∂ ’¬∆ ’≈È Áº√∂ ‹≈ ‘∂ ‘È, «‹È∑ª ”⁄ ‘Ø Á∂Ùª ”⁄ Ó≈¬∆◊Ã∂ÙÈ ˘ Óπº÷ Óø«È¡≈ ‹≈ «‘≈ ˛Õ Í≥‹≈Ï ÂØ∫ «√º÷ Ò◊≈Â≈ È≈Ê ¡Ó∆’≈, «¬ø◊ÒÀ∫‚ Â∂ ’ÀÈ∂‚≈ Ó≈¬∆◊Ç ∂ ‘πÁ ø ∂ «‘øÁ∂ ‘ÈÕ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ «√º÷ «¬‡Ò∆, ¡≈√‡z∂Ò∆¡≈ Â∂ «È¿»˜∆ÒÀ∫‚ ÚºÒ Ú∆ π÷ ’ ‘∂ ‘ÈÕ «√º÷ª Á∆ ¡≈Ï≈Á∆ ”⁄ Ú≈Ë≈ Á ”⁄ ’Ó∆ Á≈ «¬’ Óπº÷ ’≈È «√º÷ Ì≈¬∆⁄≈∂ ”⁄ ¡≈¬∆ ¡Ó∆∆ ˘ Ú∆ Óø«È¡≈ ‹≈ «‘≈ ˛, «‹√ ’≈È ¿πÈ∑ª Á∂ Í«Ú≈ª Á≈ ¡≈’≈ ¤Ø‡≈ ‘πøÁ≈ ‹≈ «‘≈ ˛Õ (‹º◊ Ï≈‰∆)

«ÚÙÚ ‹ø◊ ÁΩ≈È Ù‘∆Á ‘ج∂ «√º÷ª Á∆ Ô≈Á◊≈ ω≈¿π‰ Ò¬∆ Îø‚ «¬’º·≈ ’∆Â≈ Òø‚È, CA ¡◊√Âó«¬ÊØ∫ Á∂ «√º÷ª È∂ «ÏÃ‡È ∂ «Ú⁄ Ô≈Á◊≈∆ Ïπ º ω≈¿π‰ Ò¬∆ Î≥‚ «¬’º·≈ ’È Ò¬∆ «¬’ Ó∂Ò≈ ’Ú≈«¬¡≈Õ Ô≈Á◊≈∆ ÏπºÂ ‘˜≈ª ¿πÈ∑ª «√º÷ª ˘ √ÓÍ ‘ØÚ∂◊≈ ‹Ø ÏÂ≈È∆¡≈ Ù≈√È ÁΩ≈È ÁØ «ÚÙÚ ‹ø◊ª ÁΩ≈È Ó≈∂ ◊¬∂Õ √≈Ò≈È≈ ¤∂Úª «√º÷ Ó∂Ò≈ ‘π‚√Î∆Ò‚ Á∂ Á∂◊‡È «¬Ò≈’∂ «Ú⁄ ÔΩ’Ù∆∂ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

Ò≈«¬È˜ ÚÈ√≈¬∆‚ ”Â∂ [email protected] ¡◊√ ˘ ’Ú≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ «√º÷ª È∂ Òø◊ Ò≈«¬¡≈ Â∂ Ú≈«¬Â∆ ÷∂‚ª «Ú⁄ «‘º√≈ «Ò¡≈Õ Ó∂Ò∂ «Ú⁄ ‘π‚√¯∆Ò‚ Á∂ ’¬∆ ¯Ω‹ ¡«Ë’≈∆¡ª ¡Â∂ «√º÷ª È∂ «√º÷ ¯Ω‹∆¡ª ˘ √ÈÓ≈È «ÁºÂ≈ «‹È∑ª «ÚÙÚ ÔπºË ÁΩ≈È ¡≈͉∆ ‹≈È ◊Ú≈¬∆Õ Ó∂Ò∂ «Ú⁄ ◊Â’≈, ͺ◊ ÏøÈ∑‰ Á∂ Óπ’≈ÏÒ∂ ‘ج∂ Â∂ √π÷«ÙøÁ «ÙøÁ≈ √Ó∂ ’¬∆ «√º÷ ’Ò≈’≈ª È∂ ◊∆ ◊≈¬∂Õ ‘Ø ÍÃØ◊≈Óª √‰∂ «¬’ ¡Ó∆’È √ÚÀ‡ ‡∆Ó ÍÃÁÙÈ Â∂ «¬’ √‡Ω∫◊ ÓÀÈ Óπ’≈ÏÒ∂ Ï‘π «ÁÒ⁄√Í ‘∂Õ Ê≈¬∆ Ï≈’«√ø◊ Â∂ º√≈-’Ù∆ ÷∂‚ª Á∂ Óπ’≈ÏÒ∂ Ú∆ ‘ج∂Õ (√ÍØ’√ÓÀÈ)

‹∂‘≈Á∆¡ª È∂ Í≈«’ ”⁄ ’πfi Ó‘∆«È¡ª ¡øÁ AB «√º÷ª Á≈ ’∆Â≈ ’ÂÒ ÈÚƒ «ÁºÒ∆, CA ¡◊√Âó Í≈«’√Â≈È «Ú⁄ «√º÷ Ì≈¬∆⁄≈∂ Á∂ ÍÃÂ∆«ÈË∆ √: ◊ØÍ≈Ò «√øÿ È∂ Ï∆Â∂ «ÁÈ √≈¿»Ê ¬∂Ù∆¡≈ Í≈‡È«ÙÍ Í≈«’√Â≈È ÚÒØ∫ ¡≈ÔØ«‹Â ’∆Â∆ ◊¬∆ «¬’ Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ √øÏË Ø È ’Á∂ ‘ج∂ «’‘≈ «’ Ï∆Â∂ ’πfi Ó‘∆«È¡ª ¡øÁ Í≈«’√Â≈È ”⁄ ‹∂‘≈Á∆¡ª ÚÒØ∫ Ò◊Ì◊ AB «√º÷ª Á≈ ’ÂÒ ’ «ÁºÂ≈ «◊¡≈ ˛ Â∂ Í≈«’√Â≈È «Ú⁄ ‹∂‘≈Á∆¡ª È∂ √À∫’Û∂ «√º÷ª ˘ ¡≈͉∂ ’≈ØÏ≈ ÏøÁ ’È Ò¬∆ Ó‹Ï» ’∆Â≈ ˛Õ ‹≈‰’≈∆ ÓπÂ≈Ï’ ¿πÈ∑ª «’‘≈ «’ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ ’¬∆ «¬Ò≈«’¡ª «Ú⁄ «Í¤Ò∂ ÒøÓ∂ √Ó∂∫ ÂØ∫ «‘ ‘∂ Ì≈¬∆⁄≈∂ Á∂ ÒØ’ª ˘ ¿π‹Û ’∂ Á∂Ù Á∂ ‘ØȪ √Ê≈Ȫ ”Â∂ Ú∆ ‹≈‰≈ «Í¡≈ ˛Õ ¿πÈ∑ª Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ Í‘πø⁄∂ ÒØ’ª ˘ √øÏØËÈ ’Á∂ ‘ج∂ «’‘≈ «’ Í≈«’√Â≈È∆ «√º÷ª Ò¬∆ ◊∆Ï∆ Á∂ ÿ∂∂ «Ú⁄Ø∫ «È’Ò‰≈ Ï∂‘ºÁ ÓπÙ’Ò ‘Ø «◊¡≈ ˛ «’¿π∫«’ Í≈«’√Â≈È «Ú⁄ È∆Â∆¡ª «¬√ Â∑ª Á∆¡ª ‘È, «‹È∑ª È≈Ò ◊∆Ϫ ˘ ’ج∆ ı≈√ Î≈«¬Á≈ È‘ƒ «ÓÒ «‘≈Õ ÷ÀÏ Í÷»È÷Ú≈ Á∂ ’≈˘È ÓøÂ∆ «¬Ó«Â¡≈˜ Ù≈«‘Á ’πÀÙ∆ ÚÒØ∫ ÍÃÂ∆«ÈËÂ≈ ’ ‘∂ ’≈˘È ¡Â∂ √ø√Á∆ Ó≈Ó«Ò¡ª Á∂ ÚË∆’ √’ºÂ «¬√≈ Óπ‘øÓÁ ı≈È È∂ «’‘≈ «’ √’≈ ÚÒØ∫ 35

ÿº‡ «◊‰Â∆ Ì≈¬∆⁄≈«¡ª Á∆¡ª √Óº«√¡≈Úª Á∂ ‘ºÒ Ò¬∆ ÁØ «ÏºÒ Í≈√ ’∆Â∂ ◊¬∂ ‘ÈÕ ¿πÈ∑ª ¡º◊∂ «’‘≈ «’ √»Ï∂ «Ú⁄ ‘ØȪ «ÚÌ≈◊ª È≈Ò «ÓÒ ’∂ ’≈˘È «ÚÌ≈◊ «¬‘ «ÏºÒ ¡ÓÒ «Ú⁄ «Ò¡≈¿π‰ (√ÍØ’√ÓÀÈ) Á∆ ’Ø«ÙÙ ’ «‘≈ ˛Õ

Â∂«‹øÁÍ≈Ò «√øÿ Ï∂ÿ«¡ª ˘ ÷≈‰≈ ÷Ú≈¿π‰ Ò¬∆ “¡≈√‡©∂Ò∆¡È ¡≈¯ Á ‚∂¡” ¸‰∂ ◊¬∂ ÓÀÒÏØÈ, CA ¡◊√ÂóÌ≈Â∆ Ó»Ò Á∂ «√º÷ ‚≈¬∆Ú Á≈ Ȫ¡ Á«ÚÈ «Ú⁄ «Í¤Ò∂ «ÂøÈ √≈Òª ÂØ∫ Ï∂ÿ«¡ª ˘ ÌØ‹È ÷Ú≈¿π‰ Ò¬∆ “¡≈√‡©∂Ò∆¡È ¡≈Î Á ‚∂¡” Ò¬∆ ¸«‰¡≈ «◊¡≈ ˛Õ Â∂«‹øÁ Í≈Ò «√øÿ ‘ Ó‘∆È∂ Á∂ ¡≈÷∆ ¡ÀÂÚ≈ ˘ ¿πµÂ∆ Á«ÚÈ «Ú⁄ ¡≈͉∆ ‚≈¬∆Ú Á∂ ÂΩ ”Â∂ «Ù· ÷ÂÓ ’È ÂØ∫ Ï≈¡Á ◊∆Ϫ Â∂ Ï∂ÿ«¡ª ˘ ÷≈‰≈ ÷Ú≈¿π∫Á≈ ˛Õ ¡≈͉∆ ≈ Á∆ «Ù· ÂØ∫ Ï≈¡Á ¿π‘ Ï∂ÿ«¡ª ˘ ÌØ‹È ’≈¿π‰ Ò¬∆ [email protected] «’ÒØ Âº’ Ì≈Â∆ Í’Ú≈È Ï‰≈¿π∫Á≈ ˛Õ Â∂«‹øÁÍ≈Ò «√øÿ Á∂ ÷≈‰∂ «Ú⁄ ¤ØÒ∂, ⁄ΩÒ Â∂ ’Û∆ ¡≈«Á ‘πøÁ∆ ˛Õ Â∂«‹øÁÍ≈Ò «√øÿ È∂ «’‘≈, ““ÓÀ∫ Ï∂ÿ«¡ª Ò¬∆ ’πfi ’Á≈ ‘ª ª«’ ¿πÈ∑ª ˘ ¿»‹≈ «ÓÒ∂ Â∂ ¿π‘ ÷πÙ «‘‰Õ Ó∂≈ ËÓ ’«‘øÁ≈ ˛ «’ √≈˘ ¡≈͉∆ ¡≈ÓÁÈ Á≈ [email protected] Î∆√Á∆ «‘º√≈ ÒØÛÚøÁ Â∂ ◊∆Ï ÒØ’ª Á∆ √∂Ú≈ Ò¬∆ ÷⁄‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ ⁄≈‘∂ ¿π‘ «’√∂ Ú∆ ËÓ Á∂ ‘Ø‰Õ ¿π√ Á∆ ÚÀÈ ”Â∂ «Ò«÷¡≈ ‘πøÁ≈ ˛, “Ìπº÷∂ Â∂ ÒØÛÚøÁ ÒØ’ª Ò¬∆ ÓπΠ÷≈‰≈, «√º÷ Í«Ú≈ ÚÒØ∫ ¿πÍÒÏË ˛Õ”” ’≈ÓÈÚÀÒÊ ÏÀ∫’ «Í¤Ò∂ CE √≈Òª ÂØ∫ ¡≈√‡Ã∂Ò∆¡È ¡≈¯ Á≈ ¬∆Ô √ͪ√ ’ ‘∆ ˛Õ (√ÍØ’√ÓÀÈ)

ÏÂ≈È∆¡≈ Á∆ «√º÷ ‹Ê∂ÏøÁ∆ ˘ √øÔπ’ ≈Ù‡ È∂ √Ò≈‘’≈ ‹Ê∂ÏøÁ∆ Á≈ Á‹≈ «ÁºÂ≈ ÂÈ Â≈È (A √ÂøÏ, [email protected])ó ÓÈπº÷∆ ¡«Ë’≈ª Ò¬∆ ’øÓ ’ ‘∆ ÏÂ≈È∆¡≈ Á∆ √Ó≈‹ √∂Ú∆ «√º÷ ‹Ê∂ÏøÁ∆ ““«√º÷ «‘¿»ÓÈ ≈¬∆‡√ ◊πºÍ”” ˘ √øÔπ’ ≈Ù‡ Á∆ ¡≈«Ê’ ¡Â∂ √Ó≈«‹’ ’Ω∫√Ò ÚÒØ∫ ¡≈͉∆ ’ø√Ò‡∂«‡Ú ¡’»Ï [email protected]

Ï≈‚∆” (√Ò≈‘’≈ ‹Ê∂ÏøÁ∆) Á≈ Á‹≈ «ÁºÂ≈ «◊¡≈ ˛Õ «¬√ Ï≈∂ ‹≈‰’≈∆ ‹Ê∂ÏøÁ∆ Á∂ ⁄∂¡ÓÀÈ ‚≈: ‹√Á∂Ú «√øÿ ≈¬∂ (Ô».’∂.) È∂ √ø√Ê≈ “«ÈÙ≈È-¬∂-«√º÷∆” «Ú⁄ ’Ú≈¬∂ ◊¬∂ √ÀÓ∆È≈ ÁΩ≈È «ÁºÂ∆Õ ¡’≈Ò Âı Á∂ √≈Ï’≈ ‹Ê∂Á≈ «◊¡≈È∆ ‹Ø«◊øÁ «√øÿ Ú∂ÁªÂ∆, Ú≈Â≈Ú‰ ÍÃ∂Ó∆ √∂Ú≈ «√øÿ ¡Â∂ ‚≈: √π‹∆ ’Ω (Íπ‰∂ Ô»È∆Ú«√‡∆) «¬√ ’ΩÓªÂ∆ ‹Ê∂ÏøÁ∆ Á∂ ÓÀ∫Ï ‘ÈÕ ‚≈’‡ ≈¬∂ È∂ Áº«√¡≈ «’ «¬‘ ‹Ê∂ÏøÁ∆ √ø√≈ ͺË ”Â∂ ÓÈπº÷∆ ‘º’ª Á∆ ≈÷∆ Ò¬∆ √≈Ò AIHE ÂØ∫ ÔÂÈÙ∆Ò ˛Õ ¿πÈ∑ª «’‘≈ «’ «¬‘ Á‹≈ «ÓÒ‰ È≈Ò «√º÷ª Á∆ ’ΩÓªÂ∆ Ì≈¬∆⁄≈∂ ¡Â∂ √øÔπ’ ≈Ù‡ Ú◊∆ √ø√Ê≈ º’ Í‘πø⁄ ¡≈√≈È («√º÷ «√¡≈√ «È¿»˜) ‘Ø ◊¬∆ ˛Õ

Í≥Ê’ ¬∂’Â≈ Ò¬∆ «√º÷ «ÚÁÚ≈Ȫ ¡Â∂ ¡≈◊»¡ª È∂ ⁄ø‚∆◊Û∑ «Ú⁄ Ó∆«‡ø◊ ’∆Â∆ ⁄ø‚∆◊Û∑ (¡◊√ CA, [email protected])ó«√º÷ «ÚÁÚ≈Ȫ ¡Â∂ «√º÷ ’≈’πøȪ ÚÒØ∫ Úº÷Úº÷ ‹Ê∂ÏøÁ∆¡ª ˘ Í≥‹≈Ï «ÚË≈È √Ì≈ Á∆¡ª [email protected] Á∆¡ª ¡≈¿π‰ Ú≈Ò∆¡ª ⁄؉ª Ò¬∆ «¬’ Óπ‘≈˜ ”Â∂ «¬’º·∂ ’È Ò¬∆ «¬’ Ó∆«‡ø◊ ’∆Â∆ ◊¬∆Õ «√º÷ «ÚÁÚ≈Ȫ √: ◊πÂ∂‹ «√øÿ, ÍÃØ: ◊πÁÙÈ «√øÿ («„ºÒØ∫) ¡Â∂ √: √π«øÁ «√øÿ ͺÂ’≈ ÚÒØ∫ ÏπÒ≈¬∆ ◊¬∆ Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ Ò◊Ì◊ [email protected] «ÚÁÚ≈È Ù≈ÓÒ ‘ج∂Õ Ó∆«‡ø◊ Á∆ ’≈Ú≈¬∆ ͺÂ’≈ √π«øÁ «√øÿ ÚÒØ∫ ⁄Ò≈¬∆ ◊¬∆ ¡Â∂ Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ Ù≈ÓÒ «Ú¡’Â∆¡ª ˘ ¡≈ÍØ-¡≈͉∂ «Ú⁄≈ Áº√‰ Ò¬∆ «’‘≈Õ ⁄ø‚∆◊Û∑ √À’‡ BH Á∂ ◊πÁπ¡≈≈ √≈«‘Ï «Ú÷∂ º÷∆ «¬√ Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ ͺÂ’≈ª ¡Â∂ √∆.¡≈¬∆.‚∆. Á∂ ÓπÒ≈˜Óª ˘ Ú∆ ¡≈¿π‰ Á∆ ÷πºÒ∑ «ÁºÂ∆ ◊¬∆Õ Ó∆«‡ø◊ «Ú⁄ «¬º’∆ Èπ’≈Â∆ ÍÃØ◊≈Ó Á∂‰ Á≈ ¯À√Ò≈ ’∆Â≈ «◊¡≈ «‹√ «Ú⁄ √Ã∆ ÁÏ≈ √≈«‘Ï ”Â∂ ‹»È AIHD «Ú⁄ ‘ج∂ ¯Ω‹∆ ‘ÓÒ∂ Á∆ Í»∆ ‹ª⁄ ’Ú≈¿π‰ Á∂ ÔÂÈ Ù≈ÓÒ ‘ÈÕ Ó∆«‡ø◊ Á∂ Á»‹∂ ÁΩ «Ú⁄ «¬’ ¡≈˜≈Á Í≈Ò∆ÓÀ∫‡ ÏØ‚ ω≈¿π‰ Á∂ ◊·È Á≈ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

¯À√Ò≈ ’∆Â≈ «◊¡≈ ‹Ø Úº÷-Úº÷ ≈‹√∆ Í≈‡∆¡ª ˘ «¬’ Óπ‘≈˜ ”Â∂ «¬’º«·¡ª ’∂◊≈Õ «¬’ ¡Òº◊ √Ò≈‘’≈ ÏØ‚ Ú∆ ω≈«¬¡≈ ‹≈Ú∂◊≈ ‹Ø «’ Í≈Ò∆ÓÀ∫‡ ÏØ‚ Á∆ √‘≈«¬Â≈ ’∂◊≈Õ «√º÷ «√¡≈√ È≈Ò ◊ºÒª ’«Á¡ª ÍÃØ: ◊πÁÙÈ «√øÿ È∂ «’‘≈ «’ ¿πÈ∑ª Á∆ Í≈‡∆ √Ã∆ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ ¡≈Ù∂ ÓπÂ≈Ï’ ’øÓ ’∂◊∆Õ («√º÷ «√¡≈√ «È¿»˜)

√◊Ó∆¡ª Ë»∆ √’Ò : Ë»∆ √’Ò ÚÒØ∫ «ÓÂ∆ BH-F-AE ˘ ◊πÁπ¡≈≈ √≈«‘Ï ◊π» Â∂◊ Ï‘≈Á È◊, Ë»∆ «Ú÷∂ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á∂ «ÚÙ∂Ù √«‘ÔØ◊ È≈Ò ◊πÓ«Â √Ó≈◊Ó ¡Â∂ √ÈÓ≈È √Ó≈Ø‘ ’Ú≈«¬¡≈ «◊¡≈ «‹√ «Ú⁄ √’Ò «Ú⁄ √π⁄º‹∂ „ø◊∂ È≈Ò √∂Ú≈ «ÈÌ≈ ‘∂ Â’∆ÏÈ BH Ú∆ª ¡Â∂ √ø◊ª È∂ «‘º√≈ «Ò¡≈Õ √Ó≈◊Ó Á∆ ¡øÌÂ≈ Ú∆ ◊πÏ⁄È «√øÿ ¡Â∂ √≈Ê∆¡ª Áπ¡≈≈ ÙÏÁ ’∆ÂÈ ’’∂ ‘ج∆Õ ¿πÍø ÙÏÁ Á∆ Ú∆⁄≈ Ú∆ ’ÈÀÒ «√øÿ ‹∆ ◊πÏ÷Ù Íπ≈ ÚÒØ∫ Ï≈÷»Ï∆ «ÈÌ≈¬∆ ◊¬∆Õ Ú∆ ‰‹∆ «√øÿ ˜ØÈÒ ¡≈◊∂È≈¬∆˜ ÚÒØ∫ ’ΩÓ Á∆ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «’Ú∂∫ ‘ØÚ∂, ÒÀ’⁄ ≈‘ƒ ⁄≈ȉ≈ Í≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ Ú∆ ÓØ‘‰ «√øÿ √’Ò «¬ø⁄≈‹ √’Ò Ë»∆ ÚÒØ∫ ’≈Ò‹ Áπ¡≈≈ ⁄Ò≈¬∂ ‹≈ ‘∂ ÍÃØ‹À’‡ª Ï≈∂ ⁄≈ȉ≈ Í≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ ’≈Ò‹ ÚÒØ∫ ÍÃ’≈«Ù Íπ√Â’ª Á≈ √‡≈Ò Ò≈«¬¡≈ «◊¡≈ «‹ÊØ∫ √ø◊ª È∂ «Ò‡∂⁄ ÷∆«Á¡≈ ¡Â∂ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆ Á∂ [email protected] ÓÀ∫Ï ω≈¬∂ ◊¬∂Õ Í≥‹ ÁØ-√≈Ò≈ ͺÂ «Ú‘≈ ’Ø√ ⁄≈¨ ’∆Â∂ ◊¬∂ ¡Â∂ Í≥‹ ‘∆ √ø√Ê≈ Á∂ ÓÀ∫Ï ω≈¬∂ ◊¬∂Õ ¿πÍø √’Ò «Ú⁄ ÚË∆¡≈ √∂Ú≈ «ÈÌ≈¿π‰ Ú≈Ò∂ Ú∆ª ¡Â∂ ÌÀ‰ª ˘ √ÈÓ≈È ’∆Â≈ «◊¡≈Õ √Ó≈ÍÂ∆ Á∆ ¡Á≈√ ¡Â∂ Óπº÷ Ú≈’ Á∆ √∂Ú≈ Ϻ⁄∆ √π÷ÍÃ∆ ’Ω ’º’ÛÚ≈Ò È∂ Ï≈÷»Ï∆ «ÈÌ≈¬∆Õ Ë»∆ √’Ò ÚÒØ∫ Ú∆ ‰‹∆ «√øÿ ˜ØÈÒ ¡≈◊∂È≈¬∆˜ ¡Â∂ ◊πÁπ¡≈≈ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á≈ √«‘ÔØ◊ Á∂‰ Ò¬∆ 36

ËøÈÚ≈Á ’∆Â≈ «◊¡≈Õ È؇ : Ë»∆ √’Ò ’ØÒ Ë≈«Ó’ «ÎÒÓª «Í≥‚ª/Ù«‘ª «Ú⁄ Ò≈◊ Ó≈Â Ì∂‡≈ ”Â∂ «Á÷≈¿π‰ Á≈ «ÚÙ∂Ù ÍÃÏøË ˛Õ √øÍ’ : IDAGBCAEBA

ÓØ◊≈ Á∆¡ª √◊Ó∆¡ª [email protected] : √’Ò ÓØ◊≈ ÚÒØ∫ Ϻ«⁄¡ª Á≈ «¬’ √ÍÂ≈«‘’ ◊πÓ«Â ‡∂«Èø◊ ’À∫Í Á≈ ¡≈ÔØ‹È ’∆Â≈ «◊¡≈ «‹√ «Ú⁄ Ϻ«⁄¡ª ˘ «√º÷ ËÓ √øÏøË∆ Óπ„Ò∆ ‹≈‰’≈∆ «ÁºÂ∆ ◊¬∆Õ «¬√ ’À∫Í «Ú⁄ Â’∆ÏÈ [email protected] ÂØ∫ ¿πµÍ Ϻ«⁄¡ª È∂ Ì≈◊ «Ò¡≈Õ √Ó≈ÍÂ∆ ¿πÍø «¬’ «Ò÷Â∆ ‡À√‡ Ú∆ ‘Ø«¬¡≈Õ Í«‘Ò∂, Á»‹∂ ¡Â∂ Â∆√∂ √Ê≈È ”Â∂ ¡≈¿π‰ Ú≈Ò∂ «Ú«Á¡≈Ê∆¡ª ˘ «¬È≈Ó «ÁºÂ∂ ◊¬∂Õ «¬È≈Ó Úø‚‰ Á∆ √∂Ú≈ Óπº÷ ◊ÃøÊ∆” ◊πÁπ¡≈≈ ◊π» ≈ÓÁ≈√ ‹∆, ÓØ◊≈ ¡Â∂ ‹Ò≈Ò≈Ï≈Á (Í»Ï∆) ÂØ∫ ¡≈¬∂ √: Ó∂‹ «√øÿ È∂ «ÈÌ≈¬∆Õ AB-F-AE : √: ÏÒÚø «√øÿ ‹∆ Á∂ ¡’≈Ò ⁄Ò≈‰∂ ”Â∂ √’Ò ÓØ◊≈ ÚÒØ∫ ¿π‘Ȫ Á∂ ◊ë‘ Íπ≈‰≈ ÓØ◊≈ «Ú÷∂ √«‘‹ Í≈· ’∆Â≈ «◊¡≈ «‹√ «Ú⁄ √’Ò Á∂ Ú∆ª/ÌÀ‰ª È∂ Í≈· ’È «Ú⁄ √«‘ÔØ◊ «ÁºÂ≈Õ ¡ø«ÂÓ ¡Á≈√ ◊πÁπ¡≈≈ ¡’≈Ò√ Íπ≈‰≈ ÓØ◊≈ «Ú÷∂ ‘ج∆Õ √Ó≈◊Ó «Ú⁄ Ì≈¬∆ ¡ÓÈÁ∆Í «√øÿ ÷‚» √≈«‘Ï ¡Â∂ Ï∆Ï∆ ◊◊ÈÁ∆Í ’Ω ÚÒØ∫ √ø◊ª È≈Ò ◊πÓ«Â «Ú⁄≈ª √ªfi∆¡ª ’∆Â∆¡ª ◊¬∆¡ªÕ «ÓÂ∆ AF-F-AE ˘ √: Ó∂‹ «√øÿ ‹∆ Á∂ √«‘ÔØ◊ √Á’≈ «Í≥‚ ‹Ò≈Ò≈Ï≈Á (Í»Ï∆) ÓØ◊≈ «Ú÷∂, Á√Â≈ «√÷Ò≈¬∆ ’À∫Í Á∆ √Ó≈ÍÂ∆ ”Â∂ ÓÒ‡∆Ó∆‚∆¡≈ «¬ø⁄≈‹ √: ¡‹≈«¬Ï «√øÿ ‹∆ ÚÒØ∫ Ë≈«Ó’ «ÎÒÓ “⁄≈ √≈«‘Ϙ≈Á∂” «Á÷≈¬∆ ◊¬∆Õ √’Ò ÏºË‰∆ ’Òª ÚÒØ∫ Í≥⁄Ó Í≈ÂÙ≈‘ √≈«‘Ï √Ã∆ ◊π» ¡‹È Á∂Ú ‹∆ Á≈ Ù‘∆Á∆ ÍπÏ «ÓÂ∆ AF-F-AE ˘ ◊πÁπ¡≈≈ ◊πÓ«Â ÍÃ’≈Ù Ïˉ∆ ’Òª «Ú÷∂ ◊πÁπ¡≈∂ Á∆ ÍÃÏøË’ ’Ó∂‡∆ Á∂ √«‘ÔØ◊ È≈Ò ÓÈ≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ √≈∂ √Ó≈◊Ó ˘ √’Ò ÓØ◊≈ Â∂ ‹◊≈¿π∫ ÚÒØ∫ «ÈÌ≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ ¡’»Ï [email protected]

◊π» ’∂ Ò≈Ò ◊π» Á∂ È≈Ò

Ì≈¬∆ Ï∂¡ø «√øÿ Â∂ Ì≈¬∆ √ÂÚø «√øÿ ‘⁄È «√øÿ

«√º÷ ’ΩÓ «Ú⁄ Ù‘≈Á ˘ √«Â’≈«¡≈ ‘Ø«¬¡≈ Á‹≈ «ÁºÂ≈ «◊¡≈ ˛Õ «√º÷ª «Ú⁄ Ù‘∆Á ¿π√ ˘ «’‘≈ ‹ªÁ≈ ˛ ‹Ø «√º÷ ¡≈Ù∂ ”Â∂ Í»≈ ¿πÂÁ≈ ˛, ’ΩÓ ”Â∂ ‘ج∆¡ª ÚË∆’∆¡ª ¡Â∂ ˜πÒÓ «ÚπºË ¡≈Ú≈˜ ¿π·≈¿π∫Á≈ ˛ ¡Â∂ «¬√ Ò¬∆ ¡≈͉≈ ‹∆ÚÈ ’πÏ≈È ’ «ÁøÁ≈ ˛Õ «√º÷ª ˘ ¡≈͉∂ ◊πË≈Ó Ï‘π «Í¡≈∂ ‘È Â∂ «¬È∑ª Á∆ Í«ÚºÂÂ≈ Â∂ √øÌ≈Ò Ò¬∆ ’∆Â∆¡ª ’πÏ≈È∆¡ª È≈Ò, «√º÷ «¬«Â‘≈√ «Ùø◊≈«¡≈ «Í¡≈ ˛Õ ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï Á∆ Í«ÚºÂÂ≈ Ò¬∆ Ï≈Ï≈ Á∆Í «√øÿ, Ì≈¬∆ √πº÷≈ «√øÿ, Ó«‘Â≈Ï «√øÿ, Ï≈Ï≈ ◊πÏ÷Ù «√øÿ ¡Â∂ ‘Ø ¡È∂’ª ‘∆ «√ÒºÊ ÔØ«Ë¡ª È∂ ÓΩ È≈Ò ’ÒØÒª ’«Á¡ª ¡≈͉∆¡ª «‹øÁª Ú≈∆¡ª √ÈÕ ‹»È AIHD «Ú⁄ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Á∂ ‹≈Ï ‘π’Ó È≈Ò, ÁÏ≈ √≈«‘Ï ”Â∂ ¯Ω‹ ⁄Û∑≈ «ÁºÂ∆ ◊¬∆ Â∂ «¬‘ Áπ‘≈¬∆ Í≈¬∆ «’ ¡«ÂÚ≈Á∆ «¬ºÊ∂ «‘ ’∂ Á∂Ù Á∆ ¡÷ø‚Â≈ Ò¬∆ ÷Â≈ ω∂ ‘ج∂ ‘ÈÕ «√º÷ ’ΩÓ Á∆¡ª ≈‹√∆ Â∂ Ë≈Ó’ Óø◊ª ˘ «ÏÒ’πÒ È˜¡øÁ≈˜ ’Á∂ ‘ج∂, «¬øÁ≈ ◊ªË∆ È∂ «‘øÁ» «Î’≈ÍÃ√Â∆ ˘ ¡≈͉∂ È≈Ò ‹ØÛÈ Ò¬∆ «¬‘ ÓÈ√»Ï≈ ω≈«¬¡≈ √∆Õ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∆ «¬Ó≈ „«‘-„∂∆ ‘Ø ◊¬∆ Â∂ ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï ”Â∂ √À∫’Û∂ ◊ØÒ∆¡ª Á∂ «ÈÙ≈È √ÈÕ ‹ÁØ∫ «‘øÁπ√Â≈È∆ ¯Ω‹ª ˘ ¡øÁØ∫ ‘‡≈ «Ò¡≈ Â∂ Ô≈Â»¡ª ˘ ÁÙÈ ’È Á∆ ’πfi «„ºÒ «ÁºÂ∆ ◊¬∆ ª ‘˜≈ª Á∆ «◊‰Â∆ ”⁄ «√º÷ √ø◊ª ÁÏ≈ √≈«‘Ï ÚºÒ ⁄ºÒ ͬ∆¡ªÕ √’≈ È∂ ÁÏ≈ √≈«‘Ï Á∆ «¬Ó≈ ”Â∂ Òº◊∂ ‘ج∂ ◊ØÒ∂ Â∂ ◊ØÒ∆¡ª Á∂ «ÈÙ≈Ȫ ˘ ´’≈¿π‰ Ò¬∆ ÓπøÓ ’Ú≈¬∆ √∆ Í √ø◊ª Á∆ Í≈÷» ¡º÷ È∂ ¿π‘ √Ì ’πfi ͤ≈‰ «Ò¡≈Õ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ¡Â∂ «¬√ Á∂ ¡≈Ò∂ Áπ¡≈Ò∂ «‚º◊∂ Â∂ ÷ØÒ≈ ω∂ Ó’≈È, «¬Ó≈ª, √’≈ Á∆ ’Øfi∆ ’≈Ú≈¬∆ Á∆ ’‘≈‰∆ Á√≈ ‘∂ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

√ÈÕ √À∫’Û∂ Ô≈Â» «√øÿ, «√øÿ‰∆¡ª Í«ÚºÂ ◊πË≈Óª Á∆ ¡≈͉∆ ‘∆ √’≈ ÚÒØ∫ ’∆Â∆ ÂÏ≈‘∆ Â∂ «√º÷ª ”Â∂ ÂÙºÁÁ ˘ Ô≈Á ’’∂ ÌπºÏª Ó≈Á∂, ÁøÁ Í∆√Á∂ Â∂ ’⁄∆⁄∆¡ª Ú‡Á∂Õ È≈Ó∆ Ò∂÷’ ÍÃØ: ‘Ïø√ «√øÿ È∂ «Ò«÷¡≈ ˛ «’ ““«√º÷ ÈΩ‹Ú≈Ȫ ˘, «√º÷ «¬«Â‘≈√ Á∂ Í≥«È¡ª ”Â∂ ¿π’∂ ‘ج∂, √»Ó◊Â∆ Á∂ ’≈È≈Ó∂ ¿πÈ∑ª ˘ √ÀȪ ’Á∂ ‘∂Õ ¿πÈ∑ª ˘ «¬ø˜≈ √∆ ¿π√ √Ó∂∫ Á≈ ‹ÁØ∫ «’√∂ Ó«‘Â≈Ï «√øÿ Â∂ ¿π√ Á∂ √≈Ê∆ È∂ «√º÷ª Á∆ ¡‰÷ ˘ ØÒ‰ Á≈ ÏÁÒ≈ ÒÀ‰ Ò¬∆, √Ó∂∫ Á∆ «‘ «Ú⁄Ø∫ ÍÃ◊‡ ‘Ø ’∂ ¿π·‰≈ √∆Õ”” √Á≈ Ï∂¡ø «√øÿ Â∂ √ÂÚø «√øÿ, ÁØÚ∂∫ ÍÃË≈È ÓøÂ∆ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Á∂ «‘Î≈˜Â∆ Á√Â∂ «Ú⁄ «ÁºÒ∆ Íπ«Ò√ ÚÒØ∫ «ÈÔπ’ √ÈÕ «¬È∑ª È∂ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ”Â∂ ‘ج∆ ÂÏ≈‘∆ Â∂ Í≥‹≈Ï «Ú⁄ «√º÷ ÈΩ‹Ú≈Ȫ ”Â∂ ‘ج∂ ÂÙºÁÁ Ï≈∂ Ï‘π ’πfi √π«‰¡≈ Â∂ «Î ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï Á∂ ÁÙÈ ’È Á≈ ÓÈ Ï‰≈ «Ò¡≈Õ √: Ï∂¡ø «√øÿ È∂ ¿πÊ∂ ‹≈ ’∂ ¡≈͉∆¡ª ¡º÷ª È≈Ò «¬√ ‘ج∆ ÂÏ≈‘∆ ˘ Ú∂«÷¡≈ ¡Â∂ ¿π√ Á∂ ¡øÁ ◊πº√∂ Á≈ ‹Ú≈Ò≈ Îπº‡‰ Òº◊≈Õ Ï∂¡Â ø «√øÿ «¬’ √≈Ë≈È Á«Ò ͫÚ≈ È≈Ò √ÏøË √∆ Â∂ «¬√ Á≈ ‹ÈÓ ‹ÈÚ∆ [email protected], «Í≥‚ ÓÒØ¡≈ ȘÁ∆’ ⁄ø‚∆◊Û∑ «Ú⁄ Ó≈Â≈ ’Â≈ ’Ω Á∆ ’πº÷Ø∫, Ï≈Ï≈ √πº⁄≈ «√øÿ Á∂ ÿ ‘Ø«¬¡≈Õ «¬‘ Í≥‹ Ì≈ √È Â∂ √Ì ÂØ∫ Úº‚≈ ÙÓÙ∂ «√øÿ Í≥‹≈Ï «Ú⁄ √∆È∆¡ √Ï ‹º‹ √ÈÕ Ï∂¡ø «√øÿ È∂ Óπ„Ò∆ «Úº«Á¡≈ «¬√∂ «Í≥‚ Á∂ √’»Ò «Ú⁄, «Î Ò≈◊Ò∂ «Í≥‚ Â∆Û≈ Á∂ √’»Ò ¡Â∂ Ï≈¡Á ”⁄ ÷≈Ò√≈ √’»Ò ÷Û Â∂ ‘≈«¬ √À’ø‚∆ ⁄ø‚∆◊Û∑ Á∂ BC √À’‡ Á∂ √’≈∆ √’»Ò ÂØ∫ Í≈√ ’∆Â∆Õ √’≈∆ ’≈Ò‹ ⁄ø‚∆◊Û∑ ÂØ∫ AIGA «Ú⁄ Ï∆.¬∂. Á∆ «‚◊∆ ‘≈√Ò ’∆Â∆Õ «ÁºÒ∆ Íπ«Ò√ «Ú⁄ ÏÂΩ √Ï «¬ø√ÍÀ’‡ ÌÂ∆ ‘Ø«¬¡≈ Â∂ ¡≈͉∂ «¬’ 37

√≈Ê∆ ◊πÁ∆Í «√øÿ Á∂ ’«‘‰ ”Â∂ Ï∆Ï∆ «ÏÓÒ ‹Ø Ò∂‚∆ ‘≈«‚ø◊ ‘√ÍÂ≈Ò «ÁºÒ∆ «Ú⁄ √‡≈Î È√ √∆, ¿π√ È≈Ò AIGF «Ú⁄ «Ú¡≈‘ ’∆Â≈Õ Ï∂¡ø «√øÿ ‹ÁØ∫ ‘«ÓøÁ √≈«‘Ï «◊¡≈ ª ÓÈ «Ú⁄ Ï‘π ¿πÁ≈√∆ ¡≈ ◊¬∆ Â∂ √Ø⁄‰ Òº◊ «Í¡≈ «’ «√º÷ ’ΩÓ ”Â∂ ‘ج∂ «¬√ ¡ÍÓ≈È Á≈ ÏÁÒ≈ «’Ú∂∫ «Ò¡≈ ‹≈ √’Á≈ ˛? ¿π√ Á∂ ¡≈͉∂ «Í≥‚ Á∂ «ÙÂ∂Á≈∆ «Ú⁄ Ò◊Á∂ ÎπºÎÛ ’∂‘ «√øÿ, ⁄ø◊∂ «√º÷∆ «Ú⁄≈ª Ú≈Ò∂ √È ¡Â∂ Ï∂¡ø «√øÿ Á≈ ¿π√ È≈Ò ⁄ø◊≈ Ó∂Ò ‹ØÒ √∆ Â∂ ¿π√ Á≈ ÍÃÌ≈Ú Ú∆ ÓøÈÁ≈ √∆Õ ‹ÒÁ∆ ‘∆ Ï∂¡ø «√øÿ È∂ ¡ø«ÓÃÂÍ≈È ’ «Ò¡≈Õ ◊π» ÿ Á≈ «¬‘ ÙË≈¨ √Ú∂∂ «ÁºÒ∆ √«Ê Ïø◊Ò≈ √≈«‘Ï ◊πÁπ¡≈∂ Í‘πø⁄ ’∂, ÎÙª Á∆ √Î≈¬∆ Â∂ ÍØ⁄∂ Ó≈Á≈ Â∂ ◊π» Á≈ È≈Ó ‹ÍÁ≈ «‘øÁ≈Õ Ò∂÷’ ˘ «¬‘ ¿πÍØ’Â Â∂ ‘Ø «Ò÷∆¡ª ◊ºÒª, ¿π√ Á∂ Úº‚∂ Ì≈ ÙÓÙ∂ «√øÿ È∂ ¡≈Í Áº√∆¡ª ‘ÈÕ «¬’ Ú≈∆ «ÁºÒ∆ Á∆ «¬’ ’≈ÒØÈ∆ «Ú⁄ ’∆ÂÈ √Ó≈◊Ó √∆ Â∂ ÍÃØ. ÁÙÈ «√øÿ È∂ ’∆ÂÈ ÁΩ≈È «√º÷ ’ΩÓ ”Â∂ ‘ج∆¡ª ÚË∆’∆¡ª Â∂ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ”Â∂ ‘ج∂ ’«‘ Ï≈∂ √ø◊ª ˘ Áº«√¡≈Õ «¬√ ÂØ∫ Ï≈¡Á «√º÷ª Â∂ «√º÷ ◊πË≈Óª ”Â∂ Óπ◊Òª ÚÒØ∫ ’∆Â∂ ‹Ïª Á∆ «Ú«Ê¡≈ √π‰≈¬∆ «’ «’Ú∂∫ «√øÿ √»Ï∆ª È∂ ◊πÁπ¡≈«¡ª Á∆ Í«ÚºÂÂ≈ Ò¬∆ ’πÏ≈È∆¡ª ’∆Â∆¡ªÕ ¡ø«ÓÃÂË≈∆ «√º÷ Ï∂¡Â ø «√øÿ «¬‘ √Ì ’πfi √π‰ ’∂ Ì≈Úπ’ ‘Ø «◊¡≈Õ ‘«¡≈‰∂ ”⁄Ø∫ Òøÿ«Á¡ª «√º÷ Ô≈Â»¡ª Á∆ ÂÒ≈Ù∆ Â∂ Ï∂π÷∆ Á∂ √¨’, «‹√ Á≈ Ï∂¡ø «√øÿ Ú∆ «Ù’≈ ‘Ø«¬¡≈, ¿π√ È∂ «¬√ ˘ ¡≈͉∆ ‘∂·∆ √Ó«fi¡≈, Ì≈Úπ’ ‘πøÁ≈ ‘Ø«¬¡≈ ’Á∂ ؉ Òº◊ ÍÀ∫Á≈ ª ¿π√ Á∂ ÁØ√ ÏÒÏ∆ «√øÿ È∂ ¿π√ ˘ «’‘≈ «’ ““؉ È≈Ò Âª ’πfi È‘ƒ ωÈ≈Õ «√º÷ ’ΩÓ Á∂ ‘ج∂ ¡ÍÓ≈È Á≈ ÏÁÒ≈ √πº«÷¡≈ Á√Â∂ «Ú⁄ ‘؉ ’’∂, Â∂∂ ÂØ∫ «ÏȪ ‘Ø ’Ω‰ ÒÀ √’Á≈ ˛?”” «Ò÷≈∆ ¡’»Ï [email protected]

ÏÒÚø ◊≈◊∆ È∂ «Ò«÷¡≈ ˛ «’ ““«¬‘ ◊ºÒ ¿π√ ˘ ‹⁄ ◊¬∆ ¡Â∂ ¿π√ È∂ ¡≈͉∂ ◊π» ˘ «Ë¡≈«¬¡≈ Â∂ ’ΩÓ Á∆ Ï∂«¬º˜Â∆ Á≈ ÏÁÒ≈ ÒÀ‰ Á∆ √‘πø ÷≈Ë∆Õ”” ÏÁÒ∂ Á∆ Ì≈ÚÈ≈ ‘ «√º÷ Á≈ ’∂ÚÒ ‹˜Ï≈Â∆ ¿πÏ≈Ò ‘∆ È‘ƒ √∆ ÏÒ«’ ¿πÈ∑ª Á∆ «¬‘ Ë≈È≈ ¡≈͉∂ «Ú√∂ ”⁄ «√øÿª Á∂ ‚»øÿ∂ «ÚÙÚ≈√ Á∆ ¿πÍ‹ Á≈ ÍÃÂ∆’ √∆Õ «¬√∂ ’≈È ‘ «√º÷ Á∆ ˜Ï≈È ”Â∂ √∆ «’ ÁÏ≈ √≈«‘Ï ”Â∂ ‘ÓÒ≈ ’È Ú≈Ò≈ ’Á∂ Ï⁄ È‘ƒ √’Á≈ Â∂ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Á≈ ‘Ù Ú∆ «¬‘Ø ‘∆ ‘ØÚ∂◊≈Õ Ï∂¡ø «√øÿ È∂ «√º÷ ’ΩÓ ¿πµÂ∂ ‘ج∆ ÚË∆’∆ Â∂ √≈‚∆ «Óº‡∆ «Ú⁄ ØÒ∆ ¡‰÷ Á≈ ÏÁÒ≈ ÒÀ‰ Á∆ ·≈‰ Ò¬∆Õ «¬√ √ÏøË∆ ¿π√ È∂ ¡≈͉∂ «¬’ ‘Ø √≈Ê∆ ÏÒÏ∆ «√øÿ ‹Ø √πº«÷¡≈ Á√Â∂ «Ú⁄ √∆, ¿π√ È≈Ò ◊ºÒ ’ Ò¬∆Õ Ï∂¡ø «√øÿ Á∂ Úº‚∂ Ì≈ ÙÓÙ∂ «√øÿ È∂ Ò∂÷’ ˘ ¡≈Í Áº«√¡≈ «’ Ï∂¡ø «√øÿ ˘ «’Ú∂∫ «Ì‰’ ÍÀ ◊¬∆ «’ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Ï‘π-«◊‰Â∆ «‘øÁ» «Î’≈ÍÃ√Â∆ ˘ ¡≈͉∂ È≈Ò ‹ØÛÈ Ò¬∆, ÿº‡-«◊‰Â∆ «√º÷ª ”Â∂ ‘Ø ‹Ï ’È Á∆ √’∆Ó ÿÛ ‘∆ ˛Õ Á∂Ù «Ú⁄ ¡≈Ó ⁄؉ª √øÈ AIHE «Ú⁄ ‘؉∆¡ª √È Â∂ Ï∂¡ø «√øÿ Á∆ √Ø⁄ Â∂ «’√∂ «ÓÒ∆ ÷Ï «Ú⁄ √⁄≈¬∆ ‘Ø √’Á∆ √∆Õ Ô≈Á ‘∂ «’ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Á∂ ’ÂÒ ÂØ∫ Ï≈¡Á ‹Ø «√º÷ È√Ò’πÙ∆ «‘ ‘Ø«¬¡≈, ¿π‘ «¬√ ¿πÍØ’Â Ùø’∂ Á∆ ÍÃØÛ∑Â≈ ’Á≈ ˛Õ ÏÒÏ∆ «√øÿ Í≥‹≈Ï «◊¡≈ ‘Ø«¬¡≈ √∆ Â∂ ¿π√ È∂ BG ¡’»Ï ˘ Ú≈Í√ ¡≈¿π‰≈ √∆ Í ¿π‘ Ú≈Í√ È≈ ¡≈«¬¡≈Õ ÙÓÙ∂ «√øÿ, (Ï∂¡ø «√øÿ Á∂ Ì≈) È∂ ÓÀ˘ Áº«√¡≈ «’ Ï∂¡ø «√øÿ ˘ ‚ Â∂ Ùº’ ÍÀ «◊¡≈ «’ ÏÒÏ∆ «√øÿ ’ØÒØ∫ «¬√ Ó≈È Ú≈Ò∆ √’∆Ó Á∆ ◊ºÒ «È’Ò ‘∆ È≈ ◊¬∆ ‘ØÚ∂ ‹ª ¿π‘ Ϋۡ≈ È≈ «◊¡≈ ‘ØÚ∂Õ ¿π√ ’ØÒ Ï∂¡ø «√øÿ È≈Ò √øÍ’ ’È Á≈ ’ج∆ √≈ËÈ Ú∆ È‘ƒ √∆Õ Ï∂¡ø «√øÿ «¬√ √≈∂ ’≈√∂ ˘ √Ófi«Á¡ª, «’Â∂ «¬‘ È≈ ‘Ø ‹≈Ú∂ «’ «ÏȪ ’πfi ’∆Â∂ ‘∆ È≈ ÎÛ∂ ‹≈¬∆¬∂, «¬√ Ò¬∆ ¯À√Ò≈ ’∆Â≈ «’ ‹ÒÁ∆ ÂØ∫ ‹ÒÁ∆ «ÁÒ ”⁄ «¬√ ÿÛ∆ ‘ج∆ √’∆Ó ˘ ¡ÓÒ «Ú⁄ «Ò¡ªÁ≈ ‹≈Ú∂Õ Ï∂¡ø «√øÿ È∂, «¬‘ ¡≈͉∂ «ÁÒ Á∆ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

◊ºÒ ”Â∂ √øÌ≈Ú ’≈Ú≈¬∆ «’√∂ È≈Ò √ªfi∆ È‘ƒ √∆ ’∆Â∆Õ ¿π√ Á∂ «ÂøÈ Ïº⁄∂, ¡ø«Óà’Ω, √Ï‹∆ «√øÿ Â∂ ‹√«ÚøÁ «√øÿ Â∂ Ó≈Â≈ Ú∆ ¿π√ ’ØÒ ÿ ‘∆ √ÈÕ CA ¡’»Ï Á∆ √Ú∂ Ï∂¡ø «√øÿ È∂ ◊πÁπ¡≈≈ Ïø◊Ò≈ √≈«‘Ï ÓºÊ≈ ‡∂«’¡≈ Â∂ Ô’∆ÈÈ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï Á∂ √ÈÓπ÷ ¡≈͉∂ √Ø⁄∂ ‘ج∂ «ÈÙ≈È∂ Á∆ Í»Â∆ Ò¬∆ ¡Á≈√ ’∆Â∆ ‘ØÚ∂◊∆Õ Á»‹∂ Í≈√∂, √ÂÚø «√øÿ «¬’ ’ª√‡∂ÏÒ «√Í≈‘∆, ◊πÁ≈√Íπ «˜Ò∑∂ Á≈ «‘‰ Ú≈Ò≈ Ú∆ ÍÃË≈È ÓøÂ∆ Á∂ √π«º ÷¡≈ ¡ÓÒ∂ «Ú⁄ √∆Õ √ÂÚø «√øÿ Á∆ «‚¿»‡∆ ≈ Á∆ √∆ Â∂ ÁØ‘ª È∂ «Ú⁄≈ ’«Á¡ª, √ÂÚø «√øÿ È∂ Í∂‡ ÁÁ Á≈ ͺ‹ Í≈¿π∫«Á¡ª ¡≈͉∆ «‚¿»‡∆ √Ú∂ Á∆ ’Ú≈ Ò¬∆ ª«’ ÁØÚ∂∫ √Ú∂∂ ¡≈͉∆ «‚¿»‡∆ ”Â∂ «¬’º·∂ ‘Ø √’‰Õ ¡ı∆, ¿π‘ ÿÛ∆ ¡≈ ◊¬∆Õ ¡’»Ï CA Á∆ √Ú∂ ˘ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ ¡≈͉∂ «ÈÚ≈√ ¡√Ê≈È ÂØ∫ «È’Ò∆ Â∂ ¤Ø‡∂ ◊∂‡ ≈‘ƒ ¿π√∂ ’Ø·∆ Á∂ Á»‹∂ ÏøÈ∂ ω∂ ÁÎÂ «Ú⁄ ‹≈‰ Òº◊∆Õ Ï∂¡ø «√øÿ È∂ Ú≈«¬Â∆ √¨‡ Ó≈«¡≈ Â∂ «‹Ú∂∫ ‘∆ ¿π‘ ’ØÒØ∫ Òøÿ∆, ¿π√ È∂ ¡≈͉∂ √«Ú√ ∆Ú≈ÒÚ È≈Ò «ÂøÈ ◊ØÒ∆¡ª ¿π√ Á∆ «Íº· ”⁄ Ó≈∆¡ªÕ √ÂÚø «√øÿ «Íº¤∂ ÷Û∑≈ √∆Õ ¿π√ ˘ «’‘≈, ““‘π‰ Ú∂÷Á≈ ’∆ ¡À∫?”” Â∂ ¿π√ È∂ ¡≈͉∆ √‡∂È◊øÈ È≈Ò BI ◊ØÒ∆¡ª Á≈ Í»≈ ÓÀ◊˜∆È, «¬øÁ≈ ◊ªË∆, ‹Ø «‚º◊ ͬ∆ √∆, ”Â∂ «ÈÙ≈È≈ √∂Ë ’∂ ÷≈Ò∆ ’ «ÁºÂ≈ Â∂ ÁØ‘ª È∂ ÏØÒ∂ √Ø «È‘≈Ò Á∂ ‹À’≈∂ ¤º‚∂Õ ◊ØÒ∆ ⁄Ò«Á¡ª, «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Á∂ √‡≈Î Á∂ C ÓÀ∫Ï, ‹Ø È≈Ò ⁄ºÒ ‘∂ √È, «Í¤ª‘ ˘ ̺‹ ◊¬∂Õ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Á∂ «ÈÚ≈√ ¡√Ê≈È ”Â∂ Íπ«Ò√ «Í’‡ √∆ «‹√ Á≈ ’ø‡ØÒ «¬ø‚ثºÏÂ∆¡È Ï≈‚ Íπ«Ò√ ’ØÒ √∆Õ ¿π‘ √≈∂ ‹Ú≈È ◊ØÒ∆¡ª Á∆ ¡≈Ú≈˜ √π‰ ’∂ ··øÏ ◊¬∂ Â∂ «’√∂ Á≈ Ò≈◊∂ ¡≈¿π‰ Á≈ ‘Ω√Ò≈ È≈ ÍÚ∂Õ ‹ÁØ∫ Ï∂¡ø «√øÿ Â∂ √ÂÚø «√øÿ ˘ Ô’∆È ‘Ø «◊¡≈ «’ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Ó ◊¬∆ ˛ ª ¿πÈ∑ª ¿πµ⁄∆ ¡≈Ú≈˜ «Ú⁄ ¡≈͉∂ ‘«Ê¡≈ ‘∂·ª √π‡«Á¡ª «’‘≈ «’ ““¡√ƒ ¡≈͉≈ ’øÓ ’ «Ò¡≈ ˛, ‘π‰ Âπ√ƒ ‹Ø ’È≈ ˛ ’ 38

ÒÚØÕ”” «¬È∑ª ÁØ √»Ï∆ª ˘ «È‘º«Ê¡ª Ú∂÷ ’∂ «ÂÏÂ∆¡È Ï≈‚ Íπ«Ò√ Á∂ ’Ó⁄≈∆ «¬È∑ª ’ØÒ ¡≈¬∂ Â∂ ÁØ‘ª ˘ ÎÛ ’∂ ÏÀ’ «Ú⁄ ÒÀ ◊¬∂Õ «¬’ «ÍØ‡ ¡Èπ√≈ «¬‘ ÍπÒ√∆¬∂ ¯Â∆Ù ’Á∂ ‘ج∂ ◊≈Òª ’º„‰ Òº◊∂ «‹√ ’≈È √ÂÚø «√øÿ È∂ ¿πÈ∑ª ’ØÒØ∫ √‡∂È◊øÈ ÷Ø‘‰ Á∆ ’Ø«ÙÙ ’∆Â∆Õ Íπ«Ò√∆¡ª È∂ ◊ØÒ∆¡ª ⁄Ò≈ «ÁºÂ∆¡ª Â∂ Ï∂¡Â ø «√øÿ Á∆ ʪ ”Â∂ ‘∆ ÓΩ ‘Ø ◊¬∆ ¡Â∂ √ÂÚø «√øÿ ◊ØÒ∆¡ª Òº◊‰ ’≈È ˜÷Ó∆ ‘Ø «◊¡≈ «‹√ ˘ ‘√ÍÂ≈Ò «Ò‹≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ ¿π√ Á≈ «¬Ò≈‹ «¬√ Ò¬∆ È‘ƒ √∆ ’Ú≈«¬¡≈ «◊¡≈ «’ ¿π‘ ¿π√ ˘ Ï⁄≈¿π‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ √È ÏÒ«’ «¬√ Ò¬∆ ’Ú≈«¬¡≈ «◊¡≈ ª«’ ¿π√ ÂØ∫ Íπº¤ ÍÛÂ≈Ò ’∆Â∆ ‹≈ √’∂ Â∂ «’√∂ ‘Ø √≈˜Ù Ï≈∂ ‹≈«‰¡≈ ‹≈ √’∂Õ «¬’ ◊ØÒ∆ √ÂÚø «√øÿ Á∆ «Íº· «Ú⁄ Òº◊∆ √∆ «‹‘Û∆ «’ ‚≈’‡ª È∂ ’º„∆ È‘ƒ √∆ ¡Â∂ ¿π√ Á∂ Ú’∆Ò ÓπÂ≈Ï’ «¬√ ◊ØÒ∆ Á∆ ‘Ø∫Á ¿π√ Á∂ √∆ ˘ ‘Ó∂Ù≈ Â’Ò∆¯ «ÁøÁ∆ «‘øÁ∆ √∆Õ √ÂÚø «√øÿ «¬’ √Ë≈‰ ◊∆Ï Í«Ú≈ «Ú⁄Ø∫ «Í≥‚ ËÓ ’؇ øË≈Ú≈ Á≈ «‘‰ Ú≈Ò≈ √∆Õ «¬√ Á∂ «ÍÂ≈ ÂÒØ’ «√øÿ Â∂ «ÂøÈ Ì≈ ◊πÈ≈Ó «√øÿ, Ú«¡≈Ó «√øÿ, √ÚÈ «√øÿ √ÈÕ «ÁºÒ∆ Íπ«Ò√ «Ú⁄ ÏÂΩ «√Í≈‘∆ ÌÂ∆ ‘Ø«¬¡≈ √∆Õ √ÂÚø «√øÿ Á∂ ’∂√ Á∆ ÍÀÚ∆ ◊∆Ï Í«Ú≈ È∂ «’ºÊ∂ ’È∆ √∆Õ ’¬∆ «√º÷ ‹Ê∂ÏøÁ∆¡ª È∂ ⁄ø◊∂ Ú’∆Òª ˘ ¡º◊∂ Ò≈«¬¡≈Õ ’∂‘ «√øÿ ˘ «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Á∂ ’ÂÒ Á∆ √≈˜Ù «Ú⁄ º«÷¡≈ «◊¡≈Õ «¬È∑ª ÁØ‘ª ”Â∂ ’∂√ D √≈Ò ⁄ÒÁ≈ «‘≈ Â∂ «¬√ ÁΩ≈È Ï∂¡ø «√øÿ, √ÂÚø «√øÿ Â∂ ’∂‘ «√øÿ Á∂ Í«Ú≈ª ’ØÒØ∫ √’≈∆ ¬∂‹ø√∆¡ª Íπº¤ ÍÛÂ≈Ò ’Á∆¡ª ‘∆¡ªÕ Ï∂¡ø «√øÿ Á∂ Ì≈ ÙÓÙ∂ «√øÿ ˘ Ú∆ Íπ«Ò√ È∂ ’πfi √Ó∂∫ Ò¬∆ «‘≈√ «Ú⁄ º«÷¡≈Õ Ï∂¡ø «√øÿ Á∆ ÍÂÈ∆ «ÏÓÒ ’Ω Í≥‹≈Ï ¡≈ ◊¬∆ Â∂ √øÈ AIHF Á∆¡ª Í≥‹≈Ï ¡√À∫ÏÒ∆ ⁄؉ª «Ú⁄ ¿π√ È∂ ÏÂΩ ¡≈˜≈Á ¿πÓ∆ÁÚ≈ ⁄؉ ÒÛ∆Õ ¡’≈Ò∆ ÁÒ È∂ «¬’ Ù‘∆Á Í«Ú≈ Á∆ ÍÂÈ∆ ˘ Í≈‡∆ «‡’‡ Ú∆ È≈ «ÁºÂ∆Õ ‡’√≈Ò∆ ¡’»Ï [email protected]

¡≈◊»¡ª ¡Èπ√≈ ¿π√ √Ó∂∫ ¡’≈Ò∆ ÁÒ Á∂ Ò∆‚ª Â∂ ÷≈√ ’’∂ √π‹∆ «√øÿ ÏÈ≈Ò≈ ÍÃË≈È ÓøÂ∆ ≈‹∆Ú ˘ Â∂ Ï∂¡ø «√øÿ Á∂ Í«Ú≈ ˘ ¡’≈Ò∆ «‡’‡ Á∂ ’∂ È≈˜◊∆ È‘ƒ √∆ ÒÀ‰≈ ⁄≈‘πÁ ø Õ∂ «¬‘ √∆ √≈‚∂ ¿πµ⁄ ¡’≈Ò∆ È∂Â≈Úª Á∆ √Ø⁄Õ «ÏÓÒ ’Ω, ‘Ò’≈ ⁄Ó’Ω √≈«‘Ï Â∂ ͺ’≈ ’Òª ÁØ‘ª Ê≈Úª ”Â∂ ¥ÓÚ≈ DCE Â∂ [email protected]@ Ú؇ª ÂØ∫ ‘≈ ◊¬∆Õ √ÂÚø «√øÿ Á∆ Óø◊‰∆ ‹‡∂ «Í≥‚ Á∆ «¬’ Ï∆Ï∆ √π«øÁ ’Ω È≈Ò ‘ج∆ √∆Õ √ÂÚø «√øÿ ‹ÁØ∫ ‹∂Ò∑ «Ú⁄ √∆ ª «¬√ Ϻ⁄∆ È∂ ¿π√ Á∆ ÎØ‡Ø È≈Ò B Ó¬∆ AIHH ˘ «Ú¡≈‘ Á∆ ¡Á≈√ ’Ú≈¬∆Õ ’πfi √≈Ò Í«‘Òª √π«øÁ ’Ω ’À∫√ Á∆ Ï∆Ó≈∆ È≈Ò ‹»fiÁ∆ ‘ج∆ ¡’≈Ò ⁄Ò≈‰≈ ’ ◊¬∆Õ ’πfi √≈Ò ’∂√ Á∆ √π‰Ú≈¬∆ ‘πøÁ∆ ‘∆ Â∂ ¡Á≈Ò È∂ √ÂÚø «√øÿ Â∂ ’∂‘ «√øÿ ˘ Ϊ√∆ Á∆ √˜≈ √π‰≈¬∆ Â∂ È≈Ó∆ Ú’∆Ò ≈Ó ‹∂· ÓÒ≈È∆ Á∆¡ª ˜ØÁ≈ ’≈˘È∆ ÁÒ∆Òª Ú∆ ¡Á≈Ò È∂ Ș ¡øÁ≈˜ ’ «ÁºÂ∆¡ªÕ Ϊ√∆ ÂØ∫ «¬’ «ÁÈ Í«‘Òª √ÂÚø «√øÿ Á∂ Ú’∆Ò, √: √Ø„∆ ˘ ¿π√ ˘ «ÓÒ‰ ◊¬∂ Â∂ Ù≈«¬Á ¿π‘ ¡÷∆Ò∂ «¬È√≈È √È ‹Ø ¿π√ ˘ ‹∂Ò∑ «Ú⁄ Ϊ√∆ ÂØ∫ Í«‘Òª «ÓÒ∂Õ ¿πÈ∑ª «¬√ ◊ºÒ Á≈ ¡Î√Ø√ ‹Â≈«¬¡≈ «’ ¿π‘ ¿π√ ˘ Ï⁄≈ È‘ƒ √’∂Õ √: √Ø„∆ ¡Èπ√≈ √ÂÚø «√øÿ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «Ú⁄ √∆ Â∂ «’‘≈ «’, ““ÓÀ∫ ÁπÙ‡ª ˘ Ó≈È Ò¬∆ ’¬∆ ‹ÈÓ ‘Ø Ú∆ ÒÀ‰ Á≈ ⁄≈‘Ú≈È ‘ªÕ”” √ÂÚø «√øÿ Á≈ «Ï¡≈È ‹Ø ¿π√ È∂ √Ï¿πµ⁄ ¡Á≈Ò «Ú⁄ «ÁºÂ≈, «Ú⁄ «’‘≈ «◊¡≈ «’ ““ÓÀ˘ ¡≈͉∂ ’∆Â∂ ’øÓ ”Â∂ Ó≈‰ ˛ Â∂ Ó∂∆ ¡Á≈√ ˛ «’ «¬’ «˜øÁ◊∆ ª ’∆, ‹∂ ‘˜≈ª ‹∆ÚÈ Ú∆ «ÓÒ‰ ª «¬øÁ≈ ◊ªË∆ Ú◊∆ ÁπÙ‡ ˘ Ó≈ª◊≈ Â∂ ‘√Á≈ ‘Ø«¬¡≈ Ϊ√∆ Á∂ ÂıÂ∂ ”Â∂ ⁄Û∑ª◊≈Õ”” ¡÷∆ F ‹ÈÚ∆ AIHI ˘ Ì≈¬∆ √ÂÚø «√øÿ Â∂ ’∂‘ «√øÿ ˘

√Ú∂∂ D Ú‹∂ Ϊ√∆ Á∂ ÂıÂ∂ ÚºÒ «Ò‹≈«¬¡≈ «◊¡≈Õ ¿π√ «ÁÈ Ï‘π Ӄ‘ ÍÀ «‘≈ √∆Õ √≈∆ ’ΩÓ Á≈ ¡Ù∆Ú≈Á ¿πÈ∑ª Á∂ È≈Ò √∆Õ ¿πÈ∑ª Á∂ ‹À’≈«¡ª Á∆¡ª ¡≈Ú≈˜ª ‹∂Ò∑ Á∆¡ª ¿πµ⁄∆¡ª Á∆Ú≈ª º’ ¡ºÍÛ ‘∆¡ª √ÈÕ ¿π√ È∂ Ϊ√∆ Á≈ º√≈ ¸ø«Ó¡≈ Â∂ ‹Ò≈Á È∂ ‘∂·Ø∫ κ‡≈ ‘‡≈¿π∫Á∂ ‘ج,∂ ◊Ò «Ú⁄ Í≈¬∆ º√∆ ˘ √÷Â∆ È≈Ò «÷º«⁄¡≈ Â∂ «¬‘ √»Ï∆ ’ΩÓ Á∆ ¡‰÷ ÏÁÒ∂ ÓΩ È≈Ò ÷∂‚Á≈ Ù‘∆Á∆ Í≈ «◊¡≈Õ ¿πÈ∑ª Á≈ √√’≈ «Â‘≈Û ‹∂Ò∑ «Ú⁄ ’ «ÁºÂ≈ «◊¡≈Õ «¬’ «¥ÙÓ≈ ‘∆ √ÓfiØ «’ ¿π√ Á≈ √√’≈ ’È Ú∂Ò∂ Óƒ‘ ÏøÁ ‘Ø «◊¡≈ «‹Ú∂∫ ’πÁ Ú∆ «¬È∑ª ÍÃÂ∆ ¡≈͉≈ √«Â’≈ «Ú÷≈ ‘∆ √∆Õ ¿πÈ∑ª Á∆ ¡øÂÓ «¬º¤≈ √∆ «’ ¿πÈ∑ª Á∆¡ª ¡√Ê∆¡ª ’∆ÂÍπ ‹Ò ÍÃÚ≈‘ ‘؉ Í √’≈ È∂ «¬‘ ◊ºÒ Ú∆ È≈ ÓøÈ∆ Â∂ ≈ Á∂ ‘È∂∂ «Ú⁄ «¬È∑ª Á∂ Í«Ú≈ª ˘ √’≈∆ ‹∆ͪ ”⁄ «Ï·≈ ’∂ ‘Áπ¡≈ «Ò‹≈«¬¡≈ «◊¡≈ «‹ºÊ∂ √ÂÚø «√øÿ Á∂ «ÍÂ≈ ÂÒØ’ «√øÿ Â∂ ’∂‘ «√øÿ Á∂ Ï∂‡∂ ≈«‹øÁ «√øÿ È∂ ¡√Ê∆¡ª ‹Ò ÍÃÚ≈‘ ’∆Â∆¡ªÕ ’ΩÓ «Ú⁄ «¬È∑ª ÁØ‘ª Á∂ Ϊ√∆ Òº◊‰ ”Â∂ Ï‘π Áπº÷ Ó«‘√»√ ’∆Â≈ «◊¡≈Õ Í≥‹≈Ï «Ú⁄ ’¬∆ Ê≈Úª ”Â∂ ¿πÈ∑ª È«Ó ¡÷ø‚ Í≈· √≈«‘Ï Á∂ ÌØ◊ ͬ∂ Â∂ «¬È∑ª √≈«¡ª ˘ Ù˪‹Ò∆¡ª ¡͉ ’∆Â∆¡ª ◊¬∆¡ªÕ ’ΩÓ «Ú⁄ ◊πº√≈ √∆ Â∂ ¡÷∆ «√º÷ Í≥Ê «Ú⁄ Á≈ÈÙÓøÁ Ú∆ª Â∂ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï Á∂ ‹Ê∂Á≈ √≈«‘Ï Á∂ ÔÂȪ √Á’≈, ¡’≈Ò∆ ÁÒ Á∂ √Ì ËÛ∂ «¬’º·∂ ‘Ø ’∂ Ô»È≈¬∆‡‚ ¡’≈Ò∆ ÁÒ Ï‰≈«¬¡≈ «◊¡≈ «‹√ Á∂ ÍÃË≈È Ï≈Ï≈ ‹Ø«◊øÁ «√øÿ ω∂Õ ÈÚøÏ AIHI Á∆¡ª Í≈Ò∆ÓÀ∫‡ Á∆¡ª ⁄؉ª, ÒÛ∆¡ª ◊¬∆¡ª Â∂ ØÍÛ ‘Ò’∂ ÂØ∫ Ï∆Ï∆ «ÏÓÒ ’Ω ÍÂÈ∆ Ì≈¬∆ Ï∂¡ø «√øÿ Â∂ Ï«·ø‚∂ ÂØ∫ Ï≈Ï≈ √πº⁄≈ «√øÿ ‹Ø Ï∂¡ø «√øÿ Á∂ «ÍÂ≈ √È, Ï‘π ں‚∂ Ï‘πÓ È≈Ò ⁄؉ª «‹ºÂ ◊¬∂Õ √: «√ÓÈ‹∆ «√øÿ Ó≈È ˘ ¡’≈Ò∆ ÁÒ

Á≈ ÍÃË≈È Ï‰≈«¬¡≈ «◊¡≈ Â∂ ¿π‘ Ú∆ ÂÈÂ≈È ‘Ò’∂ «Ú⁄Ø∫ Á∂Ù «Ú⁄ √Ì ÂØ∫ ÚºË Ú؇ª Á∂ Î’ È≈Ò «‹ºÂ‰ Ú≈Ò∂ ¡’≈Ò∆ ÓÀ∫Ï Í≈Ò∆ÓÀ∫‡ ω∂Õ √øÈ [email protected]@B «Ú⁄ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ”Â∂ «¬È∑ª «ÂøÈ Ó‘≈È Ù‘∆Áª √ÏøË∆ Í≈· Á≈ ÌØ◊ Í≈«¬¡≈ «◊¡≈ Â∂ Ù˪‹Ò∆ Ì∂‡ ’∆Â∆ ◊¬∆Õ F ‹ÈÚ∆ [email protected]@H ˘ ¡’≈Ò Âı √≈«‘Ï ÂØ∫ ¡ÀÒ≈È ¡Èπ√≈ √: Ï∂¡ø «√øÿ Â∂ √ÂÚø «√øÿ ˘ Ù‘∆Á Á∆ ÍÁÚ∆ «ÁºÂ∆ ◊¬∆Õ «¬’ «Ú⁄≈ ¡≈¿π∫Á∆ ˛ «’ «¬È∑ª ÁØ‘ª Á∂ «ÁÒª «Ú⁄ «’ÂÈ∆ ÓÈ Á∆ ’Û≈¬∆ ‘ØÚ∂◊∆Õ Ï∂¡ø «√øÿ ˘ ¡≈͉∆ ‹Ú≈È ÍÂÈ∆ Â∂ «ÂøÈ Ïº⁄∂ Ú∆ √≈‘Ó‰∂ Ș ¡≈¿π∫Á∂ ‘؉◊∂Õ √ÂÚø «√øÿ Á∂ Ó≈Í∂, ÌÀ‰ Ì≈ Â∂ ¡≈͉∆ Óø◊∂Â √π«øÁ ’Ω Ú∆ √∆ Í «¬È∑ª ÁØ‘ª È∂, ’ΩÓ Á∂ ‘ج∂ ¡ÍÓ≈È Â∂ ◊πË≈Óª Á∆ Í«ÚºÂÂ≈ ˘ „≈¡ Ò≈¿π‰ Ú≈Ò∆, ¿π√ √Ó∂∫ Á∆ ‘≈’Ó ˘ ¤Ò‰∆ ¤Ò‰∆ ’’∂, ¡≈Í ÓΩ ˘ ◊ÒÚ’Û∆ Í≈ Ò¬∆Õ ¡√ƒ √≈∂ ‹∆¿»∫Á∂ «‘‰ Ò¬∆, ¡≈͉∂ √π÷ ¡≈≈Ó Ò¬∆ ‘ ÿ≈Ò‰≈ ÿ≈ÒÁ∂ ‘ª Í «¬È∑ª Ó‹∆Ú«Û¡ª Ò¬∆ ’ΩÓ Á∂ Ú’≈ Á∆ Ï‘≈Ò∆ «¬È∑ª √≈∆¡ª Áπ«È¡≈Ú∆ ◊ºÒª ÂØ∫ ¿πµÍ √∆Õ Ò∂÷’ È∂ √: Ï∂¡ø «√øÿ Á≈ ÿ Ú∂«÷¡≈ ˛, «È≈ ÷ØÒ≈ Ï«‰¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛Õ ¿π√ Á∂ Ì≈Úª È∂, ¿π√ Á∆ Ô≈Á «Ú⁄ ◊πÁπ¡≈≈ ω≈«¬¡≈ ˛Õ «√º÷ ’ΩÓ, ¡≈¿π∫Á∆ ÁπÈ∆¡ª º’, «¬È∑ª ÁØ Ó‘≈È Ù‘∆Áª Á∆ «‰∆ ‘∂◊∆ «‹È∑ª È∂ «√º÷ª Á∆¡ª Íπ≈ÂÈ Ù‘∆Á∆¡ª Á∆¡ª Ô≈Áª ˘ ¡º‹ Á∂ √Ó∂∫ «Ú⁄ Ú∆ ÍπÈ ¿π‹≈◊ ’∆Â≈ ˛Õ ’≈˘È Á∆¡ª Șª «Ú⁄ ¿π‘ ’≈ÂÒ √È Í «√º÷ ËÓ «Ú⁄ ¿π‘ «√¯ Ù‘∆Á ‘È Â∂ ¿πÈ∑ª ÍÃÂ∆ ‘ «√º÷ Á≈ «√, ¿πÈ∑ª Á∆ Ù‘≈Á Á∂ √«Â’≈ Ú‹Ø∫ fiπ’Á≈ ‘∂◊≈Õ ([email protected]@AD Á∂ √ÍØ’√ÓÀÈ «Ú⁄Ø∫ ËøÈÚ≈Á √«‘Â)

◊π«√º÷∆ ‘À ª √Ì ’∞fi ‘À, ‘Ø Ì≈Ú∂∫ ’∞fi Ú∆ È≈ ‘Ø«¬Õ ◊π«√º÷∆ È‘ƒ ª ’∞fi Ú∆ È‘ƒ, ‘Ø Ì≈Ú∂∫ √Ì ’∞fi ‘Ø«¬Õ ∏◊π«√º÷ «ÈÙ⁄≈ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

39

¡’»Ï [email protected]

Ú≈Â≈Ò≈Í

’∆ «√º÷ «‘øÁ» È‘ƒ? Â∂◊ Ï‘≈Á «√øÿ “Â∂◊”*

ÁØ «’Â∆ «√øÿ, «¬’ ¡≥«ÓÃÂË≈∆ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ Â∂ Á»‹≈ √«‘‹Ë≈∆ ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ «¬’Ø ÎÀ’‡∆ «Ú⁄ ’øÓ ’Á∂ ‘ÈÕ «¬’ ÷≈Á∆¡≈ Â∂ Á»√≈ Ø«¬ø◊-ÓÀÈ ‘ÀÕ ÁØ‘ª Á∆¡ª ÓÙ∆Ȫ Á∆¡ª ⁄≈Òª Òº◊∆¡ª ‘ج∆¡ª ‘È Â∂ ÁØÚ∂∫ ÷≈Á-ÓÙ∆È ’ØÒ ÷Û∑∂ ÁπÍ«‘ Ú∂Ò∂ «Ú⁄≈-Ú‡ªÁ≈ ’ ‘∂ ‘ÈÕ ’≈¯∆ √ø‹∆Á≈ ÁÙ≈ «Ú⁄ «Áº√ ‘∂ ‘È ¡Â∂ ‚±øÿ∆¡ª √Ø⁄ª «Ú⁄ ‚∞ºÏ∂ ÍÃÂ∆ ‘πøÁ∂ ‘ÈÕ ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : «√øÿ «’ÊØ∫ ÍÀÁ≈ ‘ج?∂ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : ÷≥‚∂ Á∆ Ë≈ ”⁄Ø∫Õ ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : È‘ƒ, Ó∂≈ «¬‘ ÓÂÒÏ È‘ƒ, ÓÀ∫ ª Íπ¤ º ‰≈ ⁄≈‘πÁ ø ≈ ‘ª «’ «√øÿ ¡≈¬∂ ª «‘øÁ»¡ª «Ú⁄Ø∫ ‘∆ ‘ÈÕ ‹ÁØ∫ Ϻ⁄≈ ‹ÈÓ ÒÀ∫Á≈ ‘À ª ¿∞‘ ¿∞ÁØ∫ ’∆ ‘πøÁ≈ ‘À? ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : ¿∞‘ Ϻ⁄≈ ‘∆ ‘πøÁ≈ ‘À, ‘Ø ’∆! ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : ¿∞‘ «‘øÁ» ‘πøÁ≈ ‘À ‹ª «√º÷? ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : ¿∞‘ È≈ «‘øÁ» ‘πøÁ≈ ‘À Â∂ È≈ ‘∆ «√º÷Õ ‹∂’ Ϻ⁄∂ Á∂ Óª Ï≈Í ¿∞√ Ϻ⁄∂ ˘ Í≥fi∆ √≈Ò Á∆ ¿∞Ó º’ È≈¬∆ Á∂ È≈ ‹≈‰ Á∂‰ ª ¿∞√ Á∆ Ù’Ò «’√ Â∑ª Á∆ ‘ØÚ∂◊∆? «√øÿª Ú≈Ò∆ ‹ª «‘øÁ»¡ª Ú≈Ò∆? ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : «√øÿª Ú≈Ò∆Õ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : ª «¬√ Á≈ «¬‘ ÓÂÒÏ ‘Ø«¬¡≈ «’ «‘øÁ» ËÓ È≈¬∆¡ª Á∆ ¿∞Í‹ ‘À, ¡’≈Ò Íπ÷ Á∆ È‘ƒÕ ¡÷Ω ‘À∏“√≈Ï √» ºÏ Á∆ ÌøÈ∂ Ï∂¬∆Ó≈ÈÕ” ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : Ì≈¬∆ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ ‹∆, ÓÀ˘ ÷ØÒ∑ ’∂ √Ófi≈¿∞Õ «¬‘ ª «¬’ ÓπÒøÓ≈ ‘À, Ïπfi≈ ‘ÀÕ «‘øÁ» ’«‘øÁ∂ *

ECA-¬∂, Ó≈‚Ò ‡≈¿±È ¡À’√‡ÀÈÙÈ, ´«Ë¡≈‰≈[email protected]@B, ÓØÏ≈: [email protected]@E

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

‘È «’ Í«‘Òª ‹øÓÁ≈ Ϻ⁄≈ «‘øÁ» ‘πøÁ≈ ‘À Â∂ Â∞‘≈‚∆ ◊ºÒ ÂØ∫ ª «√ºË ‘πøÁ≈ ‘À «’ ¿∞‘ «√º÷ ‘πøÁ≈ ‘ÀÕ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : ¡√Ò «Ú⁄ ÈÚ‹øÓ-Ϻ⁄≈ ª Ϻ⁄≈ ‘∆ ‘πøÁ≈ ‘À, ¿∞‘ È≈ «‘øÁ» ‘πøÁ≈ ‘À Â∂ È≈ ‘∆ «√º÷Õ ¿∞‘ «‹√ Â∑ª Á∂ Ú≈Â≈Ú‰ «Ú⁄ ÍÒÁ≈ ‘À ¿∞√∂ Â∑ª Á≈ ‘Ø ‹ªÁ≈ ‘ÀÕ ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : ¡≈Ó «‘øÁ» Ú∆ª Á≈ ª «¬‘∆ «Ú⁄≈ ‘À Â∂ ¿∞‘ ’«‘øÁ∂ ‘È «’ «√º÷ ª «‘øÁ» ‘∆ ‘È Â∂ «‘øÁ»¡ª «Ú⁄Ø∫ ‘∆ «√º÷ ω∂ ‘ÈÕ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : Ò˙ ¡‘π «◊¡≈È∆ ‹∆ ¡≈ ◊¬∂, ‘π‰ ¡≈ͪ ¿∞‘Ȫ ’ØÒØ∫ ‘∆ «È‰≈ ’≈ ÒÀ∫Á∂ ‘ªÕ ¿∞‘ Ù≈«¬Á «¬√ Ó√Ò∂ Á≈ «ÈÂ≈≈ ‘∆ ’ Á∂‰Õ ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ Â∂ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ ÁØÚ∂∫ ‘∆ ¯Â«‘ ◊‹ªÁ∂ ‘ÈÕ «◊¡≈È∆ ‹∆ ¯Â«‘ Á≈ ¿∞µÂ ◊º‹ ’∂ «ÁøÁ∂ ‘ÈÕ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : «◊¡≈È∆ ‹∆! ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ ’«‘øÁ≈ ‘À «’, ’∆ «√º÷ «‘øÁ» ‘È, «’¿∞∫ ‹π «¬‘ «‘øÁ»¡ª «Ú⁄Ø∫ ¡≈¬∂ ‘È? «◊¡≈È∆ ‹∆ : ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ, ÓÀ˘ Áº√Ø ‹∂’ ¡≈ͪ ÁπºË ˘ ‹≈◊ (÷º‡≈) Ò≈ Á∂¬∆¬∂ ª ¿∞‘Á≈ ’∆ ω ‹ªÁ≈ ‘À? ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : Á‘ƒÕ «◊¡≈È∆ ‹∆ : ª «Î ¡≈ͪ ¿∞‘˘ ÁπºË ª È‘ƒ ’‘ª◊∂? ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : È‘ƒÕ «◊¡≈È∆ ‹∆ : ‹∂’ ¡≈ͪ Á‘ƒ «Ú⁄ ÓË≈‰∆ Î∂ Á∂¬∆¬∂ ª Î∂ ’∆ ωÁ≈ ‘À? ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : Óº÷‰ Â∂ Òº√∆Õ «◊¡≈È∆ ‹∆ : Óº÷‰ Â∂ Òº√∆ ˘ ¡√ƒ ÁπºË ª ’Á≈«⁄ ȑƒ ¡≈÷ √’Á∂Õ ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : «◊¡≈È∆ ‹∆, «¬‘ ª ◊ºÒ Â∞‘≈‚∆ √ØÒ∑ª ¡≈È∂ √º⁄ ‘ÀÕ «◊¡≈È∆ ‹∆ : ⁄ø◊≈ Ì≈¬∆, ‹∂’ ¡≈ͪ Óº÷‰ ˘ √≈≤Û Ò¬∆¬∂ ª Î∂ ’∆ 40

ω ‹ªÁ≈ ‘À? ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : «ÿ˙Õ «◊¡≈È∆ ‹∆ : ’∆ ¡√ƒ «ÿ˙ ˘ ÁπºË ¡≈÷ √’Á∂ ‘ª? È‘ƒ, ’Á∆ È‘ƒÕ «¬‘ ª ÁπºË Á∆ ¡≈ı∆ Ó≥˜Ò ‘À, ¡≥«Óà»Í Í«ÚºÂ Ú√± ‘ÀÕ «‹√ Â∑ª ¡√ƒ ‘π‰ Á∂«÷¡≈ ‘À «’ ÁπºË «’√ Â∑ª ’¬∆ √‡∂‹ª, ‘≈Òª «Ú⁄Ø∫ ¶ÿ ’∂ ¡≈÷ ̺·∆ ”Â∂ ⁄Û∑ ’∂ «¬’ Í«ÚºÂ Ú√± ω «◊¡≈ ‘À, ¡ÀÈ ·∆’ ¿∞√∂ Â∑ª ‘∆ √≈«‘Ï √Ã∆ ◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ ÂØ∫ «Â¡≈ ‘πøÁ∆ ¡≈ ‘∆ «√º÷ ’ΩÓ ˘ ◊πÏ≈‰∆ »Í∆ ‹≈◊ Ò≈ Ò≈ ’∂, È≈Ó »Í ÓË≈‰∆ Î∂ Î∂ ’∂, ÷≥‚∂ Á∆ Ë≈ ¿∞µÂ∂ Â≈¡ Á∂ Á∂ ’∂, ÷Û◊ √ø‹Ø¡ È≈Ò ÍÃ⁄ø‚ ’’∂, √≈«‘Ï ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ ‹∆ È∂ «È≈Ò≈ Í≥Ê ’∞Ï≈È∆¡ª Á∆ Íπº· Á∂ ’∂ «Â¡≈ ’∆Â≈Õ ‹Á ¡√ƒ «ÿ˙ ˘ ÁπºË È‘ƒ ¡≈÷ √’Á∂ ª Î∂ ◊π» ◊Ø«ÏøÁ «√øÿ √≈«‘Ï ‹∆ Á∂ √≈‹∂ «ÈÚ≈‹∂ ÷≈Ò«√¡ª ˘ «‘øÁ» «’Ú∂∫ ¡≈÷ √’Á∂ ‘ª? ‘π‰ ÓÀ˘ Áº√Ø, ’∆ «¬‘ «‘øÁ» ‘È? ¡‹∆ÂÍ≈Ò «√øÿ : «◊¡≈È∆ ‹∆, ‘π‰ Ó∂∆ Â√ºÒ∆ ‘Ø ◊¬∆ ‘ÀÕ ÓÀ˘ ⁄ø◊∆ √Ófi ¡≈ ◊¬∆, ¡º‹ Â∆’ ÓÀ˘ «’√∂ È∂ ¡ÀÈ∂ √π⁄º‹∂ „ø◊ È≈Ò È‘ƒ √Ófi≈«¬¡≈Õ Â∂ È≈ ‘∆ ¡«‹‘∆ √Ò Â∂ √≈Á≈ ¡≈Ó ÚÂØ∫ Á∆ ¿∞Á≈‘‰ ÚÂ∆ ‘ÀÕ Â∞‘≈‚∆ ÁÒ∆Ò È≈Ò Ó∂∆ «ÈÙ≈ ‘Ø ◊¬∆Õ ÓÀ∫ ¡≈Í ‹∆ Á≈ Ï‘π ËøÈÚ≈Á∆ ‘ªÕ ◊π«Á¡≈Ò «√øÿ : «◊¡≈È∆ ‹∆, Â∞√ƒ ª ¡º‹ ÏÛ∂ √π‘‰∂ Â∂ √π⁄º‹∂ „ø◊ È≈Ò √≈‚≈ Ó√Ò≈ √πÒfi≈ «ÁºÂ≈ ‘À, «‹√ È≈Ò √≈‚∆ Â√ºÒ∆ ‘Ø ◊¬∆ ‘ÀÕ ‘π‰ Ùº’ Ò¬∆ ’ج∆ ◊πø‹≈«¬Ù È‘ƒ ‘∆Õ ÁπºË Ú≈Ò∆ ¿∞Á≈‘‰ ¡≈Í Á∆ ’Ó≈Ò Á∆ ‘À, ‹Ø «’ Ò≈-‹π¡≈Ï ‘ÀÕ «‘øÁ» Â∂ «√º÷ ÁØ Úº÷∆¡ª ’ΩÓª ‘È, «¬√ ◊ºÒ Á≈ «È‰≈ ‘Ø «◊¡≈ ‘ÀÕ «¬√ ÍÃ√Â≈Ú Ï≈∂ ‘π‰ ’Ø¬∆ Ùº’ Ù’±’ Á∆ ◊πø‹≈«¬Ù È‘ƒ ‘∆Õ ¡’»Ï [email protected]

‹∂ Âπ√ƒ ÷πÙ «‘‰≈ ⁄≈‘πøÁ∂ ‘Ø Âª... ‚≈: ‘⁄øÁ «√øÿ √«‘øÁ∆*

ıπÙ «‘‰≈ ÓÈπº÷ Á≈ «¬’ ¿πµÂÓ ◊π‰ ˛Õ «‹ºÊ∂ √Ò∆’∂Á≈ Í«‘≈Ú≈, √π⁄º‹∆ ÏØÒÏ≈‰∆, «ÈÓÂ≈, È∂’∆, √«‘‰Ù∆ÒÂ≈ ¡Â∂ ¬∆Ó≈ÈÁ≈∆ Ú◊∂ ¡ÈÓØÒ ◊π‰ Âπ‘≈‚∆ Ù÷√∆¡Â ˘ ¿πÌ≈Á∂ ‘È, ¿πµÊ∂ ıπ٠Ș ¡≈¿π∫Á≈ «⁄‘≈ Âπ‘≈‚∆ Ù÷√∆¡Â ˘ «Ùø◊≈Á≈, «È÷≈Á≈ Â∂ ¿πÿ≈ÛÁ≈ ˛Õ Á»‹≈, ‘√»ø-‘√»ø ’Á≈ «⁄‘≈ Á»«‹¡ª ÍÃÂ∆ «Í¡≈ Â∂ ¡Í‰ºÂ Á∆ Ì≈ÚÈ≈ Á≈ √»⁄’ ‘πøÁ≈ ˛ ¡Â∂ «¬‘ √πÈ∂‘≈ Ú∆ «ÁøÁ≈ ˛ «’ √Ì √π÷√ªÁ ˛Õ «¬‘Ø ’≈È ˛ «’ ‘ Ú∂Ò∂ «÷Û∂ «‘‰ Ú≈Ò∂ «Ú¡’Â∆ Á≈ ‘ ʪ √Ú≈◊ ˛, «’¿π∫«’ ¡«‹‘∂ «⁄‘∂ ıπÙıÏ∆ Úª◊ ‘πøÁ∂ ‘ÈÕ Á»‹∂ ÙÏÁª «Ú⁄, «‹‘Û≈ «Ú¡’Â∆ √Ì ˘ «÷Û∂ ÓºÊ∂ «ÓÒÁ≈ ˛ ¿π√ Á∆ √Ó≈‹ ¡øÁ Íπº¤-ÍÃÂ∆ ‘πøÁ∆ ˛ ¡Â∂ ¿π√ Á≈ ‹∆ÚÈ √π÷Ó¬∆ ‘Ø ‹ªÁ≈ ˛Õ «¬√ Á∂ ¿πÒ‡, «‹‘Û≈ «Ú¡’Â∆ ÷πÙ «‘‰ Á∂ Ó≈ÓÒ∂ «Ú⁄ ’ø‹»√∆ ÂØ∫ ’øÓ ÒÀ∫Á≈ ˛, ¿π√ Í≈√Ø∫ ‘ ’ج∆ Á» ̺‹Á≈ ˛Õ ’∆ Âπ√ƒ ’Á∂ √Ø«⁄¡≈ ˛ «’ Âπ‘≈‚∂ «⁄‘∂ ”Â∂ ‘ Ú∂Ò∂ ‘≈Û∑ Á∆ Úº„ ÷≈‰∆ ËπºÍ Ú◊∆ ¸ºÍ Á≈ Í«‘≈, Âπ‘≈‚∂ ⁄≈‘π‰ Ú≈«Ò¡ª ˘ ‚≈„≈ Í∂Ù≈È ’Á≈ ˛Õ ¿π‘ Âπ‘≈‚∂ «⁄‘∂ ”Â∂ Â≈˜◊∆ Â∂ ÷∂Û≈ Ú∂÷‰ Ò¬∆ ªÿÁ∂ «‘øÁ∂ ‘ÈÕ «È√øÁ∂‘, ‘º√Á∂ ‹ª ÷π٠Ș ¡≈¿π∫Á∂ «⁄‘∂ «Ú⁄ ◊˜Ï Á∆ Ù’Â∆ ‘πøÁ∆ ˛Õ Á»‹≈ ıπÙ «‘‰ È≈Ò √∆ Á∆ «ÏÓ≈∆¡ª È≈Ò ÒÛÈ Á∆ √ÓºÊ≈ «Ú⁄ Ú≈Ë≈ ‘πøÁ≈ ˛, ‹ÁØ∫ «’ ‘ √Ó∂∫ “Óø»‘ Ò‡’≈¬∆” º÷‰ È≈Ò √∆’ Â∂ Ó≈È«√’ Í∂Ù≈È∆¡ª «Ú⁄ «Ú¡≈‹-Á-«Ú¡≈‹ Ú≈Ë≈ ‘πøÁ≈ «‘øÁ≈ ˛Õ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ ‹∂ ¡√ƒ ÷πÙ ‘ª◊∂ ª «¬’ Â∑ª È≈Ò √Ó≈‹ Á∆ ÌÒ≈¬∆ ’ ‘∂ ‘ØÚª◊∂Õ «’√∂ «ÚÁÚ≈È Á≈ ’ÊÈ ˛ «’ ““‘√Óπ÷ «Ú¡’Â∆ ¿π‘ Îπ‘≈≈ ˛ «‹‘Á∂ «¤º‡∂ √Ì *BHEH, Ú≈‚ I, √«‘øÁ[email protected]@F ÓØÏ≈: IBAGH-DEHAB

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

Á∂ ÓÈ ˘ ·ø„≈ ’ «ÁøÁ∂ ‘ÈÕ”” √Á≈ Ó«‘’ Á∆ ‘º‡ Ò≈¬∆ º÷‰ Ú≈Ò∂ «¬‘ ıπÙ«Ó˜≈‹ ÒØ’ «˜øÁ◊∆ ”⁄ ø◊ Ì «ÁøÁ∂ ‘ÈÕ √Ø, ‹∂’ ıπÙ «‘‰ Â∂ ÷πÙ∆¡ª Úø‚‰ Á∂ Ó≈ÓÒ∂ «Ú⁄ ‘π‰ º’ Âπ‘≈‚≈ ‘ºÊ Âø◊ «‘≈ ˛ ª Âπ‘≈˘ ¡º‹ ÂØ∫ ‘∆ Ì-Ì Óπº·∆¡ª ÷πÙ∆¡ª Úø‚‰ Á≈ ‘º¬∆¡≈ ’ ÒÀ‰≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ «¬√ «Ú⁄ ‘∆ Âπ‘≈‚∆ Â∂ √Ó≈‹ Á∆ ÌÒ≈¬∆ ˛ó“È≈Ò∂ Í≥πÈ Â∂ È≈Ò∂ ÎÒ∆¡ªÕ” Âπ√ƒ Ú∂÷Ø◊∂ «’ ÷πÙ∆ Âπ‘≈ÊØ∫ Á» È‘ƒ ˛ Í «¬√ Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ Ò¬∆ Âπ‘≈˘ «¬’ ÷≈√ Â∑ª Á∆ ‹∆ÚÈ-ÙÀÒ∆ ¡ÍÈ≈¿π‰∆ ÍÚ∂◊∆Õ «¬√ √ÏøË «Ú⁄ Í«‘Ò∆ ◊ºÒ ˛ «√‘Â ÚºÒ «Ë¡≈È Á∂‰≈, «’¿π∫«’ ⁄ø◊∆ «√‘ ıπÙ∆ Á≈ ¡≈Ë≈ ωÁ∆ ˛Õ ¤Ø‡∆-Ó؇∆ √∆’ Â’Ò∆Î Ú∆ Âπ‘≈‚∆ ıπÙ∆ ”Â∂ ’º‡ Ó≈Á∆ ˛Õ Íë√ºË ÓÈØ«Ú«◊¡≈È∆ ÍÃØ. ‡ΩÓ ÏΩ«‚‡ Á≈ ’ÊÈ ˛ «’ ““«¬’ «¬È√≈È ˘ √º⁄∆√πº⁄∆ ÷πÙ∆ ÍÃ≈Í ’È Ò¬∆ «√¯ «ÂøÈ ⁄∆˜ª Á∆ ÒØÛ ˛ : ¿π√ ’ØÒ ’È Ò¬∆ ’ج∆ ’øÓ ‘ØÚ∂, ’ج∆ ¿π√ ˘ «Í¡≈ ’È Ú≈Ò≈ ‘ØÚ∂ ¡Â∂ ¿π√ Á∆ ’ج∆ ÂÓøÈ≈ ‘ØÚ∂Õ”” «¬È∑ª «ÂøȪ ◊ºÒª Á≈ ¡≈ÍØ¡≈͉≈ Ó‘ºÂÚ ˛, Í «¬È∑ª «Ú⁄Ø∫ √Ì ÂØ∫ Ó‘ºÂÚÍ»È ˛ «’ ÏøÁ∂ ’ØÒ ’È Ò¬∆ ’ج∆ ’øÓ ‘ØÚ∂Õ «¬√ Ï≈∂ ’ج∆ ÁØ ≈Úª È‘ƒ «’ ÷πÙ∆ ’øÓ «Ú⁄ πºfi∂ «‘‰ «Ú⁄Ø∫ ¿πÍ‹Á∆ ˛Õ «¬‘Ø ’≈È ˛ «’ «‹È∑ª ÒØ’ª ’ØÒ «√ ÷π’‰ Á∆ Ú∆ «Ú‘Ò È‘ƒ ‘πøÁ∆, ¿π‘ Á»√«¡ª Á∂ Óπ’≈ÏÒ∂ ÚË∂∂ ÷πÙ «‘øÁ∂ ‘ÈÕ ’øÓ ÂØ∫ «ÏȪ ÷πÙ∆ Á∆ ’ÒÍÈ≈ Ú∆ È‘ƒ ’∆Â∆ ‹≈ √’Á∆, «’¿π∫«’ ““÷πÙ∆ ’ج∆ ÍΩÁ≈ È‘ƒ ˛, «√º‡≈ ˛Õ «√º‡∂ «√ºË∂ È‘ƒ ¿πµ◊Á∂, ÍΩ«Á¡ª È≈Ò Ò◊Á∂ ‘ÈÕ””ó◊πÏ÷Ù «√øÿ ÍÃ∆ÂÒÛ∆Õ ◊ºÒ ’∆, ÁπÈ∆¡ª Á∆ ‘ ÷πÙ∆ Á≈ ¡≈Ë≈ ’≈‹Ù∆ÒÂ≈ ˛Õ «È√øÁ∂‘, ’øÓ ’Á∂ «‘‰ »Í∆ ’π·≈Ò∆ ”⁄ „«Ò¡≈ «¬È√≈È 41

‘∆ ÙπºË √ØÈ∂ Ú◊∆ √º⁄∆-√πº⁄∆ ÷πÙ∆ ÍÃ≈Í ’ √’Á≈ ˛Õ Á¡√Ò, ’øÓ Á∆ ¡Ú√Ê≈ «ÏÂ∆ Â∂ √πÂ∆ ˘ «‡’≈‰∂ º÷Á∆ ˛, ̇’‰ Â∂ Ï∂⁄ÀÈ∆ ÂØ∫ Ï⁄≈¿π∫Á∆ ˛ ¡Â∂ «¬È√≈È ˘ «ÈØÒ Ó√Â∆ ¡Â∂ √» Á∂ ¡≈ÒÓ «Ú⁄ º÷Á∆ ˛Õ ˜≈ «Ë¡≈È Á∂‰≈! «Ú«◊¡≈È Ú∆ «¬√ ÂºÊ Á∆ ÍπÙ‡∆ ’Á≈ ˛ «’ ¡≈͉∂ ’øÓ ”⁄ πºfi∂ «‘‰ Ú≈Ò∂ «¬È√≈È ˘ «¬’ ÷≈√ Â∑ª Á∆ ÷πÙ∆ Â∂ Ó≈È«√’ √øÂπÙ‡∆ Á≈ ¡ÈπÌÚ ‘πøÁ≈ ˛Õ ¡≈˙ Ú∂÷∆¬∂! √ÏøË «Ú¡’Â∆ ˘ «’Ú∂∫ «¬√ Â∑ª Á≈ √π÷Ó¬∆ ¡ÈπÌÚ ‘πøÁ≈ ˛Õ √ø÷∂Í «Ú⁄, ‹∆¡-‹≈È È≈Ò ’∆Â∂ ’øÓ ”⁄ «ÓÒ∆ √ÎÒÂ≈, «ÁÓ≈◊ ¡øÁØ∫ «√‰ Ú≈Ò∂ ¡À∫‚Ø«ÎÈ È≈Ó’ ‘≈ÓØÈ ˘ «√‰ Ò¬∆ ¿πÂÙ≈‘ ’Á∆ ˛Õ «¬√ ‘≈ÓØÈ Á≈ √≈˙, √ÏøË «Ú¡’Â∆ Á∂ Ó»‚ ˘ ¿πµ⁄≈ ¸º’Á≈ ˛Õ ¿π√ Á≈ √∆ È«Ù¡≈ ¿πµ·Á≈ ˛ Â∂ ’¬∆ Ú≈ ª ¿π‘ ¡≈’≈Ù ”⁄ √Âø◊∆ ̓ÿ fi»‡‰ Ò◊Á≈ ˛Õ ¡≈͉∂ ’øÓ «Ú⁄ ‹π«‡¡≈ «‘‰ Ú≈Ò≈ «√Á’∆ Â∂ «√Û∆ «¬È√≈È «‚ÍÃÀÙÈ ÂØ∫ Ú∆ Ï«⁄¡≈ «‘øÁ≈ ˛, «’¿π∫«’ ¡À∫‚Ø«ÎÈ Á≈ √≈˙, ‰≈¡ ÍÀÁ≈ ’È Ú≈Ò∂ Ó≈Û∂ ‘≈ÓØȘ «‹Ú∂∫ ’Ω‡∆√ØÒ Â∂ ¡ÀÍ∆ÈÀ¯∆È Á∂ ¿πÂÍ≈ÁÈ ˘ ÁÏ≈ ’∂ º÷Á≈ ˛Õ «¬√ Á∂ ¿πÒ‡, «˜øÁ◊∆ Á∂ √Â∂ ”Â∂ Ø∫Á∂-Ø∫Á∂ ÂπÈ Ú≈Ò∂ ÒØ’ ’Á∂ ÷πÙ È‘ƒ ‘Ø √’Á∂Õ Íë√ºË «ÚÚ‘≈’ «Ú«◊¡≈È∆ ÍÃØ. ¡«√ ÿØÙ, ¡«‹‘∂ ’øÓ⁄Ø Â∂ ¡≈Ò√∆ «¬È√≈Ȫ ˘ “«˜øÁ≈ Ò≈Ùª” ’≈ «ÁøÁ≈ ˛Õ ÍÃØ. ÿØÙ Á∂ ÙÏÁª «Ú⁄ : Most People in this world are living just because they do not die. √π’≈ Ú∆ «¬‘Ø ’«‘øÁ≈ ˛ «’ ““¡≈Ò√ ”⁄ ‹∆ÚÈ ÏÂ∆ ’È≈ ¡≈ÂÓÿ≈ ’È Úª◊ ˛Õ”” «¬‘Ø «‹‘∂ «ÁÙ≈‘∆‰ «Ú‘ÒÛª Ò¬∆ ‘∆ ‚√«‡È È∂ «¬‘ «’‘≈ ‘ØÚ∂◊≈ «’ ““⁄ÒØ ¡√ƒ ¡≈͉≈ ÏØ∆¡≈-«Ï√Â≈ ÒÍ∂‡∆¬∂Õ ¡√ƒ «¬√ ËÂ∆ ”Â∂ «‘‰ Á∂ ’≈ÏÒ ‘∆ ¡’»Ï [email protected]

È‘ƒÕ”” √Ø, ‹∂ Âπ√ƒ ⁄≈‘πøÁ∂ ‘Ø «’ ÷πÙ∆¡ª Âπ‘≈‚∂ Ï»‘∂ ”Â∂ Á√Â’ Á∂‰ ª ’øÓ ’È Á∂ Ó≈ÓÒ∂ «Ú⁄ ‘Ó∂Ù≈ «¬√ Â∑ª √Ø⁄Ø «‹Ú∂∫ Âπ√ª ¡º‹ ‘∆ Ó ‹≈‰≈ ˛Õ ¿π∫fi Ú∆ ““Íë’Â∆ Á∂ È∂Óª ¡Èπ√≈ ’≈‹Ù∆Ò «‘‰≈ ‘ «¬’ Ò¬∆ Ò≈˜Ó∆ ˛Õ””ó ◊∆Â≈Õ ⁄∂Â∂ ‘∂! ¿π‘ «¬È√≈È ’Á∂ ÷πÙ È‘ƒ ‘Ø √’Á≈, «‹√ ˘ «¬‘ ÍÂ≈ È‘ƒ «’ ¿π√ È∂ ¡◊Ò∆ √Ú∂ ’∆ ’È≈ ˛Õ ıÀ! ıπÙ∆ Á∆ ÍÃ≈ÍÂ∆ Ò¬∆ πfi∂«Ú¡ª ÌÍ» «˜øÁ◊∆ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ ÏøÁ∂ ˘ ’πfi ‘Ø ÔÂÈ Ú∆ ’È∂ ÍÀ∫Á∂ ‘È, «‹Ú∂∫ó J Âπ‘≈‚≈ ¡≈͉≈ ÿ Á≈ Ó’≈È ‘؉≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛, «’¿π∫«’ «’≈¬∂ Á≈ Ó’≈È «¬È√≈È Á∂ «ÁÒ «Ú⁄ «¬’ ’ø‚∂ Úª◊ ¸ÌÁ≈ «‘øÁ≈ ˛Õ J ÍÂ∆-ÍÂÈ∆ ˘ «¬’ Á»‹∂ Á∆¡ª Ì≈ÚÈ≈Úª Á≈ √«Â’≈ ’È≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ ÊØÛ∑≈ Ï‘πÂ≈ Â’≈ ª ‘πøÁ≈ ‘∆ «‘øÁ≈ ˛, Í «’√∂ Úº‚∂ ’Ò∂Ù ÂØ∫ Ï«⁄¡≈

‹≈Ú∂Õ ‹∂ Âπ‘≈‚≈ Í≈‡È Ó»‚∆ ‹ª ¡º÷Û √πÌ≈¡ Á≈ ˛ ª Âπ‘≈‚∂ ٪ ¡Â∂ ıπÙ«Ó˜≈‹ «‘‰ È≈Ò ¿π√ Á∂ √πÌ≈¡ «Ú⁄ Ú∆ ÂÏÁ∆Ò∆ ˜» ¡≈Ú∂◊∆Õ J ‘ ¡À∂-◊À∂ ˘ ◊ºÍ-ÙÍ Ò¬∆ ¡≈͉∂ ÿ ¡≈¿π‰ Á∆ ¡≈«◊¡≈ È≈ «Á˙Õ ’¬∆ «Ú‘ÒÛ Â∂ ◊Ò≈ËÛ «¬È√≈È √Óª ÏÏ≈Á ’È Ú≈Ò∂ ‘πøÁ∂ ‘ÈÕ J ¿πÈ∑ª ÒØ’ª È≈Ò ¬∆÷≈ È≈ ’Ø ‹Ø ‹∆ÚÈ Á∆ ÁΩÛ «Ú⁄ Âπ‘≈ÊØ∫ ¡º◊∂ Òøÿ ◊¬∂ ‘È, ÏÒ«’ «¬√ √º⁄≈¬∆ ˘ √ÓfiØ «’ ‹ÁØ∫ Âπ√ƒ ¡≈≈Ó ’ ‘∂ ‘πøÁ∂ √∆, ¿πÁØ∫ ¿π‘ ¿πµÈÂ∆ Á∆ «ÁÙ≈ «Ú⁄ ¡≈͉≈ √¯ ‹≈∆ º÷ ‘∂ ‘πøÁ∂ √ÈÕ √Ø, ¬∆÷≈ ’È Á∆ Ï‹≈¬∂ “Ș ÏÁÒØ, Ș≈∂ ÏÁÒ ‹≈‰◊∂Õ” J È«Ù¡ª ÂØ∫ Á» ‘Ø ¡Â∂ ’ج∆ ¡«‹‘≈ ÙΩ’ Í≈ÒØ ‹Ø Âπ‘≈‚∂ ÓÈ ˘ √’»È Á∂ √’∂Õ J «◊Ò∂-«Ù’«Ú¡ª Â∂ Ø«√¡ª ˘ ÎÛ

’∂ È≈ ÏÀ·Ø Â∂ È≈ ‘∆ «’√Ó Á≈ ؉≈ ØÚÕØ J «˜øÁ◊∆ ˘ ¡º◊∂ ÂØÈ ¡Â∂ ÷πÙ «‘‰ Ò¬∆ ◊π˜≈∂ ‹Ø◊∆ Ó≈«¬¡≈ Á∆ ÒØÛ ‘πøÁ∆ ˛Õ Á»‹≈, Âπ‘≈‚∂ ’ØÒ ¬∂È≈ ’π ÏÀ∫’ ÏÀÒÀ∫√ ˜» ‘؉≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛ «’ Âπ‘≈˘ «’√∂ ¡º◊∂ ‘ºÊ È≈ ¡º‚‰≈ ÍÚ∂Õ ¿πË≈ Óø◊‰ Ú∂Ò∂ ÏøÁ≈ ÷πÁ ‘∆ ¡≈͉∆¡ª Șª «Ú⁄ «‚º◊ ‹ªÁ≈ ˛Õ «¬√ Â∑ª ÍÀ√∂ Á∆ ˚Û∑ «Ú⁄ ÷πÙ∆¡ª ◊π¡≈⁄ ‹ªÁ∆¡ª ‘ÈÕ...Í «¬√ Á≈ «¬‘ ÓÂÒÏ È‘ƒ «’ Âπ√ƒ ÍÀ√∂ Á∂ ˜Ø È≈Ò ÷πÙ∆¡ª ÷∆Á √’Á∂ ‘ØÕ ‹∆ÚÈ Â‹Ï≈ Áº√Á≈ ˛ «’ «‹√ «Ú¡’Â∆ ’ØÒ ⁄ø◊≈-⁄Ø÷≈ ÍÀ√≈ ‘ØÚ∂, ˜»∆ È‘ƒ «’ ¿π‘ ÷πÙ «‘‰≈ Ú∆ ‹≈‰Á≈ ‘ØÚ∂Õ Ï’ΩÒ Ù≈«¬ : «‹√ ’Ø ‹∆È∂ ’∂ √≈Ó≈È ÓπÔ√ ‘Ø∫ √Ï∑, ¿π√ ’Ø ‹∆È≈ Ì∆ ¡≈ ‹≈¬∂ Ô‘ ˜»∆ È‘ƒÕ

¡Ω Ҭ∆ Úø◊≈ «’¿∞∫ ÒºÌÁ∆ ¬∂∫ Á»√«¡ª ÂØ∫ √‘≈≈ ’Á∆ ¡≈͉≈ √‘≈≈ ¡≈Í Ï‰ ª √‘∆Õ «¬‘ ÁπÈ∆¡ª Â∂∂ ’ÁÓª «Ú⁄ ‘ØÚ∂◊∆ ±ø ÷Û∑È Á≈ ‘Ω√Ò≈ ’ ª √‘∆Õ Ó≥«È¡≈ ±ø ÓØ‘ ÓÓÂ≈ Á∆ Ó» ‘À∫ Í «¬’ Ú≈ ±ø ¡‰÷∆ ω ª √‘∆Õ Ó≥«È¡≈ ±ø ‹Á∆ ‘À∫ Òº÷ª Áπº÷ Í «¬’ Ú≈ ¡≈͉∂ Ú‹»Á Ò¬∆ ÒÛ Âª √‘∆Õ ’Á∆ √Ø«⁄¡≈ ‘À, «’¿∞∫ Á≈‹ Á∆ ı≈Â √ÛÁ∆ ‘À∫ ±ø ’Á∆ √Ø«⁄¡≈ ‘À, «’¿∞∫ ’∞º÷ª Á∂ «Ú⁄ ÓÁ∆ ‘À∫ ±ø ±ø Ú∆ ª «˜øÓ∂Ú≈ ‘À∫ «¬√ Ò¬∆

∏‹√ÍÃ∆ ’Ω*

«’¿∞∫«’ ⁄πºÍ ⁄πÍ∆Â∂ √Ì ‹Á∆ ‘À∫ ±øÕ ¡Ω È≈Ó È‘ƒ ’Ó˜Ø∆ Á≈ «¬‘ ª ¿∞‘ ÒØ¡ ‘À ‹Ø ‹◊ πÙÈ≈¿∞∫Á∆ ‘ÀÕ Ïº√ ÒØÛ ‘À ¡≈͉∂ ¡≈Í ˘ √Ófi‰ Á∆ «‹√ ÂØ∫ √Á≈ ‘∆ ¡Ω ’Â≈¿∞∫Á∆ ‘ÀÕ Ó≥«È¡≈ «’ ’«‘‰≈ √Ω÷≈ ‘À Â∂ ’È≈ Ú∆ ¡≈√≈È È‘ƒ Í Ùπ»¡≈ ª ’È∆ ‘ØÚ∂◊∆ ‹∂ Ò≈¿∞‰∆ ‘À ¿∞‚≈‰ ÈÚƒÕ ‹∂ «‹¿∞‰≈ ‘À «¬√ ‹º◊ ¿∞µÂ∂, «Î «¬‘ ‹ø◊ ª ÒÛÈ∆ ‘ØÚ∂◊∆Õ ⁄≈‘∂ «‹ºÂ ‹≈¬∆¬∂ ‹ª ‘≈ ‹≈¬∆¬∂, Í ’Ø«Ù٠ª ’È∆ ‘ØÚ∂◊∆Õ *«Í≥‚ ÂȱÒ∆, «˜Ò≈ ‘π«Ù¡≈Íπ, ÓØÏ≈: [email protected]

«√º÷ «ÓÙÈ∆ ’≈Ò‹ Á∂ ÏÀ∫’ ¡’≈¿±∫‡ ÈßÏ √’Òª/Í≈·’ª ˘ Ï∂ÈÂ∆ ’∆Â∆ ‹ªÁ∆ ‘À «’ ¿∞‘ ‘∂· «Ò÷∆¡ª ÏÀ∫’ª Á∆¡ª Ù≈÷≈Úª «Ú⁄ ‘Àµ‚-¡≈«¯√ Á∂ ¡’≈¿±∫‡ «Ú⁄ «ÏȪ «’√∂ Ú≈Ë» ⁄≈‹˜ Á∂ «¬’ «ÁÈ «Ú⁄ [email protected]@@ πͬ∂ º’ ‹Ó∑ª ’Ú≈ √’Á∂ ‘ÈÕ

ÏÀ∫’ Á≈ È≈Ó

¡’≈¿»∫‡ ÈßÏ

Ïª⁄

1. Central Bank of India

1700 8177 91

Brown Road, Ludhiana

2. HDFC Bank

134 11 0000 63856

Gill Road, Ludhiana.

3. ICICI Bank

00 170 103 0934

Feroze Gandhi Market, Ludhiana

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

42

¡’»Ï [email protected]

ËÓ ¡Â∂ «Úº«Á¡≈ ‰‹∆ «√øÿ* Íë√ºË «ÚÁÚ≈È ¡ÀÓ. ¡ÀÒ. ‹À’Ï ¡Èπ√≈ ËÓ ÂØ∫ «ÏȪ «Úº«Á¡≈ ¡Ë»∆ ˛Õ ºÏ∆ «◊¡≈È ÂØ∫ «ÏȪ «Úº«Á¡≈ ’∂ÚÒ «’Â≈Ï∆ ÍÛ∑≈¬∆ ‘∆ «‘ ‹≈Ú∂◊∆Õ ‹∂’ «Úº«Á¡≈ «Ú⁄ ºÏ∆ «◊¡≈È ‘ØÚ∂◊≈ ª ¿π‘ Í»È ÓÈπº÷ Á∆ Ù÷√∆¡Â ÿÛ √’∂◊∆Õ «Úº«Á¡≈ Á≈ Ì≈Ú «¬‘ È‘ƒ «’ ÒØ’ª ˘ ¿π‘ ’πfi «√÷≈«¬¡≈ ‹≈Ú∂ ‹Ø ¿π‘ È‘ƒ ‹≈‰Á∂Õ Ó‘≈È «ÎÒ≈√Î √«’È ¡Èπ√≈ ¡√Ò «Úº«Á¡≈ ÂØ∫ Ì≈Ú ÈΩ‹Ú≈È Í∆Û∑∆ ˘ √∆ ¡Â∂ ¡≈ÂÓ≈ Á∆ Óπ’Ó ø Ò ÚÂØ∫ Â∂ √∆Ò √ø‹Ó Á∆ «√÷Ò≈¬∆ «ÁºÂ∆ ‹≈Ú∂Õ ¡√Ò «Ú⁄ ËÓ ¡Â∂ «Úº«Á¡≈ Á≈ √πÓ∂Ò ÂÈ, ÓÈ ¡Â∂ ¡≈ÂÓ≈ Á∂ ͺ’∂ «ÓÒ≈Í ÂØ∫ ˛Õ «¬√ Ò¬∆ «¬‘ ˜»∆ ˛ «’ √’»Òª Â∂ ’≈Ò‹ª «Ú⁄ ’∂ÚÒ «’Â≈Ï∆ «◊¡≈È ‘∆ È≈ «ÁºÂ≈ ‹≈Ú∂ √◊Ø∫ «Ú«Á¡≈Ê∆¡ª Á∂ ‹∆ÚÈ Á∆ ÿ≈Û Ú∆ ÿÛ∆ ‹≈Ú∂Õ √⁄≈¬∆ «¬‘ ˛ «’ «Úº«Á¡≈ Á∆ ȃ‘ ‘∆ ºÏ ¡Â∂ ËÓ ¿πµÂ∂ ¡‡πº‡ «ÚÙÚ≈√ ¡Â∂ ÌØ√∂ Á∆ ⁄‡≈È ¿πµÂ∂ º÷‰∆ ⁄≈‘∆Á∆ ˛Õ ¡º‹ √≈‚∂ √Ó≈‹ «Ú⁄ ‹Ø ’πfi Ú≈Í «‘≈ ˛ ¿π√ Á≈ Óπº÷ ’≈È ‘∆ «¬‘ ˛ «’ Áπ«È¡≈Ú∆ «Úº«Á¡≈ «Ú⁄Ø∫ ËÓ ¡ÒØÍ ‘Ø «◊¡≈ ˛Õ ¿πµ⁄∆ «Úº«Á¡≈ Á∂ ÏÒ ”Â∂ ¿πµ⁄∆¡ª ÍÁÚ∆¡ª ª «ÓÒ ◊¬∆¡ª Í È≈Ò ‘∆ ÓÈπº÷∆ ’Áª-’∆Óª Á≈ Ú∆ Á∆Ú≈Ò≈ «È’Ò «◊¡≈ ˛Õ ‹∂’ Á∂Ù Â∂ ÁπÈ∆¡ª Á∂ «Ú’≈√ «Ú⁄ ÍÛ∑∂-«Ò÷∂ ÒØ’ª Á≈ Úº‚≈ ÔØ◊Á≈È ˛ ª «¬√ √⁄≈¬∆ ÂØ∫ Ú∆ ÓπÈ’ È‘ƒ ‘Ø«¬¡≈ ‹≈ √’Á≈ «’ Á∂Ù Á∂ «ÚÈ≈Ù «Ú⁄ Ú∆ Úº‚≈ ÔØ◊Á≈È ÍÛ∑∂-«Ò÷∂ ÓÈπº÷ª Á≈ ‘∆ ˛Õ ¡º‹ √Ó≈‹ «Ú⁄ ÓÈπº÷∆ ’Áª-’∆Óª ¡ÒØÍ ‘Ø ¸º’∆¡ª ‘ÈÕ «¬√ Á≈ Óπº÷ ’≈È «Úº«Á¡≈ ˘ ËÓ‘∆È ’ Á∂‰≈ ‘∆ ˛Õ * √‡∂‡ Â∂ ÈÀÙÈÒ ¡Ú≈‚∆ ˛‚Ó≈√‡ (√∂Ú≈ Óπ’Â)Õ ÓØÏ≈: IIAEE-AEDCF

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

¡º‹ √’»Òª ¡Â∂ ’≈Ò‹ª «Ú⁄ Ë≈«Ó’ «Úº«Á¡≈ Á∂‰∆ Θ»Ò Á∆ ◊ºÒ √Ófi∆ ‹ªÁ∆ ˛Õ «¬√ Â∑ª ÍÃÂ∆ ‘πÁ ø ≈ ˛ «’ Á∂Ù Á≈ «Úº«Á¡’ „ª⁄≈ ÿÛÈ Á≈ ÓÈØÊ ºÏ Á≈ ÌÀ¡ Óøȉ Ú≈Ò∂ ⁄ø◊∂ «¬È√≈È ÍÀÁ≈ ’È≈ È‘ƒ √◊Ø∫ ‘π’Ó≈È ÙÃ∂‰∆ Á∂ ÚÎ≈Á≈ ¡Â∂ ‘π’ÓÍ≈Ò ¡Î√ Â∂ Ï≈Ï» «Â¡≈ ’∆Â∂ ‹≈‰≈ ˛Õ ¡«‹‘∂ «Úº«Á¡’ ¡ø‹≈Ó «Ú⁄ ËÓ ‹ª ºÏ ˘ «’ºÊ∂ ʪ «ÓÒ √’Á∆ ˛? ‚≈’‡ ÚÀÒ‚È ¡≈͉∆ Íπ√Â’ “Á∆ «¬ø◊«ÒÙ ⁄⁄” «Ú⁄ «Ò÷Á∂ ‘È «’ ËÓ Â∂ «Úº«Á¡≈ Á∂ Úº÷-Úº÷ ‘Ø ‹≈‰ È≈Ò ¡º‹ Á≈ √Ó≈‹ Ò◊≈Â≈ «◊≈Ú‡ ÚºÒ ‹≈ «‘≈ ˛Õ √≈‚≈ ÓΩ‹»Á≈ «Úº«Á¡’ „ª⁄≈ ºÏ∆ «Úº«Á¡≈ ÂØ∫ √º÷‰≈ ˛Õ «¬‘ ’∂ÚÒ ÁπÈ∆¡ªÁ≈∆ Á∆ ‹ª ÍÀ√≈ ’Ó≈¿π‰ Á∆ ‘∆ ◊ºÒ ’Á≈ ˛Õ Ì◊ ’Ï∆ ‹∆ ¡«‹‘∆ «Úº«Á¡≈ Ï≈∂ ’«‘øÁ∂ ‘È : Ó≈«¬¡≈ ’≈È «Ï«Á¡≈ Ï∂⁄‘π ‹ÈÓπ ¡«ÏÊ≈ ‹≈¬∆® (≈◊ Ó≈», 1103)

«¬’ Í«Û∑¡≈-«Ò«÷¡≈ Ò≈«¬’ ‚≈’‡ «‹√ È∂ √Ó≈‹ ˘ ⁄ø◊∆ «√‘ ÍÃÁ≈È ’È∆ √∆, ÍÀ√∂ Á∂ Ò≈Ò⁄ «Ú⁄ ¡≈ ’∂ «’√∂ Á≈ ◊πÁ≈ ’º„ ’∂ Ú∂⁄‰ «Ú⁄ ¡≈͉∆ ’≈ÓÔ≈Ï∆ √ÓfiÁ≈ ˛Õ «¬√∂ Â∑ª ’ج∆ Íë√ºË ¡À‚ÚØ’∂‡ Ò≈Ò⁄-Úº√ Ï∂’√» ˘ Ϊ√∆ «ÁÚ≈¿π‰ «Ú⁄ ¡Â∂ ’√»Ú≈ ˘ ¡˜≈Á ’≈¿π‰ «Ú⁄ Î÷ Ó«‘√»√ ’’∂ ¡≈͉∆ «Úº«Á¡≈ Á≈ Á∆Ú≈Ò≈ ’º„ «‘≈ ˛Õ ¡«‹‘∆ «Úº«Á¡≈ ¡’≈Ò Íπ÷ Á∂ Ò∂÷∂ «Ú⁄ È‘ƒ ÍÀ∫Á∆Õ ◊π» È≈È’ Á∂Ú ‹∆ «¬√ ˘ fiº÷ Ó≈È Á∂ Ï≈Ï ‘∆ ’«‘øÁ∂ ‘ÈÕ ¡≈√≈ ’∆ Ú≈ «Ú⁄ ¿π‘ ’«‘øÁ∂ ‘È «’ : È≈È’ Ò∂÷À «¬’ ◊Ò (467) ‘Øπ ‘¿πÓÀ fi÷‰≈ fi≈÷® ËÓ Á∆ «Úº«Á¡≈ Â∂ Áπ«È¡≈Ú∆ «Úº«Á¡≈ Á∂ √πÓ∂Ò ˘ ‘∆ ¡√Ò «Úº«Á¡≈ «’‘≈ ‹≈ √’Á≈ ˛Õ Áπ«È¡≈Ú∆ «Úº«Á¡≈ 43

«‹ºÊ∂ √≈˘ ¿πµ⁄∂ πÂÏ∂ ”Â∂ Í‘πø⁄‰ «Ú⁄ √‘≈¬∆ ‘πÁ ø ∆ ˛ ¡Â∂ ؘ∆ ؇∆ ’Ó≈¿π‰ Á≈ √≈ËÈ Ï‰Á∆ ˛ ¿πµÊ∂ ËÓ Á∆ «Úº«Á¡≈ ‘∆ ÓÈπº÷Â≈ «Ú⁄ «Í¡≈ ¡Â∂ ¬∂’Â≈ ˘ ω≈¬∆ º÷‰ «Ú⁄ √‘≈¬∆ ‘πøÁ∆ ˛Õ ‹ÁØ∫ √’»Òª ’≈Ò‹ª «Ú⁄ Ë≈«Ó’ «Úº«Á¡≈ Á∂ ¡Ë∆È Ë≈«Ó’ «Ú¡’Â∆¡ª Á∂ ‹∆ÚÈ Á∆¡ª ¿π⁄≈¬∆¡ª Ï≈∂ «Ú«Á¡≈Ê∆¡ª ˘ «√º«÷¡≈ «ÓÒ∂◊∆ ª ¿π‘Ȫ ¡øÁ «¬’ Á»‹∂ ÍÃÂ∆ «Í¡≈ Â∂ √«Â’≈ Á∆ Ì≈ÚÈ≈ ÍÀÁ≈ ‘ØÚ∂◊∆Õ Ë≈«Ó’ ÓÂÌ∂Áª Ï≈∂ Ú∆ √«‘ÈÙ∆ÒÂ≈ ÚË∂◊∆Õ ¡«‹‘∂ √πÌ≈¡ Á∆ ¡º‹ ÚË∂∂ ÒØÛ ˛Õ ¡Ó∆’≈ Á∂ ≈Ù‡ÍÂ∆ «¬Ï≈‘∆Ó «Òø’È È∂ ¡≈͉∂ Ï∂‡∂ ΩÏ‡ ˘ √’»Ò Á≈÷Ò ’Ú≈¿π‰ ÂØ∫ Ï≈¡Á ¿π√ √’»Ò Á∂ ˛‚ Ó≈√‡ ˘ «¬’ ͺÂ «Ò«÷¡≈ «’ Ó∂∂ Ϻ⁄∂ ˘ ÍÛ∑≈¬∆ Á∂ È≈Ò-È≈Ò «¬‘ Ú∆ «√÷≈˙ «’ «Ó‘È È≈Ò ’Ó≈«¬¡≈ ‘Ø«¬¡≈ «¬º’ ‚≈Ò Ï∂¬∆Ó≈È∆ È≈Ò ’Ó≈¬∂ ‘ج∂ Í≥‹ ‚≈Òª ÂØ∫ ÚºË ’∆ÓÂ∆ ‘πøÁ≈ ˛Õ ¿π√ ˘ «¬‘ Ú∆ «√º«÷¡≈ «Á¿π «’ È’Ò Ó≈ ’∂ Í≈√ ‘؉ È≈ÒØ∫ Î∂Ò∑ ‘؉≈ «˜¡≈Á≈ ⁄ø◊≈ ˛Õ ¿π√ ˘ «¬‘ Ú∆ «√÷≈˙ «’ «‹ºÂ Á≈ ¡ÈøÁ Ó≈‰∂ Â∂ ‘≈ ˘ √«‘‰≈ Ú∆ «√÷≈˙Õ ¿π√ ˘ ’πÁ Á∂ ‚»øÿ∂ Ì∂Áª ”Â∂ «ÁÓ≈◊ ÒÛ≈¿π‰ Á∆ ‹≈⁄ Ú∆ «√÷≈˙ ¡Â∂ «¬‘ Ú∆ Áº√Ø «’ ¿π‘ √Ì Á∆ √π‰∂ ¡Â∂ «ÁÓ≈◊ Á∆ √‘∆ ÚÂØ∫ ’’∂ ¯À√Ò≈ ÒÚ∂Õ √Ø ¡√Ò «Úº«Á¡≈ ¿π‘ ˛ ‹Ø √’»Òª ‹ª ’≈Ò‹ª Á∂ «√Ò∂Ï√ Á∆¡ª «’Â≈Ϫ ÂØ∫ Ï≈‘ √≈˘ «ÓÒÁ∆ ˛Õ «¬√ ˘ ‘≈√Ò ’È Ò¬∆ ÓÈπº÷ ˘ ¿πµ⁄∂-√πº⁄∂ ‹∆ÚÈ Ú≈Ò∂ ÍÛ∑∂-«Ò÷∂ ÒØ’ª Á∆ √ø◊ ’È∆ ⁄≈‘∆Á∆ ˛Õ ◊πÏ≈‰∆ Á≈ ÎπÓ≈È ˛ : √Â∆ Í‘∆ √Âπ ÌÒ≈ Ï‘∆¡À Í«Û¡≈ Í≈«√® (√ÒØ’ Ó: 2, 146)

¡’»Ï [email protected]

ÍÂø‹Ò∆ ÔØ◊, ◊πÁπ¡≈∂ ¡Â∂ ◊πÓ«Â ¡ÚÂ≈ «√øÿ «ÓÙÈ∆, ([email protected])* ◊πÓ«Â «‹√Á∂ «‘Ï ◊π» È≈È’ √≈«‘Ï ‹∆ ‘È ‹Ø √≈∂ Óª ÂØ∫ «È¡≈≈, ’ÓÙ∆Ò, «Ú‘≈’ ¡Â∂ «◊¡≈È«Ú«◊¡≈È Á≈ √ØÓ≈ ˛ ¡Â∂ «‹√ «Ú⁄ ºÏ∆ ◊π»¡ª-Ì◊ª Á∂ √πÈ«‘∆ ¿πÍÁ∂Ù ‘ÈÕ ¡øË«ÚÙÚ≈√∆ ÒØ’ «¬√ ¡◊ª‘ÚË» ¡Â∂ «Ú‘≈’ Ó ˘ ÏÁ≈Ù È≈ ’Á∂ ‘ج∂ «¬√ «Ú⁄ Ú∆ ÎØ’∂ ’Ó’ª‚ª Á≈ Ò≈ ’È Ò¬∆ ¡≈¬∂ «ÁÈ Úº÷-Úº÷ »Íª «Ú⁄ ÂÒØÓº¤∆ ‘Ø ‘∂ ‘ÈÕ √≈˘ «¬√ Ó≈‹∂ ˘ ◊øÌ∆Â≈ È≈Ò √Ófi‰ Á∆ ¡«Â¡ø ÒØÛ ˛Õ √Óπº⁄∂ √ø√≈ Á≈ ºÏ∆ ËÓ «¬’ ‘∆ ˛ Í Ó (Ó˜‘Ï) Ï‘π ‘È «‹Ú∂∫ ‹ÀÈÓÂ, ÏπºËÓÂ, Ô‘»Á∆ÓÂ, ¬∆√≈¬∆ÓÂ, «¬√Ò≈Ó Ó ¡Â∂ «√º÷ Ó (◊πÓÂ) ¡≈«Á’ ’¬∆ ‘Ø Ó Ú∆ ‘È, «¬Ú∂∫ ‘∆ «¬È∑ª «Ú⁄ «¬’ ÔØ◊Ó Ú∆ ˛, «¬√Á∆ Úº÷∆ «Ú⁄≈Ë≈≈, ¡≈͉∂ Úº÷∂ «ÈÔÓ√≈ËÈ ‘È «‹È∑ª Á≈ ¡º‹’ºÒ∑ «¬ø◊«ÒÙ Á∂ ÙÏÁ (Yoga) ÔØ◊≈ ‡≈¬∆‡Ò ‘∂· ÍÃ⁄≈ ‘Ø «‘≈ ˛Õ ¡≈˙ ¡≈ͪ «¬√ Ï≈∂ «Ú⁄≈-Ú‡ªÁ≈ ’∆¬∂Õ Ó‘≈È’ØÙ ¡Èπ√≈ ‹Ø◊ Í≥‹≈Ï∆ ¡Â∂ ÔØ◊ √ø√«¥Â Á∂ ÒΘ ‘È, ÍÃ’‰ ¡Èπ√≈ ¡Ê ‘ÈÕ «‹Ú∂∫ ‹Ø◊-˘, ’Ø, ÍëÂ, Â≈¬∆∫; «‹Ú∂∫ó «Ò÷ÂÓ ¿πµÂÓ «√øÿ ‹Ø◊ Ì≈¬∆ ◊πÓπ÷ «√øÿ ¡Â∂ ““«ÂÂπ Ó‘´ ‹Ø ÙÏÁπ ‘Ø¡≈ √Ø ÍØÊ∆ ◊π« ¡ø◊Á ‹Ø◊π «ÓÒ∆””; ‹Ø◊-Ò∆¬∂, Ú≈√Â∂, Ò¬∆-ÓÈ Ó«‘ fi»À ≈Ó⁄øÁπ √∆Â≈ Ò¤Ó‰ ‹Ø◊π® (1412); ‹Ø◊-¿π«⁄Â, Ò≈«¬’, ’≈ÏÒ-È≈È’ √Á≈ «Ë¡≈¬∆¡À «Ë¡≈ÚÈ ‹Ø◊® (269); ‹Ø◊óÓ∂Ò, ‹πÛÈ≈; ¡Â∂ ‹Ø◊-√ÓºÊ-ÍÃÌπ √ÌÈ≈ ◊Ò≈ ‹Ø◊≈ ‹∆¿π® (108) ÔØ◊≈, ÍÂø‹«Ò «÷∆ È≈Ò √øÏøË ˛ ¡Â∂ «¬√Á∂ ‘·ÔØ◊ È≈Ò «⁄ºÂ ˘ «¬’≈◊ ’È Á∂ √≈ËÈ ‘ÈÕ ◊πÓ«Â Ó≈Âø‚ ¡Èπ√≈ Óπº÷ ÂΩ ”Â∂ ÔØ◊ ÁØ ÍÃ’≈ Á≈ ˛ó‘·ÔØ◊ ¡Â∂ √‘‹ÔØ◊Õ ‘·ÔØ◊-‹Ø◊∆¡ª, È≈ʪ Á≈ * [email protected]

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

Ó≈◊ ¡Â∂ √‘‹ÔØ◊ Ì◊ª ¡≈«Á’ ◊πÓ«Â ¡«ÚÒøÏ∆¡ª Á≈ Ó≈◊ ˛Õ ‘·ÔØ◊ «Ú⁄ √∆ ˘ ◊À-’πÁÂ∆ ’Ù‡ Ú∆ «ÁºÂ∂ ‹ªÁ∂ ‘È Í √‘‹ÔØ◊ «Ú⁄ ◊ë‘√ «Ú⁄ «‘ø«Á¡ª ÍÃ∂Ó≈Ì◊Â∆ ’’∂ ÓÈ ÙªÂ ’∆Â≈ ‹ªÁ≈ ˛Õ Óπº÷ ÂΩ ”Â∂ «⁄ºÂ-«ÏÂ∆¡ª ˘ Ø’‰ Á≈ È≈¿π∫ ÔØ◊ ˛ Í ÔØ◊∆ ÒØ’ «¬√ Ú≈√Â∂ ‘·ÔØ◊ ’Á∂ ‘ÈÕ ‘·-ÔØ◊ Á∂ ¡º· ¡ø◊ ‘ÈóA. ÔÓ (¡«‘ø√≈, √ÂÔ, ÍËÈ, Í-«¬√Âz∆ Á≈ «Â¡≈◊, ÈøÓÃÂ≈ ¡Â∂ Ë∆Ô)Õ B. «ÈÔÓ (Í«ÚºÂÂ≈, √øÂØ÷, ÂÍ, «Úº«Á¡≈ ¡«Ì¡≈√, ‘ØÓ, Á≈È ¡Â∂ ÙË≈)Õ C. ¡≈√‰óÔØ◊∆¡ª È∂ HD Òº÷ ÓøÈ∆ ◊¬∆ ‹∆Úª Á∆ ÏÀ·’ «Ú⁄Ø∫ ¸‰ ’∂ HD ¡≈√È Íπ√Â’ª «Ú⁄ «Ò÷∂ ‘È «‹È∑ª «Ú⁄Ø∫ ’»Ó≈√È, ÓÔ»≈√È, Óª‚»’≈√È, ‘ø√≈√È, Ú∆≈√È ¡≈«Á’ Í ¡«Ì¡≈√∆ Ú≈√Â∂ «√ºË≈√È ¡Â∂ ÓÁÓ≈√È ÁØ ‘∆ ÙÃØÓ‰∆ ÓøÈ∂ ‘ÈÕ «√ºË≈√Èó◊πÁ≈ ¡Â∂ «Òø◊ Á∂ «Ú⁄’≈ ‹Ø È≈Û∆ ˛ ¿π√ ˘ ÷ºÏ∂ ÍÀ Á∆ ¡º‚∆ È≈Ò ÁÏ≈¿π‰≈, √º‹∂ ÍÀ Á∆ ¡º‚∆ Í∂∫‚» ¿πµÂ∂ º÷‰∆, ÁØ‘ª ÍÀª Á∂ ¡ø◊»·∂ Һª ‘∂· ´’Ø ÒÀ‰,∂ ¤≈Â∆ ÂØ∫ ⁄≈ ¿π∫◊Ò Á∆ «ÚºÊ º÷ ’∂ ·Ø‚∆ ˘ ¡⁄ºÒ ’È≈, È∂Âzª Á∆ ‡’ ÌΩ‘ª Á∂ ÓºË «‡’≈¿π‰∆, ÂÒ∆¡ª ¿πµÂ∂ ˘ ’’∂ ÁØÚ∂∫ ‘ºÊ ͺ‡ª ¿πµÍ ¡‚ØÒ º÷‰∂Õ ÍÁÓ≈√Èó÷ºÏ∂ ͺ‡ ¿πµÂ∂ √º‹≈ ÍÀ, √º‹∂ ¿πµÂ∂ ÷ºÏ≈ ÍÀ º÷‰≈, ’Ó Á≈ ÚÒ ’º„ ’∂ «√ºË≈ ÏÀ·‰≈, ÁØÚ∂∫ ‘ºÊ ◊Ø«‚¡ª ”Â∂ º÷‰∂, ·Ø‚∆ ¤≈Â∆ È≈Ò Ò≈ ’∂, È∂Âzª Á∆ ‡’ Ⱥ’ Á∆ ÈØ’ ¿πµÂ∂ ·«‘≈¿π‰∆Õ ‹∂ «Íº· «Íº¤Ø∫ Á∆ Ï≈‘ª ÒÀ ‹≈ ’∂ √º‹∂ ‘ºÊ È≈Ò √º‹∂ ÍÀ Á≈ ¡Â∂ ÷ºÏ∂ ‘ºÊ È≈Ò ÷ºÏ∂ ÍÀ Á≈ ¡ø◊»·≈ Í’Û «Ò¡≈ ‹≈¬∂ ª «¬√ Á≈ Ȫ “ϺËÍÁÓ≈√È” ˛Õ D. ÍÃ≈‰≈Ô≈Óó√Ú≈√ª Á∆ ◊Â∆ ˘ 44

·«‘≈¿π‰ Á≈ Ȫ ÍÃ≈‰≈Ô≈Ó ˛Õ ÔØ◊∆¡ª È∂ √∆ «Ú⁄ [email protected]@@ È≈Û∆¡ª ÓøÈ∆¡ª ‘È, «‹È∑ª «Ú⁄Ø∫ [email protected] È≈Û∆¡ª ÍÃ≈‰ ¡«Ì¡≈√ Á∆¡ª √‘≈«¬’ Áº√∆¡ª ‘ÈÕ Í≈È, ¡Í≈È, √Ó≈È, ¿πÁ≈È, ÚÔ≈È, ’»Ó, «¥’Ò, Á∂ÚÁºÂ, ËÈø‹Ô «¬‘ [email protected] ÍÃ≈‰ ’ÒÍ∂ ‘È «‹È∑ª ”⁄Ø∫ Í«‘Ò∂ Í≥‹ª Á≈ ¡«Ì¡≈√ ÔØ◊∆ ’Á∂ ‘ÈÕ ÍÃ≈‰≈Ô≈Ó Á∂ ’«·È ÍÃ’≈ Ï∂¡ø ‘È Í ÍÃÓπº÷ ÁØ ‘Èó⁄øÁzª◊ ¡Â∂ √»Ôª◊Õ «¬Û≈ È≈Û∆ Á∂ √Â∂ AB Ú≈ ˙¡ø ÓøÂz ‹Í ’∂ ‘ΩÒ∆‘ΩÒ∆ √Ú≈√ª ˘ ¡øÁ «÷º⁄‰≈ (Í»’ ’È≈), AF Ú≈ ˙¡ø ‹Í È≈Ò √Ú≈√ª ˘ Ø’‰≈ (’πøÌ’ ’È≈) ¡Â∂ [email protected] Ú≈ ˙¡ø ‹Íπ È≈Ò √Ú≈√ Ï≈‘ ¤º‚‰∂ (∂⁄’ ’È≈)Õ Á»‹≈ √»Ôª◊ ÍÃ≈‰≈Ô≈Óó«Í≥◊Ò≈ Á∂ √Â∂ (⁄øÁzª◊ ∆Â∆ ¡Èπ√≈ Í»’ ¡Â∂ ’πøÌ’ «Íº¤Ø∫ «¬Û≈ È≈Û∆ Áπ¡≈≈ ∂⁄’ ’È≈, «Î «¬√ ¡«Ì¡≈√ ˘ ÚË≈¿π∫Á∂ ‘ج∂ CF Ú≈ ˙¡ø ‹Í ’’∂ ∂⁄’ ’È≈)Õ ÍÃ≈‰≈Ô≈Ó Á∂ ÏÒ ’’∂ ’πø‚ÒÈ∆ (ÌπÔø◊Ó≈) È≈Û∆ «‹√ È∂ √π÷ÓÈ≈ Á≈ ÁÚ≈˜≈ ’Ú≈Û »Í ‘Ø ’∂ ÏøÁ ’∆Â≈ ‘Ø«¬¡≈ ˛ Í∂ ‘‡ ‹ªÁ∆ ˛ ¡Â∂ √π÷ÓÈ≈ Áπ¡≈≈ Á√Ó Áπ¡≈ «Ú⁄ ÍÃ≈‰ ⁄ÒÁ∂ ‘ÈÕ «¬√ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈ «¬’ “‘ø√ ÍÃ≈‰≈Ô≈Ó” Ú∆ ˛ ‹Ø «¬’≈◊ ÓÈ ‘Ø ’∂ √Ú≈√ Á∂ Ï≈‘ ‹≈‰ Í “‘” ¡ ¡øÁ ‹≈‰ Í “√” Á≈ «√ÓÈ ’È≈, «¬Ú∂∫ [email protected] ÿÛ∆ «Ú⁄ [email protected]@ Ú≈∆ ‹≈Í ‘Ø ‹ªÁ≈ ˛Õ «¬√ Á≈ Ȫ ‘∆ ‹Ø◊Ӻ ¡Èπ√≈ “¡‹Í≈-‹≈Í” ‹ª ¡‹Í≈ ◊≈ÔÂz∆ ˛Õ E. ÍÃÂÔ≈‘≈óÙÏÁ, √ÍÙ, »Í, √, ◊øË ÂØ∫ «¬øÁz∆¡ª Á∂ Ú∂◊ ˘ Ú‹ ’∂ ¡≈ÂÓ «Ú⁄≈ «Ú⁄ ÓÈ ‹ØÛÈ Á≈ È≈¿π∫ ÍÃÂÔ≈‘≈ ˛Õ F. Ë≈È≈ó«⁄ºÂ ˘ «¬’≈◊ ’È≈ ¡Â∂ «’√∂ ÷≈√ ¡√Ê≈È ¡ Ú√» «Ú⁄ ‹ØÛÈ≈Õ G. «Ë¡≈ÈóË∂Ô ¤º‚ ’∂ ‘Ø ÚºÒ ¡’»Ï [email protected]

«⁄ºÂ È≈ ‹≈‰≈Õ H. √Ó≈«Ëó√≈∂ √ø’ÒÍ «Ó‡ ’∂ Ë∂Ô «Ú⁄ «ÏÂ∆ Á≈ «ÒÚÒ∆È ‘؉≈ ¡Â∂ ¿π√ Á≈ √≈÷Ô≈ Ì≈√‰≈ √Ó≈Ë∆ ’‘∆ ‹ªÁ∆ ˛Õ «¬‘ ‹Ø◊ Ӻ Á∂ ’·È √≈ËÈ ‘È ‹Ø «Ú‘ÒÛ ‘∆ ’ √’Á∂ ‘È ‘ª ’πfi ’√ª ‹Ø √∆ Á∆ Ú«‹Ù Ò¬∆ ◊π‰’≈∆ ‘È, ’∆Â∆¡ª ‹≈ √’Á∆¡ª ‘È Í ¿πÈ∑ª ˘ ◊πÁπ¡≈∂ ¡øÁ “ÔØ◊≈” È‘ƒ «’‘≈ ‹≈ √’Á≈Õ ‹Ø◊∆¡ª Á∂ ÓÈπº÷Â≈ ÂØ∫ «◊∂ ’Óó ‹Ø◊Ӻ ◊ë‘√ ÂØ∫ Ì◊ΩÛ≈ ‘Ø ’∂ ¡Ω Á∆ «ÈøÁ≈ ’Á≈ ˛Õ ◊Ø÷ È≈Ê ¡Ω ˘ Ï«ÿ¡≈ÛÈ ’«‘øÁ≈ ˛ : «¬È Ï≈ÿ‰ ÂzÒ À ¬ Ø ∆ ÷≈¬∆Õ Ì≈¬∆ ◊πÁ≈√ ‹∆ Ú∆ «Ò÷Á∂ ‘È : ‘Ø«¬ ¡Â∆ «◊Ñ√ ‹ «Î« ¿πÈ‘»ø ’∂ ÿ« Óø◊‰ ‹≈¬∆® ‹Ø◊∆ √∆ ”Â∂ √Ú≈‘ ÓÒÁ∂, ‹‡ª Ë≈È ’Á∂, ’øÈ Í≈Û ’∂ ÓøÁ π ª Í≈¿π∫Á,∂ «÷øÊ≈ Ë≈È ’Á∂, ¡º’ Ë»≈ ÷ªÁ∂, Ìø◊, Ù≈Ϫ, «⁄ÒÓª ̓Á∂, «ÙÚ‹∆ Á∂ Íπ‹≈∆, ◊Ø÷ È≈Ê, ÌÊ È≈Ê ¡Â∂ ÍÂø‹Ò «÷∆ ˘ ÓøÈÁ∂ ‘ÈÕ ˜≈ √Ø⁄Ø! «‹È∑ª ÒØ’ª Ò¬∆ ÈÙ∂ «Ú⁄ ◊Ûπº⁄ ‘؉≈ ‘∆ ÓÈ-«ÏÂ∆ Á≈ «‡’≈¿π ˛, ¿π‘ «’Ë Á∂ ÔØ◊∆ ‘Ø √’Á∂ ‘È? «¬È∑ª ÈÙ¬∆ ÔØ◊∆¡ª È∂ ◊π» È≈È’ √≈«‘Ï ˘ Ú∆ Ù≈Ï Á≈ «Í¡≈Ò≈ Ì∂‡ ’∆Â≈ Í Óø»‘ ”Â∂ √º⁄Ø √º⁄ ’«‘‰ Ú≈Ò∂ «‘Ï È∂ «’‘≈ ¡ø«ÓàÁ∂ ÚÍ≈∆ Ӻ Ó≈» ¤»¤∆ ÓÁ Á≈ Ú≈Í≈ ¡Â∂ √∂ÚÈ È‘ƒ ’Á∂ : ¡ø«Óà’≈ Ú≈Í≈∆ ‘ØÚÀ «’¡≈ Ó«Á ¤»¤À Ì≈¿π Ë∂®...«√ÎÂ∆ Â≈ √Á ÏÀ≈◊∆ ‹»¡À ‹ÈÓπ È ‘≈À® ’‘π È≈È’ √𫉠ÌÊ« ‹Ø◊∆ ÷∆Ú≈ ¡ø«ÓàË≈À® (360) ÈÙ∂ Í∆ ’∂ «Ë∆¡ª-«√ºË∆¡ª Á∂ ÏÒ È≈Ò ÒØ’ª ˘ ‚≈ ’∂ ¡≈͉∆ Í»‹≈ ’≈¿π‰ Ú≈Ò∂ «√ºËª ‹Ø◊∆¡ª ˘ ◊π» ‹∆ È∂ ÙÏÁ Ï≈‰ È≈Ò «‹ºÂ ’∂ «⁄ºÂ ’∆Â≈ : ÙÏ«Á «‹Â∆ «√ºË Óø‚Ò∆ ’∆ÂØ√π ¡ÍπÈ≈ Í≥Ê «È≈Ò≈® (Ì≈¬∆ ◊πÁ≈√ ‹∆) ◊πÓ«Â Á∂ ‹Ø◊Ó Ï≈∂ «Ú⁄≈ : ““«√Ë≈ ’∂ ¡≈√‰ ‹∂ «√÷À «¬øÁz∆ Ú«√ ’« ’Ó≈«¬® ÓÈ ’∆ ÓÀ´ È ¿πÂÀ ‘¿πÓÀ ÓÀ´ È ‹≈«¬® (558) «√ºËª-ÔØ◊∆¡ª Á∂ ’·È √≈ËȪ È≈Ò ÓÈ Á∆ ÓÀÒ È‘ƒ ¿πÂÁ∆...‹Ø◊π È Ï≈‘« ÓÛ∆ Ó√≈‰∆ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

‹Ø◊π È Â≈Û∆ Ò≈¬∆¡À® ‹Ø◊π È Á∂«√ «Á√ø« Ì«Ú¡À ‹Ø◊π È Â∆«Ê È≈¬∆¡À®...√«Â◊ππ Ì∂‡À Â≈ √‘√≈ »‡À Ë≈ÚÂπ Ú«‹ ‘≈¬∆¡À®...È≈È’ ‹∆ګ¡≈ Ó« ‘∆¡À ¡À√≈ ‹Ø◊π ’Ó≈¬∆¡À®...¡ø‹È Ó≈«‘ «Èø‹«È ‘∆¡À ‹Ø◊ ‹π◊«Â ¿π Í≈¬∆¡À® (730) ÓÛ∑∆¡ª Ó√≈‰ª «Ú⁄ ‹≈ ’∂ √Ó≈Ë∆¡ª Ò≈¿π‰∆¡ª, Á∂Ùª Á≈ ÌzÓ‰ ’È≈ ¡Â∂ Í≥πÈ ’Ó Ò¬∆ Â∆Ê È∑≈¿π‰∂ «È≈Ê’ ’Ó ‘ÈÕ ‘∂ ‹Ø◊∆˙! ‹∂ √º⁄≈ ◊π» «ÓÒ ‹≈¬∂ ª ÌÓª Á∂ ÍÛÁ∂ ‡πº‡Á∂ ‘È ¡Â∂ ÓÈ Á∆ Ó≈«¬¡≈ Ú≈Ò∆ ÁΩÛ «Ó‡Á∆ ˛Õ ‘∂ È≈È’! ‹∆∫Ú«Á¡ª ‘∆ ¡«‹‘∂ ÎØ’‡ ’Óª ¡Â∂ «Ú’≈ª ÚÒØ∫ ÓÈ ˘ Ó≈È≈ ‘∆ ‹Ø◊ ˛Õ Ó≈«¬¡≈ Á∆ ’≈Ò÷ «Ú⁄ «‘øÁ∂ ‘∆ «ÈÒ∂Í «‘‰≈ ‹π◊Â∆ ˛Õ ¬∂‘π ‹Ø◊π È ‘ØÚÀ ‹Ø◊∆ «‹ ’π‡øÏπ ¤Ø«‚ ÍÌÚ‰π ’«‘® (909) «¬‘ ‹Ø◊ È‘ƒ «’ ÿ Í«Ú≈ Á∆ «˜øÓ∂Ú≈∆ ¤º‚ ’∂ «Ú‘ÒÛª Á∆ Â∑ª ÿπøÓ∂Õ ‹Ø◊π È Ì◊Ú∆ ’ÍÛ∆ ‹Ø◊π È ÓÀÒ∂ Ú∂«√® È≈È’ ÿ« ÏÀ«·¡≈ ‹Ø◊π Í≈¬∆¡À √«Â◊π ’À ¿πÍÁ∂«√® (1421) ◊πÓ«Â Á≈ √‘‹, Ì◊Â, ≈‹, ÏÃ‘Ó ¡Â∂ º ‹Ø◊ó«’Â-«Ú ’Á∂ ‘ØȪ ÒØÛÚøÁª È≈Ò Úø‚ ¤’‰≈ ¡Â∂ ÍÃÌ»-ÍÓ≈ÂÓ≈ ˘ √Á≈ Ô≈Á º÷‰≈ ‘∆ √«‘‹ √Ó≈«Ë Ì≈Ú ÓÈ Á∆ «¬’≈◊Â≈ ˛ó√‘«‹ √≈Ò≈‘∆ √Á≈ √Á≈ √‘«‹ √Ó≈«Ë Ò◊≈«¬® (68) ÓÈ ˘ ’Â≈ È≈Ò ‹ØÛ ’∂ ¿π√ Á∆ ’∆Â∆ ’È∆ ‘∆ ◊πÓ«Â Á≈ √‘‹-‹Ø◊ ˛ : ‹Ø◊ Ï«È¡≈ Â∂≈ ’∆ÂÈπ ◊≈¬∆® (385) √Ì ¿πµ⁄∂ È∆Ú∂∫ ¡Â∂ «ÓÂz-ÙÂ» ˘ √Ó≈È ‹≈ȉ≈ ‘∆ ¡√Ò∆ ‹Ø◊ Á∆ ‹π◊Â∆ ¡Â∂ «ÈÙ≈È∆ ˛ó«ÓÂz √Âzπ √Ì ¬∂’ √Ó≈È∂ ‹Ø◊ ‹π◊«Â È∆√≈È∆® (496) ÙÏÁ »Í∆ ◊π» È∂ ÓÈ »Í∆ «√º÷ ˘ ¡≈͉∂ È≈Ò «ÓÒ≈ ’∂ Ï≈‘∆ ÁΩÛ-̺‹ ÚÒØ∫ Ó≈ «ÁºÂ≈ ˛, «¬‘ ‘∆ ˛ «√º÷ Á≈ √‘‹-ÔØ◊ : ◊π« ÓÈπ Ó≈«˙ ’« √ø‹Ø◊π®...‹È È≈È’ ‘« Úπ √‘‹ ‹Ø◊® π (1170) ÏÑӋØ◊ : ’« Ì∂÷ È Í≈¬∆¡À ‘« ÏÃ‘Ó ‹Ø◊π, ‘« Í≈¬∆¡À √Â√ø◊Â∆, ¿πÍÁ∂«√ ◊π» ◊π √ø ‹È≈, ÷Ø«Ò ÷Ø«Ò ’Í≈‡® (1297) √π÷ÓÈ≈ È≈Û∆ Á∂ ’Í≈‡ 45

È‘ƒ √◊Ø∫ ÌzÓ »Í ’Í≈‡ «◊¡≈È ÏÒ È≈Ò ÷ØÒ∑ ’∂, «¬ÙÈ≈È, Á≈È, È≈Ó ¡Â∂ √Â√ø◊ ‘∆ ◊πÓ«Â Á≈ Ì◊Â∆ ‹Ø◊ ˛ ¡Â∂ «¬√ Á∂ «¬‘ ¡ø◊ ‘È : ÍÃÌ» Á∆ Ô≈Á, ÙπºË «‘‰≈, ËÓ-«’ ’’∂ Úø‚ ¤’‰≈ ¡Â∂ √Á≈⁄≈∆ ◊πÓπ÷ª Á∆ √ø◊ ’È∆Õ «√º÷ ≈‹ ◊ºÁ∆ ”Â∂ ÏÀ·≈ Ú∆ ‹Ø◊∆ ˛ : ≈‹π ‹Ø◊π √ Ò∆¡ª Ó≈‰À® √≈Ë√ø◊«Â «Ú‡‘π ’πÏ≈‰À® 1® (Ì≈. ◊π.) º ‹Ø◊ : ¡≈ÂÓ ÏÒ ’’∂ Áπº÷ «Ú⁄ √π÷, Ïπ∂ «Ú⁄ ÌÒ≈, ‘≈ «Ú⁄ «‹ºÂ, ¡Â∂ √Ø◊ «Ú⁄ ‘÷ ‹≈‰ ’∂ √Á≈ ⁄Û∑Á∆ ’Ò≈ «Ú⁄ «‘‰≈ó¡À√Ø ‹Èπ «ÏÒØ ˛ √∂Ú’π ‹Ø  ‹Ø◊ ’¿π Ï∂ÂÀ®... (1302) Ï‘πÂ∂ ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ «‹ºÊ∂ Í«‘Ò∂ ‘∆ ‚∂≈Ú≈Á∆ ◊ÃøÊ∆¡ª ¡Â∂ Ó≈«¬¡≈Ë≈∆ ÍÃÏøË’ª ’’∂ ËÓ Á∂ Ȫ ”Â∂ Í≈÷ø‚ ’Ó ⁄ºÒ ‘∂ ‘È, Ì≈Ú ◊πÓ«Â «ÚØË∆ ’Ó ‘Ø ‘∂ ‘È, ¿πµÊ∂ ‘π‰ ’¬∆¡ª ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú÷∂ ““ÔØ◊≈”” Á∆¡ª ’Ò≈√ª Ú∆ ⁄ºÒ ͬ∆¡ª ‘È ‹Ø Á∂÷‰ ˘ √∆’ ’√ª ‘È Í ‘ΩÒ∆-‘ΩÒ∆ «√º÷∆ ˘ ÿπ‰ Úª◊ ÷≈‰◊∆¡ª ‹ÁØ∫ ÔØ◊ÓøÂz Â∂ ‘·ÔØ◊ Ú≈Ò∂ ’Ó’ª‚ Ú∆ Ùπ» ‘Ø ◊¬∂Õ «’Â∂ È≈Ó-⁄⁄≈ Á∂ Ȫ ”Â∂ ‹Ø◊Ó «√÷≈«¬¡≈ ‹≈ «‘≈ ˛ ¡Â∂ «’Â∂ ◊πÏ≈‰∆ «Ú⁄≈ Á∆ ʪ ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ “‹◊≈Â≈-’∆ÂÈ” ‘Ø ‘∂ ‘ÈÕ ˜≈ «Ë¡≈È «Á˙! ÔØ◊≈ (ÔØ◊) ª ◊π»¡ª Ú∂Ò∂ Ú∆ √∆ Í «’√∂ ◊π»-Ì◊ È∂ È‘ƒ ¡Í‰≈«¬¡≈ ¡Â∂ È≈ ‘∆ «’√∂ ¡«ÌÒ≈Ù∆ ˘ ““ÔØ◊≈”” «√÷≈ ’∂ «√º÷ ω≈«¬¡≈ √∆ √◊Ø∫ ’Ó’ª‚∆ ÔØ◊∆¡ª ˘ Ӻª ‘∆ «ÁºÂ∆¡ª ¡Â∂ √∆’ ’√ Ҭ∆ ÓºÒ ¡÷≈Û∂ ⁄∂ √È «‹ºÊ∂ ÿØÒ, ’πÙÂ∆¡ª ¡Â∂ Ï≈¡Á «Ú⁄ È≈Ò Ù√Â «Úº«Á¡≈ Á∂ ¡«Ì¡≈√ Ú∆ ’Ú≈¬∂ ‹ªÁ∂ √È È≈ «’ ““ÍÂø‹Ò-ÔØ◊≈”” ’Ú≈«¬¡≈ ‹ªÁ≈ √∆Õ ¡√ƒ ◊π» È≈ÒØ∫ «√¡≈‰∂ È‘ƒ ¡Â∂ È≈ ‘∆ √≈˘ ◊π» ÿª «Ú÷∂ ¡ÈÓºÂ∆ ¡Â∂ ¡øË-«ÚÙÚ≈√∆ «Íª Í≈¿π‰∆¡ª ⁄≈‘∆Á∆¡ª ‘ÈÕ «Ë¡≈È «Á˙! «√º÷ Á≈ «’Â∆ ‘؉≈ ‘∆ ““ÔØ◊≈”” ˛Õ «’Â∆ «¬È√≈È Á∆ Ú«‹Ù ¡≈͉∂ ¡≈Í ‘∆ ‘πÁ ø ∆ «‘øÁ∆ ˛; Ï≈’∆ ÓÈ Á∂ «‡’≈¡ Ò¬∆ ◊πÏ≈‰∆ Á≈ «Ú⁄≈ ¡«Ì¡≈√ ˛ «‹√ ˘ ¡’»Ï [email protected]

¡√ƒ ¤º‚Á∂ ‹≈ ‘∂ ‘ªÕ Θ»Ò Á∂ «⁄øÂ≈ «¯’ ‘∆ Ó≈È√’ ÂÈ≈˙ ÍÀÁ≈ ’Á∂ ‘ÈÕ «¬√ Ò¬∆ «¬’≈◊-«⁄ºÂ ‘Ø ’∂ ◊πÏ≈‰∆ Á≈ Í≈·, ’∆ÂÈ, ’Ê≈«Ú⁄≈ ’È≈ ¡Â∂ ÓÈ ”⁄Ø∫ Ïπ∂ «ı¡≈Òª ˘ «ÈÂ≈ÍÃÂ∆ ◊π-¿πÍÁ∂Ùª Áπ¡≈≈ ’º„Á∂ «‘‰≈ ÓÈ ˘ ٪ ’È Á∂ √≈ËÈ ‘ÈÕ ÓÈπº÷Â≈ Á∆ √∂Ú≈ ’’∂ ÓÈ Á∆ ÓÀÒ ËπÍÁ∆ ˛ ¡Â∂ ºÏ∆ Á◊≈‘ (¡≈ÂÓ ¡Ú√Ê≈) «Ú⁄ ÏÀ√‰ («‡’≈¡) ÍÃ≈Í ‘πøÁ≈ ˛ó«Ú«⁄ ÁπÈ∆¡≈ √∂Ú ’Ó≈¬∆¡À® Â≈ Á◊‘ ÏÀ√‰π Í≈¬∆¡À® (26) ‹∂ ¡º‹ ’πfi ÔØ◊≈ ÍÃ⁄≈’ Â∂ Ì≈‹Í≈¬∆ ÓØÁ∆ √’≈ ““ÔØ◊≈”” Áπ¡≈≈ ¡≈͉∂ Ӻ Á≈ ÍÃ⁄≈ ’ ‘∂ ‘È Âª ’∆ «√º÷ Ӻ ‹Ø ÁπÈ∆¡ª Á≈ ¡≈ÒÓ◊∆ Ӻ ˛ «‹√ ˘ ¡√ƒ ÏÃ≈‘Ó‰∆ Í»‹≈-Í≈· Á∂ «◊‰Â∆-«Ó‰Â∆ Á∂ ’Ó’ª‚ª, ◊ØÒ’ª ¡Â∂ ⁄ΩËª Á≈ ¡º‚≈ ω≈ «ÁºÂ≈ ˛, Á∂ √πÈ«‘∆ ¡√»Òª Á≈ «ÈÙ’≈Ó ÍÃ⁄≈ ’’∂ ¡√ƒ ÓÈπº÷Â≈ «Ú⁄ ◊π»¡ª-Ì◊ª Á∂ √Ï√ªfi∂ «◊¡≈È-«Ú«◊¡≈È Ú≈Ò∂ ¿πÍÁ∂Ù È‘ƒ Úø‚ √’Á∂? √«Â◊π» È≈È’ Á∂ «¬‘ √Óπº⁄∆ ÒØ’≈¬∆ Ò¬∆ √Á≈ Ï‘≈ √πÈ«‘∆ ¿πÍÁ∂Ù «’ ’Ø, Úø‚ ¤’Ø ¡Â∂ È≈Ó ‹ÍØ Ì≈Ú ºÏ∆ Ô≈Á ˘ Ë≈È ’Ø, È≈ÒØ∫ ‘Ø «’‘Û≈ ““Ó‘≈È ÔØ◊≈”” ‘Ø √’Á≈ ˛? Í ¡√ƒ «¬‘ ª ’∆Â≈ È‘ƒ, √◊Ø∫ «Ú÷≈Ú∂ Ú≈Ò∂ ÎØ’∂ ’Ó’ª‚ ‘∆ ’∆ ‹≈ ‘∂ ‘ª «‹√ ’’∂ ÓÈ Á≈ ÂÈ≈¿π ‘Ø ÚË «‘≈ ˛Õ √≈‚∆ «¬√ ’Ó˜Ø∆ ˘ Ú∂÷ ’∂ ¡ÈÓºÂ∆ ÔØ◊≈ Ú≈Ò∂ ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ Ú∆ Á≈÷Ò ‘πÁ ø ∂ ‹≈ ‘∂ ‘ÈÕ √≈˘ ª ’Ó∂ ‹ª ‘≈Ò Á∆ Ïπ«’ø◊ Î∆√ (Ì∂‡≈) ⁄≈‘∆Á∆ ˛, ÒØ’ª Á∆ Ì∆Û ‹ª Ú؇ª ⁄≈‘∆Á∆¡ª ‘È, «Î Ì≈Ú∂∫ ’ج∆ ◊πÓ«Â «ÚØË∆ ’≈Ú≈¬∆¡ª ÙË≈ Á∂ «◊Ò≈¯ «Ú⁄ ÒÍ∂‡ ’∂ ’∆ ‹≈Ú∂, √≈˘ «¬√ Á≈ ’ج∆ «Î’ È‘ƒÕ «¬√ Á∆ Ø’Ê≈Ó Ò¬∆ ÍÃÏøË’ ¡Â∂ ◊ÃøÊ∆ ◊πÓ«Â «◊¡≈Â≈ ’∂ÚÒ Â∂ ’∂ÚÒ ◊π» ◊ÃøÊ √≈«‘Ï ‹∆ ”Â∂ ¡‡ºÒ «ÚÙÚ≈√,

◊πÏ≈‰∆ ¡Â∂ «¬«Â‘≈√ Á∆ ‚»øÿ∆ ‹≈‰’≈∆ º÷‰ Ú≈Ò∂ ◊πÓπ÷, ËÛ∂ÏÁ ø ∆ ÂØ∫ Óπ’ ‘؉∂ ⁄≈‘∆Á∂ ‘ÈÕ √Ø ‹∂ ¡√ƒ ‹Ø◊ Ӻ ¡Â∂ ◊πÓ«Â «Ú⁄ ¡øÂ √ÓfiÁ∂ ‘ج∂ ‹∂ ÔØ◊≈ ’È≈ ‘∆ ˛ ª ◊πÓ«Â Ú≈Ò≈ ’’∂ √∆ ÏÒÚ≈È Â∂ ÓÈ ÙªÂ ’È≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛Õ ◊πÓ«Â ¡≈͉∂ ¡≈Í «Ú⁄ √øÍ»È ¡Â∂ «ÈÚ∂’Ò≈ Ó ˛Õ ◊π» ÿª «Ú⁄ «¬√ Á∂ ¡≈ÒÓ◊∆ «√˪ª Á≈ ‘∆ ¡«Ì¡≈√, «Ú⁄≈ ¡Â∂ ÍÃ⁄≈ ‘؉≈ ⁄≈‘∆Á≈ ˛ È≈ «’ Ì∂÷∆ Â∂ Ó÷º‡» ÔØ◊∆¡ª Ú≈Ò∂ ÔØ◊ ¡≈√‰ ¡Â∂ ÏÃ≈‘Ó‰∆ ÚÀÁ’ ÓøÂª Á≈ ‹≈Í, «‹√ Á∂ ÚÍ≈ ˘ ÍÃÎπºÒ ’È Ò¬∆ ¡º‹ ““Ï≈Ï≈ ≈ÓÁ∂Ú”” ¡Â∂ Ì≈‹Í≈ Á∆ «‘øÁ»ÂÚ∆ √’≈ Í»∆ Â∑ª √’≈∆ Â≈’ ¡Â∂ Ó∆‚∆¬∂ Á∆ ÁπÚÂØ∫ ’ ‘∆ ˛Õ ¡º‹ ’πfi ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ ¡√ √»÷, Í≈‡∆ ¡Â∂ Ú؇ª ’’∂ ¡‹Ø’∂ ““ÍπÒ∆‡∆’Ò ÈÚ∆È ÔØ◊∆ ≈ÓÁ∂Ú”” Ú≈Ò∂ ÔØ◊≈ Á∆¡ª ’Ò≈√ª Ú∆ Ò≈¬∆¡ª ‹≈ ‘∆¡ª ‘È ¡Â∂ Ì≈ Á≈ ◊ë‘ÓøÂ∆ ≈‹È≈Ê «√øÿ ÔØ◊≈ ˘ ÓÈ ”Â∂ ’≈Ï» ’È Á≈ „ø◊ Áº√ «‘≈ ˛Õ ’∆ ¿π‘ Áº√∂◊≈ «’ ÔØ◊∆ ª ÓØ‘ Ó≈«¬¡≈ Â∂ ≈‹È∆Â∆ ÂØ∫ ¿πÍ≈Ó ‘πøÁ∂ ‘È «Î «¬‘ ÈÚ∆È ÔØ◊∆ ¡Â∂ ¿π√ Á∂ ≈‹È∆Â’ Ô≈ Ì≈‹Í≈ Á∂ Ò∆‚ «’¿π∫ È‘ƒ ¿πÍ≈Ó ‘πøÁ∂, ‹Ø Ú؇ª Ú∂Ò∂ √’≈∆ ˺’∂Ù≈‘∆ ¡Â∂ ’≈Ò∂ ËÈ Á∆ ÁπÚÂØ∫ ’’∂ Ó∆‚∆¡≈ ÷∆Á ÒÀ∫Á∂, ÿº‡ «◊‰Â∆¡ª ˘ ËÓ’∆¡ª «ÁøÁ∂, ¤»¡≈¤≈ ¡Â∂ ¿»⁄-È∆⁄ Á≈ ÍÃ⁄≈ ’Á∂ ‘ÈÕ ˜≈ ·ø‚∂ «ÁÒ «ÁÓ≈◊ È≈Ò √Ø⁄Ø! ‹∂ «¬È∑ª Á≈ ÓÈ ÙªÂ ‘Ø«¬¡≈ ‘πøÁ≈ ª «¬‘ ’Á∂ Ú∆ ÙªÂ∆ Á∂ √ØÓ∂ ““√Ã∆ ÁÏ≈ √≈«‘Ï ¡ø«ÓÃÂ√”” ”Â∂ ¯Ω‹∆ ‘ÓÒ≈ È≈ ’Á∂, ËÓ ◊ÃøÊ ¡Â∂ Ú‚ÓπºÒ∆¡ª «¬«Â‘≈√’ Ú√»¡ª È≈ λ’Á∂, Ï∆Ï∆¡ª Á∆ Ï∂ÍÂ∆ È≈ ’Á∂, Á∂Ù ˘ ¡≈˜≈Á ’≈¿π‰ Ú≈Ò∆ «√º÷ ’ΩÓ Á∂ ’≈ÂÒª ˘ ÔØ◊ √˜≈Úª «ÁøÁ,∂

ÿº‡ «◊‰Â∆¡ª ¡Â∂ Ï‘≈Á «√º÷ ’ΩÓ Á∂ ‘º’ √’≈∆ Â≈’ Á∆ ÁπÚÂØ∫ ’’∂ È≈ Ó≈Á∂Õ «¬Ë «Ë¡≈È «Á˙! Í«‘Òª «¬‘ «√º÷∆ «Ú⁄ Ì∂÷Ë≈∆ √≈˪-√øª, √øÍÁ≈¬∆¡ª, ’Ó’ª‚∆¡ª ≈‘ƒ Á≈÷Ò ‘ج∂ ¡Â∂ ‘π‰ ÔØ◊≈ ≈‘ƒ ◊πӫ ª ’∆ √≈∂ ‹◊ «Ú⁄ ‘∆ √’≈∆ È∆Â∆¡ª ≈‘ƒ ¤≈¡ ‹≈‰ Ò¬∆ ÂÒØÓº¤∆ ‘Ø ‘∂ ‘ÈÕ Âıª Á∂ ¡÷ΩÂ∆ ‹Ê∂Á≈ Â∂ ‚∂Á ∂ ≈ √≈Ë Âª «¬È∑ª ’≈Ï» ’ Ò¬∂, ÙÃØÓ‰∆ ’Ó∂‡∆ «Ú⁄ Ú∆ Á≈÷Ò ‘Ø ◊¬∂ Â∂ ‘π‰ √’»Òª, ’≈Ò‹ª, Ô»È∆Ú«√‡∆¡ª, ‘Ø √ø√Ê≈Úª ¡Â∂ ◊πÁπ¡≈«¡ª «Ú⁄ ÔØ◊≈ ≈‘ƒ Á≈ıÒ ‘Ø ‘∂ ‘ÈÕ «¬‘ ÌÒ≈ «’Â∂ ¿π√ ÔØ◊≈ Á≈ ÍÃ⁄≈ ’È ‹Ø ‹◊ «‘Ï Ï≈Ï≈ È≈È’ ‹∆ È∂ ““«’ ’Ø, Úø‚ ¤’Ø ¡Â∂ È≈Ó ‹ÍØ”” Á≈ ¡≈ÒÓ◊∆∆ «√˪ Á∂ ’∂ √Óπº⁄∆ Ó≈ÈÚÂ≈ ˘ «ÁºÂ≈ √∆Õ ÓÈπº÷ ‹Á «’ ’Á≈ ª ¿π√ Á∆ √∆’ ’√ ‘πøÁ∆, Úø‚ ¤’Á≈ ª Ì≈Â∆ Ì≈Ú ÍÀÁ≈ ‘πÁ ø ≈ ¡Â∂ ºÏ∆ ÍÃÌ» Á∆ Ô≈Á È≈Ò ÓÈ Úº√ «Ú⁄ ¡Â∂ ٪ ‘πøÁ≈ ˛Õ «¬√ Á∂ ¿πÒ‡ ÿ Ï≈ ¤º‚, √ø√≈ ÂØ∫ ¿πÍ≈Ó ¿πÁ≈√ ‘Ø ‹ø◊Ò «Ú⁄ Èø◊∂ «‘, ‹‡ª ÚË≈, √∆ ”Â∂ √Ú≈‘ ÓÒ, ¡º÷ª Ó∆‡ √Ó≈Ë∆¡ª Ò≈, ‹ÈÂ≈ ˘ Ú √≈ͪ Á≈ ‚ Á∂, πÁ≈÷ Á∆¡ª Ó≈Òª Í≈ ’∂ ÿ-ÿ Óø◊‰ Ú≈Ò∂ ÔØ◊∆¡ª Á∂ ÔØ◊ √≈ËȪ ‹ª ÔØ◊≈ ≈‘ƒ ÓÈ ÙªÂ È‘ƒ ‘πøÁ≈ ¡Â∂ È≈ ‘∆ ‹≈ÂÍ≈Â∆ ¿»⁄-È∆⁄ Ú≈Ò∆ ÈÎ Á» ‘πøÁ∆ ˛Õ √Ø ¡≈Í √ÓfiØ «’ ≈‹È∆Â∆, ’Ò≈Ï≈˜∆ ¡Â∂ ÚÍ≈ Ú≈Ò≈ ÔØ◊ ◊πÁπ¡≈«¡ª, «√º÷ ¡√Ê≈Ȫ ‹ª √ø√Ê≈Úª «Ú⁄ ’Á∂ Ú∆ È‘ƒ ’Ú≈«¬¡≈ ‹≈ √’Á≈Õ «√º÷ È∂ ª «’ «Ú ’Á∂, Úø‚ ¤’‰≈, ºÏ ˘ Ô≈Á º÷‰≈, ◊πÓ«Â Á∆ ‚»øÿ∆ «Ú⁄≈ ’È∆, √ÚÀ ¡Â∂ Á»√«¡ª Á∆ º«÷¡≈ Ò¬∆ Ù√Â «Úº«Á¡≈ Á≈ «ÈºÂ ¡«Ì¡≈√ ’È≈ Â∂ Í¿πÍ’≈∆ ‹∆ÚÈ ‹∆‰≈ ˛Õ «¬‘ ‘∆ ¿π√ Á≈ «ÈºÂ Á≈ ÔØ◊ ˛Õ

ÿ ÏÀ·∂-«Ï·≈¬∂ ÁØ-√≈Ò≈ «√º÷ «ÓÙÈ∆ ͺÂ «Ú‘≈ ’Ø√ «Ú⁄ Á≈ıÒ≈ ÒÀ ’∂ «√º÷ ËÓ Á∆ √‘∆ Â∂ Í»∆ ‹≈‰’≈∆ ‘≈√Ò ’ØÕ ÍÃ≈√ÍÀ’‡√ (Î≈Ó, «√Ò∂Ï√ ¡≈«Á) [email protected] πͬ∂ Á∆¡ª ‚≈’-«‡’‡ª Ì∂‹ ’∂ ’≈Ò‹ Á∂ ÍÂ∂ ÂØ∫ Ó≥◊Ú≈¿∞Õ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

46

¡’»Ï [email protected]

SLANDERING (NINDYA) –Raja Singh Sikh missionary* The dictionary meaning of slander are “a malicious, false, and defamatory statement or report”. Slandering is to make a false spoken statement that causes people to have a bad opinion of someone. It is a weakness. There may be very few people who keep themselves away from this bad habit, otherwise we are caught in one way or the other in slandering. The worst thing is that a slanderer while slandering others does not feel if doing something not good rather he feels happy and comfortable. Ò≈Ò⁄ fi»· «Ï’≈ ÓØ‘ «¬¡≈ √øÍÀ ÓÈ Ó≈«‘® (261) Greed, falsehood, corruption and emotional attachment–these are what he collects within his mind. Òø͇ ⁄Ø «ÈøÁ’ Ó‘≈ «ÂÈ‘» √ø«◊ «Ï‘≈«¬® (261) The worst perverts, thieves and slanderers–he passes his time with them. Another form of slandering is finding faults in others hating, resenting, committing fraud, cruelty, and so on. Slanderer feels uneasy at the betterment of others. In Bilaval Raag (SGGS Page 823) Guru Arjan Sahib tells about slanderer : «ÈøÁ’π ¡À√∂ ‘∆ fi« Í∆¡À® Thus, the slanderer crumbles away. «¬‘ È∆√≈È∆ √πÈ‘π ÂπÓ Ì≈¬∆ «‹¿π ’≈Ò Ì∆«Â «◊∆¡À® 1® ‘≈¿π® This is the distinctive sign–listen, O Siblings of Destiny : he collapses * [email protected]

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

like a wall of sand.ll1llPausell ‹¿π Á∂÷À «¤Ázπ ¿π «ÈøÁ’π ¿πÓ≈˛ ÌÒØ Á∂«÷ Áπ÷ Ì∆¡À® When the slanderer sees a fault in someone else, he is pleased, Seeing goodness, he is depressed. ¡≈· Í‘ «⁄ÂÚÀ È‘∆ Í‘π⁄À Ïπ≈ «⁄ÂÚ «⁄ÂÚ Ó∆¡À® 1® Twenty-four hours a day, he plots, but nothing works, The evil man dies, constantly thinking up evil plans.ll1ll «ÈøÁ’π ÍÃÌ» ÌπÒ≈«¬¡≈ ’≈´ È∂À ¡≈«¬¡≈ ‘« ‹È «√¿π Ï≈Áπ ¿π·∆¡À® The slanderer forgets God, death approaches him, and he starts to argue with the humble servant of the Lord. È≈È’ ’≈ ≈÷≈ ¡≈«Í ÍÃÌπ √π¡≈Ó∆ «’¡≈ Ó≈È√ ÏÍπ∂ ’∆¡À® 2® God Himself, the Lord and Master, is Nanak’s protector. What can any wretched person do to him?ll2ll Another type of behaviour also amounts to slandering which we may not be realizing, is “exaggeration of a statement or a situation”. When some one dear and near to us does a good thing, we praise his/her work manifold more than what has been done. On the other hand if we are not on good terms with some one and he/she does some very good act, we will just take it casually and still try to find fault in that action in order to undermine the achievement. Similarly when some one near or dear to us commits sin we will try to cover it up as if not guilty or serious. On the other hand if some mistake

47

occurs at the hands of someone we are not on good terms, we will publicise it many folds. Both these situations tend to slandering because are false, far from truth, hence unreliable. Guru Amar Dass Jee state about such slanders that they unnecessarily carry burden on their minds: (SGGS118) «ÈøÁ≈ ’« ’« Ï‘π Ì≈π ¿π·≈ÚÀ «ÏÈπ Ó‹»∆ Ì≈π Í‘π⁄≈Ú«‰¡≈® 4® By continually slandering others, they carry a terrible load, and they carry the loads of others for nothing.ll4ll Such people become bad at heart : Í «ÈøÁ≈ ’∂ ¡ø« Ó´ Ò≈¬∂® He slanders others, and pollutes himself with his own filth. (SGGS 88) Gurbani very clearly directs us not to indulge in slandering. Í ËÈ Í Á≈≈ Í «ÈøÁ≈ «¬È «√¿π ÍÃ∆«Â «ÈÚ≈«® Others’ wealth, others’ wives, and the slander of others-renounce your craving for these. (SGGS 379) In Sukhmani Sahib also Guru Arjan Sahib tell us : «Ó«Ê¡≈ √ÃÚÈ Í «ÈøÁ≈ √πÈ«‘® «Ó«Ê¡≈ ‘√ Í ÁÏ ’¿π «‘«‘® (268) False are the ears which listen to the slander of others. False are the hands which steal the wealth of others. Gurbani advises us that this is a disease which has no cure : ¡Ú÷Ë √Ì∂ ’∆«Â¡Èπ «ÈøÁ’ ’≈ Á≈» È≈«‘® (315)

¡’»Ï [email protected]

All kinds of medicines may be prepared, but there is no cure for the slanderer. The slanderers are uncomfortable at Sadh Sangat : «ËÃ◊π «ËÃ◊π È «ÈøÁ’ «‹È ‹È È‘∆ Ì≈¬∂ ‘« ’∂ √÷≈ √÷≈«¬® (881) Cursed, cursed are the slanderers who do not like the humble, the friends and companions of the Lord. This was about slandering and slanderer. Now let’s discuss the other part. Common person feels offended for his/her back biting or any sort of slandering by others and there can be intstances of untoward incidents. However, Gurbani teaches us not to care for the slandering/slanderer and always live with a free mind. A Sabad by Kabeer Sahib is very much inspiring and will help us to understand this : «ÈøÁ¿π «ÈøÁ¿π ÓØ ’¿π ÒØ◊π «ÈøÁ¿π® Slander me, slander me–go ahead, people, and slander me. «ÈøÁ≈ ‹È ’¿π ÷∆ «Í¡≈∆® Slander is pleasing to the Lord’s humble servant. «ÈøÁ≈ Ï≈Íπ «ÈøÁ≈ Ó‘Â≈∆® 1® ‘≈¿π® Slander is my father, slander is my mother.ll1llPausell «ÈøÁ≈ ‘Ø«¬  ÏÀ’πø«· ‹≈¬∆¡À®

If I am slandered, I go to heaven; È≈Óπ ÍÁ≈˚ ÓÈ«‘ Ï√≈¬∆¡À® the wealth of the Naam, the Name of the Lord, abides within my mind. «ÁÀ √πË ‹¿π «ÈøÁ≈ ‘Ø«¬® If my heart is pure, and I am slandered. ‘Ó∂ ’Í∂ «ÈøÁ’π ËØ«¬® 1® then the slanderer washes my clothes.ll1ll «ÈøÁ≈ ’À √π ‘Ó≈ Ó∆Âπ® One who slanders me is my friend. «ÈøÁ’ Ó≈«‘ ‘Ó≈≈ ⁄∆Âπ® the slanderer is in my thoughts. «ÈøÁ’π √Ø ‹Ø «ÈøÁ≈ ‘ØÀ® The slanderer is the one who prevents me from being slandered. ‘Ó≈ ‹∆ÚÈπ «ÈøÁ’π ÒØÀ® 2® The slanderer wishes me long life.ll2ll «ÈøÁ≈ ‘Ó∆ ÍÃ∂Ó «Í¡≈π® I have love and affection for the slanderer. «ÈøÁ≈ ‘Ó≈ ’À ¿πË≈π® Slander is my salvation. ‹È ’Ï∆ ’¿π «ÈøÁ≈ √≈π® Slander is the best thing for servant Kabeer.

«ÈøÁ’π ‚»Ï≈ ‘Ó ¿πÂ∂ Í≈«® 3® The slanderer is drowned, while I am carried across.ll3ll (SGGS 339) Guru Arjan Sahib Jee state that never listening to slander is one of the characters of an ideal person. See Guru Jee’s slok on Page 1357 of SGGS : Í «ÈøÁ≈ È‘ √ÃØ«Â √ÃÚ‰ø ¡≈Íπ «Â~≈«◊ √◊Ò ∂‰π’‘® They do not listen to slander; renouncing self-conceit, they become the dust of all. As we discussed earlier, exaggeration of any situation amounts fo Slandering (Ninda). We too should neither have fear of some one slandering or praising us. We should be above all these things in order to live a peaceful life. ¿π√« «ÈøÁ≈ ÁØ¿» «Â¡≈◊À ÷Ø‹À ÍÁπ «ÈÏ≈È≈® ‹È È≈È’ «¬‘π ÷∂´ ’·Èπ ˛ «’È‘»ø ◊πÓπ«÷ ‹≈È≈® 2® (219) Renounce both praise and blame; seek instead the state of Nirvaanaa. O servant Nanak, this is such a difficult game; only a few Gurmukhs understand it!

BE ‹ª BE ÂØ∫ ÚºË “«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆” ÓÀ◊˜∆È Ïπº’ ’È Ú≈«Ò¡ª Á∂ È≈Ó A. √: ÏÒ‹∆ «√øÿ (≈‹Ω∆)

ó

BE

ÓÈ∆¡≈‚ Ì∂‹‰ Ú≈Ò∂ «Ë¡≈È Á∂‰ ¡≈Í ‹∆ ‹Ø ÓÈ∆¡≈‚ Ì∂‹Á∂ ‘Ø, ¿∞√ «Ú⁄Ò∂ √øÁ∂Ù Ú≈Ò∆ ‹◊∑≈ ”Â∂ ¡≈Í ‹∆ Á≈ Í»≈ ÍÂ≈ ¡Â∂ Ó≈«¬¡≈ «’√ Ú≈√Â∂ Ì∂‹∆ ‘À, «Ò÷∆ ‘πøÁ∆ ‘ÀÕ ‚≈’ «ÚÌ≈◊ È∂ ‘π‰ √≈≈ ’øÓ ’ø«Í¿±‡ ¿∞µÍ ’ «ÁºÂ≈ ‘ÀÕ ‚≈’-«ÚÌ≈◊ ÚÒØ∫ ¡≈Í ‹∆ Á≈ Ì∂«‹¡≈ ‘Ø«¬¡≈ √øÁ∂Ù ¡Â∂ Í»≈ ÍÂ≈ ·∆’ „ø◊ È≈Ò È‘ƒ ¿∞Â≈«¡≈ ‹ªÁ≈Õ «¬√ Â∑ª ¡Ë»≈ ÍÂ≈ ¡Â∂ √øÁ∂Ù √≈‚∂ ’ØÒ Íπº‹Á≈ ‘À «‹√ ’’∂ ¡√ƒ √‘∆ ÍÂ∂ ”Â∂ ÓÀ◊˜∆È ‹ª «Ò‡∂⁄ Ì∂‹‰ ÂØ∫ ¡√ÓºÊ ‘πøÁ∂ ‘ª «’¿∞∫«’ ¡≈Í ‹∆ Ú≈Ò≈ Ì∂«‹¡≈ ‘Ø«¬¡≈ ÓÈ∆¡≈‚ Î≈Ó ‚≈’-«ÚÌ≈◊ ¡≈Í º÷ ÒÀ∫Á≈ ‘À, «¬√ Ò¬∆ ¡≈Í ‹∆ ˘ Ï∂ÈÂ∆ ‘À «’ ¡≈Í ‹∆ ‹ÁØ∫ Ú∆ ÓÈ∆¡≈‚ Ì∂‹Ø ª «¬’ Úº÷∆ «⁄º·∆ ‹ª ÍØ√‡ ’≈‚ «Ò÷Ø «‹√ «Ú⁄ ¡≈Í ‹∆ Á≈ Í»≈ ÍÂ≈ ¡Â∂ ÓÈ∆¡≈‚ «’√ ’øÓ Ò¬∆ Ì∂«‹¡≈ ‘À, ¿∞‘ √≈¯-√≈¯ Ó؇∂ ¡º÷ª «Ú⁄ «Ò«÷¡≈ ‘ØÚ∂Õ ¡≈Í ‹∆ Á∆ «⁄º·∆ ‹ª ÍØ√‡ ’≈‚ ÂØ∫ Ú∂÷ ’∂ ¡√ƒ ¡≈Í ‹∆ ˘ ÓÀ◊˜∆È, «Ò‡∂⁄ ‹ª ’Ø√ ·∆’ ÍÂ∂ ¿∞µÍ √Ó∂∫ «√ Ì∂‹ √’ª◊∂Õ «¬√ Â∑ª ¡≈Í ‹∆ ˘ ’ج∆ «Ù’≈«¬Â Á≈ ÓΩ’≈ È‘ƒ «ÓÒ∂◊≈Õ «¬√ Ï∂ÈÂ∆ ÚºÒ ¡≈Í ‹∆ È∂ ¿∞⁄∂⁄≈ «Ë¡≈È Á∂‰ Á∆ «’ÃÍ≈ÒÂ≈ ’È∆ ‹∆Õ ∏⁄∂¡ÓÀÈ, «ÓÙÈ∆ ’≈Ò‹, ´«Ë¡≈‰≈ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

48

¡’»Ï [email protected]

Ú «ÙÂ∂ Á∆ ÒØÛ

ÓÀ‡∆ÓØÈ∆¡Ò Î∆√ : E/- ÍÃÂ∆ ÙÏÁ, AE/- ¯≈Ó ÈßÏ Á∂ (ÿº‡Ø-ÿº‡ Î∆√ [email protected]@/-) È؇ : Í≥‹≈Ï∆ ¡Â∂ «‘øÁ∆ ÁØ‘ª ÓÀ◊˜∆Ȫ «Ú⁄ ÓÀ‡∆ÓØÈ∆¡Ò ¤≈͉ Á∆ Î∆√ H/- ÍÃÂ∆ ÙÏÁ, BE/- ¯≈Ó ÈßÏ Á∂ (ÿº‡Ø-ÿº‡ Î∆√ [email protected]@/-)

Wanted Boys J ◊π«√º÷ ÒÛ’∆, BB-H-AIHG, E Îπº‡ G «¬ø⁄, B.A., B.Ed. ÏÀ∫’ «Ú⁄ ÈΩ’∆ ’Á∆ ÒÛ’∆ Ú≈√Â∂ ◊π«√º÷ ⁄ø◊∂ ÍÛ∑∂-«Ò÷∂ √’≈∆ √«Ú√ Ú≈Ò∂ ÒÛ’∂ Á∆ ˜» ˛Õ Á≈‹ Á∆ Óø◊ ’È Ú≈Ò∂ Óπ¡≈¯ ’È ¡Â∂ ‹ÒøË/È∂Û∂ Ú≈Ò∂ ‘∆ √øÍ’ ’ÈÕ ÎØÈ : [email protected]@EF J ¡ø«ÓÃÂË≈∆, ’∂√’∆ √‹≈¿π∫Á∆ ¡ÀÓ.¡Àµ√.√∆. (◊«‰Â), ’∆ÂÈ∆, ÎÚ∆ AIHF, ¡«√√‡À∫‡ ÍÃدÀ√, E Îπº‡ Ò¬∆ ⁄ø◊∂ ÍÛ∑∂-«Ò÷∂, ÚË∆¡≈ ’≈ØÏ≈∆ ‹ª ͺ’∆ ÈΩ’∆ Ú≈Ò∂ ÔØ◊, ¡ø«ÓÃÂË≈∆ (Í»È ◊π«√º÷ Í«Ú≈ È≈Ò √ÏøËÂ) ÒÛ’∂ Á∆ ˜» ˛Õ √øÍ’ ’Øó[email protected] J Suitable match (Delhi, NCR) for Gursikh girl, 5'-3", July 1983, M.Sc., B.Ed., Delhi University. Teaching in well reputed school, Delhi. Contact : 9818611290, 9711087980, Email : [email protected]

J Beautiful slim, Gursikh girl, MCA, MSc. (IT), family, living in Delhi and U.K., Working as software Engg. in Delhi, Age 29 Years, 5'-3", seeks well educated, well settle business or working boy, Father retired from Govt. Job. Brother Doctor in U.K. Contact : 09953778402

J Wanted an educated Gursikh, good-looking, tall, caring, teetotaller, service or business match for a adjustable, beautiful, caring girl, 11-9-81, 5'-3", B.A., B.Ed., Teacher, 5000 P.M. Write Box No. 3117-G-6-5, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 8146014238 Email : [email protected] Teaching and cooking is the hobby. J Wanted an educated Gursikh, good-looking, caring, teetotaller, service or business match for a beautiful, adjustable, caring girl. 5-8-85, 5'-1", MCA, B.Sc. (IT). Senior Software Engineer, 65000 P.M., Reading Books is the hobby. Write Box No. 3118-G-7-8, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 8146014238, Email : [email protected] J Wanted an educated Gursikh, good-looking, caring, veg., service or business match for a smart, adjustable, caring girl (issueless divorcee), 6-9-74, 5'-2", M.A., B.Ed. Teacher (Private), 5000 P.M., Write Box No. 3123-G-D-2, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 9779633756 J Wanted an educated Gursikh, slim, good-looking, caring, service, veg., teetotaller match for a beautiful, slim, adjustable, caring girl, 14-12-82, 5'-2", M.Com. MBA, Job in ICICI Bank as a Assistant Manager, 28,000 P.M., Singing, Painting, Reading Books is the hobby. Early Simple Marriage. Write Box No. 3039-G-7-8, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 9319453346, 9359627677, Email : [email protected] J Wanted an educated Gursikh, healthy, good-looking, service or business, veg., caring match for a beautiful, fat, adjustable, Amritdhari girl, 31-8-77, 5'-1", B.A.-B.Ed. + 2 years Diploma of NTT Teacher, 10,000 P.M., Early Marriage, Regular N.T.T. Teacher. Write Box No. 3133-G-4-2, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 9872974689, 0172-2260382 J Wanted an educated Gursikh, healthy, good-looking, tall, service or business, caring, adjustable, NRI match for a NRI beautiful, fat, caring, adjustable girl, 21-6-87, 5'-5", Amritdhari, Reading, Travelling and Music is the hobby. Early Marriage. Write Box No. 2991-G-8-4, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : +971528299110. Email : [email protected], [email protected] J Wanted an educated Gursikh, slim, good-looking, caring, service or Business match for a beautiful, slim, adjustable, caring girl, 21-5-79, 5', B.A., B.Ed. Teacher in Pvt. School, 8000 P.M., Cooking is the hobby. Write Box No. 3135G-5-5, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 09796427224, 09796846777 J Wanted an educated Gursikh, slim, good-looking, caring, service match for a beautiful, slim, adjustable, caring girl, 15-3-93, 5'-2", B.Sc. (Non-Medical) Complete, Cooking and reading is the hobby. Write Box No. 3137-G9, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 9988430067 J Suitable match for Sikh girl, 5'-5", 6-12-85, B.A., PGDCA, M.Sc. (IT), MCA (IT), B.Ed. (English, S.St.), M.Ed. (Persuing), Contact : 78371-74925, 98762-10345 (Sri Muktsar Sahib).

«√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

49

¡’»Ï [email protected]

Wanted Girls J ◊π«√º÷ ÒÛ’≈, BH √≈Ò, E Îπº‡ H «¬ø⁄, ÓÀ«‡z’ Í≈√, ¡≈ÓÁÈ [email protected],@@@ πͬ∂ Ó‘∆È≈ Ò¬∆ ◊π«√º÷ ÿ∂¨ ÒÛ’∆ Á∆ ˜» ˛Õ ’ج∆ «‚Óª‚ È‘∆∫Õ √øÍ’ Èø: [email protected] J ◊π«√º÷ ÒÛ’≈, [email protected] √≈Ò, E Îπº‡ E «¬ø⁄, +B Í≈√, ÍÃ≈¬∆Ú∂‡ ’øÍÈ∆ «Ú⁄ ’øÓ ’Á∂ Ò¬∆ ◊π«√º÷ ÿ∂¨ ÒÛ’∆ Á∆ ÒØÛ ˛Õ ˜»ÂÓøÁ √øÍ’ ’ÈÕ ÎØÈ : [email protected], [email protected] J Suitable match for Gursikh boy, Delhi based May 86, 5'-7", B.Tech. (ECE), Working with infoys Chandigarh, Package 12L/A. Contact : 98739-88788, 9582230231. Email : [email protected]

J ¡ø«ÓÃÂË≈∆ ÒÛ’≈, BD √≈Ò, E Îπº‡ I «¬ø⁄, ÓÀ«‡z’ Í≈√, ¡≈͉≈ ’≈ØÏ≈, ¡≈ÓÁÈ [email protected]@@@ πͬ∂ Ó‘∆È≈ Ò¬∆ ¡ø«ÓÃÂË≈∆ ’∂√’∆ √‹≈¿π∫Á∆ ÿ∂¨ ÒÛ’∆ Á∆ ÒØÛ ˛Õ «Ú¡≈‘ «ÏȪ Á≈‹ ÂØ∫Õ √øÍ’ó[email protected]@, [email protected]@G J Wanted Gursikh beautiful, slim, girl for a À¹ursikh boy, 33 Yrs, Matric Pass, 5'-10", Two Elder Sisters married, Own business readymade garments, Income 70,000 per Month, Own House. Contact : 8527184336

J Wanted Gursikh girl having faith in Sri Guru Granth Sahib Ji for a Gursikh unmarried Amritdhari boy, 5'-7", slim, Nov. 1978, having wholesale cosmetics business in Rourkee. Near Haridwar, Issueless, Legally divorced may also be considered. Contact : 08791972242, 8437433170

J Wanted an educated Gursikh, slim, caring, homely, adjustable, beautiful, service match for a slim, good looking, caring boy, 24-12-85, 5'-7", +2 & Diploma in electrical engineering (3 years), Electrical Engineer in Pvt. Firm, 25,000 P.M., Write Box No. 5560-B-5-7, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 9463206037, Email : [email protected] J Wanted an educated Gursikh, slim, beautiful, caring, homely, tall, veg., service match for a Amritdhari, tall, good looking, adjustable, caring, slim boy, 9-4-86, 6', B.Sc. (IT) and 3D Animation Salaried (3D-Designer), 35,000 P.M., Simple Dowryless Marriage. Write Box No. 5501-BA-6, S.M.C. Gurdwara Sahib, Sector 34-D, Chandigarh. Contact : 9988335684, 9646681761. Email : [email protected] J Wanted an educated Semi-blind, Gursikh, Slim, Beautiful, Adjustable, Caring, Service match for good looking boy, 29-9-86, 5'-6", M.A Punjabi, doing B.Ed, Govt. Job, 32,000/- P.M., Listening and Playing Music is the hobby. Contact : 09416031661,08221031661 E-mail:[email protected], Karnal,Haryana. Early,Simple dowryless marriage. J ¡ø«ÓÃÂË≈∆ ◊π«√º÷ ÒÛ’≈, BI √≈Ò, F Îπº‡, ¡≈͉≈ «Ï˜ÈÀ√, ⁄ø◊∆ ¡≈ÓÁÈ Ò¬∆ ÿ∂¨ ’øÓ-’≈‹ «Ú⁄ «ÈÍ≥πÈ ¡«ÓÃÂË≈∆ ◊∆Ï ÿ Á∆ ÒÛ’∆ Á∆ ÒØÛ ˛Õ «Ú¡≈‘ √≈Á≈ ¡Â∂ Á‘∂‹ ÂØ∫ «‘ÂÕ √øÍ’ó97806-84238, 84270-03740.

«¬È’Ò≈Ï∆ «√º÷ Ò«‘ Á∆¡ª ÍÃ≈ÍÂ∆¡ª (A).......(√¯≈ BG Á∆ Ï≈’∆) «√º÷ Ò«‘ Á≈ «ÈÙ≈È≈ √Ì ÍÃ’≈ Á∆ √Ó≈‹∆ Á‹≈-ÏÁ‹∆ ˘ ‘‡≈¿π‰≈ √∆Õ «√º÷ Ò«‘ Á≈ «¬‘ «ÈÙ≈È≈ È‘ƒ √∆ «’ «¬’ «’√Ó Á∆ Á‹≈-ÏÁ‹∆ ‘‡≈ ’∂ ¿π√ Á∆ ʪ Á»√∆ «’√Ó Á∆ Á‹≈-ÏÁ‹∆ Ê≈Í «ÁºÂ∆ ‹≈¬∂Õ Í «¬‘ «Ó√≈Òª «¬√ ‘’∆’ ˘ √ͺه ’Á∆¡ª ‘È «’ «√º÷ Ò«‘ È∂ ‹≈Â-Í≈ ںÒØ∫ ’≈«¬Ó ’∆Â∆ ‘ج∆ Á‹≈-ÏÁ‹∆ ˘ «’ÊØ∫ º’ ÂØ«Û¡≈ ¡Â∂ ÓΩ‹»Á≈ «√º÷ Í≥Ê «‹È∑ª Á∆ Ï‘π «◊‰Â∆ ˛, ¿πÈ∑ª Á≈ √Ó≈‹’ πÂÏ≈ «’√ ‘ºÁ Â’ Íπ÷Â≈ ÂΩ ”Â∂ ¿πµ⁄≈ ’∆Â≈Õ «√º÷ ‹º‡ª È∂ ≈‹Í»Âª ˘ È∆Úª «Ú÷≈«¬¡≈, «‹√ ’≈È ’πÁÂ∆ ÂΩ ¿πÂ∂ «¬‘ «’√ Â∑ª ‘Ø √’Á≈ √∆ «’ ¿π‘ «’√∂ «√º÷ ÎπÒÚ≈Û∆

‘Ø ‹≈ Á∆ ¡≈͉∂ ¿πÂ∂ ¤‡ fiºÒ‰? ““Ï≈‰∆¬∂ ˘ «¬‘ Ó≈‰ √∆ «’ ¿π‘ ‹È∂¿» Í«‘ÈÁ≈ ˛, ’º‡Û «‘øÁ» ˛ ¡Â∂ Á…À‹≈Â∆¡ª «Ú⁄Ø∫ ˛Õ «¬√ ’’∂ ¿π‘ ‹º‡ ˘ Ù»Á √ÓfiÁ≈ ˛Õ Í ‹º‡ Ï≈‰∆¬∂ ˘ Ïπ˜«ÁÒ Â∂ ÍÀ√≈-χØ ‘؉ ’’∂ ȯ ’Á≈ ˛ ¡Â∂ Ï≈’∆ √Ó≈‹ ‹º‡ È≈Ò √«‘Ó ˛Õ”” «¬√ Â∑ª «√º÷ ‹º‡ª ¡Â∂ ¿πÈ∑ª ÂØ∫ ¿πÍÒ∆¡ª ‹≈ª «Ú⁄’≈ √Ó≈‹’ πÂÏ∂ Á≈ ¯’ Ï‘π Ó≈Ó»Ò∆ ‘Ø «◊¡≈Õ Á¡√Ò «√º÷ ‹º‡ª ¡Â∂ «√º÷ ¿πµ⁄∆¡ª ‹≈ª «Ú⁄’≈ √Ó≈‹’ √øÏøË ‘π‰ «’√∂ «Ë Á∂ ‹≈Â-Í≈Â∆ ÚºÒØ∫ «ÓÊ∂ ¿πµ⁄∂ È∆Ú∂∫ ‘؉ Á∂ Ó≈Í ¿πÂ∂ «ÈÌ È‘ƒ ‘ÈÕ ÏÒ«’ ¿πȪ∑ «Ú⁄’≈ √Ó≈‹’ πÂÏ∂ 50

Ï≈∂ ÿØÒ ‘π‰ «¬√ ͺË ¿πµÂ∂ ⁄ºÒ «‘≈ ˛ «’ ’ج∆ Ú∆ «Ë Á»√∆ ÂØ∫ ¤Ø‡∆ È‘ƒ, ¡Ê≈ √∆’Â≈¬∆ Á≈ ÿØÒÕ ¿πµ⁄∆¡ª ‹≈ª ÂØ∫ ω∂ «‹È∑ª «√º÷ª «Ú⁄ ¡‹∂ ‹≈Â-Í≈Â∆ Á∂ ÍÃÌ≈Ú ıÂÓ È‘ƒ ‘ج,∂ ¿π‘ ¡≈͉∂ ¡≈Í ˘ ¿πÈ∑ª ÍÃÌ≈Úª Á∂ ¡√ ‘∂·ª Úº‚≈ √ÓfiÁ∂ ‘È ¡Â∂ ‹º‡ «√º÷ «¬√ ’’∂ ¡≈͉∂ ¡≈Í ˘ ÿº‡ È‘ƒ √ÓfiÁ∂ «’™«’ «√º÷ Ò«‘ È∂ ¿πÈ∑ª Á≈ √Ó≈‹’ πÂÏ≈ ¿πµ⁄≈ ’ «ÁºÂ≈ ˛Õ «√º÷ √Ó≈‹ ÂØ∫ «¬Ò≈Ú≈, ‹≈Â-Í≈Â∆ √Ó≈‹ «Ú⁄ ‘Ø «’Â∂ Ú∆ ¿πµ⁄∆¡ª ‹≈ª Á∂ Óπ’≈ÏÒ∂ Á≈ Ï≈Ï∆ ¡Â∂ ◊ΩÚ Á≈ «¬‘ Á‹≈ ¡≈Ó «’√≈Ȫ ˘ ÍÃ≈Í ȑƒ ‘Ø √«’¡≈Õ (Ï≈’∆ ¡◊Ò∂ ¡ø’ «Ú⁄)

¡’»Ï [email protected]

Sikh Phulwari Oct-2015 punjabi.pdf

Sikh Phulwari Oct-2015 punjabi.pdf. Sikh Phulwari Oct-2015 punjabi.pdf. Open. Extract. Open with. Sign In. Main menu. Displaying Sikh Phulwari Oct-2015 ...

720KB Sizes 109 Downloads 330 Views

Recommend Documents

Sikh history.pdf
Apr 24, 2017 - Page 1 of 2. ITEM NO.15 COURT NO.2 SECTION PIL(W). S U P R E M E C O U R T O F I N D I A. RECORD OF PROCEEDINGS.

dELHI hC allows sikh aspirants to wera kara and kirpan.pdf ...
UNION OF INDIA AND ORS ..... Respondents. Through: Mr. Amit Bansal & Ms. Seema ... Central Board of Secondary Education (CBSE) can make special. accommodation in that regard by directing the ... health and to the other. Page 3 of 9. Main menu. Displa